Endüstriyel tasarım tescili nedir?
Endüstriyel tasarım tescili, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında, bir ürünün veya tasarımın görsel görünüşünü yasal koruma altına alan bir haktır. Patent fonksiyonu/teknik buluşu korurken, endüstriyel tasarım tescili ürünün estetik görünüşünü korur.
Korunan unsurlar
- Şekil ve biçim — ürünün üç boyutlu form özellikleri
- Renk ve doku — yüzey görünüşü
- Malzeme — görsel etkisi olan kullanılan materyal
- Ambalaj — ürünün dış sunumu
- Grafik semboller — ürün üstünde kullanılan görsel elementler
- Bileşik sistemler ve parçaları — birden fazla parçadan oluşan tasarımların her parçası
- Tipografik karakterler — özgün yazı tipleri
Patent ile farkı
İki koruma türü sıkça karıştırılır; net ayrım önemlidir:
- Patent: Buluşu, yeni bir teknik fikri veya yöntemi korur. Soru: "Bu nasıl çalışıyor?"
- Endüstriyel tasarım: Ürünün estetik görünüşünü korur. Soru: "Bu nasıl görünüyor?"
Bir ürün hem patent hem endüstriyel tasarım korumasından aynı anda yararlanabilir — örneğin yeni bir teknolojiye sahip özgün tasarımlı bir telefon hem patent hem tasarım tescili alır.
Tescilin değeri ve süresi
Endüstriyel tasarım tescili 5 yıl süreyle korur ve 5'er yıllık dönemler halinde toplam 25 yıla kadar uzatılabilir. Bu süre boyunca tasarımınızın izinsiz kullanımı durumunda tazminat ve durdurma davası açma hakkınız vardır.
Tescil süreci
- Tasarım dosyası hazırlığı — yüksek kaliteli görseller, çizimler, açıklamalar
- Yenilik araştırması — daha önce tescilli benzer tasarımların kontrolü
- TÜRKPATENT'e başvuru — Aylar Patent ile çalışıyorsanız 24 saat içinde
- Şekli inceleme — başvurunun yeterli belgeli olup olmadığı kontrolü
- Yayım ve itiraz takibi — 3. taraf itirazlarının yönetimi
- Tescil belgesi — koruma başlangıcı
Endüstriyel sektörlerde rekabet avantajı
Mobilya, ambalaj, tekstil, elektronik, tüketim ürünleri gibi tasarımın değer ürettiği sektörlerde tescil; rakip taklitlere karşı en hızlı ve en etkili savunma aracıdır. Tescilsiz tasarımlar kanun karşısında savunmasızdır.
Endüstriyel Tasarım Tescili hakkında merak edilenler
Endüstriyel tasarım tescili ne kadar sürer?
Şekli inceleme ve yayım süreci dahil 4-7 ay. Aylar Patent ile çalışıyorsanız başvuru hazırlığı 24 saat içinde tamamlanır.
Tasarım tescili kaç yıl korur?
İlk tescil 5 yıl; sonrasında 5'er yıllık dönemler halinde toplam 25 yıla kadar uzatılabilir.
Yayımladığım tasarımı sonradan tescil ettirebilir miyim?
Türkiye'de 12 aylık "rüçhan süresi" vardır; tasarımı kamuya ilk açıklayan tasarımcı, açıklamadan itibaren 12 ay içinde başvurabilir. Bu süre kaçırıldığında yenilik şartı kaybolduğundan tescil mümkün değildir.
Tasarım ile patent koruması bir arada mümkün mü?
Evet. Bir ürün hem patent (teknik buluş) hem endüstriyel tasarım (estetik görünüm) korumasından aynı anda yararlanabilir. Örneğin yeni bir teknolojiye sahip özgün tasarımlı bir telefon hem patent hem tasarım tescili alabilir.