İşletme adı tescili, bir firmanın ticari unvanını yasal olarak koruma altına almasını sağlayan resmi bir işlemdir. Türkiye’de işletme ismi tescili, Ticaret Sicili Müdürlüğü, Esnaf ve Sanatkârlar Odası veya Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) gibi yetkili kurumlar tarafından gerçekleştirilir. Bu tescil, işletmenin hukuki haklarını koruyarak üçüncü kişilerin aynı veya benzer isimleri kullanmasını engeller.
Bu yazıda, işletme adı tescili nasıl yapılır, hangi kurumlara başvurulması gerekir ve tescilli bir ismin hukuki hakları neler gibi sorulara yanıt vereceğiz. Ayrıca, marka tescilinde sık yapılan hatalar, başvuru sürecinde dikkat edilmesi gerekenler ve Yargıtay kararları ışığında hukuki koruma hakkında detaylı bilgiler paylaşacağız.
Marka tescil ve patent sürecinde profesyonel destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR – İletişim Bilgileri
✅Avukat Marka Vekili | Av. Atakan AYLARMarka Vekilliği Sicil No:2890 Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu |
✅İletişim | 05417238552 |
bilgi@aylarpatent.com |
İşletme Adı Tescili Nedir ve Neden Önemlidir?
İşletme adı tescili, bir işletmenin faaliyetlerini yürütürken kullandığı ismi yasal olarak koruma altına almasını sağlayan işlemdir. Türkiye’de işletme adı tescili doğrudan yapılamaz, ancak marka tescili ile işletme adı korunabilir. Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından yapılan marka tescili, işletme adının başkaları tarafından kullanılmasını engelleyerek hukuki güvence sağlar.
Marka tescili, işletmenin kimliğini koruyarak haksız rekabeti önler. Tescilli bir isim, rakip firmaların benzer adları kullanarak müşteri kitlesini yanıltmasını engeller ve işletmeye hukuki haklar tanır. Ayrıca, işletme adının başka bir kişi ya da kuruluş tarafından kullanılmasını önlemek için ticari marka tescili yaptırmak zorunludur. Tescil edilmeyen işletme isimleri üzerinde hukuki hak iddia etmek mümkün olmayabilir.

İşletme İsmi ve Marka Tescili Arasındaki Farklar
İşletme adı tescili ve marka tescili, çoğu zaman karıştırılan ancak farklı hukuki süreçlere sahip kavramlardır. Türkiye’de işletme adı tescili doğrudan yapılmaz. Bunun yerine, işletme adının yasal olarak korunması marka tescili ile sağlanır. Örneğin, işletme adı, bir şirketin ticaret siciline kaydedildiğinde resmiyet kazansa da bu kayıt, başka bir işletmenin aynı ismi kullanmasını tamamen engellemez. Bu nedenle, marka tescili yaptırmak işletmenin adını tam anlamıyla güvence altına almak için gereklidir.
Ticaret Sicili Tescili, yalnızca işletmenin ticari unvanını resmileştirir. Ancak, bu unvan aynı sektörde başkalarının kullanımına açık olabilir. Öte yandan, marka tescili yapıldığında, işletme adı ve logosu belirlenen mal veya hizmetler için korunur. Bu yüzden, marka tescili olmayan işletme adları hukuki güvence açısından daha zayıf kalır.
Ayrıca, marka tescili yaptırılmadığında, işletme adı başkaları tarafından kullanılabilir ve hukuki itiraz hakkı doğmaz. Özellikle, ticari faaliyetlerini uzun vadede güvence altına almak isteyen işletmeler için marka tescili büyük bir avantaj sağlar. Sonuç olarak, marka tescili işletme adının üçüncü kişiler tarafından taklit edilmesini önler ve haksız rekabeti engeller.
Bununla birlikte, marka hakkı devredilebilir ve lisanslanabilirken, ticaret siciline kayıtlı işletme adının devri daha sınırlıdır. Yani, işletme adı yalnızca şirketin tamamı veya bir bölümü ile birlikte devredilebilir. Dolayısıyla, işletme adını tam anlamıyla koruma altına almak isteyen işletmeler için marka tescili kaçınılmaz bir süreçtir.
İşletme Adı Nasıl Tescil Edilir? Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler
İşletme adı tescili, işletmenin resmi olarak korunmasını sağlamak için Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) üzerinden marka tescili yapılmasıyla gerçekleştirilir. Bu süreç, işletme adının yasal olarak koruma altına alınmasını ve üçüncü kişilerin aynı adı kullanmasını engellemeyi amaçlar. İşletme adı tescili için belirli adımlar takip edilmelidir.
1. İşletme Adı Uygunluk Sorgulaması Yapma
Öncelikle, TÜRKPATENT’in marka araştırma sistemi üzerinden işletme adı daha önce tescillenmiş mi kontrol edilmelidir. Aynı veya benzer isimle tescilli bir marka varsa başvuru reddedilebilir.
2. Marka Tescil Başvurusu Yapma
İşletme adı tescili için TÜRKPATENT sistemine online veya fiziki olarak başvuru yapılmalıdır. Başvuru sırasında gerekli belgeler eksiksiz sunulmalıdır.
3. Gerekli Belgeleri Hazırlama
Başvuru için gerekli belgeler şunlardır:
- Kimlik veya şirket bilgileri
- İşletme adının kullanım alanı ve hizmet sınıfı
- Tescil edilecek isim ve logo (varsa)
- Başvuru ücretinin ödendiğine dair dekont
4. Başvurunun Değerlendirilmesi ve İnceleme Süreci
TÜRKPATENT, başvuruyu inceleyerek işletme adı veya markanın daha önce tescillenip tescillenmediğini kontrol eder. Bu süreç 4 ila 6 ay sürebilir. Eksiklik olması halinde başvuru sahibine düzeltme yapması için süre verilir.
5. Marka Yayın ve İtiraz Süreci
Başvurunun kabul edilmesi durumunda, işletme adı Resmi Marka Bülteni’nde 2 ay süreyle yayımlanır. Bu süre içinde üçüncü kişiler itiraz edebilir. Eğer itiraz gelmezse, tescil işlemi tamamlanır.
6. Tescil Belgesinin Alınması ve Hukuki Korumanın Başlaması
İtiraz süreci tamamlandıktan sonra marka tescil belgesi alınarak işletme adı 10 yıl boyunca koruma altına alınır. Süre dolduğunda tescil yenilenmezse, marka koruma dışı kalır.
İşletme İsmi Tescili İçin Ticaret Sicili Kaydı Şart mı?
İşletme adı tescili, Türkiye’de doğrudan yapılabilen bir işlem değildir. İşletme adının yasal koruma altına alınması için marka tescili yaptırılması gerekmektedir. Ancak, işletmenin ticari faaliyetlerini resmi hale getirebilmesi için Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne kayıt yaptırması zorunludur.
Ticaret siciline kayıt, işletmenin resmi bir kimlik kazanmasını ve ticari faaliyetlerini yasal çerçevede sürdürmesini sağlar. Ancak bu kayıt, işletme adının başkaları tarafından kullanılmasını engellemez. Tam anlamıyla bir koruma sağlamak için işletme adı marka olarak tescil edilmelidir.
Ticaret Sicili Kaydı Neden Önemlidir?
- Resmi faaliyet belgesi sağlar: İşletme, fatura kesebilmek, sözleşme yapabilmek ve yasal işlemler gerçekleştirebilmek için ticaret siciline kayıtlı olmalıdır.
- Vergi yükümlülüğünü başlatır: Ticaret sicili kaydı olmadan işletmenin vergi numarası alması ve yasal işlemler yapması mümkün değildir.
- Bankacılık işlemlerinde gereklidir: İşletme adına banka hesabı açabilmek ve finansal işlemler yapabilmek için ticaret sicili kaydı şarttır.
- Resmi unvanın korunmasını sağlar: İşletme adı, ticaret siciline kayıtlı olduğunda o isimle başka bir şirket kurulması önlenebilir. Ancak bu, tam anlamıyla bir koruma sağlamaz.
Ticaret Sicili Kaydı, İşletme Adı Koruması İçin Yeterli mi?
Ticaret siciline kayıtlı bir işletme adı, yalnızca aynı unvanla başka bir firmanın kurulmasını önleyebilir. Ancak, işletme adı bir marka olarak tescillenmediği sürece farklı sektörlerde veya pazarlarda başkaları tarafından kullanılabilir. Bu yüzden, marka tescili yaptırmak işletme adının tam anlamıyla korunmasını sağlar.
Özetle, işletme adını tamamen koruma altına almak için hem ticaret siciline kayıt olunmalı hem de marka tescili yaptırılmalıdır.
İşletme Adı Tescili Nasıl Yapılır?
İşletme adı tescili, ticaret sicil müdürlüğü ve Türk Patent ve Marka Kurumu aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Şirket adının hukuki koruma altına alınması için ticari unvan tescili ve marka tescili süreçleri birlikte yürütülmelidir.
İlk olarak, tescil edilecek işletme adının uygunluğu kontrol edilmelidir. Tescil edilmek istenen isim daha önce başka bir şirket tarafından kullanılıyorsa, başvuru reddedilebilir. TÜRKPATENT’in marka sorgulama sistemi ve ticaret sicil müdürlüklerinden ön araştırma yapılarak ismin uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir.
İşletme adı sorgulama işlemi tamamlandıktan sonra ticaret siciline kayıt işlemi yapılır. Şahıs şirketleri, bağlı bulundukları ticaret odasına başvurarak işletme adlarını tescil ettirebilir. Limited ve anonim şirketler ise ticaret sicil müdürlüğüne başvuru yaparak ticari unvanlarını kaydettirmelidir. Bu süreçte noter onaylı imza beyannamesi ve şirket ana sözleşmesi gereklidir.
Ticaret siciline kayıt işlemi tamamlandıktan sonra marka tescili başvurusu yapılabilir. İşletme adı tescili, işletmenin unvanını koruma altına alırken, marka tescili ise işletmenin logosu, sloganı ve isminin tam kapsamlı hukuki koruma altına alınmasını sağlar. Türk Patent ve Marka Kurumu üzerinden marka tescili başvurusu yapılarak isim hakkı resmiyet kazanır.
Şirket Adı Tescili Yapılmazsa Ne Olur?
Tescil edilmemiş işletme adları başkaları tarafından kullanılabilir ve bu durum işletme sahibinin hukuki hak kaybına yol açabilir. Başka bir kişi veya işletme, aynı ismi tescil ederse, asıl işletme sahibi bu ismi kullanamaz ve isim hakkını kaybeder. Ayrıca, tescilsiz bir şirket adı haksız rekabet davalarına neden olabilir ve marka hakkı ihlalleriyle karşı karşıya kalınabilir.
Tescil edilmeyen işletme adları ticari itibar kaybına ve müşteri güveninin azalmasına neden olabilir. Yasal olarak koruma altına alınmamış bir isim, aynı sektörde faaliyet gösteren başka bir işletme tarafından tescil edilerek kullanılabilir. Bu nedenle, işletme adı tescili hem hukuki hem de ticari açıdan büyük önem taşır.
İşletme Adı Tescili İçin Ticaret Sicili Kaydı Şart mı?
İşletme adı tescili, doğrudan marka tescili ile sağlansa da Ticaret Sicili Kaydı işletmenin resmi olarak faaliyete başlaması için zorunludur. Türkiye’de bir işletme kurarken ticari unvanın Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne kaydedilmesi gerekir. Ancak bu kayıt, işletme adının başkaları tarafından kullanılmasını engellemez. İşletme adının yasal olarak korunması için TÜRKPATENT üzerinden marka tescili yapılmalıdır.
Ticaret sicili kaydı, işletmenin tüzel veya şahıs şirketi olup olmadığına bağlı olarak değişir. Limited, anonim ve kolektif şirketlerin ticari unvanları ticaret siciline kaydedilirken, şahıs işletmelerinin Esnaf ve Sanatkârlar Odası’na kayıt olması gerekir.
Ticaret Sicili Kaydı şu avantajları sağlar:
- Resmi işletme statüsü kazandırır ve vergi mükellefi olmayı sağlar.
- Şirketin yasal olarak işlem yapabilmesini mümkün kılar.
- Bankalarda ticari hesap açma ve kredi kullanma yetkisi tanır.
Ancak ticaret sicili kaydı, işletme adının tek başına korunması için yeterli değildir. Örneğin, bir işletme adı Ticaret Sicili’ne kaydedilmiş olsa bile, eğer marka tescili yaptırılmamışsa, başka bir kişi veya firma aynı ismi marka olarak tescil ettirebilir ve işletme bu ismi kullanma hakkını kaybedebilir. Bu nedenle, ticaret sicili kaydının yanı sıra marka tescili de yaptırmak işletmenin hukuki haklarını güvence altına almak için gereklidir.
İşletme Adı Tescili İçin Hukuki Haklar
İşletme adı tescili, Türk Ticaret Kanunu ve Marka Kanunu kapsamında korunmaktadır. Türk Ticaret Kanunu’nun 39. maddesi, tescilli işletme adlarının izinsiz kullanımını yasaklar. 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, işletme adlarının marka olarak tescil edilmesini sağlar.
Tescilli işletme adı veya marka izinsiz kullanıldığında hukuki yaptırımlar uygulanabilir. Şirket adı tescili yaptıran işletmeler, isimlerini hukuki güvence altına alarak marka haklarını koruyabilir. Ayrıca, tescilli işletme adları başkalarına devredilebilir ve ticari hak olarak kullanılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. İşletme adı tescili zorunlu mu?
İşletme adı tescili, şirketlerin hukuki olarak korunması ve marka haklarını güvence altına alması açısından önemlidir. Zorunlu olmamakla birlikte, tescil edilmemiş işletme adları başkaları tarafından kullanılabilir ve isim hakkı kaybedilebilir.
2. İşletme adı tescili nereden yapılır?
İşletme adı tescili, ticaret sicil müdürlükleri aracılığıyla yapılır. Marka tescili ise Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) üzerinden gerçekleştirilir.
3. İşletme adı tescili ne kadar sürer?
Ticaret siciline kayıt işlemi genellikle birkaç gün içinde tamamlanır. Marka tescil süreci ise başvurunun durumuna göre ortalama 6-12 ay sürebilir.
5. İşletme ismi tescili yapılmazsa ne olur?
Tescil edilmemiş işletme adları başkaları tarafından kullanılabilir ve hukuki hak kaybına yol açabilir. Aynı ismi başka bir kişi tescil ettirdiğinde, orijinal işletme sahibi bu ismi kullanamaz ve yeniden isim değişikliği yapmak zorunda kalabilir.
6. İşletme adı ve marka tescili aynı şey mi?
Hayır, işletme adı tescili ticaret sicil müdürlüğü tarafından yapılır ve şirket unvanını korur. Marka tescili ise TÜRKPATENT tarafından yapılır ve işletmenin isminin, logosunun ve diğer ticari unsurlarının yasal koruma altına alınmasını sağlar.
7. İşletme ismi tescili için hangi belgeler gereklidir?
Tescil işlemi için gerekli belgeler arasında kimlik belgesi, noter onaylı imza beyannamesi, şirket ana sözleşmesi (varsa), vergi levhası ve ticaret sicil kayıt belgesi yer alır.
8. İşletme ismi tescili online olarak yapılabilir mi?
Evet, ticaret sicil müdürlükleri üzerinden e-Devlet sistemi kullanılarak belirli işlemler online olarak gerçekleştirilebilir. Ancak, bazı işlemler için fiziki başvuru zorunludur.
9. İşletme ismi başkasına devredilebilir mi?
Evet, tescilli bir işletme adı, noter onaylı bir sözleşme ile başka bir kişiye veya şirkete devredilebilir. Devir işlemi resmi olarak ticaret sicil müdürlüğü ve TÜRKPATENT üzerinden gerçekleştirilmelidir.
10. Tescilli bir işletme ismi iptal edilebilir mi?
Evet, tescilli bir işletme adı, benzer veya aynı isimde daha önce tescillenmiş bir marka ile çakışıyorsa veya haksız rekabet oluşturuyorsa iptal edilebilir. Tescil sahibi, marka hakkını kaybetmemek için düzenli olarak işletme faaliyetlerini sürdürmelidir.