Geleneksel olmayan markalar; klasik kelime ve logo (şekil) markalarının dışında kalan ses, renk, hareket, üç boyutlu, hologram ve pozisyon markalarıdır. 6769 sayılı SMK m.4 ile grafik gösterim zorunluluğu kalktığından, bir işaret ayırt edici ve sicilde açık-kesin biçimde gösterilebilir ise marka olarak tescil edilebilir.
- Ses markası: Melodi, jingle, açılış sesi — ses dosyası (MP3) ile sunulur
- Renk markası: Tek renk zordur; kullanımla kazanılmış ayırt edicilik + Pantone kodu gerekir
- Üç boyutlu (3D): Ürün/ambalaj şekli — işlevsel değil, ayırt edici olmalı
- Hareket markası: Logo animasyonu — video ya da kare dizisiyle gösterilir
- SMK m.4 devrimi: Grafik gösterim şartı kalktı; ses/hareket dosyayla gösterilebilir
- 2026 Resmi Harç: Tek sınıf 9.830 TL — asıl fark maliyet değil, doğru teknik sunum
📋 İçindekiler
- 1. Geleneksel Olmayan Marka Nedir?
- 2. SMK Devrimi: Grafik Gösterim Şartının Kalkması
- 3. Geleneksel Olmayan Marka Türleri
- ↳ Ses Markası
- ↳ Renk Markası
- ↳ Üç Boyutlu (3D) Marka
- ↳ Hareket ve Diğer Markalar
- 4. Nasıl Sunulur? (Teknik Gösterim)
- 5. Adım Adım Başvuru Süreci 2026
- 6. 2026 Güncel Ücretler
- 7. Gerçek Hayat Senaryoları
- 8. Sıkça Sorulan Sorular
Geleneksel Olmayan Marka Nedir?
Geleneksel olmayan marka (non-traditional trademark), tüketicinin alışık olduğu kelime ve logo markalarının ötesine geçen işaret türlerinin ortak adıdır. Bir markanın kimliği artık yalnızca isimden veya logodan ibaret değildir: bir jingle, karakteristik bir renk, bir ürünün şekli ya da bir açılış animasyonu da markayı temsil edebilir.
SMK m.4 uyarınca bir işaret; bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini diğer teşebbüslerinkinden ayırt edebiliyor ve marka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayacak şekilde sicilde gösterilebiliyorsa marka olabilir.
💡 Geleneksel olmayan markalar, dijitalleşen ve çok duyulu hale gelen markalaşma dünyasının doğal sonucudur. Bir markanın “sesi”, “rengi” ya da “hareketi” bile artık hukuki koruma altına alınabilir.
SMK Devrimi: Grafik Gösterim Şartının Kalkması
Eski mülga mevzuatta bir işaretin marka olabilmesi için çizimle (grafik) gösterilebilir olması gerekiyordu. Bu şart, ses ve hareket gibi çizilemeyen işaretlerin tescilini büyük ölçüde engelliyordu.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu bu şartı kaldırdı. Artık ölçüt “grafik gösterim” değil, “sicilde açık ve kesin biçimde gösterilebilirlik”tir. Böylece:
- Ses, bir ses dosyasıyla (MP3) gösterilebilir hale geldi
- Hareket, video dosyası ya da kare dizisiyle sunulabilir oldu
- Hologram ve multimedya işaretlerinin tescili mümkün hale geldi
✅ Bu değişiklik, marka korumasının kapsamını genişleten en önemli yeniliklerden biridir. Modern markalaşmada ses ve hareket, isim kadar güçlü ayırt edici unsurlar haline gelmiştir.
Geleneksel Olmayan Marka Türleri
Ses Markası
Bir melodi, jingle veya karakteristik ses; ayırt edici olduğu sürece ses markası olarak tescil edilebilir. Açılış sesi, marka jingle’ı ya da bir ürünün karakteristik sesi tipik örneklerdir. Ses; nota yazısına ek olarak veya doğrudan bir ses dosyası sunularak sicilde gösterilir.
🔊 Ses markasında en kritik nokta ayırt ediciliktir: Sıradan, işlevsel ya da yaygın kullanılan sesler değil, markayla özdeşleşen özgün sesler korunur.
Renk Markası
Tek bir renk, kural olarak ayırt edici sayılmaz çünkü renkler sınırlıdır ve rakiplerin de kullanımına açık kalması gerekir. Bir rengin tek başına tescili için, o rengin uzun süreli ve yoğun kullanım sonucunda belirli bir markayla özdeşleştiğinin (kullanımla kazanılmış ayırt edicilik) güçlü delillerle ispatlanması gerekir.
⚠️ Renk markasında rengin uluslararası bir renk kodu (örneğin Pantone) ile kesin biçimde belirtilmesi zorunludur. “Mavi” demek yeterli değildir; hangi mavi olduğu koda bağlanmalıdır.
Üç Boyutlu (3D) Marka
Üç boyutlu marka, bir ürünün veya ambalajın kendine özgü şeklidir. Ayırt edici bir ürün veya ambalaj şekli 3D marka olarak tescil edilebilir. Ancak SMK, bazı şekilleri tescil dışında bırakır:
- Malın doğası gereği zorunlu olan şekiller
- Bir teknik sonucu elde etmek için gereken şekiller
- Mala asli değerini veren şekiller
💡 Kısaca: sadece işlevsel olan bir şekil değil, kaynağı gösteren ayırt edici bir şekil korunabilir. Ürün şeklinin estetik korunması için ayrıca endüstriyel tasarım tescili de değerlendirilmelidir.
Hareket ve Diğer Markalar
Hareket (Multimedya) Markası
- Logo animasyonu
- Kısa görsel efekt dizisi
- Video dosyasıyla gösterilir
- Dijital markalaşmada yaygınlaşıyor
Hologram Markası
- Bakış açısına göre değişen görüntü
- Güvenlik ve ambalajda kullanım
- Görüntülerle sicilde gösterilir
Pozisyon Markası
- İşaretin üründeki belirli konumu
- Örn. ayakkabıda özel bir konum
- Konum net biçimde gösterilir
Desen (Pattern) Markası
- Tekrarlayan özgün desen
- Kumaş, ambalaj yüzeyleri
- Ayırt edici olmalı
Nasıl Sunulur? (Teknik Gösterim)
Geleneksel olmayan markalarda başarının anahtarı, işaretin sicilde açık ve kesin biçimde gösterilmesidir. Her tür için uygun sunum yöntemi farklıdır:
| Marka Türü | Sunum Yöntemi |
|---|---|
| Ses markası | Ses dosyası (MP3) ve/veya nota yazısı |
| Renk markası | Renk görseli + uluslararası renk kodu (Pantone vb.) |
| Üç boyutlu marka | Şeklin farklı açılardan görünümleri |
| Hareket markası | Video dosyası veya hareketi anlatan kare dizisi |
| Hologram markası | Farklı bakış açılarını gösteren görüntüler |
| Pozisyon markası | İşaretin üründeki konumunu gösteren görsel |
⚠️ Bu markalarda asıl zorluk maliyet değil, ayırt ediciliğin ispatı ve teknik sunumun kusursuz hazırlanmasıdır. Hatalı ya da belirsiz bir sunum, başvurunun reddine yol açar. Bu nedenle marka vekiliyle çalışmak özellikle önemlidir.
Adım Adım Başvuru Süreci 2026
Ayırt Edicilik ve Uygunluk Analizi
İşaretin ayırt edici olup olmadığı ve tescil engeli taşıyıp taşımadığı değerlendirilir. Özellikle renk ve 3D markalarda bu analiz kritiktir; işlevsel şekiller ve tek renkler için ek delil gerekebilir.
🔎 Benzer tescilleri kontrol etmek için marka sorgulama hizmetimizden yararlanabilirsiniz.
Teknik Sunumun Hazırlanması
Marka türüne göre ses dosyası, renk kodu, video ya da çoklu açı görselleri hazırlanır. Sunumun sicilde açık ve kesin gösterim şartını karşılaması gerekir.
EPATS Üzerinden Başvuru
Başvuru, uygun dosya formatlarıyla EPATS üzerinden TÜRKPATENT’e yapılır. Renk ve 3D gibi zorlu türlerde, kullanımla kazanılmış ayırt edicilik delilleri de sunulur.
✅ Başvuru anından itibaren öncelik hakkı başlar.
İnceleme, İlan ve Tescil Belgesi
TÜRKPATENT ayırt edicilik ve gösterim şartlarını inceler. Uygun bulunursa bültende ilan edilir; itiraz gelmezse tescil belgesi harcı ödenerek 10 yıllık koruma başlar.
Ses, renk, hareket veya üç boyutlu markanızı doğru teknik sunumla tescil ettirmek için Aylar Patent ekibiyle görüşün.
📞 0541 723 85 52 — Ücretsiz Değerlendirme
Geleneksel olmayan marka tescilinde avukat + marka vekili ekibi · TÜRKPATENT Sicil No: 2890
2026 Güncel Ücretler
| İşlem | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Tek Sınıf Başvuru Harcı | 2.350 TL | 2.820 TL |
| Tescil Belgesi Harcı (10 yıl) | 5.790 TL | 7.010 TL |
| Tek Sınıf Toplam | 8.140 TL | 9.830 TL |
| İki Sınıf Toplam | — | 12.650 TL |
| Yenileme (2 sınıfa kadar, 10 yılda) | 7.210 TL | 8.730 TL |
Kaynak: TÜRKPATENT 2026 Resmi Marka İşlem Ücretleri. Teknik sunum hazırlığı ve danışmanlık bedeli ayrıca hesaplanır.
Gerçek Hayat Senaryoları
Yıllardır reklamlarında aynı özgün jingle’ı kullanan bir marka, bu sesi ses markası olarak tescil ettirdi. Bir rakip benzer bir melodi kullanmaya başlayınca, marka sahibi tescile dayanarak kullanımı durdurabildi.
Bir firma, ürünlerinde kullandığı tek bir rengi marka olarak tescil ettirmek istedi ancak rengin markayla özdeşleştiğini gösteren yoğun kullanım delillerini sunamadı. Başvuru ayırt edicilikten yoksunluk nedeniyle reddedildi. Güçlü bir kullanım delili dosyasının önemi görüldü.
Özgün bir ambalaj şekline sahip bir üretici, şekli üç boyutlu marka olarak tescil ettirdi; ayrıca estetik görünümünü endüstriyel tasarım tesciliyle de korudu. Böylece hem kaynağı gösteren ayırt edicilik hem de görsel özgünlük iki farklı hakla güvence altına alındı.