Ürettiğiniz koltuk, kanepe, masa, dolap veya raf sisteminin özgün görünümünü taklitlere karşı korumak için TÜRKPATENT'e tasarım tescili başvurusu yapılır. Mobilyada en kritik adım, tasarımı fuarda veya kamuya sunmadan önce başvurmak ve doğru Locarno alt sınıfını seçmektir; aksi hâlde yenilik şartı kalıcı olarak kaybedilebilir.
- Koruma süresi: Tasarım tescili 5'er yıllık dönemlerle yenilenerek 25 yıla kadar koruma sağlar
- Locarno 06 ana sınıfı: Mobilya ürünleri 06-01'den 06-09'a kadar alt sınıflara ayrılır (oturma, yatak, masa, dolap, vitrin)
- Yenilik şartı (SMK m. 56): Başvuru öncesi dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olmak gerekir
- 12 aylık hoşgörü süresi (SMK m. 57/2): Fuarda sergileme sonrası en geç 12 ay içinde başvuru zorunludur
- Görsel anlatım: Nötr beyaz arka planda en az 6 görünüm (perspektif, ön, arka, sağ-sol yan, üst)
- Çoklu başvuru: Aynı Locarno alt sınıfındaki koleksiyon tek başvuruyla; 6. tasarımdan sonra her biri 760 TL
- Uluslararası koruma: Lahey Sistemi ile 90+ ülke, EUIPO ile AB pazarı; 6 aylık rüçhan süresi içinde
📋 İçindekiler
- 1. Mobilya Tasarım Tescili Neden Önemlidir?
- 2. Mobilyada Hangi Unsurlar Tasarım Tescili Kapsamındadır?
- 3. Locarno Sınıflandırması: Mobilya Ürünleri Hangi Sınıfa Girer?
- 4. Yenilik Şartı ve Hoşgörü Süresi
- ↳ 12 Aylık Hoşgörü Süresi (SMK m. 57/2)
- 5. Mobilya Tasarım Başvurusunda Görsel Anlatım
- ↳ Kaç Görünüm Sunulmalıdır?
- ↳ Teknik Gereklilikler ve Sık Yapılan Hatalar
- 6. Çoklu Tasarım Başvurusu: Koleksiyon Tescili
- 7. Uluslararası Tasarım Tescili — Lahey Sistemi
- 8. 2026 Güncel Tasarım Tescil Ücretleri
- 9. Sıkça Sorulan Sorular
- 10. İlgili Rehberler ve Kaynaklar
- 11. Sonuç
Mobilya tasarım tescili, ürettiğiniz koltuk, kanepe, masa, dolap veya raf sisteminin özgün görünümünü yasal güvence altına alan bir süreçtir. Tescil için Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) başvuru yapılması gerekir. Başvuru öncesinde tasarımın uygunluğu denetlenmeli ve koruma kapsamı doğru belirlenmelidir.
Mobilya sektörü, Türkiye'nin en köklü ihracat sektörlerinden biri olmasına karşın tasarım tescili bilinci hâlâ oldukça düşük seyreden bir alandır. Özgün bir koltuk formunun fuarda sergilenmesinin ardından birkaç ay içinde benzerlerinin piyasaya çıkması, sektörde yaygın yaşanan bir deneyimdir. Tasarım tescili bu döngüyü kırmak için en güçlü ve pratik hukuki araçtır.
Bu rehberde mobilya üreticilerinin tasarım tescilinde dikkat etmesi gereken kritik noktaları, Locarno sınıflandırmasını, görsel anlatım gerekliliklerini, yenilik şartını ve 2026 güncel ücretleri ele alıyoruz. Tüm içerik Aylar Patent avukat ve marka vekili kadrosu tarafından hazırlanmıştır.
Mobilya Tasarım Tescili Neden Önemlidir?
Mobilya tasarım tescili, ürettiğiniz koltuk, kanepe, masa, dolap veya raf sisteminin özgün görünümünü yasal güvence altına alan bir süreçtir. Tescil için Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) başvuru yapılması gerekir. Başvuru öncesinde tasarımın uygunluğu denetlenmeli ve koruma kapsamı doğru belirlenmelidir.
Mobilya sektörü, Türkiye'nin en köklü ihracat sektörlerinden biri olmasına karşın tasarım tescili bilinci hâlâ oldukça düşük seyreden bir alandır. Özgün bir koltuk formunun fuarda sergilenmesinin ardından birkaç ay içinde benzerlerinin piyasaya çıkması, sektörde yaygın yaşanan bir deneyimdir. Tasarım tescili bu döngüyü kırmak için en güçlü ve pratik hukuki araçtır.
Mobilyada Hangi Unsurlar Tasarım Tescili Kapsamındadır?
Tasarım tescili, mobilyanın yalnızca teknik işlevinden kaynaklanan değil, görsel ve estetik nitelik taşıyan tüm unsurlarını kapsar. Aşağıdaki tablo hangi unsurların koruma kapsamında olduğunu özetlemektedir.
| Mobilya Unsuru | Durum | Açıklama |
|---|---|---|
| Genel form ve silüet (koltuk, kanepe, sandalye şekli) | ✅ | Özgün dış form ve genel görsel kimlik korunabilir |
| Yüzey dokusu, döşeme deseni, malzeme kombinasyonu | ✅ | Özgün yüzey işlemi ve doku tasarımı tescil kapsamındadır |
| Bacak formu ve taşıyıcı eleman tasarımı | ✅ | Estetik nitelik taşıyan özgün bacak/ayak formu |
| Çekmece kolu, menteşe kapağı, aksesuar görünümü | ✅ | Mobilyaya entegre özgün aksesuar formu |
| Modüler sistem birimleri arası bağlantı formu | ✅* | SMK m. 58/5: modüler sistemlerde bağlantı formu koruma görebilir |
| Yalnızca teknik işlevden kaynaklanan menteşe formu | ❌ | Fonksiyonel zorunluluktan gelen şekiller korunamaz |
| Sektörde yaygın standart raf veya çerçeve formu | ❌ | Ayırt edicilik taşımayan genel formlar koruma dışıdır |
📌 Modüler Mobilya İstisnası (SMK m. 58/5): Farklı veya eş birimlerden oluşan modüler sistemlerde birimlerin birbirleriyle sonlu veya sonsuz biçimlerde bağlantı kurmasını sağlayan tasarımlar, yenilik ve ayırt edicilik şartlarını karşılamaları koşuluyla korumadan yararlanır. LEGO ve benzeri modüler sistemler bu istisnanın en bilinen örneklerindendir.
Locarno Sınıflandırması: Mobilya Ürünleri Hangi Sınıfa Girer?
Tasarım tescil başvurularında ürün kategorisi, Locarno Anlaşması kapsamındaki uluslararası sınıflandırma sistemine göre belirlenir. Mobilya ürünleri ağırlıklı olarak 6. ana sınıfta yer almakta; alt sınıflar ürün türüne göre ayrışmaktadır. Doğru sınıflandırma çoklu başvuru imkânını ve başvurunun işlem hızını doğrudan etkiler.
| Locarno Sınıfı | Ürün Kategorisi | Örnekler |
|---|---|---|
| 06-01 | Oturma mobilyaları | Koltuk, kanepe, sandalye, berjer, puf |
| 06-02 | Yatak ve uyku mobilyaları | Karyola, baza, yatak başlığı, ranza |
| 06-03 | Masa ve çalışma mobilyaları | Yemek masası, çalışma masası, sehpa, konsol |
| 06-04 | Depolama ve saklama mobilyaları | Dolap, çekmeceli şifonyer, komodi, raf sistemi |
| 06-05 | Sergileme ve sunum mobilyaları | Vitrin, kitaplık, TV ünitesi, sergi dolabı |
| 06-07 | Ayna ve çerçeveler | Boy aynası, banyo aynası, dekoratif çerçeve |
| 06-09 | Diğer mobilya ve aksesuar | Askılık, şezlong, bahçe mobilyası, ofis mobilyası |
| 09-00 | Ambalaj (ayrı başvuru) | Mobilya ambalaj tasarımı ayrı sınıfta tescil edilir |
⚠️ Farklı Locarno alt sınıflarındaki ürünler tek çoklu başvuruda bir arada sunulamaz. Örneğin bir koltuk (06-01) ile bir yemek masası (06-03), farklı alt sınıflarda yer aldığından ayrı başvurular gerektirir. Yanlış sınıflandırma başvuruyu geciktirir ve ek ücrete yol açar.
Yenilik Şartı ve Hoşgörü Süresi — Mobilya Sektörüne Özgü Riskler
Yenilik şartı, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olmayı gerektirir (SMK m. 56). Bu kural küreseldir: yurt dışında tescil edilmiş benzer bir mobilya modeli, başka bir ülkedeki fuar kataloğunda yayımlanan tasarım veya rakip bir üreticinin web sitesinde sergilenen form başvurunuzu olumsuz etkileyebilir.
Mobilya sektöründe en sık karşılaşılan risk şudur: yeni koleksiyonu İstanbul Mobilya Fuarı'nda veya Salone del Mobile'de sergilemek, ardından tescil başvurusu yapmayı unutmak ya da ertelemek. Kamuya sunum gerçekleştikten sonra 12 aylık hoşgörü süresini kaçırmak, o tasarım için koruma hakkını kalıcı olarak ortadan kaldırır.
12 Aylık Hoşgörü Süresi (SMK m. 57/2)
Tasarımcı veya halefleri tarafından başvuru tarihinden önceki 12 ay içinde yapılan açıklamalar yenilik şartını etkilemez. Bu düzenleme sayesinde fuarda sergilenen, web sitesinde yayımlanan ya da bayilere tanıtılan bir mobilya modeli için kamuya sunumdan itibaren en geç 12 ay içinde başvuru yapma imkânı bulunmaktadır.
Ancak bu istisna yalnızca tasarımcı veya onun izniyle hareket eden kişilerin açıklamalarını kapsar. Bir bayi, distribütör veya rakip firma tasarımı izinsiz kamuya açıklamışsa bu açıklama hoşgörü süresinden yararlanamaz.
⚠️ Mobilya fuarlarında en sık yapılan hata: ürünü fuarda sergilerken gizlilik sözleşmesi imzalamamak ve başvuruyu ertelemek. Fuar alanı kamuya açık bir mekandır; sergileme kamuya sunum sayılır ve 12 aylık süreyi başlatır. En güvenli yol, fuardan önce başvurmak ya da yayım ertelemesinden yararlanmaktır.
Mobilya Tasarım Başvurusunda Görsel Anlatım
Tasarım tescilinde koruma kapsamı sunulan görsel anlatımla sınırlıdır. Mobilya gibi büyük ve çok yüzlü ürünlerde yetersiz görünüm sayısı ya da standart dışı görseller, korumanın fiilen dar tutulması anlamına gelir.
Örnek Görsel Anlatım — Perspektif Görünüm
Aşağıdaki görsel, mobilya tasarım tescilinde başvuruya eklenecek görsel anlatımın nasıl olması gerektiğini göstermektedir. Sade beyaz arka plan üzerinde yalnızca ürünü içeren, TÜRKPATENT standartlarına uygun bir perspektif çekimdir.
🖼️ Şekil: Mobilya tasarım tescilinde başvuruya eklenecek görsel anlatım örneği — perspektif görünüm. Arka plan nötr beyaz, görsel yalnızca ürünü içeriyor. Üç boyutlu mobilyalarda bu tek görünüm yeterli değildir; ön, arka, sağ yan, sol yan ve üst görünümler de ayrı dosyalar hâlinde sunulmalıdır.
Kaç Görünüm Sunulmalıdır?
Mobilya gibi büyük ve üç boyutlu ürünlerde TÜRKPATENT Tasarım İnceleme Kılavuzu, en az altı görünümün sunulmasını önermektedir: perspektif, ön, arka, sağ yan, sol yan ve üst. Tasarımın özgün unsurları belirli bir açıdan daha belirgin görünüyorsa ek görünümler de eklenebilir.
Mobilya Görsellerinde Teknik Gereklilikler
- Arka plan nötr, düz ve tercihen beyaz olmalıdır. Ev ortamı, showroom veya dekoratif aksesuar içeren fotoğraflar kabul edilmez.
- Min. 300 DPI çözünürlük. Büyük mobilyalarda yüzey detaylarının görünmesi için yüksek çözünürlük zorunludur.
- Her görünüm ayrı dosya: 1.1 (perspektif), 1.2 (ön), 1.3 (arka), 1.4 (sağ yan), 1.5 (sol yan), 1.6 (üst).
- Boyut: min. 8×8 cm, max. 16×16 cm. Büyük mobilyalar için 16×16 cm tercih edilmelidir.
- Fotoğrafta insan, bitki, dekoratif eşya veya başka mobilya bulunmamalıdır.
- Açıklayıcı yazı, ok veya ölçek eklenmemelidir.
Sık Yapılan Hatalar
- Showroom fotoğrafı kullanmak: arka planda başka mobilya, aksesuar veya zemin kaplaması görünüyorsa reddedilir.
- Gölgeli veya aşırı parlak yüzey: tasarımın dış hatlarını gizleyen ışık koşulları kabul edilmez.
- Kumaş veya döşeme detayını gösteren close-up fotoğrafını ana görünüm olarak sunmak: genel form görünümü şarttır.
- Katlanır veya açılır mobilyada yalnızca bir pozisyonu göstermek: her iki pozisyon ayrı görünüm olarak eklenmelidir.
- Kısmi koruma feragatnamesi eksikliği: yalnızca belirli bir bileşeni tescil ettirmek istiyorsanız diğer kısımlar kesik çizgiyle gösterilmelidir.
Mobilya tasarımınızı doğru Locarno sınıfında, TÜRKPATENT standartlarında görsellerle tescil ettirmek için Aylar Patent ekibiyle görüşün.
📞 0541 723 85 52 — Ücretsiz Değerlendirme Mobilya ve tasarım tescilinde tecrübeli avukat + marka vekili ekibi · TÜRKPATENT Sicil No: 2890Çoklu Tasarım Başvurusu: Koleksiyon Tescili
Aynı mobilya koleksiyonundaki farklı ürünler — örneğin aynı tasarım dilini paylaşan koltuk, kanepe ve berjer — aynı Locarno alt sınıfında yer aldıkları sürece tek çoklu başvuruda tescil edilebilir.
Bu yöntem hem maliyet avantajı hem de stratejik avantaj sağlar: tüm koleksiyon tek bir başvuru tarihiyle koruma altına alınır. 6. ve sonraki her tasarım için başvuru ücreti 760 TL'ye iner; onlarca modelden oluşan bir koleksiyonda bu tasarruf oldukça belirgin olur.
Mobilya sektörüne özgü sınıf ve başvuru stratejisi için marka ve tasarım sınıfları rehberimizi de inceleyebilirsiniz.
Uluslararası Mobilya Tasarım Tescili — Lahey Sistemi
Mobilya ihracatı yapan üreticiler için Lahey Sistemi kapsamında uluslararası tasarım tescili stratejik bir zorunluluk haline gelmektedir. Türkiye'deki başvurudan itibaren 6 aylık rüçhan süresi içinde yapılan uluslararası başvuruyla 90'dan fazla ülkede tek başvuruyla koruma talep edilebilir.
Mobilya sektörünün en büyük ihracat pazarları arasında yer alan Almanya, İngiltere, Fransa ve İtalya'nın büyük bölümü AB üyesidir. Bu nedenle EUIPO üzerinden AB Tasarım Tescili, Avrupa pazarını tek başvuruyla kapsayan maliyet-etkin bir seçenektir.
⚠️ Rüçhan süresi 6 ay olup uzatılamaz. Türkiye'deki başvurudan itibaren 6 ay geçmeden uluslararası başvuru yapılmazsa yurt dışı pazarlarda koruma sağlamak güçleşir.
2026 Güncel Tasarım Tescil Ücretleri
Aşağıdaki ücretler TÜRKPATENT'in 2026 yılı resmi tarifesinden derlenmiştir. Danışmanlık ve vekâlet ücretleri ayrıca eklenir.
| İşlem | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Tek tasarım başvuru ücreti | 1.720 TL | 2.070 TL |
| 2. tasarım (çoklu başvuruda) | 1.392 TL | 1.674,90 TL |
| 6 ve sonrası her tasarım | — | 760 TL |
| Yayım ücreti (tek tasarım) | — | 1.030 TL |
| Yenileme — 1. dönem (6–10. yıl) | — | 3.280 TL |
| Yenileme — 2. dönem (11–15. yıl) | — | 5.240 TL |
| Yenileme — 3. dönem (16–20. yıl) | — | 7.700 TL |
| Yenileme — 4. dönem (21–25. yıl) | — | 11.560 TL |
Kaynak: TÜRKPATENT 2026 Resmi Tasarım İşlem Ücretleri. Danışmanlık ve vekâlet ücretleri bu tutarlara ayrıca eklenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Koltuk tasarımımı tescil ettirebilir miyim?
Aynı koleksiyondaki farklı modelleri tek başvuruda tescil ettirebilir miyim?
Tasarımımı fuarda sergiledim, artık tescil ettiremez miyim?
Mobilya tasarım tescili 2026'da ne kadar sürer?
Tasarım tescili ile mobilya marka tescili arasındaki fark nedir?
Yurt dışında da koruma istiyorum, ne yapmalıyım?
Showroom fotoğrafı başvuruya eklenebilir mi?
İlgili Rehberler ve Kaynaklar
Tasarım tescili hakkında daha kapsamlı bilgi için Endüstriyel Tasarım Nedir? Tasarım Tescili Nasıl Alınır? 2026 Kapsamlı Rehberi inceleyebilirsiniz. Takı ve mücevherat ile karavan sektörlerine özgü tasarım tescil rehberlerimiz de ilgili konularda kapsamlı bilgi sunmaktadır.
Sonuç
Mobilya tasarım tescili, üreticinin en somut ve kalıcı rekabet avantajlarından biridir. Fuar kopyacılığından e-ticaret taklitçiliğine kadar sektörde yaşanan her türlü görünüm ihlaline karşı tescil belgesi en güçlü hukuki araçtır.
Başvuruyu fuardan veya kamuya açıklamadan önce yapmak, doğru Locarno alt sınıfını belirlemek, görselleri TÜRKPATENT standartlarında hazırlamak ve koleksiyon tescilini çoklu başvuruyla yönetmek — bu adımların her biri uzmanlık gerektirmektedir.