İşyeri ünvanı (ticaret unvanı), bir işletmenin ticari faaliyetlerini yürütürken resmi makamlarca tescil edilmiş yasal adıdır. Türkiye Ticaret Sicili ve vergi dairesi kaydında yer alan bu isim, işletmenin hukuki kimliğini oluşturur.
- Ticaret unvanı: Şirketi hukuki olarak tanımlar — Ticaret Sicili’ne kaydedilir (TTK m.39)
- İş unvanı (pozisyon): Çalışanın görevini belirtir — Satış Müdürü, Uzman, Koordinatör gibi
- Kritik fark: Ticaret sicili tescili marka tescili sağlamaz — ikisi ayrı işlemlerdir
- Sorgulama: e-Devlet SGK dökümü veya Ticaret Sicili Gazetesi
- 2026 Marka Tescil Toplam Harcı (tek sınıf): 9.830 TL
📋 İçindekiler
- 1. İşyeri Ünvanı Nedir?
- 2. Sıkça Karıştırılan Üç Kavram
- 3. TTK’da Ticaret Unvanı Zorunluluğu
- 4. Şirket Türüne Göre Ticaret Unvanı Örnekleri
- 5. Ticaret Unvanı Seçiminde Kurallar
- 6. İşyeri Ünvanı Nasıl Öğrenilir? — Sorgulama Yöntemleri
- 7. Ticaret Unvanı ile Marka Tescilinin Farkı
- 8. Neden Ticaret Unvanınızı Marka Olarak da Tescil Ettirmelisiniz?
- 9. Ticaret Unvanı Değişikliği
- 10. 2026 Güncel Marka Tescil Ücretleri
- 11. Sıkça Sorulan Sorular
İşyeri Ünvanı Nedir?
İşyeri ünvanı veya ticaret unvanı, bir tacirin (şahıs veya şirket) ticari faaliyetlerinde kullandığı, Ticaret Sicili’ne tescil edilmiş resmi yasal adıdır. Şirketin tüm resmi evraklarında, sözleşmelerinde, fatura ve belgelerinde bu isim kullanılır.
Günlük dilde “işyeri ünvanı” ifadesi iki farklı anlamda kullanılmaktadır:
- Ticari ünvan (hukuki isim): Şirketin resmi adı — “ABC Gıda İnşaat Ltd. Şti.” gibi
- İş ünvanı (pozisyon): Çalışanın işteki rolü — “Satış Müdürü”, “Kıdemli Uzman”, “Proje Koordinatörü” gibi
Sıkça Karıştırılan Üç Kavram
🏢 Ticaret Unvanı
Şirketin hukuki kimliğini oluşturan resmi yasal isimdir. Ticaret Sicili’ne kaydedilir. Şirket türünü içermek zorundadır (Ltd. Şti., A.Ş. vb.). TTK kapsamında zorunludur.
🏪 İşletme Adı
Şirketin müşterilere yönelik kullandığı, ticaret unvanından farklı olabilen ticari isimdir. Tescili zorunlu değildir ancak tercih edilirse sicile kaydedilir. Markayla özdeşleşebilir.
👔 İş Unvanı (Pozisyon)
Çalışanın o işyerindeki görev ve pozisyonunu belirtir. Kariyer belgelerinde, LinkedIn ve iş ilanlarında kullanılır. Hukuki bağlayıcılığı yoktur; işveren serbestçe belirler.
💡 Kritik ayrım: Bir şirketin ticaret unvanı, işletme adı ve markası birbirinden farklı olabilir. Örneğin unvan “XYZ Tekstil Ltd. Şti.” iken işletme adı “ZYX Giyim”, marka ise “NOVA” olabilir. Her biri ayrı hukuki statüye sahiptir.
TTK’da Ticaret Unvanı Zorunluluğu
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)‘nun 39–55. maddeleri ticaret unvanını düzenlemektedir.
Her tacir ticaret unvanı seçmek ve bu unvanı ticaret siciline tescil ettirmek zorundadır. Tescil edilmiş ticaret unvanını tescil edildiği şekilde kullanmak zorundadır.
TTK kapsamındaki temel kurallar:
- Seçim ve tescil zorunluluğu: Her tacir ticaret unvanı seçmek ve sicile tescil ettirmek zorundadır
- Kullanım zorunluluğu: Tescil edilen unvanın işyeri, araç ve kırtasiyede tam ve doğru şekilde kullanılması gerekir
- Ayırt edicilik: Unvan, aynı sicilin kayıtlı unvanlarından açıkça farklı olmalıdır
- Şirket türü belirtimi: Unvanda şirket türü kısaltması belirtilmek zorundadır
- Gerçeğe uygunluk: Unvan, kamuyu yanıltacak nitelikte olamaz
Şirket Türüne Göre Ticaret Unvanı Örnekleri
🏢 Anonim Şirket (A.Ş.)
Unvanda “Anonim Şirket” veya kısaca “A.Ş.” ibaresi zorunludur.
Örnek: XYZ Teknoloji Anonim Şirketi
🏬 Limited Şirket (Ltd. Şti.)
Unvanda “Limited Şirketi” veya “Ltd. Şti.” ibaresi zorunludur.
Örnek: ABC Gıda İnşaat Limited Şirketi
🤝 Kolektif Şirket
Ortakların soyadı veya unvanın tamamından oluşur. Şirket türü ibaresi eklenir.
Örnek: Aylar ve Ortakları Kolektif Şirketi
👤 Şahıs İşletmesi (Şahıs Tacir)
Ad ve soyadı içermek zorundadır. Ek ibare serbesttir.
Örnek: Atakan AYLAR — Patent Danışmanlık
| Şirket Türü | Zorunlu Unvan Unsuru | Örnek |
|---|---|---|
| Anonim Şirket | A.Ş. veya Anonim Şirketi | Örnek Teknoloji A.Ş. |
| Limited Şirket | Ltd. Şti. veya Limited Şirketi | Örnek Gıda Ltd. Şti. |
| Kolektif Şirket | Ortak adı + Şirketi | Aylar ve Ortakları Kolektif Şirketi |
| Komandit Şirket | Komandite ortak adı + Şirketi | Ali YILMAZ Komandit Şirketi |
| Şahıs Taciri | Ad + Soyad (zorunlu) | Mehmet KAYA Tekstil |
| Kooperatif | Kooperatif ibaresi | Örnek Tarım Kalkınma Kooperatifi |
Ticaret Unvanı Seçiminde Kurallar
Ticaret unvanı seçimi, hem TTK hem de TÜRKPATENT mevzuatı açısından dikkat gerektiren kritik bir karardır.
TTK Kapsamında Yasaklar
- Başkasının tescilli unvanıyla aynı veya yanıltıcı derecede benzer unvan seçilemez
- Kamuyu yanıltacak, sahte faaliyet alanı ima eden veya ahlaka aykırı unvanlar yasaklanmıştır
- “Türkiye”, “Cumhuriyet”, “Milli” gibi ibareler özel izin gerektirmektedir
- Yabancı kişi adlarının kullanımı kısıtlamalara tabidir
Stratejik Tavsiyeler
- Ayırt edici seçin: Sektörde sıradan veya tanımlayıcı isimler marka tescilinde reddedilir; özgün isimler hem ticaret sicilinde hem TÜRKPATENT’te daha kolay kabul görür
- Önce marka araştırması yapın: Ticaret siciline tescil edilmiş bir isim TÜRKPATENT’te reddedilebilir; her iki veri tabanı da ayrı ayrı taranmalıdır
- Alan adını da kontrol edin: Seçeceğiniz unvan için .com ve .com.tr domain’leri müsait mi kontrol edin
- Sosyal medyayı tarayın: Instagram, LinkedIn ve TikTok’ta seçeceğiniz ismin kullanımda olup olmadığını araştırın
İşyeri Ünvanı Nasıl Öğrenilir? — Sorgulama Yöntemleri
- e-Devlet — SGK Hizmet Dökümü
Kendi çalışma geçmişinizdeki işyeri unvanlarını görmek için e-Devlet’e giriş yapın → SGK → “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” veya “İşyeri Unvan Listesi” sayfasını kullanın. Çalıştığınız dönemlere ait tüm işyeri unvanları görüntülenir. - Ticaret Sicili Gazetesi (ticaretsiciligazetesi.gov.tr)
Mevcut bir şirketin ticaret unvanını, kuruluş bilgilerini ve sicil kayıtlarını sorgulamak için kullanılır. Unvan, sicil numarası veya vergi kimlik numarasıyla arama yapılabilir. - MERSİS (mersis.gtb.gov.tr)
Merkezi Sicil Kayıt Sistemi üzerinden tüm tescilli şirketlerin unvan, adres ve yönetici bilgilerine erişilebilir. - Ticaret Odası / Bölge Müdürlüğü
İstanbul için İTO, Ankara için ATO gibi ticaret odalarının bilgi bankaları üzerinden firmaların unvan sorgulama imkânı mevcuttur. - TÜRKPATENT Marka Sorgulama
Tescilsiz ünvanınızın başkası adına marka olarak tescil edilip edilmediğini kontrol etmek için Marka Sorgulama aracımızı kullanabilirsiniz.
Ticaret Unvanı ile Marka Tescilinin Farkı
🏢 Ticaret Unvanı (Ticaret Sicili)
- Tescil yeri: Ticaret Sicili Müdürlüğü
- Dayandığı kanun: TTK (6102 sayılı)
- Koruma kapsamı: Genellikle il düzeyinde
- Marka koruması: ❌ Sağlamaz
- Cezai yaptırım: Yok / çok sınırlı
- E-ticaret şikâyeti: ❌ Yapılamaz
- Uluslararası: ❌ Mümkün değil
✅ Marka Tescili (TÜRKPATENT)
- Tescil yeri: TÜRKPATENT (EPATS)
- Dayandığı kanun: SMK (6769 sayılı)
- Koruma kapsamı: Tüm Türkiye
- Cezai yaptırım: SMK m.30 (1–3 yıl hapis)
- E-ticaret şikâyeti: ✅ Yapılabilir
- Uluslararası: ✅ Madrid Protokolü
- Lisans/franchise: ✅ Verilebilir
⚠️ Tehlikeli yanılgı: “Ticaret siciline tescil ettirdim, isim korunuyor” düşüncesi yanlıştır. Bir rakip sizin ticaret unvanınızla aynı ismi TÜRKPATENT’e marka olarak tescil ettirebilir ve sizden o ismi kullanmayı durdurmanızı talep edebilir. Ticaret sicili kaydı bunu engellemez.
Neden Ticaret Unvanınızı Marka Olarak da Tescil Ettirmelisiniz?
Ticaret unvanı tescili ile marka tescili birbirini tamamlayan; birinin eksik olması halinde ciddi hukuki riskler doğuran iki ayrı koruma mekanizmasıdır.
- Kötü niyetli tescil engeli: Rakipler veya üçüncü kişiler sizin unvanınızı marka olarak tescil edemez; öncelik hakkı size ait olur
- E-ticaret güvencesi: Trendyol, Amazon, Hepsiburada’da aynı isimle satış yapan kopyacılara karşı platform şikâyeti için tescil belgesi zorunludur
- Sosyal medya koruması: Instagram ve TikTok’ta kopyacı hesaplara karşı şikâyet için tescil belgesi gerekmektedir
- Franchise ve şube açma: Tescilli marka üzerinden franchise anlaşması yapılabilir; tescilsiz isimle bu mümkün değildir
- Marka değeri: Tescilli marka, işletmenin maddi olmayan duran varlığı olarak bilanço değerine eklenir
İşyeri ünvanınızı TÜRKPATENT’te marka olarak tescil ettirin — tam koruma için Av. Atakan AYLAR ekibiyle çalışın.
Ticaret Unvanı Değişikliği
Ticaret unvanı değişikliği, şirketin genel kurul veya müdürler kurulu kararıyla yapılır ve Ticaret Sicili’ne tescil ettirilir. Dikkat edilmesi gerekenler:
- Eski unvanla düzenlenmiş sözleşmeler ve faturalar yasal geçerliliğini korur
- Vergi dairesi, SGK ve diğer resmi kurumlara unvan değişikliği bildirimi yapılmalıdır
- Tescilli markanız varsa TÜRKPATENT’e de değişiklik bildiriminde bulunulmalıdır
- Yeni unvan için ayrıca marka araştırması ve gerekirse marka tescil başvurusu yapılmalıdır
✅ Unvan değişikliğinde mevcut markanızı iptal etmek yerine yeni unvan için ek marka başvurusu yapılması genellikle daha avantajlıdır. Bu strateji için uzman marka vekiliyle görüşmenizi öneririz.
2026 Güncel Marka Tescil Ücretleri
| İşlem | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Tek Sınıf Başvuru Harcı | 2.350 TL | 2.820 TL |
| Tescil Belgesi Harcı | 5.790 TL | 7.010 TL |
| Tek Sınıf Toplam Harç | 8.140 TL | 9.830 TL |
| İki Sınıf Toplam | — | 12.650 TL |
| Marka Devir Kaydı | — | 5.960 TL |
| Yenileme (2 sınıfa kadar) | 7.210 TL | 8.730 TL |
Kaynak: TÜRKPATENT 2026 Resmi Marka İşlem Ücretleri