Kuyumcu Marka Tescili 2026 — Kısa Cevap
Kuyumcu marka tescili, kuyumcu dükkânının veya takı markasının adının ve logosunun Türk Patent ve Marka Kurumu’na (TÜRKPATENT) marka olarak tescil ettirilerek mücevherat ürünlerinde ve satış hizmetlerinde başkalarınca kullanılmasının engellenmesidir. Ürünler 14. sınıfta, dükkânın satış faaliyeti 35. sınıfta korunur; koruma başvuru tarihinden itibaren 10 yıl sürer (SMK m. 23).
- Temel sınıflar: 14 (kıymetli metaller, mücevherat, değerli taşlar, saatler) ve 35 (kuyumcu mağazası ve çevrim içi satış)
- Tamamlayıcı sınıflar: Atölye ve kaplama için 40, saat onarımı için 37, ekspertiz ve emanet için 36
- Tek başına tescil edilmeyenler: “Kuyumculuk”, “Altın”, “Gold”, “Pırlanta” gibi ürünü veya mesleği anlatan ifadeler (SMK m. 5/1-c ve d)
- Aile şirketleri: Yargıtay, ortaklıkla birlikte kullanılan “ASUTAY” adının ortaklardan biri adına tek başına tescilinin sicilden terkinine ilişkin kararı onamıştır (11. HD, 2024/1970 K.)
- Ayar damgası marka değildir: Ayar damgası malın ayarını gösterir; işletme adını korumaz
- 2026 resmî ücret: Tek sınıf 9.830 TL | 14 + 35 12.650 TL | 14 + 35 + 40 15.800 TL
İçindekiler
- 1. Kuyumcu Marka Tescili Nedir?
- 2. Kuyumcu Hangi Sınıfta Marka Tescili Yaptırmalı?
- 3. Altın, Gold, Pırlanta ve Aile Adı: Hangi Ad Tescil Edilir?
- 4. Aile Şirketlerinde ve Ortaklıkta Kuyumcu Markası
- 5. Ayar Damgası, Tasarım Tescili ve Marka Farkı
- 6. Kuyumcu Marka Tescili Nasıl Yapılır? Adım Adım 2026
- 7. Kuyumcu Marka Tescili Ücreti 2026
- 8. Yargıtay Kararlarında Kuyumcu Markaları
- 9. Sıkça Sorulan Sorular
- 10. Kaynaklar
Kuyumcu Marka Tescili Nedir?
Kuyumcu marka tescili, dükkân adının veya takı markasının TÜRKPATENT siciline kaydedilmesi ve bu ad üzerinde tescil edilen mal ve hizmetler bakımından münhasır hak kazanılmasıdır. Tescilli marka sahibi, aynı veya karıştırılacak derecede benzer işaretin tabelada, ürün etiketinde, kutuda, internet sitesinde ve pazaryerlerinde izinsiz kullanılmasını engelleyebilir (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, SMK m. 7). Genel bilgi için marka tescili sayfamıza bakabilirsiniz.
Kuyumculukta müşteri, yüksek tutarlı bir alışverişi tanıdığı ve güvendiği bir isme emanet eder. Bu nedenle dükkân adı çoğu zaman kuşaklar boyunca kullanılan bir aile değeridir. Tescilin önem kazandığı başlıca durumlar şunlardır:
- Aynı çarşıda benzer ad: Birkaç dükkân ötede benzer adla açılan işletme müşteride bağlantı izlenimi yaratabilir.
- Aile içi ayrılık: Kardeşlerin veya kuşakların ayrılmasında adın kimde kalacağı, tescil kaydı ve yazılı anlaşma yoksa uzun davalara konu olur.
- Çevrim içi satış: Pazaryerleri ve sosyal medyada açılan taklit hesaplara karşı yapılan bildirimlerde tescil bilgisi istenir. Bu süreç için sosyal medyada marka ihlali yazımıza bakabilirsiniz.
- Şube ve bayilik: Markanın başka bir işletmeye kullandırılması lisans sözleşmesine, lisans da tescilli markaya dayanır.
Kuyumcu Hangi Sınıfta Marka Tescili Yaptırmalı?
Kuyumcular için temel sınıflar 14. sınıf (kıymetli metaller, mücevherat, değerli taşlar ve saatler) ve 35. sınıf (bu ürünlerin mağazada ve çevrim içi satışı) olup ikisinin birlikte tescili önerilir. Marka koruması yalnızca başvuruda seçilen mal ve hizmetleri kapsar. Genel sınıf yapısı için marka sınıfları rehberimize, satış hizmetlerinin kapsamı için 35. sınıf marka tescili yazımıza bakabilirsiniz.
14. sınıf — mücevherat, takı ve saat
| Alt grup | Kapsam |
|---|---|
| Kıymetli metaller | Altın, gümüş, platin ve alaşımları; işlenmemiş veya yarı işlenmiş hâlleri |
| Mücevherat ve takı | Yüzük, kolye, bilezik, küpe, broş, kolye ucu, set takılar |
| Değerli ve yarı değerli taşlar | Pırlanta, elmas, yakut, zümrüt, inci ve benzerleri |
| Saatler | Kol ve cep saatleri, saat kordonları ve parçaları |
| Kutu ve aksesuarlar | Takı kutuları, anahtarlıklar, kol düğmeleri |
Tamamlayıcı sınıflar
Her kuyumcu için iki temel sınıf
- Ürünün kendisi ve ürün üzerindeki marka (14)
- Dükkânın ve çevrim içi mağazanın satış faaliyeti (35)
Atölye ve imalat
- Başkaları için altın ve gümüş kaplama
- Metal işleme ve döküm
- Sipariş üzerine imalat hizmetleri
Saat onarımı
- Saat onarımı ve bakımı
- Servis noktası hizmetleri
Değerleme ve emanet
- Mücevher ve kıymetli maden ekspertizi
- Kiralık kasa ve emanet hizmetleri
| İşletme türü | Önerilen sınıflar |
|---|---|
| Perakende kuyumcu dükkânı | 14 + 35 |
| Kendi üretimini yapan atölye | 14 + 35 + 40 |
| Pırlanta veya tasarım takı markası | 14 + 35 (özgün modeller için ayrıca tasarım tescili) |
| Saat mağazası ve servis | 14 + 35 + 37 |
| Yalnızca çevrim içi satış yapan takı markası | 14 + 35 |
| Şube veya bayilik veren zincir | 14 + 35 (üretim varsa + 40) |
Yalnızca 35. sınıfta tescilli bir kuyumcu, dükkânın satış faaliyetini korur; ancak aynı ad bir başkası tarafından 14. sınıfta takı ürünleri için tescil ettirilebilir. Ürün üzerinde kendi adını kullanan veya kendi koleksiyonunu satan her kuyumcu için 14. sınıf gereklidir. Bununla birlikte listeye fiilen satılmayacak ürünleri eklemek, hem itiraz riskini artırır hem de beş yıllık kullanma yükümlülüğü nedeniyle koruma sağlamaz (SMK m. 9).
Altın, Gold, Pırlanta ve Aile Adı: Hangi Ad Tescil Edilir?
Kuyumcu adı, ürünü veya mesleği tarif etmeyen özgün bir esas unsur taşıdığında tescil edilebilir. SMK m. 5/1-(c), malın cinsini veya niteliğini belirten ifadeleri; m. 5/1-(d) ise ticarette herkesçe kullanılan veya belirli bir meslek grubunu ayırt etmeye yarayan adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretlerin tescil edilmeyeceğini düzenler.
| İfade türü | Örnek | Değerlendirme |
|---|---|---|
| Meslek adı | Kuyumculuk, Kuyumcusu, Jewellery | Tek başına tescil edilemez; markada tali unsur sayılır |
| Ürün veya maden adı | Altın, Gold, Gümüş, Pırlanta, Diamond | Mücevherat için tanımlayıcıdır; tek başına koruma sağlamaz |
| Kalite ve övgü ifadesi | Ayar, Has, Prestij, Lüks | Ayırt edici gücü düşüktür |
| Kişi veya aile adı | Kurucunun adı, soyadı | Tescil edilebilir; aynı adı taşıyan kişilerin adlarını dürüstçe kullanması her zaman engellenemez |
| Özgün veya beklenmedik ad | Ürünle doğrudan ilgisi olmayan kelime | Ayırt ediciliği en yüksek seçenektir |
Aile adı markalarında sınır: SMK m. 7/5-(a) uyarınca marka sahibi, gerçek kişilerin ticari hayatın olağan akışına uygun ve dürüst şekilde kendi ad ve adreslerini belirtmesini engelleyemez. Yargıtay’ın onadığı 2022/6883 sayılı kararda, dedenin adı torun adına marka olarak tescilli olduğu hâlde, aynı ailenin diğer kolunun tabelada adlarını geri planda belirtmesi tecavüz sayılmamıştır.
Aile adını marka olarak seçmenin avantaj ve riskleri için isim soyisim marka tescili, benzerlik ölçütleri için marka benzerliği ve iltibas yazılarımıza bakabilirsiniz.
Aile Şirketlerinde ve Ortaklıkta Kuyumcu Markası
Birlikte kullanılan bir kuyumcu adı, ortaklardan biri tarafından diğerinin izni olmadan tek başına tescil ettirilemez; Yargıtay bu durumda markanın ortaklar arasında müşterek mülkiyet hükümlerine tabi olduğunu kabul etmektedir. Kuyumculuk, kuşaktan kuşağa geçen ve çoğu zaman kardeşlerin ortak yürüttüğü bir iş olduğundan bu kural sektörde özel önem taşır.
- Ortaklıkla oluşan ad: Kardeşlerin 40 yılı aşkın süre birlikte kullandığı “ASUTAY” adının, ortaklardan birinin oğlu adına tescili, ardından babasına devredilmiş olmasına rağmen iptal edilerek sicilden terkin edilmiştir (2024/1970 K.).
- Ayrılan aile kolu: Aynı dedenin mirasçıları arasında, adın tescil sahibi dışındaki kişilerce dürüstçe belirtilmesi tecavüz sayılmamıştır (2022/6883 K.).
- Çözüm: Ortaklık kurulurken veya sona ererken markanın kime ait olacağı, hangi şubelerde kullanılacağı ve devredilip devredilemeyeceği yazılı olarak düzenlenmelidir.
Hükümsüzlük davalarının koşulları ve süreleri için marka hükümsüzlük davası yazımız ayrıntılı bilgi verir.
Ayar Damgası, Tasarım Tescili ve Marka Farkı
Ayar damgası malın kıymetli maden ayarını, tasarım tescili ürünün görünümünü, marka tescili ise işletmenin veya ürün serisinin adını korur. Üçü farklı amaçlara hizmet eder ve biri diğerinin yerini tutmaz.
| Kriter | Ayar damgası | Tasarım tescili | Marka tescili |
|---|---|---|---|
| Neyi gösterir veya korur? | Kıymetli madenin ayarını | Yüzük, kolye gibi ürünlerin görünümünü | Dükkânın veya koleksiyonun adını ve logosunu |
| Hukuki niteliği | Kalite ve ayar işareti | Sınai mülkiyet hakkı | Sınai mülkiyet hakkı |
| Taklide karşı koruma | Sağlamaz | Aynı veya benzer genel izlenim bırakan ürünlere karşı | Aynı veya benzer ada karşı |
| Süre | — | Beşer yıllık dönemlerle en fazla 25 yıl | 10 yıl, süresiz yenilenebilir |
Kendi koleksiyonunu üreten kuyumcular için marka ve tasarım koruması birlikte kurgulanmalıdır: marka adı korurken taklit modellerin önüne ancak tasarım tescili geçebilir. Tasarım tescilinin yenilik şartı nedeniyle başvuru, modeller kamuya sunulmadan önce planlanmalıdır. Ayrıntı için takı ve mücevherat tasarım tescili yazımıza ve endüstriyel tasarım sayfamıza bakabilirsiniz.
Kuyumcu Marka Tescili Nasıl Yapılır? Adım Adım 2026
Kuyumcu marka tescili; benzerlik araştırması, 14 ve 35. sınıf listesinin belirlenmesi, TÜRKPATENT’e elektronik başvuru, bültende ilan ve tescil ücretinin ödenmesi aşamalarından oluşur.
Benzerlik araştırması
Adın esas unsuru 14 ve 35. sınıflarda ve benzer mallarda aranır. Kuyumculukta “altın”, “gold” ve “pırlanta” gibi ortak kelimeler yoğun kullanıldığından araştırma bu kelimeler dışarıda bırakılarak esas unsur üzerinden yapılır. İlk kontrolü marka sorgulama aracımızla yapabilirsiniz.
Sınıf ve mal-hizmet listesi
14 ve 35. sınıf temel alınır; atölye, servis veya ekspertiz faaliyetine göre 40, 37 ve 36. sınıflar eklenir. 35. sınıfta yalnızca kuyumculukla ilgili satış hizmetleri seçilir; geniş liste başka sektörlerdeki marka sahiplerinin itirazına yol açabilir.
EPATS üzerinden başvuru
Başvuru şahıs işletmesi veya şirket adına TÜRKPATENT’in elektronik sistemi EPATS üzerinden yapılır. Aile şirketlerinde başvurunun ortaklardan biri adına değil işletmeyi yürüten şirket adına yapılması önerilir. Logolu başvurularda şekil unsuru için logo tescili sayfamıza bakabilirsiniz.
İnceleme, ilan ve tescil
Kurum incelemesini geçen başvuru Resmî Marka Bülteni’nde yayımlanır; yayımdan itibaren iki ay içinde itiraz edilebilir (SMK m. 18). İtiraza dayanak marka, başvuru tarihinde Türkiye’de en az beş yıldır tescilliyse başvuru sahibi, itiraz edenden markasını önceki beş yılda ciddi biçimde kullandığını ispat etmesini isteyebilir (SMK m. 19/2). İtiraz gelmez veya reddedilirse tescil ücreti ödenir.
Kuyumcu markanızın tescil edilebilirliğinin değerlendirilmesi ve 14 ile 35. sınıfta başvurunun yapılması için Aylar Patent avukat kadrosuyla görüşebilirsiniz.
0541 723 85 52 — Avukat görüşmesi
Avukat ve marka vekili · TÜRKPATENT Sicil No: 2890
Uyuşmazlık çıkması hâlinde hangi hukuki yolların bulunduğunu marka avukatı sayfamızda özetledik.
Kuyumcu Marka Tescili Ücreti 2026
2026 yılında kuyumcular için önerilen 14 ve 35. sınıf başvurusunda TÜRKPATENT’e ödenen resmî ücretlerin toplamı 12.650 TL, atölye için 40. sınıf eklendiğinde 15.800 TL‘dir.
| İşlem | 2026 Resmî Ücret |
|---|---|
| Başvuru ücreti (tek sınıf) | 2.820 TL |
| İkinci sınıf | 2.820 TL |
| Üçüncü ve sonraki her sınıf | 3.150 TL |
| Tescil ücreti | 7.010 TL |
| Tek sınıf toplam (14 veya 35) | 9.830 TL |
| İki sınıf toplam (14 + 35) | 12.650 TL |
| Üç sınıf toplam (14 + 35 + 40) | 15.800 TL |
| Yenileme (iki sınıfa kadar, 10 yılda bir) | 8.730 TL |
| Marka devri kaydı | 5.960 TL |
| Yayına itiraz | 1.150 TL |
Kaynak: TÜRKPATENT 2026 Marka İşlem Ücretleri. Tescil ücreti, başvuru tescil kararı aldığında ödenir. Vekillik hizmet bedeli resmî ücretlere dahil değildir.
Yargıtay Kararlarında Kuyumcu Markaları
Kuyumcu markalarına ilişkin uyuşmazlıklar ağırlıklı olarak aile içi ayrılıklardan, aynı çarşıdaki benzer adlardan ve geniş tutulan başvuru listelerinden doğmaktadır. Temyiz incelemesini Yargıtay 11. Hukuk Dairesi yapar. Yayımlanan karar metinlerinde bazı marka ve taraf adları anonimleştirilmiştir.
| Konu | Sonuç | Yargıtay 11. HD |
|---|---|---|
| Kardeşlerin ortak kullandığı “ASUTAY” adının tek başına tescili | Sicilden terkin | K. 2024/1970 |
| Dedenin adını taşıyan marka ve aile kolunun tabelası | Tecavüz yok | K. 2022/6883 |
| Geniş 35. sınıf listeli kuyumculuk başvurusu | Kısmen tescil yolu açıldı | K. 2024/7170 |
1. Ortak kullanılan ad, ortaklardan biri adına tek başına tescil edilemez
Kardeşler 1970’lerden 2014’e kadar “Asutay” adıyla adi ortaklık hâlinde kuyumculuk yapmıştır. Ortaklardan birinin oğlu, ortaklık devam ederken “ASUTAY” markası için başvuru yapmış ve tescilden sonra markayı babasına devretmiştir. Yargıtay’ın bozma kararına uyan Bölge Adliye Mahkemesi, markanın “müşterek mülkiyet hükümlerine tabi” olduğunu, diğer malikin izni olmadan ortaklardan birinin “aynı ibare üzerinde bağımsız marka hakkı oluşturacak” şekilde kendi adına tescil yaptıramayacağını belirterek tescilin iptaline ve sicilden terkinine karar vermiştir. Davacının markanın kendi adına tescili talebi ise aynı gerekçeyle reddedilmiş; karar onanmıştır. Dava mülga 556 sayılı KHK döneminde açılmıştır; gerçek hak sahipliğine dayalı itiraz ve hükümsüzlük bugün SMK m. 6/3 ve 25’te düzenlenmektedir. Karar metni
2. Aile adının dürüstçe belirtilmesi marka hakkına tecavüz değildir
Dedesinin kuyumcu dükkânında çalışan davacı, dedesinin adını ve “FİRİDİN KUYUMCULUK” ibaresini marka olarak tescil ettirmiş; dedenin kızı ve ailesinin iki dükkân ötede açtığı kuyumcunun tabelasına karşı dava açmıştır. İlk derece mahkemesi tecavüzü kabul etmişse de Bölge Adliye Mahkemesi, SMK m. 7/5-(a) uyarınca marka sahibinin gerçek kişilerin ad ve adreslerini dürüstçe belirtmesini engelleyemeyeceğini, tabelada öne çıkan unsurun “Pırlanta Kuyumculuk” olduğunu ve ad ibaresinin işletmeyi kimin yürüttüğünü açıklamak için görsel olarak öne çıkarılmadan kullanıldığını belirterek davayı reddetmiştir. Yargıtay da davalıların tescilli markayla aynı veya benzer bir işareti markasal olarak kullandığının ispat edilemediğini belirterek kararı onamıştır. Karar metni
3. Geniş tutulan 35. sınıf listesi itirazla daraltılabilir
Başvuru, aynı esas unsuru taşıyan önceki markalara sahip bir perakende mağazacılık şirketinin itirazıyla 35 ve 41. sınıftaki bir kısım hizmetlerden çıkarılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesi yeni bilirkişi incelemesi yaptırmış; itiraz sahibinin önceki markasının ciddi kullanımının ortaya konulamadığı bir kısım malların satışı hizmetleri bakımından tescil engeli bulunmadığını, diğer hizmetler bakımından ise engel bulunduğunu kabul etmiştir. Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararı; reklamcılık, büro ve iş yönetimi hizmetleri, gıda ürünlerinin perakende satışı ile 41. sınıftaki film, haber ve fotoğrafçılık hizmetleri dışında kalan mal ve hizmetler yönünden iptal edilmiş; karar onanmıştır. Karar metni
Kararlardan çıkan sonuçlar
- Ortaklıkta marka ortaklarındır. Birlikte kullanılan ad, diğer ortağın izni olmadan tek başına tescil ettirilemez; tescil edilirse iptal edilerek sicilden terkin edilebilir.
- Aile adı markası mutlak tekel sağlamaz. Aynı adı taşıyan kişilerin adlarını dürüstçe belirtmesi engellenemez; aile içi kullanım yazılı anlaşmayla düzenlenmelidir.
- Liste işe göre yazılmalıdır. Kuyumculukla ilgisi olmayan 35. ve 41. sınıf hizmetleri, başka sektördeki marka sahiplerinin itirazına konu olmuş ve başvuruyu yıllarca süren bir yargılamaya taşımıştır.
- Kullanım ispatı itirazda etkili bir savunmadır. Önceki markanın ciddi kullanımı gösterilemeyen mallar bakımından engel kabul edilmemiştir.
Karar metinleri Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’nden alınmıştır. Bu bölümdeki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; her uyuşmazlık kendi delilleri ve mal-hizmet listesiyle ayrıca değerlendirilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kuyumcu marka tescili hangi sınıflarda yapılır?
Kuyumculukta 14. sınıf neyi kapsar?
Sadece dükkân adımı 35. sınıfta tescil ettirsem yeterli mi?
“Altın”, “Gold”, “Pırlanta” gibi kelimeler kuyumcu markası olarak tescil edilebilir mi?
Aile adımızı kuyumcu markası olarak tescil ettirebilir miyim?
Kardeşimle ortak kullandığımız kuyumcu adını yalnızca kendi adıma tescil ettirebilir miyim?
Kuyumcu marka tescili 2026’da ne kadar tutar?
Ayar damgası ile marka tescili aynı şey mi?
Kendi tasarladığım takı modellerini marka tescili korur mu?
Şahıs işletmesi olarak kuyumcu markası tescil ettirebilir miyim?
Kaynaklar
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (m. 5, 6, 7, 9, 18, 19, 23, 25, 29, 30)
- TÜRKPATENT 2026 Marka İşlem Ücretleri
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararları: Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (her kararın bağlantısı ilgili kartta yer almaktadır)
İlgili Rehberler
- Zeytinyağı Marka Tescili: 29. Sınıf, Coğrafi İşaret Farkı ve 2026 Ücretleri
- Optik ve Gözlükçü Marka Tescili: 10, 35 ve 44. Sınıf ve Yargıtay Kararları
- Kreş ve Anaokulu Marka Tescili: 41 ve 43. Sınıf Rehberi ve Yargıtay Kararları
- Kuaför ve Berber Marka Tescili: Sınıflar, 2026 Ücretleri ve Yargıtay Kararları
- 39. Sınıf Marka Tescili 2026 | Taşımacılık, Kargo, Lojistik ve Seyahat
- 25. Sınıf Marka Tescili 2026 | Giyim, Ayakkabı ve Baş Giysileri