Bir dükkan açan veya açmayı planlayan girişimci için en önemli adımlardan biri, dükkan isminin yasal koruma altına alınmasıdır. Uygulamada “isim hakkı”, “isim patenti” veya “isim tescili” olarak bilinen bu kavram, hukuki anlamda marka tescilidir. Dükkan adınızı tescil ettirmeden ticari faaliyete başlamanız durumunda, bir başkasının aynı ismi tescil ettirip size karşı hukuki süreç başlatma riski bulunmaktadır.

Bu rehberde; dükkan isim hakkının ne olduğu, nasıl alındığı, 2026 yılı güncel ücretleri, başvuru süreci, gerekli belgeler ve Yargıtay kararları ışığında marka korumasının kapsamı detaylı olarak ele alınmaktadır.

Dükkan İsim Hakkı Nedir?

Dükkan isim hakkı, bir işletmenin ticari faaliyetlerinde kullandığı veya kullanacağı dükkan adının marka olarak tescil edilmesi yoluyla elde edilen hukuki korumadır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu‘nun 4. maddesi çerçevesinde marka şu şekilde tanımlanmıştır:

“Bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlaması ve marka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir olması şartıyla kişi adları dahil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi olmak üzere her tür işaretten oluşabilir.”

Bu tanımdan hareketle; dükkan adı, logosu, sloganı veya bu unsurların kombinasyonu marka olarak tescil ettirilebilir. Dükkan isim hakkı alındığında, tescil kapsamındaki mal ve hizmet sınıflarında aynı veya benzer ismin başka kişiler tarafından kullanılması hukuken engellenir.

Halk arasında “isim patenti” olarak bilinen bu işlem, teknik olarak patent değil marka tescilidir. Patent, buluşlar ve teknik yenilikler için alınırken, bir dükkan adının korunması marka tescili yoluyla gerçekleştirilir. Bu ayrımın doğru bilinmesi, başvuru sürecinde hak kaybı yaşanmaması açısından kritik önem taşır.

Dükkan İsim Hakkı ile Ticaret Sicil Tescili Arasındaki Fark

Girişimcilerin en sık yaptığı hatalardan biri, ticaret sicil kaydı veya vergi levhasına işletme adının yazılmasının isim hakkı sağladığını düşünmektir. Ancak bu iki işlem birbirinden tamamen farklıdır:

Aynı şekilde, bir internet alan adı (domain) satın almak da dükkan isim hakkı anlamına gelmez. Alan adını marka olarak tescil ettirmek ayrı bir hukuki işlemdir. Dolayısıyla hem ticaret sicil tescili hem de domain tescili yaptırmış olsanız bile, dükkan isminiz marka olarak tescilsizse yasal korumadan yoksun kalırsınız.

Dükkan İsim Hakkı Nasıl Alınır? Adım Adım Süreç

Dükkan isim hakkı almak, TÜRKPATENT nezdinde yürütülen resmi bir başvuru sürecidir. Bu süreci doğru ve eksiksiz yönetmek için her adımın dikkatle takip edilmesi gerekir. Başvuru aşamaları şu şekildedir:

Dükkan İsim Hakkı Başvurusu İçin Gerekli Belgeler

TÜRKPATENT’e dükkan isim hakkı başvurusu yaparken aşağıdaki belgelerin hazırlanması gerekir:

Belgelerin eksik veya hatalı olması başvurunun reddine yol açabilir ve ödenen harçlar iade edilmez. Bu nedenle başvuru sürecinin TÜRKPATENT siciline kayıtlı yetkili bir marka vekili aracılığıyla yürütülmesi tavsiye edilir. Aylar Patent olarak marka tescil sürecinizi en hızlı ve güvenli şekilde yönetiyoruz.

2026 Yılı Dükkan İsim Hakkı Tescil Ücretleri

TÜRKPATENT tarafından belirlenen 2026 yılı güncel marka tescil ücretleri aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Bu ücretler resmi harç bedelleri olup, marka vekili hizmet bedeli ayrıca hesaplanır.

Örnek hesaplama: 3 sınıflı bir dükkan isim hakkı başvurusu için toplam resmi harç; 2.820 TL (1. sınıf) + 2.820 TL (2. sınıf) + 3.150 TL (3. sınıf) + 7.010 TL (tescil belgesi) = 15.800 TL olarak hesaplanır. Doğru sınıf seçimi ve maliyet optimizasyonu için profesyonel danışmanlık almak önemlidir.

Dükkan İsim Hakkı Almanın Avantajları

Dükkan isminizi marka olarak tescil ettirmek, işletmenize hem hukuki hem de ticari açıdan önemli avantajlar sağlar. Bu avantajlar şu şekilde özetlenebilir:

Hukuki koruma: Tescilli dükkan ismi, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında korunur. Aynı veya benzer ismi kullanan kişilere karşı maddi tazminat, manevi tazminat ve itibar tazminatı davaları açılabilir. Ayrıca marka hakkına tecavüz suçu kapsamında 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.

Rakiplere karşı tekelci kullanım hakkı: Tescil, dükkan isminizin aynısının veya benzerinin başka bir işletme tarafından aynı sektörde tescil edilmesini doğrudan engeller. TÜRKPATENT, benzer marka başvurularını resen reddeder.

Ticari değer ve marka bilinirliği: Tescilli bir dükkan ismi, franchise verme, lisanslama ve marka devri işlemlerine konu edilebilir. İşletmenizin maddi değerini artıran en önemli gayrimaddi varlıklardan biri tescilli markadır.

İnternette koruma: Tescilli marka sahibi olarak, isminizi izinsiz kullanan web siteleri, sosyal medya hesapları ve e-ticaret platformlarına karşı hukuki süreç başlatabilirsiniz.

Dükkan İsim Hakkı Almamanın Riskleri

Tescilsiz bir dükkan ismi kullanmak, işletmenizi ciddi hukuki ve ticari risklere açık hale getirir. En sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:

Başkasının isminizi tescil etme riski: Marka hukukunda “önce gelen alır” ilkesi geçerlidir. Yıllardır kullandığınız dükkan ismini bir başkası sizden önce tescil ettirirse, o ismi kullanmanız hukuka aykırı hale gelebilir. Bu durumda tabelanızın indirilmesi, ürünlerinizin toplatılması ve tazminat ödemeniz söz konusu olabilir.

Marka hakkına tecavüz davası: Tescilli bir markaya benzer dükkan ismi kullanan işletmeler, marka hakkına tecavüz nedeniyle yüksek tutarlı tazminat davaları ile karşılaşabilir. Yargıtay kararlarında bu tür tecavüz fiillerinin ağır yaptırımlarla sonuçlandığı görülmektedir.

Haksız rekabet iddiaları: Tescilsiz bir isim kullanan işletme, daha sonra aynı isimle faaliyet gösteren başka bir işletmeye karşı etkin bir hukuki korumadan yararlanamaz. Marka tescil belgesi olmadan açılacak davalar, ispat ve koruma açısından çok daha güçtür.

Dükkan İsim Hakkı ile İlgili Yargıtay Kararları

Dükkan isim hakkı ve marka tescilinin önemini ortaya koyan çok sayıda Yargıtay kararı bulunmaktadır. Aşağıda konuyla doğrudan ilgili emsal kararlar yer almaktadır:

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/7024 E. 2022/1138 K. (15.02.2022)

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/1360 E. 2021/4186 K. (28.04.2021) – Kötüniyetli Marka Tescili

Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 2017/4081 E. 2018/8236 K. (05.07.2018) – Marka Hakkı ve Kişilik Hakkı Ayrımı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu – Kötüniyetli Tescil ve Tazminat Sorumluluğu

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi – Önceye Dayalı Kullanım Hakkı

Dükkan İsim Hakkını Başkası Alırsa Ne Yapılır?

Yıllardır kullandığınız dükkan isminin bir başkası tarafından marka olarak tescil ettirilmesi durumunda hukuki yollar mevcuttur. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde başvurabileceğiniz yollar şu şekildedir:

Yayıma itiraz: Başvuru bültende yayımlandıktan sonra 2 ay içinde TÜRKPATENT nezdinde itiraz edebilirsiniz. İtiraz gerekçenizi, önceye dayalı kullanım hakkınızı kanıtlayan belgelerle desteklemeniz gerekir.

Markanın hükümsüzlüğü davası: İtiraz süresini kaçırdıysanız veya itirazınız reddedildiyse Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde markanın hükümsüzlüğü davası açabilirsiniz. Kötüniyetli tescillerde zamanaşımı süresi bulunmaz.

Marka hakkına tecavüz davası: Tescilsiz de olsa uzun süredir markasal kullanım gerçekleştiriyorsanız, Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabet hükümleri çerçevesinde tazminat talebinde bulunabilirsiniz.

Bu süreçlerde hak kaybı yaşamamak için bir marka vekili ve avukat ile çalışmanız büyük önem taşır. Aylar Patent’in marka tescil ve hukuki danışmanlık hizmetlerinden yararlanarak haklarınızı en etkin şekilde koruyabilirsiniz.

Dükkan İsim Hakkı Başvurusunda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Dükkan isim hakkı başvurunuzun sorunsuz tamamlanması ve güçlü bir koruma sağlaması için aşağıdaki hususlara dikkat etmelisiniz:

Benzersiz ve ayırt edici isim seçimi: Genel tanımlayıcı kelimeler (örneğin “Market”, “Bakkal”, “Restoran” gibi) tek başına tescil edilemez. İsminizin özgün ve ayırt edici olması gerekir.

Doğru sınıf seçimi: Marka tescilinde koruma yalnızca seçilen sınıflar kapsamında geçerlidir. Faaliyet alanınızla uyumsuz sınıf seçimi, dükkan isminizi korumada yetersiz kalır.

Ön araştırma zorunluluğu: Başvurudan önce kapsamlı bir benzerlik araştırması yapılmalıdır. Aynı veya benzer bir marka zaten tescilli ise başvurunuz reddedilir ve ödenen harçlar iade edilmez.

Logo ve kelime markası birlikte tescil: Dükkan isminizi hem kelime markası hem de logolu olarak ayrı ayrı tescil ettirmeniz, daha geniş bir koruma kapsamı sağlar.

Süre takibi: Marka tescili 10 yıl geçerlidir. Süre sonunda yenileme işlemi yapılmalıdır; aksi halde marka koruması sona erer.

Sınai Mülkiyet Kanunu ve Dükkan İsim Hakkının Yasal Dayanağı

Dükkan isim hakkının temel yasal dayanağı 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’dur. Bu kanunun 1. maddesi şu şekildedir:

“Bu Kanunun amacı; marka, coğrafi işaret, tasarım, patent, faydalı model ile geleneksel ürün adlarına ilişkin hakların korunması ve bu suretle teknolojik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin gerçekleştirilmesine katkı sağlamaktır.”

Kanunun marka tesciline ilişkin temel hükümleri şu şekilde özetlenebilir: SMK’nın 7. maddesi, tescilli marka sahibinin haklarını düzenler ve izinsiz kullanımı engelleme yetkisi verir. 29. madde, marka hakkına tecavüz sayılan filleri tanımlar. 30. madde ise marka hakkının ihlalinde cezai yaptırımları içerir ve 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası ile adli para cezası öngörür.

Tescilli marka sahibi; markasının aynısının veya ayırt edilemeyecek derecede benzerinin izinsiz kullanılması halinde, tecavüzün tespitini, durdurulmasını ve önlenmesini, maddi ve manevi tazminat ile itibar tazminatını, taklit ürünlerin toplatılmasını ve tabelaların indirilmesini talep edebilir.

Sıkça Sorulan Sorular