Şahıs Şirketi Marka Tescili Nedir?
Şahıs şirketi marka tescili, bir şahıs işletmesi sahibinin kendi adına Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde marka tescil başvurusu yaparak markasını yasal koruma altına aldırması işlemidir. Burada önemli bir hukuki ayrıma dikkat çekmek gerekir: şahıs şirketleri Türk Ticaret Kanunu anlamında bir “şirket” değildir ve tüzel kişiliğe sahip değildir. Bu nedenle marka başvurusu, işletme sahibi olan gerçek kişi adına yapılır.
Marka tescili, bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan isim, logo, slogan veya bunların kombinasyonunun yasal koruma altına alınmasıdır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 7. maddesi uyarınca marka tescili, sahibine 10 yıl süreli münhasır kullanım hakkı tanır. Bu süre, yenileme başvurusu ile süresiz olarak uzatılabilir.
Önemli Bilgi
Şahıs şirketi (şahıs işletmesi), hukuki anlamda bir tüzel kişilik değildir. Dolayısıyla marka tescili “şahıs şirketi” adına değil, işletme sahibi olan gerçek kişi adına yapılır. Tescil belgesinde başvuru sahibi olarak işletme sahibinin adı, soyadı ve TC kimlik numarası yer alır.
Marka Tescil Başvurusu Kimler Yapabilir?
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 3. maddesi, marka tescil başvurusunda bulunabilecek kişileri açıkça düzenlemiştir. Buna göre aşağıdaki kişiler marka başvurusu yapabilir:
Gerçek Kişiler
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, herhangi bir şirket kurmaksızın veya ticari faaliyet yürütmeksizin kendi adlarına marka tescil başvurusu yapabilir. Başvuru için 18 yaşını doldurmuş olmak yeterlidir. Vergi mükellefi olma veya ticaret siciline kayıtlı olma şartı aranmaz.
Şahıs İşletmeleri (Şahıs Şirketleri)
Şahıs işletmesi sahipleri, işletmeleri için kullandıkları veya kullanmayı planladıkları marka adını tescil ettirebilir. Başvuru, işletme sahibinin TC kimlik numarası ile gerçek kişi olarak yapılır.
Tüzel Kişiler
Limited şirketler, anonim şirketler, kooperatifler, dernekler, vakıflar ve kamu kurumları gibi tüzel kişilikler de marka tescil başvurusu yapabilir. Tüzel kişiliklerde başvuru, şirketin vergi kimlik numarası ve ticaret sicil bilgileri ile yapılır.
Yabancı Gerçek ve Tüzel Kişiler
Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü kuruluş anlaşmasına taraf ülke vatandaşları ile Türkiye’de yerleşim yeri olan yabancılar da marka tescil başvurusunda bulunabilir. Karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, yabancı başvuru sahiplerinin Türkiye’de yetkili bir marka vekili aracılığıyla başvuru yapması gerekir.
Marka Tescili İçin Şirket Kurmak Gerekli mi?
Hayır, marka tescili için herhangi bir şirket kurmak zorunlu değildir. Bu, uygulamada en sık karşılaşılan yanlış kanaatlerden biridir. Pek çok girişimci, marka tescili için limited veya anonim şirket kurulması gerektiğini zanneder. Oysa kanuni düzenleme buna gerek bırakmamaktadır.
SMK’nın Uygulama Yönetmeliği’nin 5. maddesinin 1/a bendi, marka tescil başvurusu için gerekli evraklar arasında “başvuru sahibi veya sahiplerinin kimlik ve iletişim bilgileri” ifadesine yer vermektedir. Bu düzenleme, başvurunun gerçek kişiler tarafından da yapılabileceğini açıkça ortaya koymaktadır.
Şirket kurmadan marka tescili yaptırabilecek kişiler şunlardır:
- Serbest meslek erbabı: Avukatlar, doktorlar, muhasebeciler, mimarlar
- Esnaf ve zanaatkârlar: Berberler, terziler, tamirciler
- Şahıs işletmesi sahipleri: E-ticaret satıcıları, yerel işletme sahipleri
- Henüz ticari faaliyete başlamamış kişiler: Gelecekte kullanmayı planladığı markasını tescil ettirmek isteyenler
- Öğrenciler ve çalışanlar: Ticari faaliyeti olmayan herhangi bir vatandaş
Kanuni Dayanak
6769 sayılı SMK Madde 3: “Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yerleşim yeri olan veya sınai ya da ticari faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler (…) marka tescil başvurusu yapabilir.” Bu hüküm, ticari faaliyet şartını değil, vatandaşlık veya yerleşim yeri şartını öne çıkarmaktadır.
Şahıs Şirketi Marka Tescil Başvuru Süreci
Şahıs şirketi sahibi olarak marka tescil başvurusunu başarıyla tamamlamak için aşağıdaki adımları takip etmeniz gerekmektedir:
Adım 1: Marka Araştırması
Başvuru yapmadan önce, kullanmak istediğiniz markanın daha önce tescil edilip edilmediğini kontrol etmeniz kritik önem taşır. Aynı veya benzer bir markanın varlığı başvurunuzun reddine neden olabilir. Marka sorgulama sayfamızdan ücretsiz ön araştırma yapabilirsiniz. Profesyonel bir benzerlik araştırması, başvuru öncesi riskleri minimuma indirir.
Adım 2: Sınıf Seçimi
Markanızı hangi mal ve hizmet sınıflarında tescil ettireceğinizi belirlemeniz gerekir. Nice Sınıflandırması’na göre 45 farklı sınıf bulunmakta olup, doğru sınıf seçimi markanızın korunma kapsamını doğrudan etkiler. Şahıs işletmenizin faaliyet alanına uygun sınıfları seçmek için profesyonel destek almanız önerilir.
Adım 3: TÜRKPATENT’e Başvuru
Marka tescil başvurusu iki şekilde yapılabilir:
- e-Devlet üzerinden: turkpatent.gov.tr adresinden e-Devlet girişi ile bireysel başvuru yapabilirsiniz.
- Marka vekili aracılığıyla: TÜRKPATENT nezdinde yetkili marka vekili aracılığıyla başvuru yapılması, süreci hızlandırır ve hata riskini azaltır.
Adım 4: Şekli İnceleme
TÜRKPATENT, başvuruyu önce şekli açıdan inceler. Eksik belge veya hatalı bilgi olması halinde başvuru sahibine 2 aylık eksiklik giderme süresi verilir. Bu süre içinde eksiklikler tamamlanmazsa başvuru geçersiz sayılır.
Adım 5: Esasa İlişkin İnceleme
Şekli incelemeyi geçen başvuru, esasa ilişkin incelemeye alınır. Bu aşamada markanın ayırt edici niteliği, mutlak ve nispi ret nedenleri değerlendirilir. İnceleme süreci ortalama 2-4 ay sürer.
Adım 6: Yayın Süreci
Uygun bulunan başvuru, Resmi Marka Bülteni’nde 2 ay süreyle yayınlanır. Bu sürede üçüncü kişiler itiraz edebilir. İtiraz gelmezse tescil onaylanır.
Adım 7: Tescil Belgesi
Tescil kararı verildikten sonra tescil belge ücretinin ödenmesi gerekir. Ödeme yapıldıktan sonra marka tescil belgesi düzenlenir ve başvuru sahibine gönderilir.
Süreç Takvimi
Toplam süre: Ortalama 6-12 ay (itiraz yoksa)
Şekli inceleme: 1-2 hafta
Esasa ilişkin inceleme: 2-4 ay
Yayın süresi: 2 ay
Tescil belgesi düzenleme: 1-2 ay
Şahıs Şirketi Marka Tescilinde Gerekli Belgeler
Şahıs işletmesi sahibi olarak marka tescil başvurusunda aşağıdaki belgelerin hazırlanması gerekmektedir:
Gerçek Kişi (Şahıs) Başvurusunda Gerekli Belgeler
- TC Kimlik Numarası: Başvuru sahibinin kimlik bilgileri
- İletişim Bilgileri: Adres, telefon ve e-posta
- Marka Örneği: Tescil edilecek marka adı ve/veya logosu (dijital formatta)
- Mal ve Hizmet Listesi: Nice Sınıflandırması’na göre seçilen sınıflar ve alt gruplar
- Başvuru Ücreti Dekontu: TÜRKPATENT hesabına yapılan ödeme belgesi
- Vekalâtname: Marka vekili aracılığıyla başvuruda noter onaylı vekalâtname
Şahıs İşletmesi Olarak Ek Belgeler
Şahıs işletmesi sahibi olarak yapılan başvurularda yukarıdaki belgelere ek olarak aşağıdaki belgelerin de hazır bulundurulması önerilir:
- Vergi levhası: Zorunlu olmamakla birlikte, ticari faaliyet kanıtlamak için faydalı olabilir
- Ticaret sicil kaydı veya oda kaydı: Esnaf ve sanatkârlar odası kaydı veya ticaret odası kaydı (zorunlu değil)
Önemli Not
Şahıs işletmesi sahibi olarak başvuruda vergi levhası, ticaret sicil belgesi veya işletme ruhsatı sunmak zorunlu değildir. Başvuru, yalnızca TC kimlik numarası ile gerçek kişi olarak yapılabilir. Ancak ileride ticari kullanım planlanıyorsa bu belgelerin hazır olması süreci kolaylaştırır.
Şahıs Şirketi Marka Tescil Ücreti 2026
Maliyet Hesaplama Örneği
Senaryo: E-ticaret yapan bir şahıs işletmesi, giyim ürünleri satıyor.
Önerilen sınıflar: 25. sınıf (giyim) + 35. sınıf (e-ticaret/perakendecilik)
Hesaplama: 2.820 TL (1. sınıf) + 2.820 TL (2. sınıf) + 7.010 TL (tescil belgesi) = 12.650 TL
Bu tutar, şahıs işletmenizin gelir vergisi beyannamesinde gider olarak yazılabilir.
Vergisel Avantajlar ve Muhasebe İşlemleri
Şahıs işletmesi sahibi olarak gerçek kişi adınıza yapılan marka tescili, vergisel açıdan çeşitli avantajlar sunmaktadır. Marka tescil masraflarının işletme gideri olarak değerlendirilmesi mümkündür.
Gider Kaydı
Marka tescil başvuru harcı ve tescil belge ücreti, işletme defterlerine gider olarak kaydedilebilir. Bu giderler, gelir vergisi matrahının hesaplanmasında indirim olarak dikkate alınır. Muhasebecinize bu harcamaları bildirmeniz yeterlidir.
KDV İndirimi
Marka vekili aracılığıyla yapılan başvurularda ödenen hizmet bedelinin KDV’si, KDV beyannamesinde indirim konusu yapılabilir. Böylece marka tescil maliyetiniz efektif olarak düşer.
Marka Değer Kaydı
Tescil edilen marka, işletmenizin gayrimaddi hakları arasında yer alır ve malvarlığına kaydedilebilir. Bu durum, işletmenizin değer tespitinde ve olası şirket devir işlemlerinde önem taşır. Marka, 5 yıl boyunca amortismana tabi tutulabilir.
Genç Girişimci İstisnası
29 yaş altındaki girişimciler, Gelir Vergisi Kanunu uyarınca ilk üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri kazancın belirli bir kısmı için gelir vergisi ödemezler. Marka tescil masrafları bu istisna hesabında gider olarak değerlendirilebilir.
Şahıs Şirketi mi, Limited Şirket mi? Karşılaştırma
Marka tescilinde başvuru sahibinin şahıs işletmesi veya limited/anonim şirket olması, tescil sürecini doğrudan etkilemez. Ancak uzun vadeli strateji açısından bazı farklılıklar bulunmaktadır:
| Kriter | Şahıs İşletmesi | Limited/Anonim Şirket |
|---|---|---|
| Başvuru sahibi | Gerçek kişi (TC kimlik ile) | Tüzel kişi (vergi no ile) |
| Marka sahipliği | Kişi adına tescilli | Şirket adına tescilli |
| Devir kolaylığı | Şirkete devir için ayrıca işlem gerekir | Şirket içi kullanım doğrudan mümkün |
| Sorumluluk | Kişisel malvarlığıyla sınırlanmaz | Sermaye ile sınırlı sorumluluk |
| Tescil ücreti | Aynı | Aynı |
| Miras/intikal | Varislere intikal eder | Şirket varlığında kalır |
Uzman Tavsiyesi
Henüz işletmenizi ölçeklendirme aşamasındaysanız ve bireysel çalışıyorsanız, şahıs olarak başvuru yapmak en pratik yoldur. İleride limited veya anonim şirket kurduğunuzda markanızı şirkete devredebilirsiniz. Bu devir işlemi TÜRKPATENT nezdinde yapılır ve 2026 yılı için devir ücreti 5.960 TL’dir.
E-Ticarette Şahıs Şirketi Marka Tescili
E-ticaret alanında faaliyet gösteren şahıs işletmeleri için marka tescili, sıradan bir formaliteden çok daha fazlasıdır. Trendyol, Hepsiburada, Amazon ve N11 gibi platformlar, satıcılarından marka tescil belgesi talep etmektedir.
Platform Gereksinimleri
Büyük e-ticaret platformlarında kendi markanızla satış yapabilmeniz için TÜRKPATENT’ten alınmış kesinleşmiş marka tescil belgesi gerekmektedir. Başvuru belgesi veya yayın belgesi yeterli görülmemektedir. Bu kural, şahıs işletmeleri için de aynen geçerlidir.
Sınıf Seçimi
E-ticaret yapan şahıs işletmeleri için sınıf seçimi büyük önem taşır. Sattığınız ürüne ait sınıfın yanı sıra 35. sınıf (perakendecilik ve e-ticaret hizmetleri) tescili de şiddetle tavsiye edilir. 2025 Mart ayında yapılan güncelleme ile 35. sınıf alt kategorilere bölünmüştür:
- 35/4: Belirlenmiş üçüncü taraflar için alıcıları çekmek amacıyla çeşitli ürünlerin bir araya getirilmesi
- 35/5: Toptan ve perakende satış hizmetleri (alt gruplara ayrılmıştır)
Örnek Senaryo
Durum: Ayşe Hanım, şahıs işletmesiyle el yapımı takılar üretip Trendyol’da satış yapacak.
Önerilen sınıflar:
- 14. Sınıf: Mücevherat, takı, kıymetli taşlar
- 35. Sınıf: Mücevherat ve takıların perakende ve online satışı
Toplam maliyet: 2.820 + 2.820 + 7.010 = 12.650 TL (resmi harç)
Tescil tamamlandıktan sonra belge Trendyol satıcı panelinden yüklenecektir.
Adi Ortaklık ve Ortak Marka Tescili
İki veya daha fazla şahıs, birlikte bir işletme kurarak (adi ortaklık) marka tescili yaptırmak isteyebilir. Ancak TÜRKPATENT sistemi, adi ortaklık adına marka başvurusu yapılmasına izin vermemektedir. Bunun yerine marka, birden fazla gerçek kişi adına birlikte tescil ettirilebilir.
Ortak Marka Tescilinde Kurallar
SMK’nın 148/3 hükmüne göre, birden fazla kişi adına tescil edilen markalarda ortaklar arasındaki ilişki paylı mülkiyet olarak nitelendirilir. Bu durumda şu kurallar geçerlidir:
- Her ortak, kendi payını üçüncü kişilere devredebilir
- Diğer ortakların önalım (ön alım) hakkı vardır
- Ortak temsilci atanmadıysa, başvuruda ilk sırada yer alan kişi ortak temsilci sayılır
- Marka vekili tayin edilmişse tüm tebligatlar vekile yapılır
Dikkat
Adi ortaklıkla işletme işletenler, ortaklık sözleşmesinde marka sahipliği ve kullanım haklarına ilişkin hükümlere yer vermelidir. Ortaklığın sona ermesi halinde markanın akıbetini belirlemek için önceden yazılı anlaşma yapılması, ileride çıkabilecek uyuşmazlıkları önler.
Şahıs Adına Tescilli Markanın Şirkete Devri
Şahıs olarak tescil ettirdiğiniz markayı ileride kurduğunuz limited veya anonim şirkete devretmeniz mümkündür. Bu işlem, TÜRKPATENT nezdinde resmi devir başvurusu ile gerçekleştirilir.
Devir Süreci
- Devir sözleşmesi hazırlanır: Noter onaylı marka devir sözleşmesi düzenlenir
- TÜRKPATENT’e başvuru yapılır: Devir dilekçesi, sözleşme ve gerekli belgeler kuruma sunulur
- Devir ücreti ödenir: 2026 yılı için 5.960 TL
- Sicil kaydının güncellenmesi: Devir, marka siciline işlenir ve yeni sahip adına tescil edilir
Devir İşleminde Gerekli Belgeler
- Noter onaylı devir sözleşmesi
- Devir talep dilekçesi
- Devredenin ve devralanın kimlik/şirket bilgileri
- Vekalâtname (vekil aracılığıyla işlem yapılıyorsa)
- Devir ücreti dekontu
Pratik Bilgi
Markayı şirkete devretmek yerine lisans sözleşmesi ile şirketinize kullanım hakkı vermeniz de mümkündür. Bu durumda marka sahipliği sizde kalır, ancak şirketiniz markayı ticari faaliyetlerinde kullanabilir. Lisans işlemi TÜRKPATENT siciline kaydedilmelidir.
Şahıs Şirketi Marka Tescilinde Sıkça Yapılan Hatalar
Şahıs işletmesi sahiplerinin marka tescil sürecinde karşılaştığı yaygın hatalar ve bunlardan kaçınma yolları şunlardır:
1. Marka Araştırması Yapmamak
Başvuru öncesi yeterli araştırma yapılmaması, aynı veya benzer markanın varlığı nedeniyle başvurunun reddine neden olabilir. Her başvuru öncesi mutlaka marka sorgulama yapılmalıdır.
2. Yanlış Sınıf Seçimi
Faaliyet alanına uygun olmayan sınıfta başvuru yapmak, markanızın gerçekte ihtiyaç duyduğunuz alanda korunmamasına yol açar. Özellikle e-ticaret yapan şahıs işletmeleri, 35. sınıfı atlamamalıdır.
3. Tescil Tamamlanmadan Kullanım
Marka başvurusu yapılmış ancak tescil henüz tamamlanmamış markayla yoğun ticari faaliyete başlamak risklidir. Başvuru aşamasındaki marka, aynı veya benzer marka için daha önce yapılmış bir başvuru nedeniyle reddedilebilir.
4. 5 Yıllık Kullanım Zorunluluğunu Göz Ardı Etmek
SMK madde 9 uyarınca, tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde haklı bir neden olmaksızın kullanılmayan markanın hükümsüzlüğü talep edilebilir. Gerçek kişi olarak tescil ettirdiğiniz markayı bu süre içinde ticari alanda kullanmanız gerekir.
5. Markayı İşletme Adı ile Karıştırmak
Ticaret sicilinde kayıtlı işletme adı ile marka tescili farklı hukuki kavramlardır. İşletme adınızın ticaret sicilinde tescilli olması, marka olarak da tescilli olduğu anlamına gelmez. Ayrı bir marka tescil başvurusu yapılması gerekir.
6. Marka Yenilemeyi Unutmak
Marka tescili 10 yıl geçerlidir. Süre dolmadan yenileme başvurusu yapılmazsa marka hükümsüz hale gelir ve başkası tarafından tescil edilebilir. Yenileme süresi geçtikten sonra ek 6 aylık gecikme süresi vardır, ancak bu dönemde cezalı ücret uygulanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Şahıs şirketi marka tescili yaptırabilir mi?
Evet, şahıs şirketi (şahıs işletmesi) sahipleri marka tescil başvurusu yapabilir. Şahıs işletmeleri tüzel kişiliğe sahip olmadığından, başvuru işletme sahibinin TC kimlik numarası ile gerçek kişi olarak yapılır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu bu hakkı açıkça tanımaktadır.
Marka tescili için vergi mükellefi olmak gerekir mi?
Hayır, marka tescili için vergi mükellefi olmak zorunlu değildir. Hiçbir ticari faaliyeti olmayan vatandaşlar bile marka tescil başvurusu yapabilir. Ancak tescil edilen markanın 5 yıl içinde kullanılmaması halinde hükümsüzlük davası açılabileceği unutulmamalıdır.
Şahıs şirketi marka tescil masrafını gider yazabilir mi?
Evet, şahıs işletmesi sahipleri marka tescil başvuru ve belge harçlarını işletme defterlerine gider olarak kaydedebilir. Ayrıca marka vekili hizmet bedeline ait KDV, KDV beyannamesinde indirim konusu yapılabilir. Marka, işletmenin gayrimaddi hakları arasında kayıt altına alınabilir.
Şahıs adına tescilli markayı şirkete devredebilir miyim?
Evet, şahıs adına tescilli marka TÜRKPATENT nezdinde devir işlemi yapılarak limited veya anonim şirkete devredilebilir. Bu işlem için noter onaylı devir sözleşmesi ve 2026 yılı için 5.960 TL devir ücreti gerekmektedir. Alternatif olarak lisans sözleşmesi ile de şirkete kullanım hakkı verilebilir.
E-ticaret için şahıs şirketi marka tescili yeterli mi?
Evet, Trendyol, Hepsiburada gibi platformlarda satış yapmak için şahıs adına alınmış marka tescil belgesi yeterlidir. Önemli olan kesinleşmiş tescil belgesinin mevcut olmasıdır. Başvuru belgesi veya yayın belgesi platformlarca kabul edilmemektedir.
Ticari faaliyeti olmayan biri marka tescili yapabilir mi?
Evet, ticari faaliyeti olmayan gerçek kişiler de marka tescil başvurusu yapabilir. Gelecekte kullanmayı planladığınız bir marka ismini önceden tescil ettirmeniz mümkündür. Ancak SMK’nın 9. maddesi gereği tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde markanın kullanılmaması halinde üçüncü kişiler hükümsüzlük davası açabilir.
Adi ortaklık adına marka tescili yapılabilir mi?
TÜRKPATENT sistemi adi ortaklık adına marka başvurusu yapılmasına izin vermez. Ancak birden fazla gerçek kişi, markayı ortak olarak tescil ettirebilir. Bu durumda ortaklar arasındaki ilişki paylı mülkiyet olarak değerlendirilir ve her ortak payını üçüncü kişilere devredebilir.
Şahıs şirketi marka tescil süresi ne kadardır?
Marka tescil süreci, şahıs veya şirket başvurusu farketmeksizin ortalama 6-12 ay içinde tamamlanır. İtiraz gelmemesi halinde süre kısalabilir. Tescil belgesi düzenlendikten sonra marka 10 yıl boyunca koruma altındadır ve bu süre yenilenebilir.
Sonuç
Şahıs şirketi marka tescili, girişimcilerin en sık karşılaştığı ancak en kolay çözülebilecek konuların başında gelmektedir. Marka tescili için limited veya anonim şirket kurma zorunluluğu yoktur; gerçek kişiler kendi adlarına doğrudan başvuru yapabilir. Önemli olan, doğru sınıf seçimi yapılması, başvuru öncesi kapsamlı marka araştırması yapılması ve sürecin hukuki kurallara uygun şekilde yönetilmesidir.
Şahıs işletmesi olarak tescil ettirdiğiniz marka, aynen tüzel kişilere ait markalar gibi 10 yıllık yasal koruma altındadır. İleride şirket kurmanız halinde markayı şirkete devretmeniz mümkündür. Marka tescil sürecinde yaşanabilecek ret, itiraz veya sınıf hatası gibi sorunların önüne geçmek için uzman bir marka vekilinden destek almanızı tavsiye ederiz.
Ücretsiz Danışmanlık Alın
Şahıs işletmeniz için marka tescil sürecini başlatmak istiyorsanız, uzman ekibimizle iletişime geçin. Marka araştırmasından tescil belgesinin alınmasına kadar tüm süreçte yanınızdayız.
Aylar Patent – Marka Vekili Av. Atakan Aylar
