Kötü Niyetli Marka Tescili ve Hükümsüzlük 2026

Kötü Niyetli Marka Tescili ve Hükümsüzlük

Yıllardır kullandığınız ya da emek verdiğiniz bir markayı başka biri kötü niyetle kendi adına tescil ettirdiyse, bu tescil hukuken korunmaz. 6769 sayılı SMK m. 6/9 uyarınca kötüniyetle yapılan başvurular itiraz üzerine reddedilir; Yargıtay'a göre kötü niyetli tescil başlı başına bir hükümsüzlük sebebidir.

  • Tanım: Markadan haksız yararlanma, kullanmadan yedekleme, marka ticareti veya şantaj amaçlı tesciller kötü niyetlidir (Yargıtay 11. HD)
  • İtiraz: Marka bültende yayımlandıktan itibaren 2 ay içinde SMK m. 6/9'a dayalı itiraz
  • Hükümsüzlük: Tescil edilmişse FSHHM'de hükümsüzlük davası (SMK m. 25)
  • Süre avantajı: Sessiz kalma yoluyla hak kaybındaki 5 yıllık süre (SMK m. 25/6), kötü niyette uygulanmaz
  • Bayi/distribütör gaspı: Ticari vekil veya temsilcinin izinsiz tescili SMK m. 6/2 ile reddedilir, devri istenebilir
  • İspat: Önceki kullanım, ticari ilişki, tanınmışlık ve kullanmama/yedekleme emareleri kötü niyeti gösterir
📋 İçindekiler

Bir gün marka sorgulamasında ya da elinize geçen bir ihtarnameyle, yıllardır kullandığınız markanın başkası adına tescilli olduğunu öğrenmek sarsıcıdır. Çoğu işletme sahibi bu noktada çaresiz hisseder; oysa hukuk, marka korumasını gerçek hak sahibinden çalmak için kullananı korumaz. Bu rehber, kötü niyetli marka tesciline karşı haklarınızı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadı ışığında açıklamaktadır. Tüm içerik Aylar Patent avukat ve marka vekili kadrosu tarafından hazırlanmıştır.

Kötü Niyetli Marka Tescili Nedir?

Marka tescili, bir işareti gerçekten kullanan ya da kullanma niyetinde olan kişiye koruma sağlamak için vardır. Bu korumayı, başkasının emeğinden yararlanmak veya hak sahibini engellemek için bir araç olarak kullanan tesciller kötü niyetlidir. SMK m. 6/9 bu durumu açık bir itiraz (nispi ret) sebebi olarak düzenler: "Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir."

Yargıtay'ın yerleşik içtihadı kötü niyetli tescili yalnızca itiraz sebebi olarak görmekle kalmaz; onu başlı başına bir hükümsüzlük sebebi olarak kabul eder.

📋 Yargıtay 11. Hukuk Dairesi — 2015/13241 E., 2017/1472 K. (13.03.2017) Kararda kötü niyetli tescilin başlı başına bir hükümsüzlük sebebi olduğu vurgulanmıştır. Daireye göre, tescil yoluyla sağlanan marka korumasının amacına aykırı biçimde kötüye kullanılması yoluyla başkasının markasından haksız olarak yararlanmak; ya da markayı gerçekte kullanmayıp yedekleme, marka ticareti yapmak veya şantaja yönelik başvuru ve tesciller kötü niyetli kabul edilir. Kötü niyetin varlığı her somut olayın özelliğine göre değerlendirilir.

📌 Temel ayrım: Aynı markayı bağımsız olarak, birbirinden habersiz iki kişinin seçmesi mümkündür ve bu tek başına kötü niyet değildir. Kötü niyetten söz edebilmek için, tescil ettirenin sizin markanızı bildiği ve tescili dürüstlük kuralına aykırı bir amaçla yaptığı ortaya konmalıdır.

Hangi Durumlar Kötü Niyet Sayılır?

Yargıtay içtihadında ve uygulamada en sık karşılaşılan kötü niyetli tescil türleri şunlardır:

🔁 Yedekleme Amaçlı Tescil

Markayı kullanma niyeti olmadan, yalnızca başkalarını engellemek veya ileride satmak için stoklamak.

💰 Marka Ticareti / Şantaj

Markayı tescil edip gerçek hak sahibine yüksek bedelle satmaya veya devir için baskı yapmaya çalışmak.

🏷️ Tanınmış Markayı Taklit

Tanınmış ya da bilinen bir markanın itibarından ve müşteri çevresinden haksız yararlanmak.

🤝 Bayi / Distribütör Gaspı

Ticari vekil veya temsilcinin, temsil ettiği markayı izinsiz kendi adına tescil ettirmesi (SMK m. 6/2).

🧩 Önceki Kullanımı Bilerek Tescil

Aynı sektörde faaliyet gösteren birinin, rakibinin fiilen kullandığı markayı bilerek tescil ettirmesi.

📦 Kullanmama Cezasından Kaçış

Kullanılmadığı için iptal riski taşıyan markayı korumak amacıyla aynı markayı yeniden tescil ettirmek.

⚠️ Özellikle bayi, distribütör, lisans alan veya tedarikçi gibi ticari ilişki içinde olduğunuz tarafların markanızı kendi adına tescil ettirmesi, kötü niyetin en net görüldüğü hâllerdendir. Böyle bir durumda SMK m. 6/2, izinsiz tescile karşı özel bir koruma getirir.

Güncel Yargıtay Kararları: Kötü Niyete Doğrudan Örnekler

Kötü niyetin hangi hâllerde bulunduğu kanunda sayılmamıştır; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 29.06.2022 tarihli, 2020/11-699 E., 2022/1093 K. sayılı kararında belirtildiği üzere kötü niyet, her somut olayın özelliğine göre ve Türk Medeni Kanunu m. 2 (dürüstlük kuralı) ışığında değerlendirilir. Aşağıdaki güncel kararlar, kötü niyetin uygulamada hangi somut olgularla ortaya konduğunu gösteren doğrudan örneklerdir.

📋 1) Tanınmış logonun birebir kopyalanması — Yargıtay 11. HD, 2022/7488 E., 2024/4919 K. (11.06.2024) Davacıyla aynı sektörde faaliyet gösteren davalı, davacının yıllardır kullandığı ve yurt dışında tescilli, anlam içermeyen fantezi "B" logosunun birebir aynısını haklı bir sebep olmaksızın kendi adına tescil ettirmiştir. Daire, bu tescilin davacı markasının tanınmışlığından haksız yararlanma amacı taşıdığını ve kötü niyetli olduğunu kabul ederek aksi yöndeki kararı bozmuştur.
📋 2) Markayı bilerek tescil — Yargıtay 11. HD, 2022/1283 E., 2023/4948 K. (13.09.2023) Tıp alanında faaliyet gösteren ve kendi internet sitesinde bu alanda hizmet verdiği görülen davalı, yüksek ayırt ediciliği olan "USMLE" ibaresini içeren "USMLENET" markasını tescil ettirmiştir. Daire, böyle özgün bir ibarenin tesadüfen seçilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalının markanın davacıya ait olduğunu bildiğini belirterek SMK m. 6/9 anlamında kötü niyeti kabul etmiş; kötü niyetin tescilin tamamını kapsadığını ve bölünemeyeceğini vurgulamıştır.
📋 3) İthalatçının/mümessilin markayı sahiplenmesi — Yargıtay 11. HD, 2021/5165 E., 2023/2569 K. (02.05.2023) Yabancı bir firmanın ürün markasını (ENOANT) Türkiye'ye ithal ederek satan davalı, markanın asıl sahibine ait olduğunu bildiği hâlde, ibareyi hem Latin hem Kiril alfabesindeki yazımıyla kendi adına tescil ettirmiştir. Daire, markayı yedekleme ve gerçek sahibinin Türkiye'de ticaret yapmasını engelleme amacını kötü niyet saymış; kötü niyet hâlinde sessiz kalma yoluyla hak kaybının uygulanmayacağını ve kötü niyetin bölünemeyeceğini belirtmiştir.
📋 4) Engelleme markası — Yargıtay 11. HD, 2018/5244 E., 2018/7659 K. (05.12.2018) Davalı, davacının markalarının Türkiye'deki tescillerini engelleme gayesiyle aynı gün içinde ayırt edilemeyecek kadar benzer çok sayıda marka başvurusu yapmıştır. Daire, salt rakibi engellemeye yönelik bu "engelleme markası" başvurusunun kötü niyetli olduğu gerekçesiyle markanın hükümsüzlüğüne dair kararı onamıştır.
📋 5) Sahte belgeye dayalı tescil — Yargıtay 11. HD, 2016/9128 E., 2018/1704 K. (06.03.2018) Davalının tescile dayanak gösterdiği protokolün sahteliği ceza mahkemesi kararıyla sabit olmuştur. Daire, tescilde kötü niyetin varlığını kabul etmiş; kötü niyetli marka sahibinin yalnızca hükümsüzlükle değil, bu davranışından doğan zararı tazminle de yükümlü olduğunu vurgulamıştır.
📋 6) Kullanmama cezasından kaçış amaçlı yeniden tescil — Yargıtay 11. HD, 2015/9230 E., 2016/3765 K. (06.04.2016) Davalı, önceki markasını hukuka uygun biçimde kullanmadığı için kullanmama nedeniyle iptal riskiyle karşı karşıyaydı. Daire, aynı markayı bu iptal sonucundan kurtulmak amacıyla yeniden başvuruya konu etmesini —seri marka oluşturma amacı bulunmadığından— kötü niyetli tescil olarak değerlendirmiştir.
📋 7) Çok sayıda markada kötü niyet — Yargıtay 11. HD, 2019/2725 E., 2021/445 K. (26.01.2021) Davalının birden çok marka yönünden kötü niyetli başvuruda bulunduğu tespit edilmiştir. Daire, kötü niyetli marka başvurusunda korumanın bölünemeyeceğini; başvurunun kapsadığı tüm mal ve hizmetler yönünden reddinin gerektiğini belirtmiştir.

📌 Bu kararların ortak çizgisi nettir: kötü niyet, çoğu zaman "tescil ettirenin markayı önceden bilmesi" ve "dürüstlük kuralına aykırı bir amaç" (engelleme, yedekleme, haksız yararlanma, şantaj) ile birlikte ortaya konur. Somut olgular ne kadar güçlü belgelenirse, kötü niyet o kadar kolay kabul edilir.

Kötü Niyet Süre Sınırı Tanımaz: Sessiz Kalma İstisnası

Marka hükümsüzlüğü davalarında kural olarak sessiz kalma yoluyla hak kaybı işler: Marka sahibi, sonraki bir markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde birbirini izleyen beş yıl boyunca sessiz kalmışsa, artık hükümsüzlük talep edemez (SMK m. 25/6). Bu süre, iyi niyetle markasına yatırım yapmış sonraki marka sahibini korumayı amaçlar.

Ancak bu kuralın kritik bir istisnası vardır: tescil kötü niyetle yapılmışsa, beş yıllık süre ve sessiz kalma savunması uygulanmaz. Kötü niyetle hareket eden kişi, dürüstlük kuralına dayanan bu korumadan yararlanamaz.

📋 Yargıtay 11. Hukuk Dairesi — 2014/18305 E., 2015/3743 K. (18.03.2015) Davalının, davacının markasını tescilden önce bildiği hâlde aynı ibareyi taşıyan markayı kendi adına tescil ettirmesinin, Türk Medeni Kanunu m. 2 anlamında iyi niyetli bir davranış olarak kabul edilemeyeceği belirtilmiştir. Davalının kötü niyeti karşısında, davacının markanın tescilinden haberdar olduğunun kabulü de mümkün görülmediğinden, hak düşürücü süre ve sessiz kalma yoluyla hak kaybı savunmasına itibar edilmemiş; markaların kötü niyetli tescil nedeniyle hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Pratik sonuç: "Aradan yıllar geçti, artık bir şey yapılamaz" düşüncesi kötü niyetli tescillerde geçerli değildir. Tescilin kötü niyetle yapıldığını ortaya koyabilirseniz, beş yıllık süre dolmuş olsa dahi hükümsüzlük davası açabilirsiniz.

İtiraz mı, Hükümsüzlük Davası mı? Hangi Aşamadasınız?

Atılacak adım, kötü niyetli markanın hangi aşamada olduğuna göre değişir.

Marka Henüz Tescil Edilmemiş, Bültende Yayımlanmışsa

Bu durumda en hızlı ve ekonomik yol, TÜRKPATENT'e SMK m. 6/9 (ve varsa m. 6/2) uyarınca itiraz etmektir. İtiraz, markanın Resmî Marka Bülteni'nde yayımlanmasından itibaren 2 ay içinde yapılmalıdır. Bu süre kesindir ve uzatılamaz. İtiraz dilekçesinde kötü niyet yanında benzerlik temelli gerekçeler de birlikte ileri sürülebilir; itiraz sürecinin işleyişi için benzer marka itirazı rehberimiz yol gösterici olur.

Marka Zaten Tescil Edilmişse

Marka tescil edilmiş ve itiraz süresi geçmişse, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde hükümsüzlük davası açmanız gerekir (SMK m. 25). Kötü niyetli tescilde, hükümsüzlük davaları için öngörülen sessiz kalma yoluyla hak kaybına ilişkin beş yıllık süre uygulanmadığından, dava açma imkânınız bu süreyle sınırlı kalmaz.

AdımYapılacak İşlemDayanakSüre
1Önceki hak ve kötü niyet delillerini toplamaKullanım kayıtları, ticari ilişki, yazışmalar, tanınmışlıkDerhal
2Markanın durumunu belirlemeBültende yayım aşaması mı, tescilli mi?Yayımdan 2 ay / tescil sonrası
3İtiraz veya hükümsüzlük davasıSMK m. 6/9 ve m. 6/2 (itiraz) · SMK m. 25 (dava)İtiraz: 2 ay / Dava: kötü niyette süre sınırı yok
4Devir veya terkin talebiTicari vekil/temsilci gaspında devir (m. 6/2); aksi hâlde sicilden terkinDilekçe hazırlığında

Kötü Niyeti Nasıl İspatlarsınız?

Kötü niyet, her somut olayın kendi koşullarına göre değerlendirilir; tek bir delil değil, bir bütün olarak tablo önemlidir. İtiraz veya dava dilekçenizi güçlendirecek başlıca deliller şunlardır:

  • Önceki kullanım delilleri: faturalar, reklamlar, sosyal medya ve web kayıtları, ambalaj ve katalog örnekleri — markayı tescilden önce kullandığınızı gösterir
  • Tescil sahibinin bilgisi: aranızdaki ticari ilişki (bayilik, tedarik, lisans), yazışmalar, e-postalar veya sözleşmeler — karşı tarafın markanızı bildiğini ortaya koyar
  • Aynı sektörde faaliyet: tarafların aynı pazarda olması, markanın bilinmeme ihtimalini zayıflatır
  • Tanınmışlık: markanızın bilinirliğine ilişkin deliller, haksız yararlanma amacını destekler
  • Kullanmama / yedekleme emareleri: tescil sahibinin markayı hiç kullanmaması, çok sayıda benzer markayı stoklaması veya devir/şantaj girişimleri

💡 Kötü niyetli tescil iddiası, doğru maddelere dayandırılmış güçlü bir delil bütünü gerektirir. Eksik delille açılan dava, haklı olunsa bile reddedilebilir; bu nedenle dilekçe öncesi delil stratejisi büyük önem taşır.

Markanız kötü niyetle başkası adına tescil edildiyse, itiraz veya hükümsüzlük sürecini birlikte değerlendirelim. Süre kötü niyette esnese de, delil toplamak için erken başlamak avantaj sağlar.

📞 0541 723 85 52 — Ücretsiz Değerlendirme Marka itiraz, hükümsüzlük ve marka gaspı davalarında tecrübeli avukat + marka vekili ekibi · TÜRKPATENT Sicil No: 2890

Sıkça Sorulan Sorular

Kötü niyetli marka tescili nedir?
Kötü niyetli marka tescili; marka korumasının amacına aykırı biçimde, başkasının markasından haksız yararlanmak, markayı kullanmayıp yedeklemek, marka ticareti yapmak ya da şantaj amacıyla yapılan başvuru ve tescillerdir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre kötü niyetli tescil başlı başına bir hükümsüzlük sebebidir ve SMK m. 6/9 uyarınca itiraz üzerine reddedilir.
Markamı başkası kötü niyetle tescil ettirdi, dava açmak için süre sınırı var mı?
Hükümsüzlük davalarında kural olarak sessiz kalma yoluyla hak kaybı için beş yıllık süre uygulanır (SMK m. 25/6). Ancak tescilin kötü niyetle yapıldığını ispatlarsanız bu beş yıllık süre uygulanmaz. Yargıtay, markanızı tescilden önce bilen kişinin Medeni Kanun m. 2 anlamında iyi niyetli sayılamayacağını ve sessiz kalma savunmasından yararlanamayacağını kabul etmektedir.
Kötü niyetli tescile karşı itiraz mı etmeliyim, dava mı açmalıyım?
Marka henüz tescil edilmemiş, bültende yayımlanmışsa yayımdan itibaren 2 ay içinde TÜRKPATENT'e SMK m. 6/9'a dayalı itiraz edebilirsiniz. Marka zaten tescil edilmişse Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde hükümsüzlük davası açmanız gerekir. Kötü niyet, hem itiraz hem hükümsüzlük davası için geçerli bir dayanaktır.
Kötü niyeti nasıl ispatlarım?
Kötü niyet her somut olayın özelliğine göre değerlendirilir. Tescil sahibinin markanızı tescilden önce bildiğini gösteren deliller (önceki ticari ilişki, yazışmalar, aynı sektörde faaliyet, markanın tanınmışlığı) ile markanın hiç kullanılmayıp yedeklendiği, devredilmek veya şantaj için tutulduğu yönündeki emareler kötü niyeti destekler.
Bayim veya distribütörüm markamı kendi adına tescil ettirdi, ne yapabilirim?
Ticari vekiliniz veya temsilciniz markanızı izniniz olmadan kendi adına tescil ettirmişse, SMK m. 6/2 uyarınca itiraz üzerine başvuru reddedilir; tescil edilmişse hükümsüzlüğünü ve markanın adınıza devrini talep edebilirsiniz. Bu durum kötü niyetli tescilin tipik örneklerinden biridir.

İlgili Rehberler

Kötü niyetli tescil çoğu zaman taklit, marka hakkı ihlali ve devir sorunlarıyla iç içedir. Konuyla doğrudan ilgili rehberlerimiz:

Markanızı baştan güvenceye almak için doğru sınıflarda başvuru kritik önemdedir; sektörünüze uygun seçim için marka sınıfları rehberimizi inceleyebilir, ardından marka tescili hizmetimizden yararlanabilirsiniz.

Sonuç

Marka tescili, gerçek hak sahibini korumak için vardır; bu korumayı başkasının emeğini ele geçirmek için kullanan tescil hukuken ayakta kalmaz. SMK m. 6/9 kötüniyetli başvuruları itiraz üzerine reddeder, Yargıtay'ın yerleşik içtihadı ise kötü niyetli tescili başlı başına bir hükümsüzlük sebebi olarak kabul eder. Üstelik kötü niyetin ispatı, sessiz kalma yoluyla hak kaybındaki beş yıllık süreyi de bertaraf eder.

Bu nedenle "geç kaldım" düşüncesiyle hakkınızdan vazgeçmeyin, ancak kötü niyet iddiası titiz bir delil bütünü ve doğru hukuki dayanak gerektirdiğinden, vakit kaybetmeden bir marka vekili veya avukatla görüşmeniz kritik önemdedir. İtiraz ve hükümsüzlük sürecinizde destek almak için Aylar Patent ekibiyle iletişime geçebilirsiniz. Tüm süreç için 0541 723 85 52 numaralı hattımızdan ya da bilgi@aylarpatent.com adresiyle bize ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Spesifik durumunuz için lütfen uzman görüşü alınız.

Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR

✅ Avukat Marka Vekili Av. Atakan AYLAR
Marka Vekilliği Sicil No: 2890
Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
✅ İletişim 0541 723 85 52
✅ Mail bilgi@aylarpatent.com

Ticaret Unvanımı Başkası Marka Olarak Tescil Ettirdi: Ne Yapabilirim? (SMK m.6/6)

Ticaret Unvanımı Başkası Marka Tescil Ettirdi: Ne Yapmalı?

Yıllardır kullandığınız ticaret unvanınızı bir başkası marka olarak tescil ettirdiyse çaresiz değilsiniz. 6769 sayılı SMK m. 6/6, başkasına ait bir ticaret unvanını içeren marka başvurusuna karşı, unvan sahibine itiraz ve tescil edilmişse hükümsüzlük talep etme hakkı verir.

  • Dayanak: SMK m. 6/6 — başkasına ait ticaret unvanını (veya işletme adını) içeren marka başvurusuna, hak sahibi itiraz edebilir
  • İspat kolaylığı: Esas sözleşmenizdeki faaliyet konuları kapsamında fiili kullanım ispatı aranmaz (Yargıtay 11. HD)
  • Sınır: Koruma, esas sözleşme + eylemli kullanım alanınızla sınırlıdır; rakip marka tamamen farklı bir sınıftaysa öncelik doğmaz
  • İtiraz süresi: Marka bültende yayımlandıktan itibaren 2 ay (kesin, uzatılamaz)
  • Hükümsüzlük süresi: Tescilden itibaren 5 yıl içinde FSHHM'de dava (kötü niyette süre yok)
  • Önkoşul: Ticaret unvanınızın tescil tarihi, rakip markanın başvuru tarihinden önce olmalıdır
📋 İçindekiler

Yıllardır kullandığınız ticaret unvanınızı bir gün marka sorgulamasında ya da bir ihtarname aldığınızda başka birinin marka olarak tescil ettirdiğini fark etmek, çoğu işletme sahibinin aklına gelmeyen ama gerçekte sık karşılaşılan bir durumdur. İyi haber: bu durumda elinizde güçlü bir hukuki dayanak var — SMK m. 6/6. Bu rehber, hakkınızı nasıl kullanacağınızı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin güncel içtihadı ışığında açıklamaktadır. Tüm içerik Aylar Patent avukat ve marka vekili kadrosu tarafından hazırlanmıştır.

Ticaret Unvanım Marka Olarak Tescil Edildi: Bu Mümkün mü?

SMK m. 6/6 uyarınca, tescili istenen markanın başkasına ait bir ticaret unvanını içermesi hâlinde, hak sahibinin itirazı üzerine marka başvurusu reddedilir. Bu hüküm; ticaret unvanı yanında kişi ismi, fotoğraf, telif hakkı ve diğer sınai mülkiyet haklarını da kapsar. Yani sadece tescilli markanız varsa değil; ticaret unvanınız üzerinden de bir başkasının marka başvurusuna itiraz edebilir veya tescil edilmişse hükümsüzlüğünü talep edebilirsiniz.

📌 Temel kavram: Ticaret unvanı, ticaret siciline tescil edilen resmi şirket adınızdır. Marka ise mal ve hizmetlerinizi ayırt eden işarettir. SMK m. 6/6, bu iki dünyayı birbirine bağlar: ticaret sicilindeki önceki hakkınız, sonraki bir marka başvurusunu engelleyebilir.

Markasal Kullanımı İspat Etmem Gerekir mi?

Bu sorunun yanıtı, çoğu işletme sahibinin rahatlayacağı niteliktedir: hayır, gerekmez — en azından esas sözleşmenizde yer alan faaliyet konuları kapsamında. Yargıtay'ın yerleşik içtihadı, ticaret unvanına dayalı önceki hak iddiasının, fiili/markasal kullanım ispatı aranmadan, esas sözleşme kapsamı itibarıyla ileri sürülebileceğini açıkça kabul etmektedir.

📋 Yargıtay 11. Hukuk Dairesi — 2016/4942 E., 2017/6938 K. (06.12.2017) Davacı şirket, 1997 yılından itibaren kullandığı ticaret unvanına dayanarak, kendisinden sonra aynı ibareyi marka olarak tescil ettiren davalıya karşı hükümsüzlük davası açmıştır. Mahkeme, davalı şirketin esas sözleşmesinde inşaat ve taşımacılık hizmetlerinin yer aldığını, bu nedenle bu hizmetler bakımından ticaret unvanı açısından öncelik hakkı bulunduğunu tespit etmiştir. Karardaki en kritik tespit şudur: davacı şirketin, fiili kullanımı aranmadan, esas sözleşme kapsamı itibarıyla davalı markasının aynı veya aynı tür benzer hizmetler yönünden hükümsüzlüğünü talep edebileceği kabul edilmiştir. Yargıtay bu kararı onamıştır.

Pratik sonuç: İtiraz veya dava dilekçenizde, ticaret unvanınızı fiilen kullandığınızı kanıtlayan fatura, reklam, sosyal medya kaydı gibi delilleri toplamak zorunda değilsiniz — en azından esas sözleşmenizdeki faaliyet konuları kapsamında. Ticaret sicil tasdiknameniz ve esas sözleşmeniz, başlı başına önceki hak iddianızın temelini oluşturur.

Kuralın Sınırı: Eylemli Kullanım Alanı Dışını Korumaz

Yukarıdaki kuralı doğru anlamak için bir dengeyi de görmek gerekir. Esas sözleşme kapsamı sizi fiili kullanım ispatından muaf tutar, ama bu, ticaret unvanınızın sınırsız bir koruma alanı olduğu anlamına gelmez. Yargıtay'ın daha güncel bir kararı, bu korumanın sınırlarını netleştirmektedir.

📋 Yargıtay 11. Hukuk Dairesi — 2024/5499 E., 2025/3519 K. (20.05.2025) Davacı şirket, ticaret unvanının ayırt edici kısmına dayanarak, kendisinden sonraki bir marka başvurusunun hükümsüzlüğünü talep etmiştir. Mahkeme, davacı şirketin ticaret unvanını "giyim ürünlerinin üretim, satış ve pazarlaması" hizmetlerinde eylemli biçimde kullandığını, ancak dava konusu marka başvurusunun farklı bir sınıftaki (23. sınıf iplik) mallar için yapıldığını tespit etmiştir. Unvanın eylemli kullanıldığı alan ile dava konusu markanın kapsadığı alan farklı olduğundan, SMK m. 6/6 kapsamında üstün ve öncelikli bir hak bulunmadığına karar verilmiş ve dava reddedilmiştir.

⚠️ İki kararı birlikte okuduğunuzda net bir çerçeve çıkıyor: esas sözleşmenizdeki faaliyet konuları, itiraz hakkınızın kapsamını belirler ve bu kapsamda kullanım ispatına gerek yoktur. Ancak rakip markanın kapsadığı mal/hizmet sınıfı, sizin esas sözleşmenizdeki faaliyet alanınızın tamamen dışındaysa, ticaret unvanınız o alanda size öncelik hakkı vermez.

İtiraz mı, Hükümsüzlük Davası mı? Hangi Aşamadasınız?

Atılacak adım, rakip markanın hangi aşamada olduğuna göre değişir.

Marka Henüz Tescil Edilmemiş, Bültende Yayımlanmışsa

Bu durumda en hızlı ve ekonomik yol, TÜRKPATENT'e SMK m. 6/6 uyarınca itiraz etmektir. İtiraz, markanın Resmî Marka Bülteni'nde yayımlanmasından itibaren 2 ay içinde yapılmalıdır. Bu süre kesindir ve uzatılamaz.

Marka Zaten Tescil Edilmişse

Marka tescil edilmiş ve itiraz süresi geçmişse, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde hükümsüzlük davası açmanız gerekir. Bu dava, markanın tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır; bu süre, hükümsüzlük davaları için kanunda öngörülen genel süredir (kötü niyetli tescillerde bu süre uygulanmaz).

AdımYapılacak İşlemAçıklamaSüre
1Sicil kaydı ve tarih tespitiTicaret sicil tasdiknamenizdeki tescil tarihini ve esas sözleşmenizdeki faaliyet konularını çıkarınDerhal
2Marka başvurusunun durumuMarka henüz yayım aşamasındaysa itiraz, tescil edilmişse hükümsüzlük davası yolu açıktırYayımdan 2 ay / tescilden 5 yıl
3İtiraz veya dava dilekçesiSMK m. 6/6'ya dayalı olarak TÜRKPATENT'e itiraz veya FSHHM'de hükümsüzlük davasıİtiraz: 2 ay / Dava: 5 yıl içinde
4Esas sözleşme kapsamı savunmasıFiili kullanım ispatına gerek olmadan, esas sözleşmenizdeki faaliyet konuları kapsamında öncelik iddia edinDilekçe hazırlığında

Dilekçenizde Hangi Belgeleri Kullanmalısınız?

Yukarıdaki içtihat ışığında, itiraz veya dava dilekçenizi hazırlarken aşağıdaki belgeleri bir araya getirmeniz, davanızı güçlendirir:

  • Ticaret sicil tasdiknamesi: ticaret unvanınızın tescil tarihini gösterir — bu tarih, rakip markanın başvuru tarihinden önce olmalıdır
  • Esas sözleşmeniz: özellikle "şirketin amaç ve konusu" başlığı altındaki faaliyet alanlarının listesi — rakip markanın kapsadığı mal/hizmet sınıflarıyla örtüşüp örtüşmediğini gösterir
  • Mümkünse fiili kullanım delilleri: zorunlu olmasa da faturalar, reklamlar, sosyal medya kayıtları gibi belgeler dilekçenizi güçlendirir — özellikle eylemli kullanım alanınızı netleştirmek için
  • Rakip marka başvurusunun veya tescilinin detayları: başvuru/tescil tarihi, kapsadığı mal ve hizmet sınıfları

Ticaret unvanınız başkası tarafından marka tescil edildiyse, itiraz veya hükümsüzlük sürecini birlikte değerlendirelim. Süre kısa ve kesin — vakit kaybetmeyin.

📞 0541 723 85 52 — Ücretsiz Değerlendirme Marka itiraz ve hükümsüzlük davalarında tecrübeli avukat + marka vekili ekibi · TÜRKPATENT Sicil No: 2890

Sıkça Sorulan Sorular

Ticaret unvanımı hiç markasal olarak kullanmadım, yine de itiraz edebilir miyim?
Evet, esas sözleşmenizdeki faaliyet konuları kapsamında itiraz edebilirsiniz. Yargıtay 2016/4942 sayılı kararında bu açıkça kabul edilmiştir: fiili kullanım ispatı aranmadan, esas sözleşme kapsamı itibarıyla önceki hak iddia edilebilir. Ancak fiili kullanım delillerinizin de bulunması, itirazınızı daha güçlü hale getirir.
Rakip marka benim faaliyet alanımın dışında bir sınıfta tescil edilmiş, yine de itiraz edebilir miyim?
Bu durum daha zorludur. Yargıtay'ın 2024/5499 sayılı kararı, ticaret unvanına dayalı korumanın eylemli kullanım alanıyla sınırlı olduğunu göstermektedir. Esas sözleşmenizde o faaliyet alanı da yer alıyorsa itiraz hakkınız vardır; sözleşmenizde hiç yer almıyorsa, itirazınızın başarı şansı azalır.
İtiraz süresini kaçırdım, başka bir yolum var mı?
Evet. İtiraz süresi (yayımdan itibaren 2 ay) geçse de, marka tescil edildikten sonra 5 yıl içinde Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde hükümsüzlük davası açabilirsiniz. Rakip tarafın kötü niyetli olduğunu ispat edebilirseniz, bu 5 yıllık süre de uygulanmaz.
Ticaret unvanımın tescil tarihi rakip markanın başvuru tarihinden sonraysa ne olur?
Bu durumda SMK m. 6/6 kapsamında öncelik hakkından söz edilemez; çünkü hüküm, markanın başvuru tarihinden önce kullanılan veya tescil edilen işaretleri korur. Ticaret unvanınızın tescil tarihi, rakip marka başvurusundan önce olmalıdır.

İlgili Rehberler

Markanızı baştan koruma altına almak ve benzer ihtilafları önlemek için marka tescili hizmetimizi inceleyebilirsiniz. Marka başvurunuz reddedildiyse atılacak adımlar için Markam Reddedildi: Ne Yapmalı? rehberimiz de faydalı olacaktır.

Sonuç

Ticaret unvanınız, sadece şirketinizin resmi kimliği değil; aynı zamanda SMK m. 6/6 kapsamında size sonraki marka başvurularına karşı itiraz ve hükümsüzlük hakkı veren bir sınai mülkiyet varlığıdır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadı, bu hakkı kullanırken fiili kullanım ispatına gerek olmadığını, esas sözleşmenizdeki faaliyet konularının yeterli olduğunu açıkça kabul etmektedir.

Bununla birlikte bu koruma sınırsız değildir; rakip markanın kapsadığı alan, sizin esas sözleşmenizdeki ve eylemli faaliyet alanınızla örtüşmelidir. Bu dengeyi doğru kurgulamak, itirazınızın veya davanızın başarı şansını doğrudan belirler. SMK m. 6/6 kapsamındaki süreçler kesin süreler ve titiz bir esas sözleşme yorumu gerektirdiğinden, vakit kaybetmeden bir marka vekili veya avukatla görüşmeniz önemlidir.

İtiraz ve hükümsüzlük sürecinizde destek almak için Aylar Patent ekibiyle iletişime geçebilirsiniz. Tüm süreç için 0541 723 85 52 numaralı hattımızdan ya da bilgi@aylarpatent.com adresiyle bize ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Spesifik durumunuz için lütfen uzman görüşü alınız.

Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR

✅ Avukat Marka Vekili Av. Atakan AYLAR
Marka Vekilliği Sicil No: 2890
Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
✅ İletişim 0541 723 85 52
✅ Mail bilgi@aylarpatent.com