Bir içerik üreticisinin en değerli varlığı; adı, takma adı ve kanal kimliğidir. Bu kimlik büyüdükçe sahte hesaplar ve marka korsanları ortaya çıkar. Takma ad, kanal adı, slogan ve logonuzu marka olarak tescil ettirmek; sahte hesap şikâyetlerinde, marka iş birliklerinde ve kendi ürün serinizde size hukuki güç kazandırır. Kendi ad-soyadınızı da korumak için kişisel marka stratejisi kurulmalıdır.
41. Sınıf (Temel): Dijital içerik üretimi, eğlence, yayıncılık, eğitim içeriği
35. Sınıf: Reklam, marka iş birlikleri, sponsorluk, tanıtım
Sosyal medya fenomeni, YouTuber, TikTok içerik üreticisi ya da Twitch yayıncısı olun; en değerli varlığınız takipçi sayınız değil, o takipçilerin sizinle özdeşleştirdiği isim ve kanal kimliğidir. Bu kimlik yıllarca emek, tutarlılık ve güven birikimiyle oluşur. Marka tescili, bu birikimi hukuki güvenceye alır.
Sahte hesap ve taklit: Kimliğiniz büyüdükçe aynı adla açılan sahte profiller ve taklit kanallar çoğalır; tescil belgesi olmadan bunları kaldırmak çok zordur
Marka korsanlığı: Kötü niyetli üçüncü kişiler takma adınızı önce tescil ettirip sizi kendi adınızı ticari kullanmaktan alıkoymaya çalışabilir
Marka iş birlikleri: Büyük markalarla reklam anlaşmalarında tescilli kimlik, kurumsal ciddiyet ve pazarlık gücü sağlar
Kendi ürün seriniz: Merchandise, kozmetik veya dijital ürün çıkarırken tescilli marka şarttır
💡 Altın kural: Marka değerinizi fark ettiğinizde tescil için çoktan geç olabilir. Kanalınız büyümeye başladığı anda takma adınızı ve kanal kimliğinizi tescil ettirmek, korsanlık riskini en aza indirir.
Influencer Olarak Neyi Tescil Ettirebilirsiniz?
Kişisel markanızın farklı unsurları ayrı ayrı ya da birlikte tescil edilebilir. En güçlü koruma, kelime + logo markasının bir arada alınmasıyla sağlanır.
⭐
Takma Ad / Kanal Adı
İzleyicinin sizinle özdeşleştirdiği isim
Sahne adı / nickname
YouTube, TikTok kanal adı
En değerli varlık — öncelikli tescil
🔤
Slogan / Tanıtım Sözü
Videolarınızda tekrar eden özgün söz
“Catchphrase” niteliğindeki ifadeler
Ayırt edici olduğu ölçüde tescil edilir
🎨
Logo / Amblem
Kanal logosu, avatar, amblem
Şekil (logo) markası olarak tescil
Merchandise ve tanıtımda korunur
📦
Ürün Seri Adı
Merchandise marka adı
Kozmetik / gıda ürün serisi
Dijital ürün ve kurs adı
💡 Kendi gerçek ad-soyadınız da bir marka olabilir. Ayrıntı için isim soyisim marka tescili stratejinizi kanal kimliğinizle birlikte planlamak en sağlıklısıdır.
Hangi Sınıflar Seçilmeli?
Influencer markasında sınıf, içeriğin ve gelir modelinin türüne göre seçilir. Nice sınıflandırması hakkında ayrıntı için ilgili rehberimize bakabilirsiniz.
Sınıf
Kapsam
41. sınıf (Temel)
Dijital içerik üretimi, eğlence, video yayıncılığı, eğitim içeriği, podcast
35. sınıf
Reklam, marka iş birlikleri, sponsorluk, ürün tanıtımı, sosyal medya pazarlaması
9. sınıf
Dijital ürün, mobil uygulama, indirilebilir içerik, e-kitap, dijital kurs
25. sınıf
Kendi giyim / merchandise seriniz (tişört, sweatshirt, şapka)
3. sınıf
Kendi kozmetik / kişisel bakım ürün seriniz
16 / 21. sınıf
Baskılı ürün, kırtasiye, kupa gibi merchandise ürünleri
🎥 Genel İçerik Üreticisi
Birincil: 41. + 35. sınıf
💄 Güzellik / Kozmetik Influencer
41. + 35. sınıf + 3. sınıf (ürün)
👕 Merch Satan Yayıncı
41. sınıf + 25. sınıf (giyim)
📚 Eğitim / Kurs İçeriği
41. sınıf + 9. sınıf (dijital ürün)
⚠️ Yalnızca 41. sınıfta tescil, ürün çıkaracaksanız yetersiz kalır. Örneğin sadece 41. sınıfta tescilliyseniz, bir başkası aynı adı 25. sınıfta (giyim) tescil ettirerek sizin merchandise’inizi engelleyebilir. Ürün planınız varsa ilgili sınıfı baştan ekleyin.
Sosyal Medya ve Platform Koruması
Tescil belgesi alındıktan sonra platformların şikâyet mekanizmaları çok daha etkili çalışır. Kullanabileceğiniz koruma araçları:
Sahte hesap bildirimi: Instagram, TikTok, YouTube ve X’te aynı adla açılan taklit hesaplara karşı marka ihlali şikâyeti — tescil belgesi çoğu zaman şart
İçerik kopyacılığı: Kanal adınızı ve kimliğinizi taklit eden kanallara karşı platform bildirimi
Reklam ihlali: Markanızın rakip veya taklitçiler tarafından reklam anahtar kelimesi olarak kullanılmasına karşı platform şikâyeti
Alan adı koruması: Adınızla açılan kötü niyetli alan adlarına karşı hukuki süreç
✅ Pratik ipucu: Tescil belgenizi aldıktan sonra tüm platformlardaki profillerinizi güncelleyin ve belge bilginizi arşivleyin. Bu, ileride sahte hesap şikâyetlerinde süreci hızlandırır.
Kendi Ürün Seriniz (Merchandise) İçin Koruma
Birçok içerik üreticisi, kişisel markasını ürüne dönüştürerek gelir çeşitlendirir: giyim, kozmetik, kupa, dijital kurs. Bu ürünler ancak doğru sınıfta tescille korunur.
✅ Tescilli Merch Markası
Ürün adınız hukuken korunur
Taklit ürün üretenler durdurulabilir
Bayilik ve lisans anlaşmaları yapılabilir
Platform ve pazaryerinde marka koruması
⚠️ Tescilsiz Merch
Ürün adınızı başkası tescil ettirebilir
Taklit ürünlere karşı zayıf konum
Pazaryeri şikâyetlerinde yetersiz
Lisans/bayi anlaşmalarında dayanaksız
Tescil Yaptırmayan Influencer’ın Riskleri
Kimlik korsanlığı: Takma adınız başkası adına tescil edilirse, kendi markanızı ticari kullanmakta engelle karşılaşabilirsiniz
Sahte hesap salgını: Tescil belgesi olmadan platform şikâyetleri çoğu zaman reddedilir
İş birliği kaybı: Kurumsal markalar, reklam sözleşmelerinde tescilli marka arayabilir
Gelir kaybı: Merchandise ve ürün serisi hukuken korunmadığından değerine ulaşamaz
Adım Adım Başvuru Süreci 2026
1
Ön Araştırma
Takma adınızın ve kanal adınızın hedef sınıflarda müsait olup olmadığı araştırılır. İçerik dünyasında benzer adlar yaygındır; profesyonel ön araştırma şarttır.
🔎 Marka Sorgulama ile kanal adınızı 41. ve 35. sınıfta kontrol edin.
2
Sınıf ve Marka Stratejisi
İçerik türünüze ve gelir modelinize göre sınıflar belirlenir. Ürün planınız varsa (merch, kozmetik, kurs) ilgili sınıflar baştan eklenir. Kelime + logo markasının birlikte tescili değerlendirilir.
3
EPATS Üzerinden Başvuru
Başvuru, gerçek kişi (kendiniz) veya şirketiniz adına EPATS üzerinden TÜRKPATENT’e yapılır. Marka portföyünüzü şirket adına toplamak, ileride iş birliği ve devir işlemlerini kolaylaştırır.
✅ Başvuru anından itibaren öncelik hakkı başlar; aynı adı sonradan almak isteyenlere karşı tarihiniz esas alınır.
4
İlan, İtiraz ve Tescil Belgesi
Başvuru uygun bulunursa 2 ay bültende ilan edilir. İtiraz gelmezse tescil belgesi harcı ödenerek 10 yıllık koruma başlar. Ortalama süreç: 6–12 ay.
Kanal kimliğinizi ve kişisel markanızı doğru sınıflarla korumak için Aylar Patent ekibiyle görüşün.
📌 Senaryo 1: Takma ad başkası tarafından tescil edildi
Hızla büyüyen bir YouTuber, kanal adını marka olarak tescil ettirmemişti. Kanalı milyonlara ulaşınca, bir kişi aynı takma adı 41. ve 35. sınıfta kendi adına tescil ettirdi ve merchandise ürünlerinde kullanmak istedi. İçerik üreticisi kendi adını kullanmakta ciddi hukuki engelle karşılaştı.
📌 Senaryo 2: Sahte hesaplar tescil sayesinde kaldırıldı
Bir Instagram fenomeni, aynı adla açılan onlarca sahte hesabı tespit etti. Tescil belgesi olmadan yapılan şikâyetler sonuçsuz kaldı. Markasını 41. sınıfta tescil ettirdikten sonra, marka ihlali bildirimleriyle sahte hesaplar kısa sürede kaldırıldı.
📌 Senaryo 3: Merch markası taklit edildi
Kendi giyim serisini çıkaran bir içerik üreticisi, ürün adını 25. sınıfta tescil ettirmişti. Pazaryerinde taklit ürünler görününce, tescil belgesiyle platforma marka ihlali bildirimi yaptı ve taklit ürünler yayından kaldırıldı.
Sıkça Sorulan Sorular
Influencer neden marka tescili yaptırmalı?
Bir influencer’ın en değerli varlığı adı, takma adı (nickname) ve kanal kimliğidir. Bu kimlik büyüdükçe taklit hesaplar, sahte profiller ve markanızı önce tescil ettirmeye çalışan üçüncü kişiler ortaya çıkar. Marka tescili; sahte hesap şikâyetlerinde, marka iş birliklerinde, kendi ürün serinizi (merchandise) çıkarırken ve platform ihlallerine karşı size hukuki dayanak sağlar. Tescil olmadan bu haklar zayıf ve savunmasızdır.
Influencer olarak neyi marka tescil ettirebilirim?
Takma adınızı (nickname/sahne adı), kanal veya hesap adınızı, özgün sloganınızı, logonuzu ve varsa ürün seri adınızı marka olarak tescil ettirebilirsiniz. En değerli olan, izleyicinin sizinle özdeşleştirdiği isim ve kanal adıdır. Bu unsurların kelime markası ve/veya logo (şekil) markası olarak birlikte tescili en güçlü korumayı sağlar.
Influencer marka tescili için hangi sınıflar seçilmelidir?
Temel sınıf 41’dir (eğlence, dijital içerik üretimi, yayıncılık, eğitim içeriği). Buna faaliyete göre eklenir: reklam ve marka iş birlikleri için 35. sınıf, dijital ürün, uygulama ve indirilebilir içerik için 9. sınıf, kendi giyim/merchandise seriniz için 25. sınıf, kozmetik ürünleri için 3. sınıf. Çoğu içerik üreticisi için 41. + 35. sınıf birlikte önerilir; ürün çıkaranlar ilgili ürün sınıfını da ekler.
Takma ad (nickname) marka olarak tescil edilebilir mi?
Evet. Ayırt edici olduğu sürece takma ad, sahne adı veya kanal adı marka olarak tescil edilebilir. Tamamen tanımlayıcı ya da ilgili alanda herkesçe kullanılan genel sözcükler ayırt edicilikten yoksun bulunabilir ancak özgün bir takma ad güçlü bir marka oluşturur. Başvuru öncesi aynı adın başkası tarafından tescil edilip edilmediği mutlaka araştırılmalıdır.
Sahte sosyal medya hesabına karşı marka tescili işe yarar mı?
Evet. Instagram, TikTok, YouTube ve X gibi platformların marka ihlali şikâyet mekanizmaları, çoğu zaman geçerli bir marka tescil belgesi ister. Tescil belgesiyle yapılan taklit hesap ve marka ihlali bildirimleri çok daha hızlı sonuç verir. Tescil belgesi olmadan bu şikâyetler genellikle reddedilir veya uzun süre işleme alınmaz.
Influencer marka tescili 2026’da ne kadar tutar?
2026 yılında tek sınıf için TÜRKPATENT’e ödenen toplam resmi harç 9.830 TL’dir. İçerik üreticileri için önerilen iki sınıf (41. + 35.) başvurusunun toplam harcı 12.650 TL’dir. Kendi ürün serinizi çıkaracaksanız ilgili ürün sınıfı da eklenerek üç sınıf toplamı 15.470 TL olur. Bu tutarlara marka vekili danışmanlık bedeli ayrıca eklenir.
Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR
✅ Avukat Marka Vekili
Av. Atakan AYLAR
Marka Vekilliği Sicil No: 2890
Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
35. sınıf, marka tescilinde en çok başvuru yapılan ve en çok yanlış anlaşılan hizmet sınıfıdır. Reklamcılıktan iş danışmanlığına, mağazacılıktan e-ticarete kadar geniş bir alanı kapsar. Bu yazı, marka sınıfları rehberimizin 35. sınıfa ayrılmış detay bölümüdür.
Ne kapsar: Reklam-pazarlama, iş yönetimi ve danışmanlığı, büro hizmetleri, muhasebe, insan kaynakları, mağazacılık (perakende/toptan satış)
Kimler için: Mağaza, e-ticaret sitesi, pazaryeri, bayi, franchise, reklam ve danışmanlık firmaları
Kritik kural: 35. sınıf mağazacılık ürünü korumaz — yalnızca satış/sunum hizmetini korur
Kendi ürününüz varsa: 35. sınıf + ürünün sınıfı (gıda 29/30, tekstil 25, kozmetik 3) birlikte alınmalı
2026 Resmi Harç: Tek sınıf 9.830 TL | 35. sınıf + bir ürün sınıfı 12.650 TL
Marka tescilinde mal ve hizmetler, uluslararası Nice sınıflandırması ile 45 sınıfa ayrılır. Bunların 34’ü mal, 11’i hizmet sınıfıdır. 35. sınıf bir hizmet sınıfıdır ve iş dünyasının belkemiğini oluşturan çok geniş bir faaliyet grubunu kapsar.
35. sınıfın kapsamı iki ana damara ayrılır: bir yanda işletmelere yönelik hizmetler (reklam, pazarlama, iş yönetimi ve danışmanlığı, muhasebe, insan kaynakları, büro hizmetleri), diğer yanda mağazacılık, yani ürünlerin bir araya getirilerek müşteriye sunulması ve satışı hizmeti. Bu ikinci grup, 35. sınıfı perakende ve e-ticaret dünyasının en kritik sınıfı yapar.
💡 35. sınıf, TÜRKPATENT istatistiklerinde yıldan yıla en yoğun başvuru alan sınıfların başında gelir. Bunun nedeni, mağaza ve e-ticaret faaliyetinin neredeyse her sektörde bu sınıfa dayanmasıdır.
35. Sınıfın Alt Grupları (Detaylı)
TÜRKPATENT tebliğinde 35. sınıf, aşağıdaki alt gruplara ayrılır. Başvuruda yalnızca faaliyetinize uyan alt grupları seçmek, hem korumayı isabetli kılar hem de itiraz riskini azaltır.
Alt Grup
Kapsam
Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler
Reklam ve tanıtım hizmetleri, dijital/sosyal medya reklamı, reklam alanı kiralama, reklam amaçlı tasarım, pazarlama ve halkla ilişkiler
Ticari ve reklam amaçlı organizasyon
Ticari fuar, sergi ve tanıtım etkinliklerinin organizasyonu
Büro hizmetleri
Sekreterlik, resepsiyon, randevu, veri işleme, bilgisayar veri tabanı yönetimi, tercüme, fotokopi
İş yönetimi ve danışmanlığı
İş idaresi, iş organizasyonu ve yönetim danışmanlığı, ithalat-ihracat acente hizmetleri, ticari bilgi ve rehberlik
Muhasebe ve mali hizmetler
Muhasebe, defter tutma, mali müşavirlik, vergi beyannamesi hazırlama
İnsan kaynakları
İnsan kaynakları yönetimi, iş bulma büroları, geçici personel sağlama
Açık artırma
Açık artırma ve müzayede düzenleme hizmetleri
Mağazacılık (perakende/toptan satış)
Müşterilerin çeşitli malları görmesi ve satın alması için bu malların bir araya getirilmesi hizmetleri (mağaza, e-ticaret, pazaryeri) — belirli mal grupları için
⚠️ “Mağazacılık” alt grubunda, hangi ürünlerin satışının yapılacağı başvuruda açıkça belirtilir (örneğin “gıda ürünlerinin satışı”, “giyim ürünlerinin satışı”). Bu, hizmetin kapsamını netleştirir ancak yine de o ürünlerin kendisini korumaz.
Kimler 35. Sınıfta Tescil Yaptırmalı?
🛒 Mağaza / Perakende
Ürün satan her fiziki mağaza ve zincir
💻 E-Ticaret Sitesi
Kendi sitesi ya da pazaryeri üzerinden satış
🏬 Pazaryeri / Platform
Başkalarının ürünlerini bir araya getiren platform
🔗 Franchise / Bayilik
Franchise veren ve zincir işletmeler
📣 Reklam / Pazarlama Ajansı
Reklam, dijital pazarlama, PR firmaları
📊 Danışmanlık Firması
İş yönetimi, ithalat-ihracat, İK danışmanlığı
🧮 Muhasebe / Mali Müşavir
Muhasebe ve mali danışmanlık büroları
🏷️ Kendi Markalı Üretici
Ürün sınıfıyla birlikte satış için 35. sınıf
Kritik Fark: Mağazacılık ≠ Ürün Koruması
35. sınıfla ilgili en pahalı hata, mağazacılık hizmetinin ürünü de koruduğunu sanmaktır. Oysa bu iki koruma birbirinden bağımsızdır.
🛍️ 35. Sınıf — Satış Hizmeti
Ürünleri bir araya getirip sunma
Mağaza ve e-ticaret faaliyeti
Tabela ve işletme adı (satış yönü)
Ürünün KENDİSİNİ korumaz
📦 Ürün Sınıfı (3, 25, 29, 30…)
Ürünün üzerindeki markayı korur
Ambalaj ve etikette marka hakkı
Ürünü başkası aynı adla üretemez
Toptan/raf satışında belirleyici
⚠️ Örnek: Kendi markanızla kozmetik üretip mağazanızda satıyorsanız yalnızca 35. sınıf almak yetmez. Ürünü koruyan 3. sınıf alınmazsa, bir başkası aynı markayı kozmetik ürünü üzerinde tescil ettirip sizi kendi ürününüzü üretmekten men edebilir. Doğru kurgu: 3. sınıf (ürün) + 35. sınıf (satış).
E-Ticaret ve Pazaryeri Satıcıları İçin 35. Sınıf
Online satış, 35. sınıfın en hızlı büyüyen kullanım alanıdır. Doğru sınıf stratejisi iş modelinize göre değişir:
Kendi markalı ürün satıyorsanız: Ürünün sınıfı + 35. sınıf (örneğin gıda için 29. sınıf ya da 30. sınıf + 35. sınıf)
Başkalarının ürününü satan bayi/pazaryeriyseniz: Çoğunlukla 35. sınıf tek başına faaliyeti kapsar
Trendyol, Hepsiburada, Amazon mağazası: Marka onayı ve taklit şikâyetlerinde tescil belgesi güçlü kanıttır; 35. sınıf ile ürün sınıfı birlikte önerilir
🔎 Markanızın 35. sınıfta müsait olup olmadığını ücretsiz marka sorgulama aracımızla kontrol edebilirsiniz.
İş modelinize uygun sınıf stratejisini (35. sınıf tek başına mı, ürün sınıfıyla birlikte mi) Aylar Patent ekibiyle netleştirin.
35. sınıf; reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler, iş yönetimi ve danışmanlığı, büro hizmetleri, muhasebe, insan kaynakları ile mağazacılık (perakende ve toptan satış) hizmetlerini kapsar. Bu sınıf, ürünlerin bir araya getirilerek müşteriye sunulması ve satışı hizmetini korur; mağaza, e-ticaret sitesi ve franchise sistemi için temel sınıftır.
35. sınıf mağazacılık ürünümü de korur mu?
Hayır. Bu en sık yapılan hatadır. 35. sınıftaki mağazacılık hizmeti yalnızca ürünlerin satış ve sunum faaliyetini korur, ürünün kendisini korumaz. Örneğin kendi markanızla kozmetik üretip satıyorsanız, satış için 35. sınıf yanında ürünün kendisi için 3. sınıf da gereklidir. Yalnızca 35. sınıf alırsanız bir başkası aynı markayı ürün üzerinde tescil ettirebilir.
E-ticaret ve online satış için 35. sınıf yeterli mi?
E-ticaret ve online mağaza faaliyetinin kendisi 35. sınıfta korunur. Ancak kendi markalı ürün satıyorsanız, ürünün ait olduğu sınıf da (örneğin gıda için 29/30, tekstil için 25, kozmetik için 3) eklenmelidir. Sadece başkalarının ürünlerini satan bir pazaryeri veya bayi için çoğunlukla 35. sınıf yeterli olabilir.
Franchise için hangi sınıf gerekir?
Franchise ve bayilik sisteminin hukuki temeli 35. sınıftır. İşletme yönetimi, franchise organizasyonu ve mağazacılık hizmetleri bu sınıfta yer alır. Bir markayı franchise olarak verebilmek için markanın tescilli olması ve genellikle 35. sınıfı da kapsaması gerekir; aksi halde bayilere devredilen kullanım hakkı hukuki güvenceden yoksun kalır.
35. sınıf tek başına mı alınır yoksa başka sınıfla birlikte mi?
Duruma göre değişir. Yalnızca hizmet (reklam, danışmanlık, aracılık) veya başkalarının ürünlerini satan bir işletme için 35. sınıf tek başına alınabilir. Kendi ürün markanız varsa, 35. sınıf ürünün ait olduğu sınıfla birlikte alınmalıdır. Doğru strateji, iş modelinizin hem hizmet hem ürün ayağını kapsayacak biçimde belirlenir.
35. sınıf marka tescili 2026’da ne kadar tutar?
2026 yılında tek sınıf için TÜRKPATENT’e ödenen toplam resmi harç 9.830 TL’dir (2.820 TL başvuru + 7.010 TL tescil belgesi). 35. sınıfa bir ürün sınıfı eklendiğinde iki sınıf toplamı 12.650 TL olur. Bu tutarlara danışmanlık hizmet bedeli ayrıca eklenir.
Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR
✅ Avukat Marka Vekili
Av. Atakan AYLAR Marka Vekilliği Sicil No: 2890 Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
🗓️ Son güncelleme: Temmuz 2026 · ✍️ Av. & Marka Vekili Atakan Aylar · Marka hukuku ve dava süreci uzmanı
Kısa Yanıt: Marka Hükümsüzlük Davası
Marka hükümsüzlük davası, haksız ya da hukuka aykırı biçimde tescil edilmiş bir markanın mahkeme kararıyla geçersiz kılınmasını sağlayan davadır. SMK m.25 kapsamında açılır ve marka hiç tescil edilmemiş sayılır.
Ne zaman gündeme gelir: Markanıza benzer bir marka haksız tescil edildiğinde ya da kötü niyetli tescil söz konusuysa
Kimler açabilir: Menfaati olanlar, önceki hak sahipleri, ilgili durumlarda savcı
Nedenler: SMK m.5 (mutlak) ve m.6 (nispi) ret nedenleri + kötü niyet
Mahkeme: Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
Süre: Nispi nedenlerde 5 yıl sessiz kalma sınırı; kötü niyette süre yok
Sonuç: Geçmişe etkili hükümsüzlük — marka sicilden terkin edilir
Marka hükümsüzlük davası, tescilli bir markanın kanunda sayılan nedenlerle mahkeme kararıyla geçersiz kılınmasını sağlayan bir davadır. Dava kabul edilirse marka, hiç tescil edilmemiş gibi sicilden silinir; yani hükümsüzlük kararı geçmişe etkilidir. Dayanağını 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 25. maddesinden alan bu dava, TÜRKPATENT nezdinde tamamlanmış bir tescili yargı kararıyla ortadan kaldıran istisnai bir yoldur.
Bu dava, marka hakkını korumanın en güçlü araçlarından biridir. Sizin markanıza benzer bir işaret haksız yere tescil edilmişse ya da bir başkası markanızı kötü niyetle kendi adına tescil ettirmişse, hükümsüzlük davası bu tescili ortadan kaldırmanın yoludur. Uygulamada dava, çoğunlukla önceki hak sahibinin yaptığı marka sorgulama ile sonradan yapılmış benzer bir tescili fark etmesiyle gündeme gelir.
Hükümsüzlüğün en belirleyici özelliği geçmişe etkili (ex tunc) sonuç doğurmasıdır. SMK m.27 uyarınca hükümsüzlük kararı kesinleştiğinde, markanın sağladığı korumanın başvuru tarihinden itibaren hiç doğmamış sayılmasıdır. Bu yönüyle hükümsüzlük, tescilden sonraki bir nedene dayanan ve kural olarak ileriye etkili sonuç doğuran iptalden temelden ayrılır. Aradaki farkı yazının ilerleyen bölümünde ayrıntılı ele alıyoruz.
💡 Hükümsüzlük davası, çoğu zaman marka tecavüzü (taklit) davasıyla birlikte açılır: bir yandan haksız tescil geçersiz kılınırken, diğer yandan izinsiz kullanım nedeniyle tazminat talep edilir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin önüne gelen dosyaların büyük kısmında hükümsüzlük talebi, tecavüzün tespiti, önlenmesi ve maddi-manevi tazminat talepleriyle birlikte incelenmektedir.
Davayı Kimler Açabilir?
Hükümsüzlük davasını açabilecek kişiler, korunan menfaate göre belirlenir:
Menfaati bulunan kişiler: Hükümsüzlükten hukuki bir yarar sağlayacak herkes
Önceki hak sahipleri: Daha önce aynı ya da benzer markayı tescil ettiren veya kullanan kişiler
İlgili meslek kuruluşları: Belirli durumlarda ilgili kurum ve kuruluşlar
Cumhuriyet savcısı: Kamu düzenini ilgilendiren hallerde
Burada “menfaat” kavramı geniş yorumlanır. Aynı ya da benzer alanda faaliyet gösteren bir işletme, haksız tescil nedeniyle piyasada karışıklık yaşıyorsa menfaati bulunduğu kabul edilir. Menfaatin güncel, kişisel ve hukuken korunmaya değer olması aranır; tamamen soyut ya da farazi bir yarar dava hakkı vermez.
Uygulamada en güçlü konum, gerçek (önceki) hak sahipliğidir. Bir işareti fiilen ilk kullanan ve piyasada tanınır hale getiren kişi, o işareti sonradan kendi adına tescil ettiren üçüncü kişiye karşı hükümsüzlük talebinde bulunabilir. Yargıtay, marka üzerinde önceye dayalı ve üstün bir hak bulunduğunu ispat eden davacıyı, salt sicil kaydına dayanan tescil sahibine karşı korumaktadır. Bu nedenle işaretinizi ne zamandan beri kullandığınızı gösteren faturalar, tanıtımlar ve sözleşmeler dava açısından belirleyicidir.
💡 Uygulamada davayı en çok, markası taklit edilen ya da benzer bir tescil nedeniyle hakkı zedelenen işletmeler açar. Markanız taklit ediliyorsa izlenecek yolları ayrı yazımızda inceleyebilirsiniz. En sağlam korumanın, işaretinizi zamanında marka tescili ile güvence altına almaktan geçtiğini de unutmayın.
Hükümsüzlük Nedenleri (SMK 5 ve 6)
Hükümsüzlük nedenleri, marka başvurusunun reddedilme nedenleriyle aynıdır. İki gruba ayrılır:
Mutlak Nedenler (SMK m.5)
Ayırt edicilikten yoksunluk
Tanımlayıcı ibareler
Halkı yanıltıcı işaretler
Kamu düzenine/ahlaka aykırılık
Herkesçe kullanılan işaretler
Nispi Nedenler (SMK m.6)
Önceki markayla karıştırılma ihtimali
Tanınmış markadan haksız yarar
Önceki telif ya da ad hakkı
Ticaret unvanı/işletme adı hakkı
Kötü niyetli tescil
Uygulamada en sık dayanılan gerekçe, önceki bir markayla karıştırılma ihtimalidir (SMK m.6/1). Ayrıca daha önce reddedilmesi gerekirken sehven tescil edilen markalar da (örneğin tanımlayıcı ibareler) hükümsüzlük konusudur. Reddedilme gerekçelerini marka reddi yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Mutlak ve nispi nedenler arasındaki fark yalnızca teorik değildir; kimin dava açabileceğini ve sürenin işleyip işlemeyeceğini de belirler. Mutlak ret nedenleri kamu düzenini ilgilendirdiği için bunlara menfaati bulunan herkes dayanabilir. Nispi nedenler ise kural olarak önceki hak sahibinin korunmasına yöneliktir ve bu nedenlere dayalı davalar, aşağıda ele alacağımız beş yıllık sessiz kalma sınırına tabidir. Kötü niyet ise her iki kategoriden de bağımsız olarak, süre sınırı olmaksızın ileri sürülebilen özel bir hükümsüzlük nedenidir.
⚠️ SMK m.25/7 uyarınca, hükümsüzlük davasında davalı marka sahibi, davacının dayandığı markayı son beş yıl içinde ciddi biçimde kullanıp kullanmadığının ispatını isteyebilir. Bu kullanım def’i nedeniyle, davasını dayandırdığı markayı fiilen kullanmayan davacı, güçlü bir benzerlik olsa bile davayı kaybedebilir. Bu yüzden dava öncesinde kendi kullanım delillerinizin hazır olması kritik önemdedir.
Karıştırılma İhtimali ve Yargıtay Ölçütleri
Marka hükümsüzlük davalarının belkemiğini, iki marka arasındaki karıştırılma ihtimali oluşturur (SMK m.6/1). Bu kavramın nasıl değerlendirileceği doğrudan davanın sonucunu belirler. Yargıtay yerleşik içtihadında, karıştırılma ihtimalinin iki koşulun bir araya gelmesiyle doğduğunu kabul eder: sonraki markanın önceki markanın aynısı ya da benzeri olması ve her iki markanın aynı mal ve hizmetlerde kullanılması.
Değerlendirmede ölçü, işin uzmanı değil ortalama tüketicidir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin E.2014/15360 K.2015/865 sayılı kararında bu ilke net biçimde ifade edilmiştir: karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, halkın iki işaret arasında herhangi bir şekilde, herhangi bir sebeple bağlantı kurmasıdır. Karar şu ölçütü koyar: “İşitsel veya görsel bir benzerlik ve hatta genel görünüş açısından umumi intiba olmasa bile, halk tarafından iki marka arasında bir bağlantı kurulması ve hatta çağrıştırması dahi karıştırılma ihtimali için yeterli bir ölçü olarak kabul edilmelidir.”
💡 Bu içtihadın pratik sonucu şudur: markaların birebir aynı olması gerekmez. Tüketicinin sonraki markayı gördüğünde önceki markayı hatırlaması, iki işletme arasında idari-ekonomik bir bağ (seri marka, lisans, iş birliği) bulunduğunu sanması bile hükümsüzlük için yeterlidir.
Karıştırılma ihtimali değerlendirilirken markalar bir bütün olarak ele alınır; parçalara bölünerek değil, bıraktıkları genel izlenimle karşılaştırılır. Markanın esas (asli) unsuru belirleyicidir. Örneğin tanımlayıcı ekler ya da tali şekil unsurları, esas unsurdaki benzerliği ortadan kaldırmaya çoğu zaman yetmez. Sınıfların örtüşüp örtüşmediği de kritik olduğundan, benzerlik analizi mutlaka Nice sınıfları temelinde yapılır.
Uygulamada işaret benzerliği ile mal-hizmet benzerliği bir arada, karşılıklı bağımlılık ilkesi çerçevesinde tartılır: işaretler arasındaki benzerlik ne kadar yüksekse, mal ve hizmetler arasında aranan yakınlık o ölçüde düşer. Bu yüzden çok güçlü bir işaret benzerliği, sınıflar tam örtüşmese bile karıştırılma ihtimali doğurabilir.
Tanınmış markanın genişletilmiş koruması
SMK m.6/5 uyarınca Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız yarar sağlanacak, itibarı zedelenecek ya da ayırt edici karakteri zarar görecek tanınmış markalar, farklı mal ve hizmetlerde dahi korunur. Yani tanınmış bir marka için karıştırılma ihtimali ve sınıf örtüşmesi şartı aranmaksızın hükümsüzlük istenebilir. Ancak bu korumadan yararlanmak isteyen davacının, markasının tanınmışlığını somut delillerle (satış rakamları, reklam yatırımları, pazar payı, tanınmışlık tescili) ispatlaması gerekir; Yargıtay salt iddiaya değil, ispata dayalı bir tanınmışlık değerlendirmesi yapar.
⚠️ Karıştırılma ihtimali teknik bir değerlendirmedir ve mahkeme çoğu dosyada bilirkişi görüşüne başvurur. Görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik ile mal-hizmet benzerliğinin birlikte tartışıldığı bu analizde, dosyaya sunulan delillerin ve hukuki argümanların niteliği sonucu doğrudan etkiler.
Kötü Niyetli Tescil ve Yargıtay İçtihadı
Bir marka, gerçek hak sahibinin önünü kesmek, ona zarar vermek ya da haksız kazanç sağlamak amacıyla tescil edilmişse kötü niyetli tescil söz konusudur. Kötü niyet, hükümsüzlüğün en güçlü gerekçelerinden biridir. SMK m.6/9 kötü niyeti açık bir nispi ret nedeni olarak düzenler; m.25 ise bunu hükümsüzlük nedeni olarak öngörür.
Kötü niyetin hükümsüzlük nedeni sayılması, aslında yasal bir düzenlemeden önce Yargıtay içtihadıyla yerleşmiştir. Mülga 556 sayılı KHK’da açık bir hüküm bulunmamasına rağmen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.07.2008 tarih ve 2008/11-501 E., 2008/507 K. sayılı öncü kararında, Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesindeki dürüstlük ilkesi gereğince kötü niyetin korunamayacağı ve kötü niyetle yapılan tescilin hükümsüz kılınabileceği kabul edilmiştir.
Peki kötü niyet nasıl belirlenir? Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2022/261 K.2023/3737 sayılı (John Wayne) kararında ölçütleri şöyle özetlemiştir: kötü niyetli marka başvurusu, “hak sahibi olmadığını bilmesine rağmen dürüstlük kuralına aykırı şekilde tescil için başvuruda bulunulması” olarak tanımlanır. Kötü niyetin başlıca görünüm biçimleri şunlardır:
Engelleme markası: Başkasının kullandığı bir işareti, sırf rakibini engellemek amacıyla ve haklı neden olmaksızın tescil ettirmek
Yedekleme / marka ticareti: Markayı gerçekte kullanma amacı olmaksızın, stoklamak veya satmak için tescil ettirmek
Şantaj amaçlı tescil: Gerçek hak sahibinden para koparmak amacıyla başvuruda bulunmak
Bilerek yanaşma: Başkasının tescilsiz kullandığı işareti, hak sahibi olmadığını bile bile kendi adına tescil ettirmek
⚠️ Aynı John Wayne kararı önemli bir sınır da çizer: salt tanınmış bir markanın aynısının ya da benzerinin tescil edilmiş olması, tek başına kötü niyeti ispatlamaya yetmez. Yargıtay, kötü niyetin kabulü için engelleme, yedekleme ya da şantaj gibi bir amacın somut delillerle ortaya konmasını arar. Bu nedenle kötü niyet iddiası, sağlam bir delil dosyasıyla desteklenmelidir.
✅ Kötü niyetli tescillerde 5 yıllık sessiz kalma sınırı işlemez; dava, aradan uzun yıllar geçmiş olsa bile açılabilir. Ülkesellik prensibinin de bir istisnasıdır: yurt dışında tescilli bir marka, Türkiye’de kötü niyetle ele geçirilmişse hükümsüzlük istenebilir. Kötü niyetli marka tescili konusunu ayrı yazımızda derinlemesine inceledik.
Görevli Mahkeme ve Taraflar
Görevli mahkeme: Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi (bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi)
Davalı: Sicilde kayıtlı marka sahibi
Davacı: Menfaati olan ya da önceki hak sahibi
Yetki (yer) bakımından dava, kural olarak davalının yerleşim yerindeki Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde açılır. Türkiye’de bu ihtisas mahkemeleri yalnızca belirli illerde (Ankara, İstanbul, İzmir gibi) kurulmuştur; bulunmadığı yerlerde davayı, o yerin asliye hukuk mahkemesi “Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatıyla” görür. TÜRKPATENT’in Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararına karşı açılan iptal davaları ise Ankara mahkemelerinde görülür ve çoğu zaman hükümsüzlük talebiyle birlikte yürütülür.
⚠️ Hükümsüzlük davaları teknik ve delil yoğun süreçlerdir; benzerlik analizi, tanınmışlık ispatı ve kullanım delilleri belirleyicidir. Sürecin bir marka vekili avukatla yürütülmesi, sonucu doğrudan etkiler.
Süre: Sessiz Kalma Yoluyla Hak Kaybı
Önceki marka sahibi, sonraki markanın kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği halde 5 yıl boyunca sesini çıkarmazsa, hükümsüzlük talep etme hakkını kaybeder. Buna sessiz kalma yoluyla hak kaybı denir ve SMK m.25/6 ile ilk kez açık bir kanun hükmüne bağlanmıştır.
Sessiz kalma yoluyla hak kaybı — SMK m.25/6 ve Yargıtay 11. HD içtihadı
Bu kurumun tarihçesi öğreticidir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2024/5453 K.2025/4322 sayılı kararında hatırlattığı üzere, mülga 556 sayılı KHK’da sessiz kalma yoluyla hak kaybı düzenlenmemişti; ilke doktrinde ve Yargıtay içtihatlarıyla, dayanağını Türk Medeni Kanunu m.2’deki dürüstlük kuralından alarak yerleşmişti. 10.01.2017’de yürürlüğe giren SMK ile bu ilke ilk kez marka hükümsüzlüğü davaları yönünden yazılı hale getirilmiştir.
Sessiz kalmanın koşulları
Yargıtay, hak kaybının doğması için iki koşul arar. Aynı kararın ifadesiyle: “Önceki marka sahibinin dava açma hakkının düşmesi için karşı tarafın kullanımını bilmesi yanında bu kullanıma katlanmış olması gerekir. Kullanımı bilebilecek durumda olmayan bir kişinin dava açma hakkının düştüğünden bahsedilemeyecektir.” Yani süre, ihlalin başladığı andan değil, hak sahibinin bundan haberdar olduğu andan itibaren işlemeye başlar.
💡 Somut bir örnek: Yargıtay yukarıdaki dosyada, tarafların farklı şehirlerde faaliyet göstermesi nedeniyle önceki hak sahibinin sonraki kullanımdan haberdar olup olmadığının yeterince araştırılmadığı gerekçesiyle yerel mahkeme kararını bozmuştur. Bu da gösterir ki sessiz kalma, mekanik bir takvim hesabı değil, her somut olaya göre yapılan bir dürüstlük değerlendirmesidir.
Kullanmama nedeniyle iptal ve hükümsüzlük davalarında beş yıllık sürenin sabit olduğu düşünülse de Yargıtay, tecavüz ve haksız rekabet bağlamındaki sessiz kalmada kesin bir süre benimsememiştir. 11. Hukuk Dairesi’nin E.2016/9390 K.2018/6006 sayılı kararında bu husus açıkça vurgulanır: “Sessiz kalmanın kaç yıl sonra hak kaybına yol açacağı ile ilgili kesin bir süre vermek mümkün değildir. Burada önemli olan öncelik hakkı sahibinin sonraki kullanıma bir süre katlanmış olmasıdır.” Değerlendirmede esas alınacak olan yine dürüstlük kuralıdır.
⚠️ Bu içtihatların pratik sonucu nettir: benzer bir marka fark ettiğinizde beklemek, dava hakkınızı kaybetmenize yol açabilir. Hakkınızı zamanında ve belgeli biçimde kullanmanız, örneğin ihtarname göndererek “katlanmadığınızı” ortaya koymanız kritik önemdedir. Tek istisna kötü niyetli tescillerdir; orada beş yıllık süre hiç işlemez.
Yargıtay Kararlarından Özet Tablo
Marka hükümsüzlüğü, büyük ölçüde içtihatla şekillenen bir alandır. Aşağıdaki tablo, yazı boyunca değindiğimiz temel ilkeleri ve bunları ortaya koyan Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararlarını özetler. Bu kararlar, somut davanızın değerlendirilmesinde başvuru noktası niteliğindedir. Karar metinlerinin tamamına, esas ve karar numaralarıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden ulaşabilirsiniz.
Konu
Yargıtay’ın Yerleşik İlkesi
Örnek Karar (11. HD)
Karıştırılma ihtimali
Görsel/işitsel benzerlik olmasa bile ortalama tüketicinin iki marka arasında bağlantı kurması, çağrıştırma dahi yeterlidir.
E.2014/15360 K.2015/865
Kötü niyet — tanım
Hak sahibi olmadığını bilerek dürüstlüğe aykırı tescil; engelleme, yedekleme, şantaj amaçlı başvurular kötü niyetlidir.
E.2022/261 K.2023/3737
Kötü niyet — sınır
Salt tanınmış markanın benzerini tescil, tek başına kötü niyeti ispatlamaz; engelleme/şantaj amacı ayrıca ispatlanmalıdır.
E.2022/261 K.2023/3737
Kötü niyet — süresizlik
556 sayılı KHK’da hüküm bulunmasa da TMK m.2 gereği kötü niyet korunmaz; süreye bağlı olmaksızın ileri sürülebilir.
HGK 2008/11-501 E. 2008/507 K.
Sessiz kalma — koşul
Hak kaybı için önceki hak sahibinin sonraki kullanımı bilmesi ve ona katlanmış olması gerekir.
E.2024/5453 K.2025/4322
Sessiz kalma — süre
Tecavüzde kesin süre yoktur; her somut olayda dürüstlük kuralına göre değerlendirilir.
E.2016/9390 K.2018/6006
⚠️ Yargıtay kararları yol gösterici olsa da her dosya kendine özgüdür. Bir kararın sizin lehinize ya da aleyhinize sonuç doğurması, olayın somut koşullarına, delil durumuna ve markaların özelliklerine bağlıdır. Bu nedenle içtihatların davanıza uyarlanması uzman değerlendirmesi gerektirir.
Hükümsüzlük ile İptal Farkı
⚖️ Hükümsüzlük
Tescil anındaki sakatlık (benzerlik, kötü niyet)
Mahkemede açılır
Kural olarak geçmişe etkili
SMK m.25
🔄 İptal
Tescilden sonraki nedenler (5 yıl kullanmama vb.)
TÜRKPATENT’e talep edilir
Kural olarak ileriye etkili
SMK m.26
💡 Bir marka 5 yıldır ciddi biçimde kullanılmıyorsa, hükümsüzlük yerine kullanmama nedeniyle iptal yoluna gidilir. Hangi yolun doğru olduğu somut duruma göre belirlenir.
Dava Süreci Adım Adım
1
Hak ve Delil Analizi
Önceki hakkınız, karıştırılma ihtimali ve varsa kötü niyet delilleri değerlendirilir. Tescil kayıtları ve kullanım delilleri toplanır.
2
Dava Dilekçesi ve Açılış
Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde dava açılır. Gerekiyorsa markanın kullanımının durdurulması için ihtiyati tedbir talep edilir.
3
Bilirkişi ve Yargılama
Benzerlik ve karıştırılma ihtimali çoğu zaman bilirkişi incelemesiyle değerlendirilir. Taraflar delillerini sunar ve iddialarını savunur.
4
Karar ve Kanun Yolları
İlk derece mahkemesinin kararına karşı Bölge Adliye Mahkemesi’ne (istinaf), oradan da Yargıtay’a (temyiz) başvurulabilir. Marka uyuşmazlıklarında temyiz mercii Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’dir. Bu aşamalar davanın toplam süresini uzatabildiğinden, en baştan güçlü bir dava stratejisi kurmak önemlidir.
5
Kesinleşme ve Sicilden Terkin
Karar kesinleştiğinde marka TÜRKPATENT sicilinden terkin edilir ve geçmişe etkili biçimde ortadan kalkar. Mahkeme kararı, kesinleşmesinin ardından resen (kendiliğinden) ya da talep üzerine TÜRKPATENT’e bildirilerek sicile işlenir.
Hükümsüzlük Kararının Sonuçları
Hükümsüzlük kararının doğuracağı sonuçları önceden bilmek, davayı açıp açmama kararını da etkiler. SMK m.27 çerçevesinde başlıca sonuçlar şunlardır:
Geçmişe etkili terkin: Marka, başvuru tarihinden itibaren hiç doğmamış sayılır ve sicilden silinir. Bu, iptalden en temel farktır.
Kısmi hükümsüzlük: Hükümsüzlük nedeni markanın yalnızca bir kısım mal veya hizmeti için varsa, marka yalnızca o mal ve hizmetler bakımından hükümsüz kılınır; tescil tümüyle ortadan kalkmaz.
Herkese karşı sonuç: Kesinleşen hükümsüzlük kararı yalnızca taraflar arasında değil, herkese karşı (nihai ve mutlak) sonuç doğurur.
Kazanılmış durumların korunması: SMK m.27/2 uyarınca, hükümsüzlükten önce kesinleşmiş ve uygulanmış mahkeme kararları ile iyiniyetle uygulanan sözleşmeler, kural olarak geriye dönük olarak etkilenmez.
💡 Hükümsüzlük davası çoğu zaman tek başına yeterli olmaz. Haksız tescili ortadan kaldırmak kadar, o markanın izinsiz kullanımından doğan zararı gidermek de gerekir. Bu yüzden dava, marka hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve tazminat talepleriyle birlikte kurgulanır. Markanızın haksız kullanımına ilişkin adımları markam taklit ediliyor yazımızda ele aldık.
Markanıza benzer haksız bir tescil mi var? Hükümsüzlük davası şansınızı Aylar Patent ekibiyle değerlendirin.
Marka hükümsüzlük davası, tescilli bir markanın kanunda sayılan nedenlerle mahkeme kararıyla geçmişe etkili olarak geçersiz kılınmasını sağlayan davadır. SMK m.25 kapsamında açılır ve dava sonucunda marka hiç tescil edilmemiş gibi sicilden terkin edilir. Örneğin kendi markanıza benzer bir marka haksız yere tescil edilmişse, hükümsüzlük davasıyla iptalini sağlayabilirsiniz.
Marka hükümsüzlük davasını kimler açabilir?
Hükümsüzlük davasını, menfaati bulunan kişiler, önceki hak sahipleri (örneğin daha önce aynı/benzer markayı tescil ettiren veya kullanan kişiler) ve ilgili meslek kuruluşları açabilir. Kamu düzenini ilgilendiren bazı hallerde Cumhuriyet savcısı da dava açabilir. Uygulamada davayı çoğunlukla, markası taklit edilen veya hakkı zedelenen işletmeler açar.
Marka hükümsüzlük nedenleri nelerdir?
Hükümsüzlük nedenleri, SMK’daki mutlak ret nedenleri (m.5) ve nispi ret nedenleri (m.6) ile aynıdır. Mutlak nedenler: ayırt edicilikten yoksunluk, tanımlayıcılık, yanıltıcılık, kamu düzenine aykırılık. Nispi nedenler: önceki bir markayla karıştırılma ihtimali, tanınmış markadan haksız yarar, önceki telif veya ticaret unvanı hakkı. Ayrıca kötü niyetli tescil de hükümsüzlük nedenidir.
Marka hükümsüzlük davası hangi mahkemede açılır?
Marka hükümsüzlük davası, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde açılır. Bu mahkemenin bulunmadığı yerlerde görevi asliye hukuk mahkemeleri yürütür. Dava, markanın sahibine (sicildeki hak sahibine) karşı açılır. İhtisas gerektiren bir alan olduğu için sürecin marka vekili bir avukatla yürütülmesi önemlidir.
Marka hükümsüzlük davasında süre var mı?
Evet. Önceki marka sahibi, sonraki markanın kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği halde 5 yıl boyunca sessiz kalırsa, hükümsüzlük talebinde bulunma hakkını kaybeder (sessiz kalma yoluyla hak kaybı). Ancak sonraki marka kötü niyetle tescil edilmişse bu 5 yıllık süre işlemez ve dava süreye bağlı olmaksızın açılabilir. Bu nedenle ihlal fark edildiğinde vakit kaybetmeden hareket etmek önemlidir.
Marka hükümsüzlüğü ile iptal arasındaki fark nedir?
Hükümsüzlük, markanın tescil anındaki bir sakatlık nedeniyle (örneğin benzerlik, kötü niyet) mahkeme kararıyla geçmişe etkili biçimde geçersiz kılınmasıdır. İptal ise tescilden sonra ortaya çıkan bir nedene (örneğin markanın 5 yıl kullanılmaması) dayanır ve talep TÜRKPATENT’e yapılır; sonuç kural olarak talep tarihinden ileriye etkilidir. Kısaca hükümsüzlük mahkemede, kullanmama nedeniyle iptal ise TÜRKPATENT nezdinde yürür.
Karıştırılma ihtimali Yargıtay’a göre nasıl belirlenir?
Yargıtay’a göre karıştırılma ihtimali iki koşulun bir arada bulunmasıyla doğar: sonraki markanın öncekinin aynısı ya da benzeri olması ve aynı mal-hizmetlerde kullanılması. Ölçü, uzman değil ortalama tüketicidir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihadına göre, görsel veya işitsel bir benzerlik hatta genel görünüş bakımından umumi intiba olmasa bile, halkın iki marka arasında bağlantı kurması ve hatta çağrıştırması dahi karıştırılma ihtimali için yeterlidir.
Yargıtay kötü niyetli marka tescilini nasıl değerlendiriyor?
Yargıtay, hak sahibi olmadığını bile bile dürüstlük kuralına aykırı yapılan tescili kötü niyetli sayar. Rakibi engelleme, markayı kullanmadan yedekleme, marka ticareti veya şantaj amaçlı başvurular kötü niyetli kabul edilir. Ancak Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, salt tanınmış bir markanın benzerinin tescil edilmiş olmasının tek başına kötü niyeti ispatlamaya yetmediğini, engelleme veya şantaj gibi bir amacın somut delillerle ortaya konması gerektiğini vurgular. Kötü niyet, TMK m.2 gereği süreye bağlı olmaksızın her zaman ileri sürülebilir.
Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR
✅ Avukat Marka Vekili
Av. Atakan AYLAR Marka Vekilliği Sicil No: 2890 Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
Turizmde bir otelin adı ve konsepti, en değerli ticari varlığıdır. Benzer isimli oteller kolayca karıştırılır ve itibar zedelenir. Otelinizin adını ve logosunu korumak için TÜRKPATENT‘e marka tescili başvurusu yapılmalıdır.
43. Sınıf (Temel): Geçici konaklama; otel, motel, tatil köyü, pansiyon, apart ve yiyecek-içecek
44. Sınıf: Otel spa, masaj, güzellik ve wellness hizmetleri
41. Sınıf: Animasyon, canlı eğlence, konferans ve etkinlik organizasyonu
35. Sınıf: Franchise, online rezervasyon ve butik ürün satışı
2026 Resmi Harç: Tek sınıf 9.830 TL | İki sınıf 12.650 TL
Kritik uyarı: Benzer otel isimleri “tanınmış otelin şubesi” algısı yaratıp iltibasa yol açar
Turizm sektöründe rekabet yoğun, marka bağlılığı ise belirleyicidir. Bir otelin adı, yıllar içinde misafir memnuniyeti ve yorumlarla güçlü bir itibara — yani değerli bir markaya — dönüşür. Bu itibar, tescille korunmadığında ciddi risk altındadır.
İsim ve konsept koruması: Otel adınızın ve konseptinizin benzer tesislerce kullanılmasını engelleyebilirsiniz
Franchise ve zincir büyüme: Zincirleşme ve franchise modelinin hukuki temeli tescilli markadır
Online rezervasyon platformları: Booking, Expedia gibi platformlarda ve alan adında isim ihlallerine karşı tescil belgesi güçlü kanıttır
Uluslararası misafir ve itibar: Yurt dışına tanınan otel markaları için Türkiye tescili, uluslararası korumanın temelidir
Sosyal medya koruması: Aynı adla açılan sahte hesap ve sayfalara karşı tescil belgesi aranır
Marka tescili yalnızca seçilen marka sınıfları (Nice sınıflandırması) kapsamında koruma sağlar. Oteller için doğru strateji, konaklamanın yanı sıra sunulan yeme-içme, spa ve etkinlik hizmetlerini de kapsamalıdır; sağlık ve wellness turizmine yönelen tesisler sağlık turizmi marka tescili kapsamını da değerlendirmelidir.
43 ⭐
Temel Sınıf — Her Tesis İçin
Otel, motel, tatil köyü, pansiyon
Apart, hostel ve geçici konaklama
Yer ayırtma (rezervasyon) hizmetleri
Restoran, bar ve kafe (yiyecek-içecek)
44. Sınıf
Spa ve Wellness
Spa, hamam ve masaj hizmetleri
Güzellik ve cilt bakımı
Termal ve sağlık hizmetleri
Kuaförlük hizmetleri
41. Sınıf
Eğlence ve Etkinlik
Animasyon ve canlı eğlence
Konferans ve toplantı organizasyonu
Düğün ve etkinlik hizmetleri
Spor tesisi ve aktiviteler
35 + 39
Franchise ve Seyahat
Franchise ve zincir model (35)
Online rezervasyon platformu (35)
Tur ve gezi organizasyonu (39)
Transfer ve ulaşım (39)
43. Sınıf — Konaklama ve Yiyecek-İçecek
Bir otelin kalbi 43. sınıftır. Otel, motel, tatil köyü, pansiyon ve apart gibi geçici konaklama hizmetleriyle otel bünyesindeki restoran, bar ve kafe hizmetleri bu sınıf kapsamındadır. Konaklama konseptindeki her marka için 43. sınıf zorunludur.
44. ve 41. Sınıf — Spa ve Etkinlik Varsa
Oteliniz spa, masaj veya wellness hizmeti sunuyorsa 44. sınıf; animasyon, konferans, düğün veya etkinlik organizasyonu düzenliyorsa 41. sınıf eklenmelidir. Sağlıklı yaşam veya termal otel konseptinde 43, 44 ve 41 birlikte kapsamlı koruma sağlar.
💡 Marka Sorgulama aracımızla otel adınızın 43. sınıfta müsait olup olmadığını ücretsiz kontrol edebilirsiniz.
Tesis Türüne Göre Sınıf Stratejisi
🏨 Şehir / İş Oteli
Birincil: 43. sınıf — Toplantı: + 41. sınıf
🏖️ Tatil Köyü / Resort
Birincil: 43. sınıf — Animasyon/spa: + 41. + 44. sınıf
♨️ Termal / Spa Otel
Birincil: 43. + 44. sınıf birlikte
🏡 Butik Otel / Pansiyon
Birincil: 43. sınıf — Ürün satışı: + 35. sınıf
🍽️ Restoranlı Otel
Birincil: 43. sınıf (konaklama + yeme-içme)
🔗 Franchise / Zincir Otel
Birincil: 43. sınıf — Franchise: + 35. sınıf
Otel İsmi Seçimi: Şehir Adı ve “Şube” Riski
Otel isimlerinde iki önemli tuzak vardır. İlki, isimlerin çoğunlukla bir şehir veya bölge adı içermesidir (Antalya, Bodrum, Kapadokya gibi). Bu tür coğrafi adlar tek başına bir kişinin tekeline bırakılamaz. Ancak özgün ve ayırt edici bir ek unsurla birlikte marka olarak kullanılabilir.
İkinci ve daha kritik tuzak, seçtiğiniz ismin tanınmış bir otelle karışmasıdır. Benzer bir isim, misafirlerin otelinizi tanınmış bir otelin şubesi veya zinciri sanmasına yol açabilir. Bu durum, aşağıdaki Yargıtay kararında da görüldüğü gibi marka hakkına tecavüz ve iltibas oluşturur.
✅ Doğru strateji: Otel adınızı, coğrafi ve jenerik (“otel”, “resort”, “palace”) kelimelerin ötesinde özgün bir asli unsur üzerine kurun. Başvurudan önce mutlaka marka araştırması yaparak tanınmış otel markalarıyla benzerlik riskini kontrol edin.
Adım Adım Başvuru
1
Marka Araştırması
Seçtiğiniz otel adının 43. sınıfta daha önce tescil edilip edilmediğini araştırın. Turizmde benzer isimler çok yoğun olduğundan bu adım ret ve itiraz riskini en aza indirir.
2
Sınıf ve İsim Stratejisi
43. sınıfı temel alın; spa için 44, etkinlik için 41, franchise ve rezervasyon için 35. sınıfı iş modelinize göre ekleyin. İsmi özgün ve ayırt edici seçin.
3
EPATS Üzerinden Başvuru
TÜRKPATENT’in EPATS sistemine e-Devlet şifresiyle giriş yapılarak başvuru tamamlanır. Başvuru şirket veya gerçek kişi adına yapılabilir. Başvuru anından itibaren öncelik hakkı başlar.
4
İnceleme, İlan ve Tescil
Uygun bulunan başvuru 2 ay süreyle bültende ilan edilir. İtiraz gelmezse tescil belgesi harcı ödenerek 10 yıllık koruma başlar. Ortalama süreç: 6–12 ay.
Otelinizin adını ve konseptini doğru sınıflarla güvence altına almak için Aylar Patent ekibiyle görüşün.
Benzer otel isimlerinin nasıl bir iltibas riski yarattığını, güncel bir Yargıtay kararı net biçimde ortaya koymaktadır.
Yargıtay 11. HD · E.2024/1422 K.2025/479 · 03.02.2025
Benzer otel ismi, “tanınmış otelin şubesi” algısıyla iltibas oluşturur
43. sınıfta tescilli, konaklama alanında tanınan bir otel markasının sahibi, aynı asli unsuru taşıyan “… Hotel” ibaresini butik otel adı olarak kullanan davalıya karşı dava açtı. Yargıtay, davacı markasının bilinir hale geldiğini ve davalının kullanımı nedeniyle davalı otelinin, davacının tanınan otelinin şubesi gibi algılanma ihtimali bulunduğunu belirterek karıştırılma (iltibas) ihtimalinin varlığını kabul etti ve red kararını bozdu (davacı lehine).
➜ Ders: Benzer otel isimleri, tüketicide “aynı zincirin şubesi” algısı yaratır. Özgün ve ayırt edici bir marka seçmek şarttır.
⚖️ Bu karar bilgilendirme amaçlıdır. Her uyuşmazlık kendi somut koşullarına göre değerlendirilir; marka seçimi ve ihtilaf durumunda bir marka vekili avukata danışın.
Sıkça Sorulan Sorular
Otel için marka tescili zorunlu mu?
Hayır, marka tescili zorunlu değildir. Ancak turizm ve konaklama sektöründe otel isimleri hızla bilinir hale gelir ve benzer isimlerle kolayca karıştırılır. Otelinizin adını, logosunu ve konseptini korumak, özellikle zincir ve franchise büyümesi için TÜRKPATENT marka tescili güçlü şekilde önerilir.
Otel veya konaklama tesisi hangi sınıfta marka tescili yaptırmalı?
Konaklama hizmetlerinin temel sınıfı 43. sınıftır (geçici konaklama; otel, motel, tatil köyü, pansiyon, apart ve yiyecek-içecek sağlama hizmetleri). Otel spa ve wellness için 44. sınıf, animasyon, etkinlik ve konferans organizasyonu için 41. sınıf, franchise ve online rezervasyon için 35. sınıf eklenir.
Otel ismime şehir veya bölge adı koyabilir miyim?
Bir şehir veya bölge adı (Antalya, Bodrum gibi) tek başına bir kişinin tekeline bırakılamaz. Ancak özgün ve ayırt edici bir ek unsurla marka olarak kullanılabilir. Ayrıca dikkat edilmesi gereken bir nokta, seçtiğiniz ismin tanınmış bir otelle karışmamasıdır. Yargıtay, benzer otel isimlerinin tüketicide ‘tanınmış otelin şubesi’ algısı yaratmasını iltibas saymıştır.
Otel spa, restoran ve etkinlik hizmetleri için ek sınıf gerekir mi?
Konaklama ve otel bünyesindeki restoran, bar ve kafe 43. sınıfta birlikte korunur. Otel spa, masaj ve wellness hizmetleri için 44. sınıf; animasyon, canlı eğlence, konferans ve etkinlik organizasyonu için 41. sınıf eklenmelidir. Butik ürün satışı veya franchise için 35. sınıf da değerlendirilir.
Otel marka tescili 2026’da ne kadar tutar?
2026 yılında tek sınıf için TÜRKPATENT’e ödenen toplam resmi harç 9.830 TL’dir. Oteller için 43. sınıf temeldir; spa veya etkinlik gibi ek hizmetler için ikinci sınıf eklendiğinde toplam harç 12.650 TL’dir. Bu tutarlara danışmanlık hizmet bedeli ayrıca eklenir.
Zincir veya franchise otel için marka tescili neden önemli?
Zincir ve franchise otel modelinin hukuki temeli tescilli markadır. Marka tescili olmadan franchise sözleşmesi yapmak, isim ve konsept üzerinde hak iddia etmek çok zayıf kalır. Ulusal ve uluslararası düzeyde bilinir hale gelen otel isimleri hızla taklit edilir; tescil belgesi, şube büyümesi, online rezervasyon platformları ve alan adı ihlallerinde güçlü kanıt oluşturur.
Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR
✅ Avukat Marka Vekili
Av. Atakan AYLAR
Marka Vekilliği Sicil No: 2890
Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
Patent, teknik bir soruna teknik bir çözüm getiren buluşlara verilen ve sahibine belirli süre münhasır hak sağlayan resmî belgedir. Türkiye’de patentler Sınai Mülkiyet Kanunu (6769 sayılı SMK) ile korunur.
Patent, bir buluş sahibine, buluşu üzerinde belirli bir süre için tanınan münhasır (tekelci) haktır. Bu hak, resmî bir belgeyle güvence altına alınır. Patent sahibi, buluşunu izni olmadan üreten, satan, kullanan veya ithal eden kişileri hukuken engelleyebilir.
Patentin konusu buluştur. Buluş, teknik bir soruna getirilen teknik bir çözümdür; yani soyut bir fikir değil, sanayide uygulanabilen somut bir yeniliktir. Bir ürün (makine, cihaz, alet) veya bir usul (üretim yöntemi, işlem) patente konu olabilir.
💡 Patent, buluşu koruyan en güçlü sınai mülkiyet hakkıdır. Marka bir işletmenin adını, tasarım bir ürünün görünümünü, telif bir eseri korurken; patent, teknik bir buluşun kendisini korur.
Patentlenebilirlik Şartları
SMK m.82 ve m.83’e göre, bir buluşun patentle korunabilmesi için üç şartın birlikte sağlanması gerekir:
1. Yenilik
Buluş, başvuru tarihinden önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya açıklanmamış olmalıdır. Türkiye’de yenilik mutlaktır (dünya çapında).
2. Buluş Basamağı
Buluş, ilgili teknik alandaki bir uzman için açık (aşikâr) olmamalıdır. Yani mevcut bilgiden kolayca çıkarılamayan bir yaratıcı adım içermelidir.
3. Sanayiye Uygulanabilirlik
Buluş, tarım dâhil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir olmalıdır.
⚠️ Üç şart birlikte aranır. Bir buluş yeni ve uygulanabilir olsa bile, buluş basamağı taşımıyorsa patent alamaz; alsa bile sonradan hükümsüz kılınabilir. Buluş basamağı, patentin en sık tartışılan şartıdır.
Neler Patentlenemez?
Her yenilik patentlenemez. SMK m.82, bazı konuları açıkça patent korumasının dışında bırakır.
✕ Buluş Sayılmayanlar (m.82/2)
Keşifler, bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler
İş yöntemleri, oyun kuralları, zihni faaliyetler
Bilgisayar programları (tek başına)
Estetik yaratmalar, edebiyat ve sanat eserleri
Bilginin sunumu
✕ Patent Verilmeyenler (m.82/3)
Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı buluşlar
Teşhis, cerrahi ve tedavi yöntemleri
Bitki çeşitleri ve hayvan ırkları
İnsan bedeni ve gen dizisinin sadece keşfi
İnsan klonlama gibi işlemler
💡 Önemli ayrım: Teşhis ve tedavi yöntemleri patentlenemez. Fakat bu yöntemlerde kullanılan ürünler (ilaçlar, madde ve terkipler) patentlenebilir (SMK m.82/6). Benzer şekilde salt bir bilgisayar programı korunmaz. Buna karşılık teknik bir etki doğuran, bilgisayarla uygulanan bir buluş belirli koşullarda patent alabilir.
Patent, Faydalı Model, Marka ve Tasarım Farkı
Patent sık sık diğer sınai mülkiyet haklarıyla karıştırılır. Aşağıdaki tablo temel farkları özetler.
Hak
Neyi Korur?
Süre
Patent
Teknik buluş (ürün veya usul)
20 yıl
Faydalı Model
Basit ürün buluşları (buluş basamağı aranmaz)
10 yıl
Marka
İşletme adı, logo, ayırt edici işaret
10 yıl (yenilenir)
Tasarım
Ürünün görünümü, şekli, deseni
5+5… (25 yıla kadar)
Telif
Kitap, müzik, yazılım kodu gibi eserler
Yaşam + 70 yıl
Patent ile faydalı model arasındaki farkı ayrıntılı ele aldığımız Faydalı Model Nedir? yazımızı da inceleyebilirsiniz.
Patentin Koruma Süresi ve Sağladığı Haklar
Patentin koruma süresi, başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır ve bu süre uzatılamaz (SMK m.101). Koruma süresince yıllık ücretlerin ödenmesi gerekir; ödenmezse patent hakkı sona erer. Süre dolduğunda buluş kamuya mal olur.
Münhasır kullanım: Buluşu yalnızca patent sahibi üretebilir, satabilir ve kullanabilir
İzinsiz kullanımı engelleme: Patente tecavüz edenlere karşı dava açılarak kullanım durdurulabilir ve tazminat istenebilir
Devir ve lisans: Patent devredilebilir, miras yoluyla geçebilir ve lisansla başkasına kullandırılabilir
Ülkesel koruma: Patent yalnızca tescil edildiği ülkede geçerlidir; yurt dışı koruma için ayrı başvuru gerekir
Buluşunuzun patentlenebilir olup olmadığını ve doğru koruma yolunu birlikte değerlendirelim.
Buluşun yeni ve buluş basamağı içerip içermediği, tekniğin bilinen durumu araştırılarak değerlendirilir. Bu adım, ret ve hükümsüzlük riskini azaltır.
2
Başvuru ve Tarifname
Tarifname, istemler, özet ve varsa teknik resimler hazırlanarak TÜRKPATENT’e başvurulur. İstemler korumanın kapsamını belirlediği için titizlikle yazılmalıdır.
3
Araştırma ve İnceleme
TÜRKPATENT araştırma raporu düzenler ve inceleme yapar. Buluşun patentlenebilirlik şartlarını taşıyıp taşımadığı bu aşamada değerlendirilir.
4
Belge ve Koruma
Süreç olumlu tamamlanırsa patent belgesi düzenlenir ve 20 yıllık koruma başlar. Ayrıntılar için Patent Nasıl Alınır? yazımıza bakabilirsiniz.
Yargıtay Kararı: Buluş Basamağı Şarttır
Bir buluşun yeni ve uygulanabilir olmasının tek başına yetmediğini, buluş basamağının belirleyici olduğunu güncel bir Yargıtay kararı net biçimde ortaya koymaktadır.
Yargıtay 11. HD · E.2024/571 K.2024/8825 · 09.12.2024
Buluş basamağı taşımayan patent hükümsüz kılınır
“Dermatolojik ve terapötik ayakkabı” başlıklı bir patent, yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarını taşıdığı hâlde buluş basamağından yoksun bulunarak hükümsüz kılındı. Mahkeme, buluşun ilgili alandaki bir uzman için aşikâr olduğunu ve yaratıcı bir adım içermediğini belirledi. Karar 2024’te onandı.
➜ Ders: Patentin en kritik şartı buluş basamağıdır. Buluş basamağı sınırda olan ürün yeniliklerinde faydalı model daha güvenli olabilir.
⚖️ Bu karar bilgilendirme amaçlıdır. Her buluş kendi somut koşullarına göre değerlendirilir; başvuru öncesinde bir patent vekiline danışın.
Sıkça Sorulan Sorular
Patent nedir?
Patent, teknik bir soruna teknik bir çözüm getiren buluşlara verilen ve buluş sahibine belirli bir süre için münhasır hak sağlayan resmî bir belgedir. Bir buluşa patent verilebilmesi için yeni olması, buluş basamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması gerekir (SMK m.82). Patent sahibi, buluşunu izinsiz üretenleri, satanları veya kullananları engelleme hakkına sahiptir.
Patent ile faydalı model arasındaki fark nedir?
En temel fark buluş basamağı şartıdır: patent yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik ister; faydalı model ise yalnızca yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik ister. Koruma süresi patentte 20 yıl, faydalı modelde 10 yıldır. Ayrıca faydalı model yalnızca ürünleri korur, usuller faydalı model kapsamı dışındadır.
Neler patentlenemez?
SMK m.82 uyarınca keşifler, bilimsel teoriler ve matematiksel yöntemler; iş yöntemleri ve oyun kuralları; bilgisayar programları; estetik yaratmalar ile edebiyat ve sanat eserleri; bilginin sunumu buluş sayılmaz. Ayrıca insan veya hayvana uygulanan teşhis, cerrahi ve tedavi yöntemleri, bitki çeşitleri ile kamu düzenine aykırı buluşlara patent verilmez.
Yazılıma patent alınır mı?
Bilgisayar programları tek başına (olduğu gibi) patentlenemez; yazılım kodu telif hakkıyla korunur (SMK m.82). Ancak bir yazılım, teknik bir soruna teknik çözüm getiriyor ve teknik bir etki doğuruyorsa, bilgisayarla uygulanan buluş olarak belirli koşullarda patent korumasından yararlanabilir. Salt algoritma veya iş yöntemi niteliğindeki yazılımlar patentlenemez.
Patent koruması kaç yıl sürer?
Patentin koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır ve bu süre uzatılamaz (SMK m.101). Koruma süresince yıllık ücretlerin ödenmesi gerekir; ödenmezse patent hakkı sona erer. Süre dolduğunda buluş kamuya mal olur ve herkes tarafından serbestçe kullanılabilir.
Patent koruması yurt dışında da geçerli mi?
Patent koruması ülkeseldir; yalnızca tescil edildiği ülkede geçerlidir. Yurt dışında koruma için ilgili ülkelerde ayrıca başvuru gerekir. İlk başvuru tarihinden itibaren 12 ay içinde rüçhan hakkıyla diğer ülkelere başvurulabilir. PCT (uluslararası başvuru) ve Avrupa Patent Sözleşmesi (EPC) yolları, çok ülkeli korumayı kolaylaştırır.
Buluşumu başvurudan önce açıklayabilir miyim?
Kural olarak hayır. Buluşunuzu fuarda, internette veya yayında açıklamanız yeniliği ortadan kaldırabilir ve patent alma hakkınızı kaybedersiniz. SMK m.84, buluş sahibinin başvurudan önceki 12 ay içinde yaptığı açıklamalar için bir istisna tanır. Ancak bu istisna yurt dışında geçerli olmayabilir. En güvenlisi, buluşu açıklamadan önce başvuru yapmaktır.
Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR
✅ Avukat Marka Vekili
Av. Atakan AYLAR
Marka Vekilliği Sicil No: 2890
Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
Spor salonu ve fitness işletmelerinde isim ile konsept, sektörün en hızlı taklit edilen değerleridir. Salonunuzun adını, logosunu ve kendi ürün markanızı korumak için TÜRKPATENT‘e marka tescili başvurusu yapılmalıdır.
41. Sınıf (Temel): Spor, fitness ve beden eğitimi hizmetleri, tesis işletmeciliği, kişisel antrenörlük
44. Sınıf: Diyet ve beslenme danışmanlığı, fizyoterapi, masaj ve wellness hizmetleri
25. / 28. Sınıf: Kendi markalı spor giyimi ve spor ekipmanı
5. / 35. Sınıf: Gıda takviyesi/protein üretimi ve perakende satışı
2026 Resmi Harç: Tek sınıf 9.830 TL | İki sınıf (41. + 44.) 12.650 TL
Kritik uyarı: “Fitness”, “Gym”, “7/24” gibi jenerik kelimeler tek başına korunmaz — özgün marka seçin
Fitness sektörü, son yıllarda en hızlı büyüyen ve rekabetin en yoğun yaşandığı alanların başında gelir. Başarılı bir spor salonunun markası — adı, logosu ve konsepti — kısa sürede taklit edilebilir; benzer isimle yeni salonlar açılabilir, sosyal medyada kopyacı hesaplar oluşturulabilir.
İsim ve konsept koruması: Salonunuzun adının ve konseptinin başka işletmelerce kullanılmasını engelleyebilirsiniz
Franchise ve şube büyümesi: Franchise modelinin hukuki temeli tescilli markadır; tescilsiz bir isimle franchise sözleşmesi çok zayıf kalır
Kendi ürün markası: Protein, gıda takviyesi, spor giyimi ve ekipmanı kendi markanızla satıyorsanız ancak tescille korunur
Yatırımcı ve sponsorluk: Kurumsal anlaşmalarda tescilli marka, işletmenizin ciddiyetini kanıtlar
Sosyal medya koruması: Aynı adla açılan sahte hesaplara karşı platform şikâyetinde tescil belgesi aranır
Marka tescili yalnızca seçilen marka sınıfları (Nice sınıflandırması) kapsamında koruma sağlar. Spor salonu için doğru strateji, sadece hizmeti değil satılan ürünleri ve iş modelini de kapsamalıdır.
41 ⭐
Temel Sınıf — Her Spor Salonu İçin
Spor, fitness ve beden eğitimi hizmetleri
Spor salonu ve tesis işletmeciliği
Kişisel antrenörlük (personal training)
Pilates, yoga, crossfit grup dersleri
Spor etkinliği ve müsabaka düzenleme
44. Sınıf
Sağlık, Diyet ve Wellness
Diyet ve beslenme danışmanlığı
Fizyoterapi ve rehabilitasyon
Masaj ve wellness hizmetleri
Sauna, spa ve bakım hizmetleri
25 + 28
Kendi Ürün Markası
Spor giyimi ve ayakkabı (25)
Antrenman kıyafeti ve aksesuar (25)
Spor aletleri ve ekipmanı (28)
Fitness malzemeleri (28)
5 + 35
Takviye ve Satış
Gıda takviyesi ve protein (5)
Vitamin ve sporcu gıdası (5)
Ürünlerin perakende satışı (35)
Franchise ve üyelik pazarlaması (35)
41. Sınıf — Spor ve Fitness Hizmetleri
Bir spor salonunun kalbi 41. sınıftır. Fitness, beden eğitimi, kişisel antrenörlük, grup dersleri ve spor tesisi işletmeciliği bu sınıf kapsamındadır. 41. sınıf, spor eğitiminin yanı sıra genel eğitim ve öğretim hizmetlerini de içerir. Nitekim Yargıtay kararlarında da fitness markalarının koruması 41. sınıf üzerinden değerlendirilmektedir.
44. Sınıf — Sağlık, Diyet ve Wellness
Salonunuz diyetisyen desteği, beslenme danışmanlığı, fizyoterapi, masaj veya wellness hizmeti sunuyorsa 44. sınıf eklenmelidir. Sağlıklı yaşam merkezi konseptindeki işletmeler için 41 ve 44 birlikte kapsamlı koruma sağlar. Sağlık ve wellness turizmine yönelen salonların sağlık turizmi marka tescili kapsamını da değerlendirmesi önerilir.
Ürün Sınıfları — Giyim, Ekipman ve Takviye
Kendi markanızla ürün satıyorsanız hizmet sınıfı tek başına yetmez. Spor giyimi için 25, ekipman için 28, gıda takviyesi ve protein için 5, bu ürünlerin satışı için 35. sınıf gereklidir. Aksi halde koruma yalnızca hizmeti kapsar, ürünleri kapsamaz.
💡 Marka Sorgulama aracımızla salon adınızın 41. ve 44. sınıfta müsait olup olmadığını ücretsiz kontrol edebilirsiniz.
İş Modeline Göre Sınıf Stratejisi
🏋️ Klasik Spor Salonu / Gym
Birincil: 41. sınıf — Diyet desteği: + 44. sınıf
🧘 Pilates / Yoga Stüdyosu
Birincil: 41. sınıf — Wellness: + 44. sınıf
🥗 Sağlıklı Yaşam Merkezi
Birincil: 41. + 44. sınıf birlikte
🔗 Franchise / Zincir Salon
Birincil: 41. sınıf — Franchise/satış: + 35. sınıf
👕 Kendi Spor Giyim Markası
Birincil: 41. sınıf — Giyim: + 25. sınıf
💪 Protein / Takviye Markası
Birincil: 41. sınıf — Takviye: + 5. + 35. sınıf
💡 İş modeliniz büyüdükçe sınıf ihtiyacınız da değişir. Başlangıçta 41. sınıf yeterli görünse de, franchise veya kendi ürün markası hedefi olan salonların en baştan doğru sınıf planı yapması ileride pahalı düzeltmeleri önler.
“Fitness / Gym / 7-24” Tuzağı: Özgün Marka Seçimi
Spor salonu markalarında en sık yapılan hata, ayırt edici olmayan jenerik kelimelere dayanmaktır. “Fitness”, “Gym”, “Spor”, “Club” ve “7/24” gibi ibareler sektörde herkes tarafından kullanılır ve tek başına ayırt edici sayılmaz.
Bunun pratik sonucu şudur: Markanız yalnızca bu jenerik kelimelerden oluşuyorsa, benzer kelimeleri kullanan rakiplere karşı koruma çok zayıf kalır. Belirleyici olan, markanızın asli ve ayırt edici unsurudur. Aşağıdaki Yargıtay kararı bu durumu net biçimde ortaya koymaktadır.
✅ Doğru strateji: Markanızı, “fitness” veya “gym” gibi tanımlayıcı eklerden önce gelen özgün, akılda kalıcı bir isim üzerine kurun. Ayırt edici bir asli unsur, hem tescil şansını hem de ihlallere karşı korumayı belirgin şekilde güçlendirir.
Adım Adım Başvuru
1
Marka Araştırması
Seçtiğiniz salon adının 41. ve 44. sınıfta daha önce tescil edilip edilmediğini araştırın. Fitness sektöründe benzer isimler çok yaygın olduğundan bu adım ret ve itiraz riskini en aza indirir.
2
Sınıf ve İsim Stratejisi
41. sınıfı temel alın; sağlık/diyet hizmeti için 44, kendi ürün markanız için 25, 28, 5 ve 35. sınıfları iş modelinize göre ekleyin. İsmi jenerik kelimelerle değil özgün bir asli unsurla kurun.
3
EPATS Üzerinden Başvuru
TÜRKPATENT’in EPATS sistemine e-Devlet şifresiyle giriş yapılarak başvuru tamamlanır. Başvuru şirket veya gerçek kişi adına yapılabilir. Başvuru anından itibaren öncelik hakkı başlar.
4
İnceleme, İlan ve Tescil
Uygun bulunan başvuru 2 ay süreyle bültende ilan edilir. İtiraz gelmezse tescil belgesi harcı ödenerek 10 yıllık koruma başlar. Ortalama süreç: 6–12 ay.
Spor salonunuzun markasını ve konseptini doğru sınıflarla güvence altına almak için Aylar Patent ekibiyle görüşün.
Spor salonu markalarında jenerik kelimelerin sınırını, güncel bir Yargıtay kararı çok net ortaya koymaktadır.
Yargıtay 11. HD · E.2023/116 K.2024/3644 · 07.05.2024
“Fitness”, “Club”, “7/24” tanımlayıcıdır; asli unsur belirleyicidir
Davacının 41. sınıfta tescilli “CLUB 7/24 FITNESS” markası vardı ve rakip “KS LOCA 7/24 FITNESS CLUB” markasının hükümsüzlüğünü istedi. Yargıtay, “7/24”, “Fitness” ve “Club” ibarelerinin sektörde herkesçe kullanılan tali/tanımlayıcı unsurlar olduğunu, rakip markanın asli ve ayırt edici unsurunun ise “KS LOCA” olduğunu belirtti. Bu nedenle iltibas bulunmadığına hükmederek yerel mahkeme kararını bozdu.
➜ Ders: Jenerik kelimeler koruma sağlamaz. Güçlü koruma için özgün ve ayırt edici bir asli unsur şarttır.
⚖️ Bu karar bilgilendirme amaçlıdır. Her uyuşmazlık kendi somut koşullarına göre değerlendirilir; marka seçimi ve ihtilaf durumunda bir marka vekili avukata danışın.
Sıkça Sorulan Sorular
Spor salonu için marka tescili zorunlu mu?
Hayır, marka tescili zorunlu değildir. Ancak spor salonu ve fitness sektöründe isim taklidi çok yaygın olduğu için salonunuzun adını, logosunu ve kendi ürün markanızı korumak amacıyla TÜRKPATENT marka tescili güçlü şekilde önerilir. Tescil, özellikle franchise ve şube büyümesi planlayan markalar için stratejik önem taşır.
Spor salonu hangi sınıfta marka tescili yaptırmalı?
Spor salonu ve fitness hizmetlerinin temel sınıfı 41. sınıftır (spor, fitness ve beden eğitimi hizmetleri, tesis işletmeciliği, kişisel antrenörlük). Diyet ve beslenme danışmanlığı, fizyoterapi, masaj ve wellness hizmetleri için 44. sınıf eklenir. Kendi markalı spor giyimi için 25, ekipman için 28, gıda takviyesi için 5. sınıf gerekir.
“Fitness”, “Gym”, “Spor” gibi kelimeler tek başına marka olarak tescil edilebilir mi?
Hayır. “Fitness”, “Gym”, “Spor”, “Club” ve “7/24” gibi ibareler sektörde herkes tarafından kullanılan tanımlayıcı kelimelerdir ve tek başına ayırt edici sayılmaz. Yargıtay da bu ibarelerin tali unsur olduğunu, markanın asli ve ayırt edici unsurunun belirleyici olduğunu kabul etmiştir. Güçlü koruma için özgün bir marka adı seçilmelidir.
Zincir veya franchise spor salonu için marka tescili neden önemli?
Franchise ve zincir modelinin hukuki temeli tescilli markadır. Marka tescili olmadan franchise sözleşmesi yapmak, isim ve konsept üzerinde hak iddia etmek çok zayıf kalır. Ayrıca ulusal görünürlük kazanan spor salonu isimleri hızla taklit edilir; tescil belgesi, şube büyümesi, yatırımcı ilişkisi ve sosyal medya şikâyetlerinde güçlü kanıt oluşturur.
Spor salonu marka tescili 2026’da ne kadar tutar?
2026 yılında tek sınıf için TÜRKPATENT’e ödenen toplam resmi harç 9.830 TL’dir. Spor salonları için önerilen iki sınıf (41. + 44.) başvurusunun toplam harcı 12.650 TL’dir. Kendi giyim, ekipman veya takviye markanız için ek sınıf eklenirse harç artar. Bu tutarlara danışmanlık hizmet bedeli ayrıca eklenir.
Kendi protein, takviye veya spor giyim markam varsa ek sınıf gerekir mi?
Evet. Marka koruması yalnızca tescil edilen sınıfları kapsar. Kendi markanızla gıda takviyesi veya protein satıyorsanız 5. sınıf, spor giyim ve ayakkabı için 25. sınıf, spor aletleri ve ekipmanı için 28. sınıf, bu ürünlerin perakende satışı için 35. sınıf gereklidir. Aksi halde koruma yalnızca hizmeti kapsar, ürünleri kapsamaz.
Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR
✅ Avukat Marka Vekili
Av. Atakan AYLAR
Marka Vekilliği Sicil No: 2890
Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
Yazılım ve Teknoloji Şirketi Marka Tescili 2026 — Kısa Özet
Teknoloji sektöründe ürün ve şirket isimleri hızla değer kazanır ve kolayca taklit edilir. Yazılımınızı, uygulamanızı ve şirket markanızı korumak için TÜRKPATENT‘e marka tescili başvurusu yapılmalıdır.
9. Sınıf (Temel): İndirilebilir yazılımlar, mobil uygulamalar, elektronik ürünler
42. Sınıf (Temel): Yazılım geliştirme, SaaS, bulut hizmetleri, tasarım, Ar-Ge
35. Sınıf: E-ticaret, dijital reklam, iş yönetimi yazılımı satışı
38. Sınıf: Telekomünikasyon, veri iletimi ve mesajlaşma (gerekiyorsa)
2026 Resmi Harç: Tek sınıf 9.830 TL | İki sınıf (9. + 42.) 12.650 TL
Kritik uyarı: Mevcut markaya “tech / soft / app” gibi ek getirmek iltibası engellemez
Teknoloji girişimlerinde markanın değeri, çoğu zaman fiziksel varlıklardan daha büyüktür. Bir uygulamanın veya SaaS ürününün adı, kısa sürede binlerce kullanıcının zihninde yer eder. Bu değer, tescille korunmadığında ciddi risk altındadır.
Ürün ve şirket adı koruması: Uygulamanızın, platformunuzun ve şirketinizin adının başkalarınca kullanılmasını engelleyebilirsiniz
Yatırım ve satın alma (exit): Yatırımcılar ve alıcılar, due diligence sürecinde tescilli marka arar; tescilli marka şirket değerini artırır
App Store ve Google Play: Uygulama mağazalarında isim ihlali ve taklit uygulama şikâyetlerinde tescil belgesi güçlü kanıttır
Alan adı ve sosyal medya: Aynı isimle açılan sahte site ve hesaplara karşı tescil belgesi gerekir
Uluslararası büyüme: Yurt dışına açılan yazılım markaları için Türkiye tescili, uluslararası başvuruların temelidir
Marka tescili yalnızca seçilen “Nice sınıfları” kapsamında koruma sağlar. Yazılım ve teknoloji şirketleri için doğru strateji, hem ürünü (yazılım) hem hizmeti (geliştirme/SaaS) kapsamalıdır.
9 + 42 ⭐
İki Temel Sınıf
İndirilebilir yazılım ve uygulama (9)
Elektronik ve donanım (9)
Yazılım geliştirme ve SaaS (42)
Bulut, tasarım ve Ar-Ge (42)
35. Sınıf
Satış ve Pazarlama
E-ticaret ve pazar yeri platformu
Dijital reklam ve pazarlama
İş yönetimi yazılımı satışı
Abonelik ve bayilik modeli
38. Sınıf
İletişim / Mesajlaşma
Telekomünikasyon hizmetleri
Veri iletimi ve erişim sağlama
Mesajlaşma ve iletişim uygulamaları
Bulut üzerinden veri paylaşımı
41. Sınıf
Oyun / İçerik (Opsiyonel)
Online oyun hizmetleri
Dijital eğitim ve içerik
E-öğrenme platformları
Eğlence ve yayın hizmetleri
9. Sınıf — Yazılım ve Uygulama
İndirilebilir yazılımlar, mobil uygulamalar, oyunlar, elektronik yayınlar ve donanım ürünleri 9. sınıf kapsamındadır. Ürünü kullanıcıya bir “yazılım” olarak sunan her teknoloji markası için 9. sınıf temeldir.
42. Sınıf — Yazılım Geliştirme ve SaaS
Yazılım geliştirme, hizmet olarak yazılım (SaaS), bulut bilişim, platform hizmetleri, web tasarımı, veri analitiği ve Ar-Ge hizmetleri 42. sınıf kapsamındadır. Ürününüzü bir hizmet olarak sunuyorsanız 42. sınıf zorunludur.
💡 Çoğu yazılım ürünü hem indirilebilir yazılım (9) hem bulut hizmeti (42) olarak sunulur. Bu nedenle 9 ve 42. sınıfın birlikte alınması en güvenli stratejidir. Marka Sorgulama aracımızla adınızı bu sınıflarda ücretsiz kontrol edin.
Ürün Türüne Göre Sınıf Stratejisi
📱 Mobil Uygulama
Birincil: 9. sınıf — Hizmet: + 42. sınıf
☁️ SaaS / Bulut Yazılımı
Birincil: 42. sınıf — Uygulama: + 9. sınıf
🛒 E-ticaret / Pazar Yeri
Birincil: 35. sınıf — Yazılım: + 9. + 42. sınıf
🎮 Oyun Stüdyosu
Birincil: 9. sınıf — Oyun hizmeti: + 41. sınıf
🤖 Yapay Zeka / Veri
Birincil: 42. sınıf — Yazılım: + 9. sınıf
💬 Mesajlaşma / İletişim
Birincil: 9. + 42. sınıf — İletişim: + 38. sınıf
“Tech / Soft / App” Tuzağı: Özgün Marka Seçimi
Teknoloji sektöründe en sık yapılan hata, ayırt edici olmayan jenerik eklere güvenmektir. “Tech”, “Soft”, “App”, “Digital”, “Data” ve “AI” gibi kelimeler sektörde herkes tarafından kullanılır ve tek başına ayırt edici sayılmaz.
Daha da riskli olan, mevcut ve bilinen bir markaya küçük bir ön ek veya son ek ekleyerek yeni bir isim üretmektir. Bu yaklaşım genellikle karıştırılma ihtimalini ortadan kaldırmaz. Aşağıdaki Yargıtay kararı, tam olarak bu durumu ele almaktadır.
✅ Doğru strateji: Markanızı, jenerik teknoloji kelimelerinden bağımsız, özgün ve akılda kalıcı bir kök üzerine kurun. Ayrıca başvurudan önce mutlaka marka araştırması yapın; teknoloji sektöründe benzer isimler çok yoğundur.
Yazılımda Marka, Telif ve Patent Ayrımı
Yazılım şirketleri üç farklı koruma türünü sık sık karıştırır. Doğru strateji için aradaki farkı bilmek gerekir:
Koruma
Neyi Korur?
Marka
Yazılımın, uygulamanın ve şirketin adı ile logosu
Telif Hakkı
Yazılımın kaynak kodu (eser olarak, kendiliğinden korunur)
Patent
Teknik bir soruna teknik çözüm getiren, bilgisayarla uygulanan buluş
Salt bir bilgisayar programı tek başına patentlenemez. Ancak teknik etki doğuran buluşlar patent korumasından yararlanabilir. Ayrıntı için Patent Nedir? yazımıza bakabilirsiniz. Çoğu yazılım şirketi için ilk ve en kritik adım, ürün ve şirket adının marka tescilidir.
Adım Adım Başvuru
1
Marka Araştırması
Seçtiğiniz adın 9. ve 42. sınıfta daha önce tescil edilip edilmediğini araştırın. Teknoloji sektöründe benzer isimler çok yoğun olduğundan bu adım ret ve itiraz riskini en aza indirir.
2
Sınıf ve İsim Stratejisi
9 ve 42. sınıfı temel alın; satış için 35, iletişim için 38, oyun için 41. sınıfı iş modelinize göre ekleyin. İsmi jenerik teknoloji kelimeleriyle değil özgün bir kökle kurun.
3
EPATS Üzerinden Başvuru
TÜRKPATENT’in EPATS sistemine e-Devlet şifresiyle giriş yapılarak başvuru tamamlanır. Başvuru şirket veya gerçek kişi adına yapılabilir. Başvuru anından itibaren öncelik hakkı başlar.
4
İnceleme, İlan ve Tescil
Uygun bulunan başvuru 2 ay süreyle bültende ilan edilir. İtiraz gelmezse tescil belgesi harcı ödenerek 10 yıllık koruma başlar. Ortalama süreç: 6–12 ay.
Yazılım ürününüzün ve şirketinizin markasını doğru sınıflarla güvence altına almak için Aylar Patent ekibiyle görüşün.
Yazılım isimlerinde küçük eklerin iltibası engellemediğini, güncel bir Yargıtay kararı net biçimde ortaya koymaktadır.
Yargıtay 11. HD · E.2024/1482 K.2025/38 · 13.01.2025
Mevcut markaya “EN” ön eki eklemek iltibası engellemedi
1992’den beri bilişim alanında tescilli “VERİFY” markasının sahibi, bir başka şirketin uzaktan kimlik doğrulama yazılımına verdiği “ENVERİFY” adına karşı dava açtı. Davalı, “EN” ekinin kendi markasının kısaltması olduğunu savundu. Mahkeme, “EN” ön ekinin yeterli ayırt edicilik sağlamadığını ve “ENVERİFY” ile “VERİFY” arasında karıştırılma ihtimali bulunduğunu belirleyerek marka hakkına tecavüzün tespitine hükmetti; karar 2025’te onandı.
➜ Ders: Var olan bir markaya küçük bir ön ek veya son ek eklemek koruma sağlamaz. Yazılım markaları özgün bir kökle kurulmalıdır.
⚖️ Bu karar bilgilendirme amaçlıdır. Her uyuşmazlık kendi somut koşullarına göre değerlendirilir; marka seçimi ve ihtilaf durumunda bir marka vekili avukata danışın.
Sıkça Sorulan Sorular
Yazılım veya teknoloji şirketi için marka tescili zorunlu mu?
Hayır, marka tescili zorunlu değildir. Ancak teknoloji sektöründe ürün ve şirket isimleri hızla bilinir hale gelir ve kolayca taklit edilir. Ürün adınızı, şirket markanızı ve uygulamanızı korumak, yatırımcı ve satın alma süreçlerinde değer göstermek için TÜRKPATENT marka tescili güçlü şekilde önerilir.
Yazılım şirketi hangi sınıfta marka tescili yaptırmalı?
Yazılım ve teknoloji şirketlerinin iki temel sınıfı 9 ve 42’dir. 9. sınıf indirilebilir yazılımları, mobil uygulamaları ve elektronik ürünleri; 42. sınıf ise yazılım geliştirme, SaaS, bulut hizmetleri, tasarım ve Ar-Ge hizmetlerini kapsar. E-ticaret ve dijital pazarlama için 35. sınıf da eklenir.
Mobil uygulama, SaaS ve oyun hangi sınıfta tescil edilir?
İndirilebilir bir mobil uygulama veya oyun 9. sınıfta; bulut tabanlı (SaaS) yazılım hizmeti olarak sunulan çözümler 42. sınıfta korunur. Oyunlar ayrıca eğlence hizmeti yönüyle 41. sınıfla da ilişkilendirilebilir. Ürününüz hem indirilebilir yazılım hem hizmet olarak sunuluyorsa 9 ve 42. sınıfı birlikte almanız önerilir.
Marka adıma “tech”, “soft” veya “app” gibi ekler getirmek yeterli koruma sağlar mı?
Hayır. Mevcut bir markaya küçük bir ön ek veya son ek (tech, soft, app, en, e- gibi) eklemek, karıştırılma ihtimalini ortadan kaldırmaz. Yargıtay, tanınmış bir markaya küçük bir ön ek eklenerek oluşturulan yazılım ürün adını marka hakkına tecavüz saymıştır. Güçlü koruma için özgün ve ayırt edici bir marka adı seçilmelidir.
Yazılıma marka mı patent mi almalıyım?
İkisi farklı şeyleri korur. Marka, yazılımınızın veya şirketinizin adını ve logosunu korur. Yazılımın kaynak kodu telif hakkıyla korunur. Bir yazılım teknik bir soruna teknik çözüm getiriyorsa, bilgisayarla uygulanan buluş olarak patentten de yararlanabilir. Çoğu yazılım şirketi için öncelik, ürün ve şirket adının marka tescilidir.
Yazılım şirketi marka tescili 2026’da ne kadar tutar?
2026 yılında tek sınıf için TÜRKPATENT’e ödenen toplam resmi harç 9.830 TL’dir. Yazılım şirketleri için önerilen iki sınıf (9. + 42.) başvurusunun toplam harcı 12.650 TL’dir. Satış için 35. sınıf eklenirse harç artar. Bu tutarlara danışmanlık hizmet bedeli ayrıca eklenir.
Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR
✅ Avukat Marka Vekili
Av. Atakan AYLAR
Marka Vekilliği Sicil No: 2890
Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
Veteriner ve Pet Shop Marka Tescili 2026 — Kısa Özet
Evcil hayvan sektörü hızla büyüyor ve başarılı klinik ile pet shop isimleri kısa sürede taklit ediliyor. Adınızı, logonuzu ve kendi ürün markanızı korumak için TÜRKPATENT‘e marka tescili başvurusu yapılmalıdır.
44. Sınıf (Temel): Veterinerlik, hayvan sağlığı, hayvan bakımı ve güzelliği hizmetleri
35. Sınıf (Temel): Pet shop, ürün satışı ve e-ticaret hizmetleri
31. Sınıf: Kendi markalı evcil hayvan maması, yem ve canlı hayvanlar
5. Sınıf: Veteriner ilaçları, parazit önleyiciler ve hayvan sağlığı ürünleri
2026 Resmi Harç: Tek sınıf 9.830 TL | İki sınıf (44. + 35.) 12.650 TL
Kritik uyarı: “Pet”, “Vet”, “Petshop” gibi jenerik kelimeler tek başına korunmaz — özgün marka seçin
Evcil hayvan sahipliğinin yaygınlaşmasıyla veteriner klinikleri, pet shop’lar ve evcil hayvan markaları hızla çoğaldı. Bu büyüme, isim ve konsept taklidini de beraberinde getirdi. Başarılı bir kliniğin ya da pet shop’un adı kısa sürede benzer işletmelerce kullanılabilir.
İsim ve konsept koruması: Klinik veya pet shop adınızın başka işletmelerce kullanılmasını engelleyebilirsiniz
Franchise ve şube büyümesi: Franchise modelinin hukuki temeli tescilli markadır; tescilsiz bir isimle franchise çok zayıf kalır
Kendi ürün markası: Kendi markanızla mama, aksesuar veya veteriner ürünü satıyorsanız ancak tescille korunur
E-ticaret ve alan adı: Online satış yapan pet shop’larda isim taklidi ve alan adı ihlallerine karşı tescil belgesi güçlü kanıttır
Sosyal medya koruması: Aynı adla açılan sahte hesaplara karşı platform şikâyetinde tescil belgesi aranır
Marka tescili yalnızca seçilen “Nice sınıfları” kapsamında koruma sağlar. Veteriner ve pet shop işletmeleri için doğru strateji, hem hizmeti hem satılan ürünleri kapsamalıdır.
44 + 35 ⭐
İki Temel Sınıf
Veterinerlik hizmetleri (44)
Hayvan bakımı ve güzelliği (44)
Pet shop ve ürün satışı (35)
E-ticaret ve franchise (35)
31. Sınıf
Mama ve Canlı Hayvan
Kendi markalı evcil hayvan maması
Kuş yemi, akvaryum yemi
Canlı hayvanlar
Kum ve altlık ürünleri
5. Sınıf
Veteriner İlaç ve Sağlık
Veteriner ilaçları ve müstahzarları
Parazit ve pire önleyiciler
Vitamin ve takviyeler
Hijyen ve bakım ürünleri
28 + 18
Aksesuar (Opsiyonel)
Evcil hayvan oyuncakları (28)
Tasma, kayış ve taşıma çantası (18)
Tırmalama ve oyun ürünleri (28)
44. Sınıf — Veterinerlik ve Hayvan Bakımı
Bir veteriner kliniğinin kalbi 44. sınıftır. Veterinerlik hizmetleri, hayvan sağlığı, aşılama, cerrahi hizmetler ve hayvan bakımı ile güzelliği (pet kuaförü) bu sınıf kapsamındadır. Klinik konseptindeki her marka için 44. sınıf zorunludur.
35. Sınıf — Pet Shop ve Satış
Mama, aksesuar, oyuncak ve bakım ürünlerinin bir araya getirilerek satışa sunulması (pet shop / perakende hizmeti) 35. sınıf kapsamındadır. Online satış yapan ve franchise hedefleyen pet shop’lar için 35. sınıf temel öneme sahiptir.
31. ve 5. Sınıf — Kendi Ürün Markası Varsa
Kendi markanızla mama üretiyorsanız 31, veteriner ilacı veya bakım ürünü üretiyorsanız 5. sınıf gereklidir. Bu sınıflar olmadan koruma yalnızca hizmeti kapsar, ürünleri kapsamaz.
💡 Marka Sorgulama aracımızla klinik veya pet shop adınızın 44. ve 35. sınıfta müsait olup olmadığını ücretsiz kontrol edebilirsiniz.
İş Modeline Göre Sınıf Stratejisi
🩺 Veteriner Kliniği
Birincil: 44. sınıf — Ürün satışı: + 35. sınıf
🛒 Pet Shop / Online Satış
Birincil: 35. sınıf — Mama markası: + 31. sınıf
✂️ Pet Kuaförü / Bakım
Birincil: 44. sınıf — Ürün: + 35. sınıf
🍖 Kendi Mama Markası
Birincil: 31. sınıf — Satış: + 35. sınıf
💊 Veteriner İlaç / Ürün
Birincil: 5. sınıf — Satış: + 35. sınıf
🔗 Franchise / Zincir
Birincil: 44. + 35. sınıf birlikte
💡 Hem klinik hem pet shop işletiyorsanız 44 ve 35. sınıfı birlikte alın. Kendi mama veya ilaç markanız varsa 31 ve 5. sınıfı da eklemek, ileride pahalı düzeltmeleri önler.
“Pet / Vet / Petshop” Tuzağı: Özgün Marka Seçimi
Evcil hayvan sektöründe en sık yapılan hata, ayırt edici olmayan jenerik kelimelere dayanmaktır. “Pet”, “Vet”, “Petshop”, “Mama” ve “Hayvan” gibi ibareler sektörde herkes tarafından kullanılır ve tek başına ayırt edici sayılmaz.
Bunun pratik sonucu şudur: Markanız yalnızca bu jenerik kelimelerden oluşuyorsa, benzer kelimeleri kullanan rakiplere karşı koruma çok zayıf kalır. Belirleyici olan, markanızın asli ve ayırt edici unsurudur. Aşağıdaki Yargıtay kararı bu durumu net biçimde ortaya koymaktadır.
✅ Doğru strateji: Markanızı “pet” veya “vet” gibi tanımlayıcı eklerden önce gelen özgün, akılda kalıcı bir isim üzerine kurun. Güçlü bir asli unsur, hem tescil şansını hem de ihlallere karşı korumayı belirgin şekilde artırır.
Adım Adım Başvuru
1
Marka Araştırması
Seçtiğiniz adın 44. ve 35. sınıfta daha önce tescil edilip edilmediğini araştırın. Evcil hayvan sektöründe benzer isimler çok yaygın olduğundan bu adım ret ve itiraz riskini en aza indirir.
2
Sınıf ve İsim Stratejisi
44 ve 35. sınıfı temel alın; kendi mama veya ilaç markanız için 31 ve 5. sınıfı iş modelinize göre ekleyin. İsmi jenerik kelimelerle değil özgün bir asli unsurla kurun.
3
EPATS Üzerinden Başvuru
TÜRKPATENT’in EPATS sistemine e-Devlet şifresiyle giriş yapılarak başvuru tamamlanır. Başvuru şirket veya gerçek kişi adına yapılabilir. Başvuru anından itibaren öncelik hakkı başlar.
4
İnceleme, İlan ve Tescil
Uygun bulunan başvuru 2 ay süreyle bültende ilan edilir. İtiraz gelmezse tescil belgesi harcı ödenerek 10 yıllık koruma başlar. Ortalama süreç: 6–12 ay.
Kliniğinizin ya da pet shop’unuzun markasını doğru sınıflarla güvence altına almak için Aylar Patent ekibiyle görüşün.
Evcil hayvan sektöründe jenerik kelimelerin sınırını ve kötü niyetli tescilin sonucunu, güncel bir Yargıtay kararı net biçimde ortaya koymaktadır.
Yargıtay 11. HD · E.2024/1173 K.2024/8929 · 11.12.2024
“Petshop” jenerik bir kelimedir; kötü niyetli tescil hükümsüz kılınır
2008’den beri “petshop.com.tr” üzerinden e-ticaret yapan bir şirkete karşı, başka bir taraf “PETSHOP” ibaresini alakasız bir sınıfta (müzik aletleri) tescil ettirerek alan adını ele geçirmeye çalıştı. Mahkeme, “petshop” ibaresinin zayıf ve tanımlayıcı olduğunu, davalının ise genel kelimeleri farklı sınıflarda tescil ederek başkalarını engellemeyi amaçladığını (marka yedekleme) belirledi. Bu kötü niyetli tescil, TMK m.2’ye aykırı bulunarak hükümsüz kılındı ve karar 2024’te onandı.
➜ Ders: Jenerik kelimeler zayıf korunur. Güçlü koruma için özgün marka seçin; jenerik kelimeleri yedeklemek kötü niyet sayılır.
⚖️ Bu karar bilgilendirme amaçlıdır. Her uyuşmazlık kendi somut koşullarına göre değerlendirilir; marka seçimi ve ihtilaf durumunda bir marka vekili avukata danışın.
Sıkça Sorulan Sorular
Veteriner kliniği veya pet shop için marka tescili zorunlu mu?
Hayır, marka tescili zorunlu değildir. Ancak evcil hayvan sektörü hızla büyüdüğü ve isim taklidi yaygın olduğu için klinik veya pet shop adınızı, logonuzu ve kendi ürün markanızı korumak amacıyla TÜRKPATENT marka tescili güçlü şekilde önerilir. Özellikle franchise ve zincir büyümesi planlayan işletmeler için tescil stratejik önem taşır.
Veteriner kliniği hangi sınıfta marka tescili yaptırmalı?
Veterinerlik hizmetlerinin temel sınıfı 44. sınıftır (veterinerlik, hayvan sağlığı, hayvan bakımı ve güzelliği). Pet shop ve ürün satışı için 35. sınıf eklenir. Kendi markalı evcil hayvan maması için 31. sınıf, veteriner ilaçları ve hayvan sağlığı ürünleri için 5. sınıf gereklidir. İş modelinize göre 44 ve 35 birlikte önerilir.
“Pet”, “Vet” veya “Petshop” gibi kelimeler tek başına marka olarak tescil edilebilir mi?
Hayır. “Pet”, “Vet”, “Petshop” ve “Mama” gibi ibareler sektörde herkes tarafından kullanılan tanımlayıcı kelimelerdir ve tek başına ayırt edicilikten yoksundur. Yargıtay da “petshop” ibaresinin zayıf marka olduğunu kabul etmiştir. Güçlü koruma için özgün ve ayırt edici bir marka adı seçilmelidir.
Kendi markalı mama veya veteriner ilacı için hangi sınıf gerekir?
Kendi markanızla evcil hayvan maması, yem veya canlı hayvan satıyorsanız 31. sınıf; veteriner ilaçları, parazit önleyiciler ve hayvan sağlığı ürünleri için 5. sınıf gereklidir. Bu ürünlerin perakende satışı için ayrıca 35. sınıf tescili yapılmalıdır. Marka koruması yalnızca tescil edilen sınıfları kapsar.
Veteriner kliniği veya pet shop marka tescili 2026’da ne kadar tutar?
2026 yılında tek sınıf için TÜRKPATENT’e ödenen toplam resmi harç 9.830 TL’dir. Klinik ve pet shop için önerilen iki sınıf (44. + 35.) başvurusunun toplam harcı 12.650 TL’dir. Kendi mama veya ilaç markanız için ek sınıf eklenirse harç artar. Bu tutarlara danışmanlık hizmet bedeli ayrıca eklenir.
Franchise veya zincir pet shop için marka tescili neden önemli?
Franchise ve zincir modelinin hukuki temeli tescilli markadır. Marka tescili olmadan franchise sözleşmesi yapmak, isim ve konsept üzerinde hak iddia etmek çok zayıf kalır. Ulusal görünürlük kazanan pet shop ve klinik isimleri hızla taklit edilir; tescil belgesi, şube büyümesi, alan adı ve sosyal medya ihlallerinde güçlü kanıt oluşturur.
Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR
✅ Avukat Marka Vekili
Av. Atakan AYLAR
Marka Vekilliği Sicil No: 2890
Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
Faydalı model, yeni olan ve sanayiye uygulanabilen ürün buluşlarına verilen bir koruma belgesidir (SMK m.142). Patentten temel farkı, buluş basamağı şartının aranmamasıdır. Bu yüzden basit ve artımsal yenilikler için patente göre daha hızlı ve daha ucuz bir koruma yoludur.
Faydalı model, bir buluşu koruma altına almanın patente alternatif bir yoludur. Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 142. maddesine göre, yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşlar faydalı model belgesi verilerek korunur.
Patentten en belirgin farkı şudur: Patent için buluşun "tekniğin bilinen durumunu aşması", yani buluş basamağı içermesi gerekir. Faydalı modelde ise bu şart aranmaz. Bu, mevcut bir ürüne getirilen basit ama yeni iyileştirmelerin de korunabilmesini sağlar.
💡 Kısaca faydalı model, "küçük buluşların patenti" olarak düşünülebilir. Yüksek buluş basamağı taşımayan ama yeni ve işe yarar ürün geliştirmeleri için ideal bir koruma aracıdır.
Faydalı Modelin Şartları
Bir buluşun faydalı model belgesi alabilmesi için iki şartın birlikte sağlanması gerekir. Patentteki üçüncü şart olan buluş basamağı burada aranmaz.
1. Yenilik (Mutlak Yenilik)
Buluş, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde yazılı, sözlü ya da kullanım yoluyla kamuya sunulmamış olmalıdır. Türkiye'de yenilik mutlaktır: başka bir ülkede bilinen bir ürün de yeni sayılmaz. Uygulamada faydalı modellerin en sık hükümsüz kılınma nedeni bu şartın karşılanmamasıdır.
2. Sanayiye Uygulanabilirlik
Buluşun tarım dâhil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir olması gerekir. Yani buluş, teorik bir fikir değil, hayata geçirilebilir somut bir ürün olmalıdır.
⚠️ Buluş basamağı faydalı modelde aranmaz ancak yenilik istisnasız şarttır. "Buluş basamağı aranmıyor" ifadesi, "yeni olmasa da olur" anlamına gelmez. Yeni olmayan bir ürün, faydalı model belgesi alsa bile mahkemede hükümsüz kılınır.
Patent ile Faydalı Model Farkı
İkisi de buluşları korur ancak şartları, süreleri ve kapsamları farklıdır. Aşağıdaki tablo iki koruma türünü karşılaştırmaktadır.
Kriter
Patent
Faydalı Model
Yenilik şartı
Aranır
Aranır
Buluş basamağı
Aranır
Aranmaz
Sanayiye uygulanabilirlik
Aranır
Aranır
Koruma süresi
20 yıl
10 yıl
Kapsam
Ürün ve usul (yöntem)
Yalnızca ürün
Tescil süreci
Daha kapsamlı ve uzun
Daha hızlı
Maliyet
Daha yüksek
Daha düşük
Uygun olduğu buluş
İleri düzey, buluş basamağı yüksek buluşlar
Basit, artımsal ürün yenilikleri
🛡️ Patent — Ne Zaman?
Teknik olarak ileri, karmaşık buluşlar
Buluş basamağı yüksek yenilikler
Uzun süreli (20 yıl) koruma isteniyorsa
Bir usul/üretim yöntemi korunacaksa
⚡ Faydalı Model — Ne Zaman?
Mevcut ürüne basit ama yeni iyileştirme
Hız ve düşük maliyet önemliyse
Kısa yaşam döngülü ürünler
Yalnızca ürün korunacaksa
Patent sürecinin ayrıntıları için Patent Nasıl Alınır? yazımızı; faydalı modelin diğer sınai mülkiyet haklarıyla ilişkisi için Sınai Mülkiyet Hakları yazımızı inceleyebilirsiniz.
Hangi Buluşlar Faydalı Model ile Korunmaz?
Faydalı model her buluş için uygun değildir. SMK m.142'ye göre aşağıdaki buluşlar faydalı model ile korunamaz:
Usuller (yöntemler) ve bu usuller sonucu elde edilen ürünler
Kimyasal ve biyolojik maddeler ile kimyasal ve biyolojik usuller
Eczacılıkla ilgili maddeler ve usuller
Biyoteknolojik buluşlar
⚠️ En sık karşılaşılan durum usullerdir. Bir üretim yöntemini veya işlem adımını korumak istiyorsanız faydalı model yeterli değildir; bu durumda patent yoluna başvurmak gerekir. Faydalı model temelde somut ürün buluşlarına yöneliktir.
Faydalı Model Ne Zaman Tercih Edilmeli?
Faydalı model, doğru senaryoda patentten çok daha avantajlıdır. Şu durumlarda faydalı model öne çıkar:
Basit ve artımsal yenilik: Mevcut bir ürüne getirilen, yüksek buluş basamağı taşımayan iyileştirmeler
Hız ihtiyacı: Daha kısa sürede belge alarak ürünü hızla koruma altına alma
Bütçe: Patente göre daha düşük harç ve süreç maliyeti
Kısa yaşam döngüsü: Pazarda hızlı yenilenen, 10 yıllık korumanın yeterli olduğu ürünler
✅ Pratik ipucu: Bazı durumlarda aynı buluş için hem patent hem faydalı model başvurusu değerlendirilebilir. Doğru stratejiyi belirlemek için başvuru öncesinde patent araştırması ve bir patent vekiliyle değerlendirme yapılması önerilir.
Buluşunuz için patent mi faydalı model mi daha uygun, birlikte değerlendirelim.
Buluşunuzun yeni olup olmadığı, tekniğin bilinen durumu incelenerek araştırılır. Bu adım, ileride yenilik eksikliği nedeniyle hükümsüzlük riskini en aza indirir.
2
Başvuru Belgelerinin Hazırlanması
Tarifname, istemler, özet ve varsa teknik resimler hazırlanır. İstemler, korumanın kapsamını belirlediği için titizlikle yazılmalıdır.
3
TÜRKPATENT'e Başvuru ve Araştırma Raporu
Başvuru TÜRKPATENT'e yapılır ve faydalı model için de bir araştırma raporu düzenlenir. Başvuru anından itibaren koruma önceliği başlar.
4
Yayın, İtiraz ve Belge
Başvuru Bültende yayımlanır ve üçüncü kişilerin görüşüne açılır. Süreç olumlu tamamlanırsa faydalı model belgesi düzenlenir ve 10 yıllık koruma başlar.
💡 Önemli değişiklik: Faydalı model başvurusunda artık araştırma raporu düzenlenmesi zorunludur (SMK m.143). Başvuru sahibi süresi içinde araştırma talebinde bulunmazsa başvuru geri çekilmiş sayılır. Bu, eski sisteme göre faydalı modeli daha sağlam ama daha titiz bir sürece dönüştürmüştür.
Uygulamada En Sık Yaşanan Sorunlar
Faydalı model süreci basit görünse de, uygulamada belgeyi değersiz kılan ya da telafisi güç kayıplara yol açan birçok hata yapılmaktadır. Aşağıda en sık karşılaşılan sorunlar ve bunları önlemenin yolları yer almaktadır.
Sık Yapılan Hata
Sonucu
Nasıl Önlenir?
Başvuru öncesi yenilik araştırması yapmamak
Sonradan hükümsüzlük, emek ve masraf kaybı
Başvurudan önce kapsamlı araştırma yaptırmak
Buluşu başvurudan önce fuarda/sosyal medyada açıklamak
Yeniliğin kaybı ve ret riski
Açıklamadan önce başvurmak; en fazla 12 aylık istisnaya güvenmemek
Usul (üretim yöntemi) için faydalı model istemek
Kapsam dışı — red veya hükümsüzlük
Usuller için patent yolunu seçmek
İstemleri (claims) hatalı veya dar yazmak
Zayıf koruma ya da kapsam aşımı hükümsüzlüğü
İstemleri patent vekiliyle hazırlamak
Belgeyi "kesin güvence" saymak
Tescil sonrası mahkemede hükümsüzlük sürprizi
Güçlü araştırma ve sağlam istem yapısı kurmak
Buluş sahipliğini/ortaklığı netleştirmemek
Gasp ve hak sahipliği uyuşmazlıkları
Gizlilik sözleşmesi ve yazılı hak paylaşımı
Başvurudan Önce Buluşu Açıklamak: 12 Aylık İstisna
En sık ve en pahalı hata, buluşu başvuru yapmadan önce fuarda, internette veya satış yoluyla açığa çıkarmaktır. Bu durumda buluş "kamuya sunulmuş" sayılır ve yenilik kaybolabilir. SMK m.84 bir güvence sunar: buluş sahibinin başvurudan önceki 12 ay içinde yaptığı açıklamalar yeniliği ortadan kaldırmaz. Ancak bu bir istisnadır ve özellikle yurt dışı korumada geçerli olmayabilir. En güvenli yol, buluşu hiç açıklamadan önce başvuru yapmaktır.
Usul Buluşları Faydalı Model ile Korunmaz
İşletmeler çoğu zaman geliştirdikleri bir üretim yöntemini faydalı modelle korumak ister. Oysa SMK m.142, usulleri ve usuller sonucu elde edilen ürünleri faydalı model kapsamı dışında bırakmıştır. Bir yöntem korunacaksa patent yoluna gidilmelidir; faydalı model yalnızca somut ürünler içindir.
Faydalı Model Belgesi Almak Kesin Güvence Değildir
Birçok işletme belge alınca korumanın tartışılmaz olduğunu düşünür. Oysa kanun açıkça belirtir: faydalı modelin verilmiş olması, geçerliliği konusunda TÜRKPATENT tarafından garanti verildiği anlamına gelmez (SMK m.143). Dahası, belge verildikten sonra Kuruma itiraz yolu kapanır; belgeye ancak mahkemede açılacak hükümsüzlük davası ile karşı çıkılabilir. Bu nedenle asıl güvence, belgenin kendisi değil, arkasındaki güçlü yenilik araştırması ve sağlam istem yapısıdır.
Faydalı Model Nasıl Hükümsüz Kılınır?
Faydalı model belgesi, aşağıdaki hâllerde mahkeme kararıyla hükümsüz kılınabilir (SMK m.144):
Buluşun faydalı model şartlarını (yenilik, sanayiye uygulanabilirlik) taşımaması
Buluşun, bir uzmanın uygulayabileceği ölçüde yeterince açık ve tam anlatılmamış olması
Faydalı model konusunun, başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşması
Faydalı model sahibinin, buluşu isteme hakkına gerçekte sahip olmaması (gasp)
Hükümsüzlük davasını menfaati olanlar, Cumhuriyet savcıları veya ilgili kamu kurumları açabilir. Dava, korumanın devamı süresince veya hakkın sona ermesinden itibaren beş yıl içinde açılabilir. Hükümsüzlük nedeni belgenin yalnızca bir bölümünü ilgilendiriyorsa, ilgili istemler iptal edilerek kısmi hükümsüzlük kararı verilebilir.
Yargıtay Kararları Işığında Faydalı Model
Faydalı modelin uygulamada nasıl değerlendirildiğini, farklı sorunlara ışık tutan üç güncel Yargıtay kararı üzerinden görelim.
Yargıtay 11. HD · E.2023/6535 K.2024/6682 · 23.09.2024
1) Yeni olmayan buluş, belge alsa bile hükümsüz kılınır
Bir otomatik yangın söndürme sistemi için alınan faydalı model belgesine karşı sektördeki firmalar hükümsüzlük davası açtı. Ürünün başvurudan çok önce piyasada bilindiği ve kullanıldığı, dolayısıyla yenilik kriterini taşımadığı belirlendi. Mahkeme faydalı modeli hükümsüz kıldı, sicilden terkinine hükmetti ve karar 2024'te onandı.
➜ Ders: Buluş basamağı aranmasa da yenilik şarttır. Başvuru öncesi araştırma kritiktir.
Yargıtay 11. HD · E.2024/571 K.2024/8825 · 09.12.2024
2) Buluş basamağı yoksa patent düşer — faydalı model neden stratejiktir?
"Dermatolojik ve terapötik ayakkabı" başlıklı bir patent, yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarını taşısa da buluş basamağından yoksun bulunarak hükümsüz kılındı. Bu karar, patentin en zayıf noktasını gösterir: marjinal bir yenilik, buluş basamağı eksikliği nedeniyle iptal edilebilir. Faydalı modelde ise buluş basamağı aranmadığı için aynı nitelikteki bir ürün faydalı model ile daha güvenli korunabilirdi.
➜ Ders: Buluş basamağı sınırda olan ürün yeniliklerinde faydalı model, patentten daha sağlam bir tercih olabilir.
Yargıtay 11. HD · E.2024/2802 K.2025/724 · 10.02.2025
3) Ortaklar arası hak sahipliği ve gasp uyuşmazlığı
Bir buluş sahibi, ortağıyla birlikte yaptığı patent başvurusunu geri çektikten sonra, aynı buluşun bir başkası adına faydalı model olarak tescil edildiğini ileri sürerek gasp ve gerçek hak sahipliği iddiasında bulundu. Mahkeme, gasbın somut delille ispatlanamadığı ve başvuruların farklı unsurları koruduğu gerekçesiyle davayı reddetti; karar 2025'te onandı.
➜ Ders: Buluş sahipliği ve ortaklık ilişkileri başvurudan önce yazılı olarak netleştirilmeli, buluş gizlilik altında paylaşılmalıdır.
⚖️ Yukarıdaki kararlar bilgilendirme amaçlıdır. Her buluş kendi somut koşullarına göre değerlendirilir; başvuru öncesinde bir patent vekiline danışın.
Sıkça Sorulan Sorular
Faydalı model nedir?
Faydalı model, yeni olan ve sanayiye uygulanabilen ürün buluşlarına verilen bir koruma belgesidir (SMK m.142). Patentten temel farkı, buluş basamağı şartının aranmamasıdır. Bu nedenle basit ve artımsal ürün yenilikleri için patente göre daha hızlı, daha kolay ve daha düşük maliyetli bir koruma yolu sunar.
Patent ile faydalı model arasındaki fark nedir?
En temel fark buluş basamağı şartıdır: patent yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik ister; faydalı model ise yalnızca yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik ister. Koruma süresi patentte 20 yıl, faydalı modelde 10 yıldır. Ayrıca faydalı model yalnızca ürünleri korur, usuller faydalı model kapsamında korunmaz. Faydalı model daha hızlı ve daha ucuzdur.
Faydalı model kaç yıl korunur?
Faydalı modelin koruma süresi, başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır ve bu süre uzatılamaz (SMK m.101). Patentte ise koruma süresi 20 yıldır. Koruma süresince yıllık ücretlerin ödenmesi gerekir; ödenmezse hak sona erer.
Hangi buluşlar faydalı model ile korunmaz?
SMK m.142 uyarınca usuller ve bu usuller sonucu elde edilen ürünler, kimyasal ve biyolojik maddeler ile usuller, eczacılıkla ilgili maddeler ve usuller ile biyoteknolojik buluşlar faydalı model ile korunmaz. Faydalı model temelde ürün buluşlarına yöneliktir; bir üretim yöntemi (usul) korunmak isteniyorsa patent yolu gerekir.
Faydalı modelde buluş basamağı aranır mı?
Hayır. Faydalı model için buluş basamağı (tekniğin bilinen durumunun aşılması) şartı aranmaz; yalnızca yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik yeterlidir (SMK m.142). Ancak yenilik şartı mutlaka gereklidir. Başvuru tarihinden önce dünyada bilinen veya piyasada kullanılan bir ürün, faydalı model olarak tescil edilse bile sonradan hükümsüz kılınabilir.
Faydalı model mi patent mi almalıyım?
Buluşunuz tekniğin bilinen durumunu belirgin biçimde aşan, ileri düzey bir yenilikse ve uzun süreli koruma istiyorsanız patent uygundur. Buluşunuz mevcut bir ürüne getirilen basit ama yeni bir iyileştirmeyse, hız ve düşük maliyet önemliyse faydalı model daha avantajlıdır. Karar için başvuru öncesi bir patent vekiliyle değerlendirme yapılması önerilir.
Faydalı model belgesi alındıktan sonra iptal edilebilir mi?
Evet. Faydalı model belgesinin verilmiş olması, geçerliliği konusunda TÜRKPATENT'in garanti verdiği anlamına gelmez (SMK m.143). Belge verildikten sonra Kuruma itiraz yolu kapalıdır; menfaati olanlar mahkemede hükümsüzlük davası açabilir. En sık hükümsüzlük nedeni yenilik eksikliğidir (SMK m.144).
Buluşumu fuarda veya sosyal medyada paylaştım, faydalı model alabilir miyim?
Belirli koşullarda evet. SMK m.84'e göre, buluş sahibinin başvuru tarihinden önceki 12 ay içinde yaptığı açıklama yeniliği ortadan kaldırmaz. Ancak bu bir istisnadır ve özellikle yurt dışı korumada geçerli olmayabilir. En güvenlisi, buluşu hiç açıklamadan önce başvuru yapmaktır.
Aynı buluş için hem patent hem faydalı model alınabilir mi?
Hayır. SMK m.145 uyarınca aynı kişiye, aynı buluş için, aynı koruma kapsamıyla birbirinden bağımsız olarak hem patent hem faydalı model birlikte verilmez. Bu nedenle başvuru öncesinde buluşunuz için hangi koruma türünün seçileceğine karar verilmelidir.
Faydalı model devredilebilir veya lisanslanabilir mi?
Evet. Faydalı model bir mülkiyet hakkıdır; devredilebilir, miras yoluyla geçebilir, lisans verilebilir ve rehin ya da haciz konusu olabilir. Patentlere ilişkin hükümler, özelliğiyle çelişmediği ölçüde faydalı modeller hakkında da uygulanır (SMK m.145).
Faydalı model yurt dışında da geçerli mi?
Faydalı model koruması ülkeseldir ve yalnızca tescil edildiği ülkede geçerlidir. Yurt dışında koruma için ilgili ülkelerde ayrıca başvuru gerekir. İlk başvuru tarihinden itibaren 12 ay içinde rüçhan (öncelik) hakkıyla diğer ülkelere başvurulabilir. Her ülkede faydalı model sistemi bulunmayabilir; bu ülkelerde patent yolu değerlendirilir.
Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR
✅ Avukat Marka Vekili
Av. Atakan AYLAR Marka Vekilliği Sicil No: 2890 Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
Haber sitesinin adını, logosunu ve kurumsal kimliğini rakip sitelere, taklit yayınlara ve marka korsanlarına karşı korumak için TÜRKPATENT'e marka tescili başvurusu yapılmalıdır. Dijital medyada marka koruması, özellikle Google News ve sosyal medya erişim hakları açısından stratejik önem taşır.
38. Sınıf (Temel): İnternet haberciliği, haberleşme, veri iletimi, web yayını
41. Sınıf (Temel): Haber yayıncılığı, gazetecilik, dijital içerik yayını, podcast
35. Sınıf: Reklam geliri modeli, sponsorluk ve dijital pazarlama için
2026 Resmi Harç: Tek sınıf 9.830 TL | İki sınıf (38. + 41.) 12.650 TL
Domain ≠ Marka: Alan adı tescili marka koruması sağlamaz — ikisi ayrı yapılmalıdır
Google News koruması: Tescil belgesi, içerik kopyacılığına karşı DMCA ve platform şikâyetinde güçlü kanıt oluşturur
Dijital medya sektörü, marka korsanlığı ve içerik kopyacılığının en yoğun yaşandığı alanların başında gelmektedir. Başarılı bir haber sitesinin adı, kısa sürede taklit edilebilir; benzer alan adıyla sahte bir haber sitesi kurulabilir; sosyal medyada kopyacı hesaplar açılabilir.
Taklit haber sitesi riski: Benzer isimle açılan sahte haber siteleri, okuyucularınızı yanlış yönlendirebilir ve itibarınızı zedeler; tescilsiz markada hukuki engel getirmek çok zordur
Google News kaydı güvencesi: Google News'e kayıtlı haber siteleri marka tesciliyle daha güçlü bir içerik sahipliği iddiasında bulunabilir
Sosyal medya koruması: Aynı isimle açılan sahte X (Twitter), Instagram ve YouTube hesaplarına karşı tescil belgesiyle platform şikâyeti yapılabilir
Reklam ve sponsorluk geliri: Reklam anlaşmalarında tescilli marka, reklamverenler nezdinde kurumsal ciddiyeti kanıtlar
Basın kartı ve akreditasyon: Tescilli marka kimliği, resmi basın akreditasyonlarında ve kurumsal kimlik belgelerinde güçlü referans oluşturur
Basın toplantısı, seminer, konferans organizasyonu
Eğitim İçeriği
Gazetecilik eğitimi, basın okulu, medya eğitimi
Podcast / Sesli İçerik
Sesli haber, röportaj ve analiz yayınları
Tamamlayıcı Sınıflar
38 + 41 ⭐
İki Temel Sınıf — Her Haber Sitesi İçin
İnternet haberciliği (38)
Haber yayıncılığı (41)
Podcast ve video içerik (38 + 41)
Canlı yayın (38)
Gazetecilik hizmetleri (41)
35. Sınıf
Reklam ve Pazarlama
Dijital reklam hizmetleri
Sponsorluk ve iş birlikleri
Affiliate pazarlama platformu
İlan ve duyuru yayımlama
16. Sınıf
Baskılı Yayın
Gazete ve dergi baskısı
Basılı haber bülteni
Kitap ve rapor yayıncılığı
Kırtasiye ve yayın materyalleri
42. Sınıf
Yazılım ve Platform
Haber uygulaması (mobil)
CMS ve içerik yönetim yazılımı
Veri analitiği platformu
API hizmetleri
Medya Türüne Göre Sınıf Stratejisi
📰 Genel Haber Sitesi
Birincil: 38. + 41. sınıf — Reklam: + 35. sınıf
🌍 Yerel / Bölgesel Haber
Birincil: 38. + 41. sınıf — Basılı yayın: + 16. sınıf
🎙️ Podcast / Sesli Haber
Birincil: 38. sınıf + 41. sınıf (içerik)
📱 Haber Uygulaması
Birincil: 38. + 41. sınıf + 42. sınıf (yazılım)
📺 Video Haber / YouTube
Birincil: 38. sınıf (yayın) + 41. sınıf
🗞️ Haber Ajansı
Birincil: 38. + 41. sınıf — İçerik satışı: + 35. sınıf
🔬 Sektörel / Niş Haber
Birincil: 38. + 41. sınıf — Etkinlik: + 41. sınıf (eğitim kapsamı)
📧 Bülten / Newsletter
Birincil: 38. sınıf — Basılı: + 16. sınıf
💡 Haber siteleri için 38. ve 41. sınıfın her ikisi de başvurulmalıdır. Yalnızca 38. sınıfta tescilliniz varsa, rakipler aynı haber sitesi adını 41. sınıfta (yayıncılık) tescil ettirebilir. İki sınıf birlikte kapsamlı koruma sağlar.
Domain Tescili ile Marka Tescilinin Farkı
🌐 Domain Tescili (.com.tr, .com)
Alan adını korur — sadece o domain
NIC.TR veya kayıt kuruluşu üzerinden yapılır
Marka koruması sağlamaz
Aynı ismi farklı uzantıda başkası alabilir
Sosyal medya şikâyetinde yetersiz kalır
Yıllık yenileme gerektirir
✅ Marka Tescili (TÜRKPATENT)
İsim, logo ve kurumsal kimliği korur
TÜRKPATENT'e EPATS üzerinden yapılır
Tüm platformlarda hukuki güvence sağlar
Sosyal medya ve Google şikâyetinde geçerlidir
1–3 yıl hapis cezası (SMK m.30)
10 yıl geçerli — yenilenebilir
⚠️ ".com.tr" domain tescili ile marka tescili birbirini tamamlayan ama kesinlikle birbirinin yerini tutmayan iki ayrı işlemdir. Güçlü hukuki koruma için her ikisi de yapılmalıdır.
Dijital Medyada Marka Koruması
Tescil belgesi alındıktan sonra kullanabileceğiniz dijital koruma mekanizmaları:
Google News içerik kopyacılığı: DMCA şikâyetiyle kopya içeriklerin Google'dan kaldırılması; tescil belgesi güçlü destek kanıtı oluşturur
Sosyal medya hesap şikâyeti: X (Twitter), Instagram ve YouTube'da aynı isimle açılan sahte hesaplara karşı platform şikâyet mekanizması — tescil belgesi şart
WIPO UDRP: Sitenizle aynı veya benzer alan adı kötü niyetle tescil edilmişse uluslararası tahkim (WIPO) yoluyla alan adı devralınabilir
Google Ads: Markanızın rakipler tarafından reklam anahtar kelimesi olarak kullanılmasına karşı Google'ın marka şikâyeti formu — tescil belgesi zorunlu
✅ Pratik ipucu: Tescil belgenizi aldıktan hemen sonra X, Instagram, YouTube ve Google Business profil bilgilerini güncelleyerek tescil bilginizi kaydedin. Bu adım, ileride açılabilecek sahte hesap şikâyetlerinde süreyi hızlandırır.
Haber Sitesi Marka Tescili — Adım Adım 2026
1
Marka Araştırması
38. ve 41. sınıfta benzer bir haber sitesi markasının tescilli olup olmadığını araştırın. Gazetecilik sektöründe yaygın kullanılan "Haber", "Gündem", "Haber7" gibi isimler yoğun tescil trafiğine tabidir.
🔎 Marka Sorgulama aracımızla sitenizin adını 38. ve 41. sınıfta ücretsiz kontrol edin.
2
Sınıf ve İsim Stratejisi Belirleme
Haber siteleri için 38. ve 41. sınıfın her ikisine birden başvurmak önerilir. "Haber", "News" gibi tek kelimeler ayırt edici değildir; bunları özgün bir kelimeyle birleştirin.
⚠️ "Haber", "News", "Gündem", "Bülten" gibi tamamen tanımlayıcı kelimeler TÜRKPATENT tarafından tek başına reddedilir. Özgün bir isimle kombine etmek şarttır.
3
EPATS Üzerinden Başvuru
TÜRKPATENT'in EPATS sistemine e-Devlet şifresiyle giriş yapılarak başvuru tamamlanır. Şirket veya gerçek kişi adına başvurulabilir. Tek sınıf başvuru harcı: 2.820 TL.
✅ Başvuru anından itibaren öncelik hakkı başlar. Rakipler aynı isimle başvursa bile sizin tarihiniz esas alınır.
4
İlan, İtiraz ve Tescil Belgesi
Başvuru uygun bulunursa 2 ay bültende ilan edilir. İtiraz gelmezse 7.010 TL tescil belgesi harcı ödenerek 10 yıllık koruma başlar. Ortalama süreç: 6–12 ay.
Haber sitenizin markasını doğru sınıflarla tescil ettirmek için Aylar Patent ekibiyle görüşün.
📌 Senaryo 1: Haber sitesi adı rakip tarafından tescil edildi
İzmir'de yerel haber yayıncılığı yapan "Körfez Haber" sitesi, markasını tescil ettirmemişti. İstanbul merkezli bir medya grubu aynı adı hem 38. hem 41. sınıfta TÜRKPATENT'e tescil ettirerek sitenin adını kullanımdan kaldırmasını talep etti. 7 yıllık okuyucu birikimi ve Google sıralamaları tehlikeye girdi.
📌 Senaryo 2: Sosyal medyada sahte hesap açıldı
Ulusal bir haber sitesi, X (Twitter) ve Instagram'da aynı adla açılan sahte hesapları tespit etti. Platform şikâyeti yapıldı ancak tescil belgesi olmadan işlem reddedildi. 38. + 41. sınıf tescil tamamlandıktan sonra sahte hesaplar 72 saat içinde kaldırıldı.
📌 Senaryo 3: Reklam sözleşmesinde tescil belgesi istendi
Hızla büyüyen bir teknoloji haber sitesi, büyük bir teknoloji şirketiyle reklam anlaşması görüşüyordu. Şirketin hukuk birimi, reklam kontratı için marka tescil belgesi talep etti. Tescil belgesi olmadan anlaşma ertelebilecekti. Tescil tamamlandıktan sonra kontrat imzalandı ve yıllık reklam geliri başladı.
Sıkça Sorulan Sorular
Haber sitesi marka tescili için hangi sınıflar seçilmeli?
Haber siteleri için her ikisine birden başvurmak önerilir: 38. sınıf (internet haberciliği, haberleşme, web yayını) ve 41. sınıf (haber yayıncılığı, gazetecilik, dijital içerik). Yalnızca birini seçmek koruma boşluğu yaratır. Reklam gelirine dayalı bir model varsa 35. sınıf de eklenmelidir.
Haber sitesi marka tescili 2026'da ne kadar tutar?
2026 yılında tek sınıf için TÜRKPATENT'e ödenen toplam resmi harç 9.830 TL'dir. Haber siteleri için önerilen iki sınıf (38. + 41.) başvurusunun toplam harcı 12.650 TL'dir. Bu tutara danışmanlık hizmet bedeli ayrıca eklenir.
Domain tescili marka koruması sağlar mı?
Hayır. Domain tescili yalnızca o alan adını korur. Aynı ismin farklı uzantısını (.com, .net vb.) başkası alabilir; sosyal medyada aynı adla hesap açabilir; başka bir site aynı isimle marka tescili yaptırabilir. Güçlü hukuki koruma için domain tescili + marka tescili her ikisi de gereklidir.
"Haber", "News", "Gündem" gibi kelimeler tek başına tescil edilebilir mi?
Hayır. "Haber", "News", "Gündem", "Bülten" gibi tamamen tanımlayıcı kelimeler TÜRKPATENT tarafından ayırt edicilikten yoksun bulunarak reddedilir. Bu kelimelerin özgün bir isimle birleştirilmesi gerekir. Örneğin "Haber Sitesi" reddedilirken "Körfez Haber" veya özgün bir kelimeyle kombine edilmiş isim tescil edilebilir.
Haber sitesi sahte sosyal medya hesabına karşı ne yapılır?
Tescil belgesiyle platformun şikâyet mekanizması kullanılır: X (Twitter), Instagram ve YouTube'da marka ihlali bildirimi yapılarak sahte hesabın kaldırılması talep edilir. Tescil belgesi olmadan bu şikâyetler genellikle işleme alınmaz. Ayrıca avukat sıfatıyla noter ihtarnamesi ve gerekirse mahkeme kararıyla içerik kaldırılabilir.
Yerel haber sitesi marka tescili yaptırmalı mı?
Evet. Yerel ve bölgesel haber siteleri için marka tescili özellikle önemlidir. Yerel bilinirlik kazanan site isimleri, büyük medya grupları veya rakipler tarafından kopyalanabilir ve tescil ettirilebilir. Yerel haber sitesi kısa sürede güçlü bir marka oluşturabilir; bu değeri erken tescille korumak en akıllıca yaklaşımdır.
Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR
✅ Avukat Marka Vekili
Av. Atakan AYLAR Marka Vekilliği Sicil No: 2890 Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
