Türkiye’de telif hakkı, eser sahibinin hayatı boyunca ve ölümünü izleyen yılın 1 Ocak’ından itibaren 70 yıl sürer; birden fazla eser sahibi varsa süre son ölenin ölümünden, tüzel kişiye ait eserlerde ise eserin yayımlanmasından itibaren 70 yıl işler.
Telif hakkı kaç yıl geçerlidir?
Telif hakkı, Türkiye’de eser sahibinin hayatı boyunca ve ölümünden sonra 70 yıl geçerlidir. Bu süre ölüm yılını izleyen yılın 1 Ocak’ından başlar; birden fazla eser sahibi varsa son ölenin ölümü esas alınır. Tüzel kişiye ait ve sahibi belli olmayan eserlerde süre aleniyetten, icracı, yapımcı ve yayın kuruluşlarında tespit veya yayından itibaren 70 yıldır.
| Durum | Koruma süresi | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Eser sahibi gerçek kişi | Hayatı boyunca + ölümünden itibaren 70 yıl | Ölüm yılını izleyen yılın 1 Ocak’ı | FSEK m. 27/1, m. 26 |
| Birden fazla eser sahibi | Hayatta kalan son eser sahibinin ölümünden itibaren 70 yıl | Son ölenin ölüm yılını izleyen yılın 1 Ocak’ı | FSEK m. 27/1 |
| Ölümden sonra alenileşen eser | Ölümden itibaren 70 yıl | Ölüm yılını izleyen yılın 1 Ocak’ı | FSEK m. 27/2 |
| Sahibi belli olmayan eser | Aleniyetten itibaren 70 yıl | İlk aleniyet yılını izleyen yılın 1 Ocak’ı | FSEK m. 27/3 |
| İlk eser sahibi tüzel kişi | Aleniyetten itibaren 70 yıl | İlk aleniyet yılını izleyen yılın 1 Ocak’ı | FSEK m. 27/4 |
| Bağlantılı haklar (icracı sanatçı, yapımcı, radyo-televizyon kuruluşu) | 70 yıl | İcranın veya ilk tespitin tarihi; yayın kuruluşunda programın ilk yayını | FSEK m. 82 |
Tablodaki süreler 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na (FSEK) dayanır. Kanun, eser sahibine tanınan mali hakların zamanla sınırlı olduğunu belirtir; süre bitince kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere herkes mali haklardan faydalanabilir (m. 26/1). Ölümden sonraki 70 yıllık süre, 1995’te 4110 sayılı Kanun’la getirilmiştir.
Telif hakkı, bir romanın, bestenin, fotoğrafın veya filmin sahibine tanınan mali ve manevi haklardan oluşur ve eserin meydana getirilmesiyle doğar. Hangi ürünlerin eser sayıldığı, eser türleri ve telif ücreti telif hakkı nedir ve neden önemlidir yazımızda yer alır. Eserin kim tarafından, hangi tarihte ve kaç kişiyle meydana getirildiği ise sürenin hesabını doğrudan belirler.
İçindekiler
- Telif hakkı kaç yıl geçerlidir?
- Bölüm 1 — Süre kuralları
- Telif hakkı kaç yıl sonra kalkar?
- Telif hakkı süresi ne zaman başlar?
- Filmlerin telif hakkı süresi ne kadardır?
- Müzik ve şarkılarda telif süresi ne kadardır?
- Kitap telif hakkı kaç yıldır?
- Bölüm 2 — Hesaplama
- Telif hakkı süresi nasıl hesaplanır?
- Örnek: Reşat Nuri Güntekin’in telif hakkı ne zaman bitiyor?
- Birden fazla eser sahibi varsa süre nasıl hesaplanır?
- Bölüm 3 — Süre bitince ve miras
- Telif hakkı süresi dolunca ne olur?
- Telif hakkı miras kalır mı?
- Manevi haklar da 70 yıl mı sürer?
- Bölüm 4 — Diğer haklarla fark
- Telif hakkı ile marka koruma süresi arasındaki fark nedir?
- Telif hakkı için tescil gerekir mi?
- Telif hakkı terimler sözlüğü
- Sıkça sorulan sorular
- Kaynaklar
1 Süre kuralları
Telif hakkı kaç yıl sonra kalkar?
Telif hakkı, eser sahibinin ölümünü izleyen yılın 1 Ocak’ından itibaren 70 yıl dolunca kalkar; yani ölüm yılından sonraki 70. yılın 31 Aralık günü sona erer. Kısa formülle, eserin serbest kaldığı yıl ölüm yılına 71 eklenerek bulunur: 1960’ta ölen bir yazarın eserleri 1 Ocak 2031’den itibaren serbesttir.
“Telif hakkı ne zaman biter” sorusunda kalkan şey mali haklardır. Eseri çoğaltma, yayma, işleme, temsil ve umuma iletme gibi ekonomik yetkiler süre sonunda herkese açılır (m. 26/1). Eser sahibinin adının belirtilmesi gibi manevi hakların ölümden sonraki kullanımı ise ayrı kurala bağlıdır; bu konu Bölüm 3‘te yer alır.
Süre eser sahibinin yaşadığı yıllara eklenerek işlediği için tek bir sabit rakam yoktur. 30 yaşında bir roman yazıp 90 yaşında ölen bir yazarın romanı, yazıldıktan sonra yaklaşık 130 yıl korunur; genç yaşta ölen bir yazarın eserinde bu süre daha kısadır. Ölçü her zaman ölüm yılıdır, eserin yazıldığı yıl değil.
Telif hakkı süresi ne zaman başlar?
Telif hakkı, eser meydana getirildiği anda doğar ve eser sahibi yaşadığı sürece devam eder; ölümden sonraki 70 yıllık süre ise ölüm yılını izleyen yılın 1 Ocak’ından başlar (m. 26, m. 27/1). Süre aleniyete bağlı olan eserlerde başlangıç, eserin ilk kez alenileştiği yılı izleyen yılın ilk günüdür.
Kanun iki ayrı başlangıç noktası kullanır. Gerçek kişi eser sahibinde ölçü ölüm, tüzel kişiye ait veya sahibi belli olmayan eserde ise aleniyet, yani eserin hak sahibinin rızasıyla kamuya sunulmasıdır. Her iki durumda da olayın gerçekleştiği yıl hesaba girmez; sayım bir sonraki yılın başından yapılır.
Ölümden sonra alenileşen eserlerde, örneğin yazarın ölümünden sonra bulunan bir el yazmasında, süre yine ölüm tarihinden sonra 70 yıldır (m. 27/2). Sahibi belli olmayan bir eserin sahibi, aleniyetten itibaren işleyen 70 yıl dolmadan adını açıklarsa genel kural uygulanır ve süre onun ölümüne göre hesaplanır (m. 27/3). Hangi hakkın kime ve ne kadar süreyle tanındığı aşağıdaki şemada özetlenmiştir.
- Eser sahibi gerçek kişiHayatı boyunca + ölümünden itibaren 70 yıl. Ölümden sonra alenileşen eserlerde de ölümden itibaren 70 yıl (m. 27/1–2).
- Birden fazla eser sahibiHayatta kalan son eser sahibinin ölümünden itibaren 70 yıl (m. 27/1). Sinema eserinde yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo ve diyalog yazarı birlikte eser sahibidir (m. 8).
- Tüzel kişi veya sahibi belirtilmeyen eserİlk eser sahibi tüzel kişiyse aleniyet tarihinden itibaren 70 yıl; sahibinin adı belirtilmeyen eserlerde de aleniyetten itibaren 70 yıl, meğer ki sahibi bu süre bitmeden adını açıklasın (m. 27/3–4).
- İcracı sanatçıİcranın tespit edildiği tarihten itibaren 70 yıl; tespit yoksa ilk aleniyetten itibaren (m. 82).
- Fonogram ve film yapımcısıİlk tespitin yapıldığı tarihten itibaren 70 yıl (m. 82).
- Radyo-televizyon kuruluşuProgramın ilk yayınlandığı tarihten itibaren 70 yıl (m. 82).
Filmlerin telif hakkı süresi ne kadardır?
Filmlerin telif hakkı süresi, filmin eser sahiplerinden hayatta kalan sonuncusunun ölümünden itibaren 70 yıldır. FSEK’e göre sinema eserinde yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarı birlikte eser sahibidir (m. 8); bu kişilerin en son ölenin ölüm yılını izleyen 1 Ocak’tan itibaren 70 yıl sayılır (m. 27/1).
Canlandırma (animasyon) tekniğiyle yapılmış sinema eserlerinde animatör de eser sahipleri arasındadır (m. 8). Bir filmin serbest kalıp kalmadığı sorulduğunda yalnızca yönetmenin değil, dört ya da beş eser sahibinin tamamının ölüm tarihine bakılması gerekir.
Filmin yapımcısı ise eser sahibi değil, bağlantılı hak sahibidir. Film yapımcısının hakları ilk tespitten itibaren 70 yıl sürer (m. 82). Filmde icrası tespit edilen icracı sanatçıların hakları da icranın tespit edildiği tarihten itibaren 70 yıldır. Bu nedenle bir filmde aynı anda farklı tarihlerde biten birden fazla koruma bulunabilir.
Müzik ve şarkılarda telif süresi ne kadardır?
Müzik ve şarkılarda telif süresi, bestecinin ve söz yazarının hayatı boyunca ve ölümlerinden sonra 70 yıldır (m. 27/1). Bu, eserin kendisine ilişkin süredir. Şarkıyı seslendiren icracı sanatçının hakları icranın tespitinden, kaydı yapan fonogram yapımcısının hakları ilk tespitten itibaren 70 yıl sürer (m. 82).
Bir şarkıda üç ayrı süre birlikte işleyebilir: bestenin ve sözün eser sahibi bakımından süre, icracının süresi ve kaydın yapımcısının süresi. Beste ile söz birlikte, ayrılmaz bir bütün olarak meydana getirilmişse eser sahibi onu meydana getirenlerin birliğidir (m. 10/1) ve süre son ölene göre hesaplanır. Birlikte eser sahipliğinin bulunup bulunmadığı somut olaya göre değerlendirilir.
Uygulamadaki sonuç şudur: bestecisinin ve söz yazarının süresi dolmuş eski bir şarkıyı yeniden seslendirmek mümkün olabilir; ancak bir başkasının yaptığı kaydı kullanmak, o kaydın icracı ve yapımcı haklarının süresine tabidir. Eski bir kaydın kullanımında iki süre ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Kitap telif hakkı kaç yıldır?
Kitap telif hakkı, yazarın hayatı boyunca ve ölümünü izleyen yılın 1 Ocak’ından itibaren 70 yıldır (m. 27/1). Kitap birden fazla yazar tarafından ayrılmaz bir bütün olarak yazılmışsa süre son ölen yazara göre işler. Kitabın basıldığı yıl, yazarın kendi eserleri bakımından süreyi değiştirmez.
Kitapta yazarın metni dışında ayrıca korunabilen katkılar bulunur. Bir eserin aslı ile çevirisi, uyarlaması gibi işlenmelerinin koruma süreleri birbirine bağlı değildir (m. 26/2). Çevirmenin çevirisi, editörün notları ve önsözü, kapak tasarımı veya resimleyenin çizimleri eser niteliği taşıyorsa her biri kendi sahibinin süresine göre korunur.
Forma veya fasikül hâlinde yayımlanan eserlerde son forma ya da fasikülün yayım tarihi aleniyet tarihidir. Ciltler, bültenler ve yıllıklar gibi bölüm bölüm yayımlanan eserlerde ise her birinin yayım tarihi ayrı aleniyet tarihidir (m. 26). Bu kural, sürenin aleniyetten başladığı tüzel kişi ve sahibi belli olmayan eserlerde önem taşır.
- Telif hakkı eser sahibinin hayatı boyunca ve ölümünü izleyen yılın 1 Ocak’ından itibaren 70 yıl sürer (m. 26, m. 27/1).
- Serbest kalma yılı = ölüm yılı + 71; süre biten şey mali haklardır (m. 26/1).
- Filmde yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo ve diyalog yazarı birlikte eser sahibidir; süre son ölene göre işler (m. 8, m. 27/1).
- Şarkıda besteci ve söz yazarının süresi ayrı, icracı ve yapımcının 70 yıllık süresi ayrıdır (m. 82).
- Kitabın çevirisi ve diğer işlenmeleri, aslından bağımsız olarak korunur (m. 26/2).
2 Hesaplama
Telif hakkı süresi nasıl hesaplanır?
Telif hakkı süresi, süreyi başlatan olayın (ölüm veya aleniyet) gerçekleştiği yılı izleyen yılın 1 Ocak’ından itibaren 70 yıl sayılarak hesaplanır. Olayın yılı hesaba girmez; koruma 70. yılın 31 Aralık’ında sona erer ve eser ertesi 1 Ocak’tan itibaren serbest kalır (m. 26, m. 27). Hesap dört adımda yapılır:
- Süreyi başlatan olayı belirleyin. Eser sahibi gerçek kişiyse ölüm; birden fazla eser sahibi varsa hayatta kalan son eser sahibinin ölümü; ilk eser sahibi tüzel kişiyse veya eserin sahibi belli değilse eserin ilk aleniyeti esas alınır (m. 27).
- Olayın yılını bulun ve hesaba katmayın. Ölümden başlayan süreler ölüm yılını, aleniyetten başlayan süreler ilk aleniyet yılını izleyen yılın ilk gününden işlemeye başlar (m. 26).
- 70 yıl sayın. Başlangıç yılı dâhil 70 takvim yılı sayılır; son yıl, olay yılına 70 eklenerek bulunur.
- Bitişi ve serbest kalma tarihini yazın. Koruma son yılın 31 Aralık’ında biter; eser, olay yılına 71 eklenerek bulunan yılın 1 Ocak’ından itibaren mali haklar bakımından serbesttir (m. 26/1).
- Eser sahibi hayattaKoruma, eser sahibinin yaşadığı süre boyunca devam eder (m. 27/1).
- Ölüm yılıÖlümün gerçekleştiği yıl, sürenin hesabına girmez.
- Sonraki yılın 1 Ocak’ı70 yıllık süre bu tarihten başlar (m. 26, son fıkra).
- 70. yılın 31 Aralık’ıMali haklar üzerindeki koruma sona erer.
- Ertesi 1 OcakMali haklardan herkes faydalanabilir (m. 26/1).
Hesap yalnızca eserin aslı içindir. Aynı eserin çevirisi, uyarlaması veya yeni bir düzenlemesi ayrı bir eser sahibine ait olabilir ve kendi süresiyle korunur (m. 26/2). Bu nedenle “bu kitabın telifi bitti mi” sorusu, elinizdeki baskıdaki her katkı için ayrı ayrı sorulmalıdır.
Örnek: Reşat Nuri Güntekin’in telif hakkı ne zaman bitiyor?
Reşat Nuri Güntekin’in telif hakkı 31 Aralık 2026’da sona erer. Yazar 1956’da öldüğü için 70 yıllık süre 1 Ocak 1957’de başlamış ve 2026 yılının sonunda dolar. Yazarın kendi eserleri 1 Ocak 2027’den itibaren mali haklar bakımından serbest kalır; bu tarihten sonra herkes bu eserleri yayımlayabilir.
Aynı hesap, Türk edebiyatının diğer yazarları için de aynı şekilde yapılır. Aşağıdaki tabloda ölüm yılı ile serbest kalma tarihi arasındaki ilişki görülür.
| Yazar | Ölüm yılı | Koruma bitişi | Serbest kullanım |
|---|---|---|---|
| Sabahattin Ali | 1948 | 31 Aralık 2018 | 1 Ocak 2019 |
| Sait Faik Abasıyanık | 1954 | 31 Aralık 2024 | 1 Ocak 2025 |
| Reşat Nuri Güntekin | 1956 | 31 Aralık 2026 | 1 Ocak 2027 |
| Ahmet Hamdi Tanpınar | 1962 | 31 Aralık 2032 | 1 Ocak 2033 |
| Nazım Hikmet | 1963 | 31 Aralık 2033 | 1 Ocak 2034 |
Ölüm yılları kamuya açık biyografik kaynaklara göredir. Hesap, yazarın kendi eserleri içindir; çeviri, uyarlama, yeni baskıdaki editör katkısı veya kapak tasarımı ayrıca korunabilir (m. 26/2). Ölümden sonra alenileşen eserlerde de süre ölümden itibaren 70 yıldır (m. 27/2).
Tablodaki tarihler, 2026 yılı sona erene kadar Reşat Nuri Güntekin eserlerinin yayımlanması için mali hak sahiplerinin izninin gerektiğini gösterir. Mali haklar miras yoluyla geçtiği için bu izin, kural olarak yazarın mirasçılarından veya onlardan hak devralmış kişilerden alınır (m. 63).
Birden fazla eser sahibi varsa süre nasıl hesaplanır?
Birden fazla eser sahibi varsa telif hakkı süresi, hayatta kalan son eser sahibinin ölümünden itibaren 70 yıl olarak hesaplanır (m. 27/1). Eser sahiplerinden biri erken ölse bile, diğer eser sahibi yaşadığı sürece koruma tümüyle devam eder; 70 yıl son ölenin ölüm yılını izleyen 1 Ocak’tan başlar.
Birden fazla kişinin katkısıyla oluşan eser ayrılmaz bir bütün hâlindeyse eser sahibi onu meydana getirenlerin birliğidir (m. 10/1). Bu tür eserlerde kanun, sürenin son sağ kalan eser sahibinin ölümünden sonra başlayacağını ayrıca belirtir (m. 26). Sinema eserinde yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarı da birlikte eser sahibidir (m. 8).
Örnekle açıklamak gerekirse: bir senaryoyu birlikte yazan iki yazardan biri 1990’da, diğeri 2010’da ölmüşse süre 1 Ocak 2011’de başlar ve 31 Aralık 2080’de biter. Senaryo 1 Ocak 2081’den itibaren mali haklar bakımından serbest kalır.
- Olay yılı (ölüm veya aleniyet) sayılmaz; süre izleyen yılın 1 Ocak’ından başlar (m. 26).
- Koruma bitişi = olay yılı + 70 (31 Aralık); serbest kullanım = olay yılı + 71 (1 Ocak).
- Reşat Nuri Güntekin (1956): koruma 31 Aralık 2026’da biter, eserler 1 Ocak 2027’de serbest kalır.
- Birden fazla eser sahibinde son ölenin ölüm yılı esas alınır (m. 27/1, m. 10/1).
3 Süre bitince ve miras
Telif hakkı süresi dolunca ne olur?
Telif hakkı süresi dolunca eser, mali haklar bakımından serbest kalır ve kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere herkes eseri izin almadan çoğaltabilir, yayımlayabilir ve işleyebilir (m. 26/1). Halk arasında bu duruma “eserin kamu malı olması” denir. Serbest kalan yalnızca eserin aslıdır; aynı eserin korunan işlenmeleri ayrı süreye tabidir (m. 26/2).
Serbest kalma, eser üzerindeki her bağın ortadan kalktığı anlamına gelmez. Eserin aslı serbestken, o esere dayanan yeni bir çeviri, uyarlama, derleme veya düzenleme kendi sahibinin süresiyle korunmaya devam eder. Bir yayınevi süresi dolmuş bir romanı basabilir, ancak başka bir yayınevinin hazırladığı ve hâlâ korunan bir çeviriyi veya editör notlarını izinsiz kullanamaz.
Manevi haklar bakımından ayrı bir kural vardır. Eser sahibinin ölümünden sonra kanunda sayılan yakınları belirli manevi hakları ölümden itibaren 70 yıl kullanabilir (m. 19/2); ayrıntısı aşağıda manevi haklar başlığındadır.
Süresi dolmuş bir eserden yeni bir eser meydana getiren kişi de bu yeni katkısı için korunur. Örneğin süresi dolmuş bir romanı sahneye uyarlayan oyun yazarı, uyarlama üzerinde kendi hakkını kazanır; asıl eserin sahibinin hakları ise süre dolduğu için artık engel oluşturmaz (m. 8, m. 26/2).
Telif hakkı miras kalır mı?
Telif hakkı miras kalır. FSEK’e göre mali haklar miras yoluyla geçer ve eser sahibi bu haklar üzerinde vasiyet gibi ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir (m. 63). Mirasçılar, ölümden itibaren işleyen 70 yıllık sürenin kalan kısmı boyunca eserin kullanılmasına izin verme ve bunun karşılığını alma yetkisine sahip olur.
Mirasçılara geçen hak, eser sahibinin sahip olduğu süreden uzun değildir. Mirasın birkaç kuşak boyunca el değiştirmesi süreyi uzatmaz; süre her durumda eser sahibinin ölüm yılına göre hesaplanır. Eser sahibi hayattayken mali haklarını bir yayınevine devretmişse, mirasçıların durumu devir sözleşmesinin içeriğine göre ayrıca değerlendirilir.
Uygulamada izin, birden fazla mirasçının bulunduğu dosyalarda tüm hak sahiplerinin kimliğinin tespitini gerektirebilir. Süresi dolmamış bir eseri yayımlamayı planlayan yayınevi veya yapımcı, hak zincirini yazılı belgelerle kurmalıdır.
Manevi haklar da 70 yıl mı sürer?
Manevi hakların ölümden sonraki kullanımı da 70 yılla sınırlıdır. Eser sahibinin ölümünden sonra, vasiyeti tenfiz memuru; o yoksa sırasıyla sağ kalan eş ve çocuklar, atanmış mirasçılar, ana-baba ve kardeşler, eserin umuma arzı, adın belirtilmesi ve eserde değişiklik yapılmasını yasaklama gibi manevi hakları ölümden itibaren 70 yıl kendi adlarına kullanabilir (m. 19/2).
Bu kişiler yoksa, bu hakları kullanmazlarsa veya süreler bitmişse ve eser memleketin kültürü bakımından önemliyse Kültür ve Turizm Bakanlığı aynı hakları kendi adına kullanabilir (m. 19/son). Böylece kültür açısından önemli bir eserin, süre dolduktan sonra da eser sahibinin adı belirtilmeden veya bozularak kullanılmasına karşı bir koruma imkânı kalır.
Uygulamadaki sonucu açıktır: süresi dolmuş bir eseri yayımlayan kişi, eser sahibinin adını doğru biçimde belirtmeli ve metni eser sahibine aitmiş gibi değiştirerek sunmaktan kaçınmalıdır. Kısaltma, sadeleştirme veya uyarlama yapılıyorsa bunun okura açıkça bildirilmesi yerinde olur.
Kurgusal bir yayınevi, 1956’da ölmüş kurgusal bir yazarın romanını yayımlamak istiyor. 2026’da basılacak bir baskı için yazarın mirasçılarından veya onlardan hak devralmış kişiden izin alınması gerekir; çünkü mali haklar 31 Aralık 2026’ya kadar korunur ve mirasçılara geçmiştir (m. 27/1, m. 63).
Yayınevi baskıyı 2027’ye bırakırsa romanın aslı 1 Ocak 2027’den itibaren serbesttir ve mirasçı izni gerekmez (m. 26/1). Ancak yayınevinin elindeki metin, 1990’larda başka bir yayınevi için hazırlanmış bir baskıdan alınmışsa o baskıdaki editör notları ve önsöz kendi sahiplerinin süresiyle korunabilir (m. 26/2). Yayınevi bu nedenle romanı ilk baskısından veya kendi hazırlattığı metinden basmayı tercih eder ve yazarın adını kapakta ve iç sayfalarda doğru biçimde belirtir.
- Süre dolunca kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere herkes mali haklardan faydalanabilir (m. 26/1).
- Aslın süresi dolsa da çeviri, uyarlama ve editör katkısı ayrı süreyle korunabilir (m. 26/2).
- Mali haklar miras yoluyla geçer; miras süreyi uzatmaz (m. 63).
- Kanunda sayılan yakınlar belirli manevi hakları ölümden itibaren 70 yıl kullanabilir; şartları varsa Kültür ve Turizm Bakanlığı da (m. 19/2, m. 19/son).
4 Diğer haklarla fark
Telif hakkı ile marka koruma süresi arasındaki fark nedir?
Telif hakkı ile marka koruma süresi arasındaki temel fark, hakkın doğuşu ve yenilenebilirliğidir. Telif hakkı eserin meydana getirilmesiyle doğar ve eser sahibinin hayatı artı 70 yıl sonra kesin olarak sona erer. Marka koruması ise TÜRKPATENT’te tescille doğar, başvuru tarihinden itibaren 10 yıl sürer ve onar yıllık dönemlerle yenilenebilir (SMK m. 23).
| Hak | Nasıl doğar? | Süre |
|---|---|---|
| Telif hakkı (eser) | Eserin meydana getirilmesiyle; tescil şartı yoktur | Eser sahibinin hayatı + ölümünden itibaren 70 yıl; uzatılamaz (FSEK m. 27) |
| Marka | TÜRKPATENT’te tescille | Başvuru tarihinden itibaren 10 yıl, yenilenebilir (SMK m. 23); ayrıntı: marka koruma süresi |
| Patent | TÜRKPATENT’e yapılan başvuru sonucunda | İlgili rehbere bakın: patent nasıl alınır |
| Endüstriyel tasarım | İlgili rehbere bakın | İlgili rehbere bakın: endüstriyel tasarım nedir |
Fark, bir logonun veya ambalaj çiziminin korunmasında birlikte görünür. Logonun çizimi eser niteliği taşıyorsa çizeni için telif konusu olabilir ve bu koruma çizenin hayatı artı 70 yıl sürer. Aynı logonun işletmenin işareti olarak korunması ise marka tesciliyle sağlanır ve yenilendiği sürece devam eder.
Marka ile patent, tasarım ve telif hakkının genel çerçevesi sınai mülkiyet hakları yazımızda, markanın tanımı ise marka nedir rehberimizde yer alır.
Telif hakkı için tescil gerekir mi?
Telif hakkı için tescil gerekmez. Eser korumasının doğması tescile bağlı değildir; koruma eserin meydana getirilmesiyle kendiliğinden başlar (m. 13). Kayıt-tescil işlemi sinema ve müzik yapımları dışında isteğe bağlıdır ve sürenin hesabını değiştirmez.
© işareti koruma için zorunlu değildir; koruma eserin meydana getirilmesiyle doğar. İşaret, eserin kime ait olduğunu ve yayım yılını üçüncü kişilere hatırlatmak için kullanılabilir; işaretin bulunmaması eseri korumasız bırakmaz. ®, ™ ve © işaretlerinin farkı ® sembolü nedir yazımızda anlatılmıştır.
Tescil zorunlu olmasa da eser sahipliğini ve eserin tarihini ispatlayabilmek önemlidir. Taslaklar, tarihli dosyalar, yayın kayıtları ve sözleşmeler, ileride doğabilecek bir uyuşmazlıkta eser sahipliğinin ve aleniyet tarihinin gösterilmesine yardımcı olur.
- Telif hakkı eserin meydana getirilmesiyle doğar ve hayat artı 70 yıl sonra kesin olarak biter; yenilenmez.
- Marka koruması tescille doğar, başvuru tarihinden itibaren 10 yıl sürer ve yenilenebilir (SMK m. 23).
- Eser korumasının doğması tescile bağlı değildir; kayıt-tescil sinema ve müzik yapımları dışında isteğe bağlıdır (m. 13).
- © işareti koruma için zorunlu değildir.
Eserinizin, logonuzun veya markanızın hangi hakla ve ne kadar süreyle korunduğunu, eser ve marka korumasında atılması gereken adımları dosyanız üzerinden hukuki olarak birlikte değerlendirelim.
0541 723 85 52 — Avukat görüşmesi
Avukat ve marka vekili · TÜRKPATENT Sicil No: 2890 · Marka avukatı · İletişim
Telif hakkı terimler sözlüğü
Telif hakkı süresine ilişkin temel terimlerin sade karşılıkları aşağıdadır.
- Telif hakkı
- Eser sahibine eseri üzerinde tanınan mali ve manevi hakların günlük dildeki ortak adı; eserin meydana getirilmesiyle doğar.
- Eser
- Sahibinin özelliğini taşıyan ve kanunda sayılan türlerden birine giren fikir ve sanat ürünü; roman, beste, resim, fotoğraf ve film bunlara örnektir.
- Eser sahibi
- Eseri meydana getiren kişi; sinema eserinde yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarı birlikte eser sahibidir (FSEK m. 8).
- Mali haklar
- Eserden ekonomik olarak yararlanmayı sağlayan haklar; zamanla sınırlıdır ve süre bitince herkes bu haklardan faydalanabilir (FSEK m. 26/1). Miras yoluyla geçer (m. 63).
- Manevi haklar
- Eserin umuma arzı, eser sahibinin adının belirtilmesi ve eserde değişiklik yapılmasını yasaklama gibi eser sahibinin kişiliğine bağlı haklar; ölümden sonra kanunda sayılan kişilerce 70 yıl kullanılabilir (m. 19/2).
- Aleniyet
- Eserin hak sahibinin rızasıyla kamuya sunulması; tüzel kişi ve sahibi belli olmayan eserlerde 70 yıllık süre ilk aleniyet yılını izleyen yılın başından işler (m. 26, m. 27/3–4).
- İşlenme
- Başka bir eserden yararlanılarak meydana getirilen çeviri, uyarlama, düzenleme gibi eser; sahibi, asıl eser sahibinin hakları saklı kalmak üzere işleyendir ve süresi asıldan bağımsızdır (m. 8, m. 26/2).
- Bağlantılı haklar
- İcracı sanatçılara, fonogram ve film yapımcılarına ve radyo-televizyon kuruluşlarına tanınan haklar; her biri 70 yıl sürer (m. 82).
- Kamu malı (serbest eser)
- Koruma süresi dolmuş ve mali haklar bakımından herkesin yararlanabildiği eser için kullanılan günlük ifade (m. 26/1).
- FSEK
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu; telif hakkını ve koruma sürelerini düzenleyen temel kanun.
Sıkça sorulan sorular
Telif hakkı kaç yıl?
Telif hakkı kaç yıl sonra kalkar?
Telif hakkı süresi ne zaman başlar?
Yazar öldükten kaç yıl sonra telif kalkar?
Filmlerin telif hakkı süresi ne kadar?
Şarkıların telif hakkı kaç yıl sürer?
Kitap telif hakkı kaç yıldır?
Reşat Nuri Güntekin’in telifi ne zaman bitiyor?
Telif hakkı miras kalır mı?
Şirkete ait eserlerde telif süresi ne kadar?
Telif süresi dolan eser serbestçe kullanılabilir mi?
Telif hakkı için tescil gerekir mi?
Telif hakkı özel hak mıdır?
Telif hakkı cezası kaç TL?
Kaynaklar
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (m. 8, 10, 13, 19, 26, 27, 63, 82)
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (m. 23)
- Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü
İlgili Rehberler
- Coğrafi İşaret Nedir? Menşe Adı, Mahreç İşareti ve Yargıtay Kararları (2026)
- Tanınmış Marka Nedir? Farklı Sınıflarda Koruma, İspat ve Yargıtay Kararları
- Geleneksel Olmayan Markalar 2026 | Ses, Renk, Hareket ve Üç Boyutlu Marka Tescili
- Özgünlük Nedir, Ne Demek? Anlamı ve Hukukta Özgünlük
- ® (R) İşareti Nedir? Yuvarlak İçinde R Ne Demek, ™ ve © Farkı (Kopyala)
- Marka Nedir? Marka Ne Demek, Kısaca Tanımı ve Türleri (2026)



diyelimki bir eserin tarafımdan izin alınmaksızın icra edildi kaç yıl içinde telif bedelini talep edebilirim
sabah duru
durusabah@gmail.com
Detaylı bilgi için bizi arayabilirsiniz.