Kötü Niyetli Marka Tescili: Nasıl İspat Edilir, Hükümsüzlük Nasıl İstenir? (2026)

Hazırlayan: Av. Atakan Aylar, Ankara Barosu (sicil no 40239) ve TÜRKPATENT marka vekili (sicil no 2890) · Son güncelleme: 3 Kasım 2026 · Yargıtay kararları Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki tam metinlerinden incelenmiştir.

1 Temeller

Kötü niyetli marka tescili nedir?

Kötü niyetli marka tescili, marka sisteminin amacına aykırı olarak, bir işaretin gerçek bir ticari kullanım için değil başkasını engellemek, ondan bedel koparmak veya emeğinden haksız yararlanmak için tescil ettirilmesidir.

Kanun “kötü niyet” kavramını tanımlamaz. Ölçüyü, herkesin haklarını kullanırken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğunu söyleyen Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 2. maddesi ile Yargıtay kararları belirler. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’ne göre kötü niyet için “markayı kullanma niyeti olmaksızın sırf rakiplerine karşı kullanma, marka stoklama, marka ticareti yapma gibi hallerinden en az birinin mevcut olması gerekli”dir (K. 2026/3050).

Bu tanım iki şeyi birlikte anlatır. Birincisi, kötü niyet bir amaç meselesidir; iki markanın birbirine benzemesi tek başına bunu göstermez. İkincisi, amaç kişinin iç dünyasında kaldığı için mahkeme onu dış olgulardan çıkarır: taraflar arasındaki eski ilişki, başvurunun zamanlaması, markanın hiç kullanılmaması, sonradan gelen satış teklifi gibi. Bu yüzden kötü niyet davaları, hukuki tartışmadan çok delil düzenine dayanan davalardır.

Bu soruya kanunun cevabı açıktır: kötü niyetle alınmış bir tescil kalıcı bir hak doğurmaz. Fakat bu sonuca ulaşmak için Nehir Hanım’ın kötü niyeti iddia etmesi değil, ispat etmesi gerekir. Kötü niyet dosyalarında delil stratejisi baştan kurulmalıdır; bu nedenle bir marka avukatı ile ilişkiyi ve tarihleri gösteren belgelerin erken aşamada derlenmesi, sonradan telafisi güç eksiklikleri önler.

Kanun kötü niyetli marka başvurusunu nasıl düzenler?

Kötü niyetli marka başvurusu, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nda (SMK) hem bir ret hem de bir hükümsüzlük sebebi olarak düzenlenmiştir. Dört hüküm birlikte okunmalıdır:

• SMK m. 6/9: Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Kurum, başvuruyu incelerken kötü niyeti kendiliğinden araştırmaz; bunu ileri sürmek hak sahibine düşer.
• SMK m. 25/1: m. 5 veya m. 6’da sayılan hâllerden biri varsa mahkeme markanın hükümsüzlüğüne karar verir. 6/9 da bu hâllerden biri olduğu için kötü niyetle tescil edilmiş marka mahkemede hükümsüz kılınabilir.
• SMK m. 25/6: Önceki marka sahibi, sonraki markanın kullanıldığını bildiği hâlde birbirini izleyen beş yıl sessiz kalırsa artık hükümsüzlük isteyemez; ancak sonraki tescil kötü niyetli değilse. Kötü niyet, bu hak kaybını işletmeyen istisnadır.
• SMK m. 27/3: Hükümsüzlüğün geriye etkisi bazı kesinleşmiş kararları ve uygulanmış sözleşmeleri etkilemez; ancak marka sahibinin kötü niyetinden veya ağır ihmalinden doğan tazminat talepleri saklıdır.

Görüldüğü gibi kötü niyet, hükümsüzlük davasında üç ayrı yerde sonuç doğurur: bağımsız bir dava sebebidir, sessiz kalma savunmasını devre dışı bırakır ve tazminat imkânını açık tutar. Bu yüzden önceki bir markaya benzerlik gibi başka bir dayanak bulunsa bile, olgular elveriyorsa kötü niyet ayrıca ve gerekçeli olarak ileri sürülmelidir.

Kötü niyet ile benzerlik itirazı arasındaki fark nedir?

Benzerlik itirazı iki işareti karşılaştırır; kötü niyet iddiası ise başvuru sahibinin davranışını inceler. Önceki bir markaya benzerlik (SMK m. 6/1) dayanağında soru “iki marka karıştırılır mı?” iken, kötü niyet (m. 6/9) dayanağında soru “bu kişi markayı neden tescil ettirdi?” olur. İki dayanak aynı dosyada birlikte ileri sürülebilir; ancak ispat konuları ve doğurdukları sonuçlar farklıdır.

Aşağıdaki karşılaştırma iki dayanağı yan yana gösterir. Karşılaştırmadaki “tüm mal ve hizmetler” bilgisi, Yargıtay’ın onadığı bir ilk derece kararına dayanır: o dosyada mahkeme, kötü niyetli tescilin markanın kapsadığı tüm mallar için hükümsüzlük sonucu doğurduğunu kabul etmiştir (K. 2024/8763).

Örnek senaryoda Nehir Hanım’ın tescilli bir markası olmadığı için m. 6/1’e dayanamaz. Onun dayanakları, tescilsiz kullanım yoluyla elde ettiği önceki hak (m. 6/3) ile eski çalışanının kötü niyetidir (m. 6/9). Tescilsiz markayı önce kullananın yol haritası markamı başkası tescil ettirdi yazımızda ayrıca anlatılmıştır.

2 Kötü niyetin görünümleri ve ispatı

Hangi durumlar kötü niyetli marka başvurusu sayılır?

Kötü niyetli marka başvurusu, Yargıtay kararlarında ortaya çıkan birkaç tipik davranış kalıbında görülür: rakibi engelleme, kullanmadan stoklama, markayı gerçek sahibine satmaya çalışma ve kendisine duyulan güveni kötüye kullanma. Kanun bu kalıpları saymaz; her dosyada olgular bir bütün olarak değerlendirilir. Aşağıdaki şema, kararlarda kötü niyetin dayanağı yapılan başlıca göstergeleri bir araya getirir.

Güven ilişkisinin kötüye kullanılması: eski ortak, çalışan, vekil

Kötü niyetin en açık görüldüğü dosyalar, başvuru sahibinin markayı bir güven ilişkisi sayesinde öğrendiği dosyalardır. Yargıtay’ın onadığı bir kararda, davacı şirketin eski ortağı şirketin markasıyla benzer bir marka başvurusu yapmış, markayı ondan devralan davalının ise davacı şirketin marka başvurularını takip eden marka vekili olduğu anlaşılmıştı. Mahkeme, davacının markalarını bilerek aynı şekilde tescil ettirmenin kötü niyetli olduğunu kabul ederek markayı hükümsüz kılmıştır (K. 2024/8763).

Benzer bir dosyada, şirketten ayrılan eski ortağın kurduğu şirket, ayrıldığı şirkete ait markanın esas unsurunu tescil ettirmiş; ilk derece mahkemesi önceki ticari ilişki nedeniyle kötü niyeti kabul etmiş ve karar Yargıtay’ca onanmıştır (K. 2024/5728). Bu iki dosyanın ortak noktası, ilişkinin belgelerle gösterilmiş olmasıdır: ortaklık kayıtları, vekâlet ilişkisi, sicil kayıtları.

Distribütör, bayi ve temsilcinin markayı kendi adına alması

Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmadan ve haklı bir sebep bulunmadan markayı kendi adına tescil ettirmesi kanunda ayrı bir sebep olarak düzenlenmiştir (SMK m. 6/2). Bu durumda marka sahibi yalnızca hükümsüzlük değil, şartları varsa kullanımın yasaklanmasını ve tescilin kendisine devredilmesini de isteyebilir (SMK m. 10). Böyle dosyalarda kötü niyet (m. 6/9) ikinci bir dayanak olarak da ileri sürülebilir. Devir yolunun şartları ve kararlar distribütör markayı kendi adına tescil ettirdi yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Tanınmış veya yurt dışında kullanılan markanın kapılması

Bilinen bir markanın itibarından yararlanmak için yapılan başvuru da kötü niyet göstergesidir; ancak tanınmışlık ayrı bir ispat konusudur ve kendi bentlerine (m. 6/4, 6/5) dayanır. Tanınmışlığın ölçütleri tanınmış marka rehberimizde anlatılmıştır. Yurt dışında kullanılan bir markanın Türkiye’de başkası adına tescil ettirilmesi ise ayrıca dikkat ister: marka hukukunda ülkesellik ilkesi geçerli olduğundan bu durum tek başına kötü niyet sayılmamaktadır.

Hangi olgular tek başına kötü niyet sayılmaz?

Benzerlik, önceki markadan haberdar olmak veya yurt dışındaki bir markanın Türkiye’de tescil ettirilmesi, başka bir emare yoksa tek başına kötü niyet sayılmamaktadır. Bu başlık, kötü niyet iddiasının neden dikkatle kurulması gerektiğini gösterir; incelediğimiz kararlarda iddia birkaç kez reddedilmiştir.

• Harf benzerliği yetmez. Bölge adliye mahkemesi, davacı markasındaki iki harfin yerini değiştirerek tescil yaptıran davalıyı kötü niyetli saymıştı. Yargıtay, kötü niyet için kullanma niyeti olmaksızın rakibe karşı kullanma, stoklama veya marka ticareti gibi hâllerden en az birinin bulunması gerektiğini hatırlatmış; davalı markalarının tescilden beri kullanıldığını belirterek kararı bozmuştur (K. 2026/3050).
• Yurt dışındaki tescil Türkiye’de kendiliğinden koruma sağlamaz. Yurt dışında kullanılan bir gıda markasının gerçek sahibi olduğunu ileri süren davacının dosyasında ilk derece mahkemesi, davalının yurt dışında tescilli markaları tesadüf olamayacak sıklıkta kendi adına tescil ettirdiğini kabul ederek markayı hükümsüz kılmıştı. Bölge adliye mahkemesi bu kararı kaldırmış; ülkesellik ilkesi karşısında yurt dışı markalarının Türkiye’de tescilli, kullanılan veya bilinir olduğunun kanıtlanmadığını ve başkaca bir kötü niyet emaresi bulunmadığını belirterek davayı reddetmiş, Yargıtay da bu kararı onamıştır (K. 2024/3981).
• Haberdar olmak tek başına yetmez. Yurt dışındaki bir elektronik oyun markasıyla aynı ibareyi Türkiye’de tescil ettiren davalının, televizyon programı ve röportajlarda dünyadaki benzer örnekleri incelediğini söylemesi ilk derece mahkemesince kötü niyet delili sayılmıştı. Bölge adliye mahkemesi, davacının Türkiye’de öncelikli kullanımını ispat edemediğini ve davalının markadan haberdar olmasının tek başına kötü niyeti göstermediğini belirterek davayı reddetmiş; karar onanmıştır (K. 2024/3224).

Bu kararlardan çıkan ortak sonuç şudur: kötü niyet, “benzer” veya “biliyordu” demekle kurulmaz. Bilmenin yanına bir amaç göstergesi eklenmelidir; örneğin markanın hiç kullanılmaması, gerçek sahibine satış teklifi, ilişkinin sona ermesinin hemen ardından yapılan başvuru veya kişinin aynı yöntemle başka markaları da toplaması.

Kötü niyet nasıl ispat edilir?

Kötü niyet, iddia eden tarafından somut olgularla ispat edilir; çünkü TMK m. 3’e göre kanunun iyi niyete sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyi niyetin varlığıdır. Mahkeme, kişinin niyetini doğrudan göremeyeceği için olguların bir bütün olarak hangi amaca işaret ettiğine bakar. Değerlendirmenin odağında başvurunun yapıldığı an vardır: kanun “kötü niyetle yapılan başvuruları” ret ve hükümsüzlük sebebi saydığından, o tarihte başvuru sahibinin neyi bildiği ve neyi amaçladığı belirleyicidir.

Aşağıdaki liste, kötü niyet iddiası için toplanması gereken delil gruplarını sıralar:

1. İlişkiyi gösteren belgelerOrtaklık kayıtları, iş sözleşmesi ve SGK kaydı, distribütörlük veya bayilik sözleşmesi, marka vekilliği yazışmaları, e-postalar.
2. Önceliği gösteren tarihli kullanım delilleriFaturalar, ambalaj ve katalog örnekleri, tabela fotoğrafları, tarih damgalı internet sayfası ve sosyal medya kayıtları, fuar katılımları.
3. Başvurunun zamanlamasıİlişkinin bitişi, bir anlaşmazlık veya sizin başvurunuz ile karşı tarafın başvurusu arasındaki süre.
4. Kullanmama ve satış teklifiTescilli markanın hiç kullanılmadığını gösteren araştırmalar; devir veya lisans karşılığı bedel isteyen yazışmalar ve ihtarnameler.
5. Başvuru sahibinin diğer başvurularıAynı kişinin başka işletmelerin markalarını da toplayıp toplamadığı; sicil kayıtları marka sorgulama ile ön kontrol edilebilir. Yurt dışı markalarında bu örüntünün Türkiye’deki bilinirlik ve kullanım deliliyle desteklenmesi gerekir (K. 2024/3981).
6. Kamuya açık beyanlarRöportaj, sosyal medya paylaşımı veya tanıtım metinleri; ancak yalnızca haberdar olmayı gösteren beyan yeterli görülmeyebilir (K. 2024/3224).

Kötü niyet delilleri zamanla kaybolabilir: sosyal medya hesapları kapanır, internet sayfaları değişir, tanıklar ulaşılamaz hâle gelir. Bu nedenle dava açılmadan önce, gerekirse mahkemeden delil tespiti istenmesi değerlendirilmelidir. Tedbir ve delil tespiti konusu marka davasında ihtiyati tedbir yazımızda anlatılmıştır.

3 Kötü niyetli tescile karşı yollar

Kötü niyetli marka tesciline karşı hangi yollar var?

Kötü niyetli marka tesciline karşı izlenecek yol, karşı tarafın markasının hangi aşamada olduğuna göre belirlenir: başvuru Bültende yayımdaysa itiraz, marka tescil edildiyse hükümsüzlük davası, size karşı dava açıldıysa savunma ve gerekirse karşı dava. Aşağıdaki şema üç durumu sırasıyla gösterir.

Başvuru yayımdayken kötü niyet itirazı nasıl yapılır?

Başvuru Resmî Marka Bülteni’nde yayımlandıktan sonra, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde TÜRKPATENT’e itiraz edilir ve itirazda kötü niyet (m. 6/9) gerekçeli olarak gösterilir (SMK m. 18). Kurum m. 6’daki sebepleri kendiliğinden incelemediğinden, kötü niyet itirazda ileri sürülmezse değerlendirilmez. Kötü niyeti gösteren belgeler (sözleşme, yazışma, kullanım delilleri) itiraz dilekçesine eklenmelidir.

İtiraz reddedilirse karara karşı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’na (YİDK) itiraz edilir; YİDK kararına karşı ise Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde dava açılabilir. Bu davada YİDK kararının iptaliyle birlikte, marka bu arada tescil edilmişse hükümsüzlük de istenebilir. Süreler ve usul için YİDK kararına itiraz ve benzer marka itirazı yazılarımıza bakabilirsiniz.

İtiraz süresini kaçırmak hakkı ortadan kaldırmaz; yol hükümsüzlük davasına döner. Ancak itiraz aşamasında sonuç almak, dava sürecine göre daha kısa ve öngörülebilirdir. Bu nedenle markanıza benzer başvuruları Bültende izlemek, kötü niyetli başvuruyu en erken aşamada durdurmanın yoludur.

Kötü niyetli tescilin hükümsüzlüğü nasıl istenir?

Tescil edilmiş kötü niyetli markanın hükümsüzlüğü, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde, dava tarihinde sicilde marka sahibi olarak kayıtlı kişiye karşı açılacak davayla istenir (SMK m. 25/1, 25/3, 156). Dava dilekçesinin kurgusu ve zorunlu unsurları marka hükümsüzlük davası dilekçesi yazımızda ayrıca anlatılmıştır. Kötü niyet dosyalarına özgü noktalar şunlardır:

• Davacı: Hükümsüzlüğü, menfaati olan herkes isteyebilir (m. 25/2). Kötü niyet dayanağında davacının Türkiye’de tescilli bir markası bulunması şart değildir; ancak tescilin kendi hukuki durumunu etkilediğini, yani dava açmakta menfaati bulunduğunu göstermesi gerekir.
• Davalı: Sicildeki marka sahibidir; TÜRKPATENT hükümsüzlük davasında taraf gösterilmez (m. 25/3; K. 2024/5728). Marka dava öncesinde başkasına devredilmişse devralan davalı olur; devralanın da kötü niyetli olduğu ayrıca gösterilebilir (K. 2024/8763).
• Mahkeme: Bağımsız hükümsüzlük davasında kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (m. 156/5); YİDK kararının iptali de isteniyorsa dava Ankara’da görülür (m. 156/2). Ayrıntı Ankara Fikri ve Sınai Haklar Mahkemeleri yazımızdadır.
• Talep: Markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini. Kötü niyet kabul edildiğinde hükümsüzlük markanın kapsadığı tüm mallar için verilebilir (K. 2024/8763); kötü niyet ispat edilemez de yalnızca benzerlik kalırsa, karar benzer mal ve hizmetlerle sınırlanır (m. 25/5).
• Arabuluculuk: Hükümsüzlük talebinin konusu bir miktar para olmadığı için TTK m. 5/A kapsamında değildir. Aynı davada tazminat da istenecekse, tazminat talebi için arabuluculuk değerlendirilmelidir.

Kötü niyetli tescilde beş yıllık sessiz kalma işler mi?

Hayır; sonraki tescil kötü niyetliyse, önceki hak sahibinin beş yıl sessiz kalması hükümsüzlük istemesine engel olmaz. SMK m. 25/6’ya göre önceki marka sahibi, sonraki markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde birbirini izleyen beş yıl sessiz kalırsa, sonraki tescil “kötüniyetli olmadıkça” markasını hükümsüzlük gerekçesi olarak ileri süremez. Kanun, sessiz kalma korumasını yalnızca iyi niyetli sonraki marka sahibine tanımıştır.

Aynı düşünce, kanundaki beş yıllık kuralın dışında kalan uyuşmazlıklarda da geçerlidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, TMK m. 2’ye dayanan sessiz kalma yoluyla hak kaybını açıklarken, bu sonucun doğması için “her şeyden önce ticaret unvanını sonradan tescil ettiren ve markasal olarak kullanan kişinin iyiniyetli olması gerekir. Zira bu kişi kötüniyetli ise sessiz kalma yoluyla hak kaybından söz edilemez” demiştir (HGK K. 2025/798). Karar bir tecavüz davasına ilişkindir; ancak iyi niyet şartının sessiz kalmanın özü olduğunu açıkça ortaya koyar.

Bu istisna, kötü niyet iddiasını kolaylaştırmaz; tersine, sessiz kalmanın gündemde olduğu dosyalarda kötü niyetin daha dikkatli incelendiğini gösterir. Bölge adliye mahkemesinin, harf değişikliğinden yola çıkarak kötü niyeti kabul edip sessiz kalma savunmasını bu gerekçeyle dışladığı dosyada Yargıtay kararı bozmuş ve sessiz kalma konusunun yeniden incelenmesini istemiştir (K. 2026/3050). Beş yıl dolmuşsa, kötü niyet somut ve güçlü delillerle kurulmalıdır.

Sürenin ne zaman başladığı, neyin sessizliği bozduğu ve devrin etkisi gibi ayrıntılar marka hükümsüzlük davasında zamanaşımı ve sessiz kalma yazımızda anlatılmıştır.

Hükümsüzlük kararından sonra: tazminat ve tecavüz davası

Kötü niyetli tescilin hükümsüzlüğüne karar verildiğinde marka, başvuru tarihinden itibaren hiç korunmamış sayılır ve karar kesinleşince sicilden terkin edilir (SMK m. 27/1, 27/7). Bu sonuç, kötü niyetli tescil sahibinin o markaya dayanarak gönderdiği ihtarnameleri ve açtığı davaları dayanaksız bırakır. Hükümsüzlüğün geriye etkisi ve istisnaları ana rehberin karar ve sonuçları bölümünde tablo hâlinde gösterilmiştir.

Kötü niyet, hükümsüzlükten sonra da sonuç doğurur. SMK m. 27/3, geriye etkinin bazı kesinleşmiş kararları ve uygulanmış sözleşmeleri etkilemeyeceğini söylerken, marka sahibinin kötü niyetinden veya ağır ihmalinden doğan zararların tazmini talebini saklı tutar. Kötü niyetli tescil sahibi bu marka altında ürün satmış veya gerçek hak sahibinin kullanımını engellemişse, şartları varsa marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet talepleri ile tazminat gündeme gelebilir.

Hükümsüzlük, tecavüzün tespiti ve men’i talepleri aynı davada birlikte ileri sürülebilir. Yargıtay’ın onadığı bir dosyada davacı, hükümsüzlükle birlikte davalıya ait alan adının iptalini ve internet sitesine erişimin engellenmesini de istemiştir; dava, kötü niyet ispat edilemediği için bütünüyle reddedilmiştir (K. 2024/3224). O dosyada ek talepler de kötü niyetli tescil iddiasına dayandığından, kötü niyet ispat edilemeyince hepsi birlikte sonuçsuz kalmıştır; her talebin kendi dayanağıyla ayrıca kurulması bu yüzden önemlidir. Tecavüz davasının şartları marka hakkına tecavüz davası, tazminat hesabı marka tecavüzü tazminatı yazılarımızda ele alınmıştır.

4 Yargıtay ne diyor?

Sınıf sayısına göre ödenecek resmî tutarları marka tescil ücreti rehberimizde hesaplayabilirsiniz.

Yargıtay kararlarında kötü niyetli marka tescili

Yargıtay kararları, kötü niyetin belgelenmiş bir güven ilişkisi veya somut bir amaç göstergesiyle kabul edildiğini, yalnızca benzerlik veya haberdar olma iddiasıyla ise reddedildiğini göstermektedir. Aşağıdaki altı karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu’nun 2024–2026 yıllarında verdiği kararlardır; ikisi kötü niyeti kabul eden, üçü reddeden, biri sessiz kalma ile iyi niyet ilişkisini açıklayan kararlardır.

1. Kötü niyetin kabul edildiği kararlar

2. Kötü niyet iddiasının reddedildiği kararlar

3. Kötü niyet ve sessiz kalma

Karar metinleri Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’nden alınmıştır. Yargıtay’ın yayımladığı metinlerde bazı marka ve taraf adları anonimleştirilmiştir. Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi sicil kayıtları ve delilleriyle ayrıca değerlendirilir.

5 Strateji

Kötü niyet iddiasıyla dava açmadan önce kontrol listesi

Kötü niyet iddiasıyla dava açmadan önce, markanın aşaması, kötü niyetin amaç göstergesi, ilişki delili, süre ve yan dayanaklar ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Aşağıdaki sorular, Bölüm 2 ve 3’teki kuralları uygulamaya çevirir.

1. Karşı tarafın markası tescilli mi, yoksa başvuru aşamasında mı?Başvuru aşamasındaysa yol itirazdır (m. 18); tescil edilmemiş başvuruya hükümsüzlük davası erken sayılır.
2. Aramızda belgelenebilir bir ilişki var mı?Ortaklık, iş sözleşmesi, vekâlet, distribütörlük, tedarik. İlişki varsa m. 6/2 ve m. 10 de değerlendirilmelidir.
3. “Biliyordu” olgusunun yanında bir amaç göstergesi var mı?Kullanmama, bedel talebi, ilişkinin bitişini izleyen başvuru, başka markaların da toplanması.
4. Kötü niyet dışında hangi dayanaklar var?Tescilli markanız varsa m. 6/1; tescilsiz kullanımınız varsa m. 6/3; unvanınız varsa m. 6/6; tanınmışlık varsa m. 6/4–5.
5. Beş yıllık sessizlik tartışılabilir mi?Kullanımı ne zaman öğrendiniz? Beş yıl dolmuşsa dava büyük ölçüde kötü niyetin ispatına dayanacaktır.
6. Kendi başvurunuzu yaptınız mı?Hükümsüzlük kararı, sicildeki engeli kaldırır ama size kendiliğinden marka hakkı vermez; marka tescili başvurusu ayrıca yapılmalıdır.

Markanıza kötü niyet iddiasıyla dava açıldıysa

Markanıza kötü niyet iddiasıyla hükümsüzlük davası açıldıysa, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren işleyen iki haftalık cevap süresi içinde, markayı neden ve nasıl seçtiğinizi belgelerle anlatan bir savunma hazırlanmalıdır (HMK m. 127). Zorunlu hâllerde bu süre içinde başvurarak, bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre istenebilir. Kararlardan çıkan başlıca savunma eksenleri şunlardır:

• Gerçek kullanım: Markanın tescilden beri kullanıldığını gösteren faturalar ve tanıtım belgeleri, stoklama ve engelleme iddiasını zayıflatır (K. 2026/3050).
• Bağımsız seçim: İşaretin nasıl ortaya çıktığı (ör. bir kısaltmanın açılımı, aile adı) ve başvuru tarihindeki bilgi düzeyiniz anlatılmalıdır.
• Ülkesellik: Davacının dayandığı marka yalnızca yurt dışında tescilliyse, Türkiye’de kullanım ve bilinirlik ispatı davacıya düşer (K. 2024/3981).
• Sessiz kalma: Davacı beş yılı aşkın süre kullanımınızı bildiği hâlde sessiz kaldıysa m. 25/6 savunması ileri sürülür; bu savunma ancak iyi niyetinizi gösterebildiğiniz ölçüde sonuç verir (HGK K. 2025/798).
• Usul: Kullanmama def’i gibi savunmalar cevap dilekçesinde açıkça bildirilmelidir; sonradan ileri sürülen savunma, savunmanın genişletilmesi yasağına takılabilir (HMK m. 141). Ayrıntılar marka davasında savunmalar yazımızdadır.

Davacı ve davalı açısından hangi soruların hangi sonuca götürdüğünü aşağıdaki karar ağacı özetler.

Kötü niyet iddiasında sık yapılan hatalar

Kötü niyet iddiasında hak kaybına yol açabilecek başlıca hatalar, amacı göstermeden yalnızca benzerliğe dayanmak, yanlış aşamada dava açmak ve süre tartışmasını öngörmemektir. İncelenen kararlarda görülen hatalar şunlardır:

1. Kötü niyeti yalnızca benzerliğe dayandırmakHarf değişikliği veya ortak kelime tek başına yeterli görülmez (K. 2026/3050).
2. “Biliyordu” demekle yetinmekHaberdar olmanın yanında amaç göstergesi gerekir (K. 2024/3224).
3. Yurt dışı tescile güvenmekTürkiye’de kullanım, bilinirlik veya ilişki delili sunulmalıdır (K. 2024/3981).
4. Tescil edilmemiş başvuruya hükümsüzlük davası açmakDava erken sayılır; yol itirazdır (K. 2024/3981).
5. TÜRKPATENT’i davalı göstermekHusumetten ret ve Kurum lehine vekâlet ücreti (K. 2024/5728).
6. Kendi başvurusunu yapmamakHükümsüzlük kararı size marka hakkı vermez; tescil başvurusu ayrıca gerekir (SMK m. 7/1).

Kötü niyetli marka tescili terimler sözlüğü

Kötü niyetli marka tescili dosyalarında sık geçen terimlerin sade karşılıkları aşağıdadır.

Kötü niyet

Markanın gerçek kullanım için değil; rakibi engellemek, markayı stoklamak, satmak veya güven ilişkisini kötüye kullanmak amacıyla tescil ettirilmesi (SMK m. 6/9).

Dürüstlük kuralı

Herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken uymak zorunda olduğu ilke; hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk korumaz (TMK m. 2).

İyi niyet karinesi

Kanunun iyi niyete sonuç bağladığı durumlarda asıl olanın iyi niyet olması; bu yüzden kötü niyeti iddia eden ispat eder (TMK m. 3).

Engelleme markası

Kullanılmak için değil, rakibin pazara girmesini veya tescil almasını önlemek için alınan marka.

Marka stoklama

Gerçek bir kullanım planı olmadan markaları biriktirmek.

Ticari vekil veya temsilci

Marka sahibi adına veya onun ürünleriyle ticari faaliyet yürüten distribütör, bayi, acente gibi kişiler; izinsiz başvuruları m. 6/2 ve m. 10 kapsamındadır.

Ülkesellik ilkesi

Marka korumasının tescil edildiği ülkeyle sınırlı olması; yurt dışındaki tescil Türkiye’de kendiliğinden koruma sağlamaz.

Hükümsüzlük

Tescil anındaki bir kusur nedeniyle markanın mahkeme kararıyla başvuru tarihinden itibaren ortadan kaldırılması (SMK m. 25, 27).

Sessiz kalma yoluyla hak kaybı

Önceki hak sahibinin sonraki kullanımı bildiği hâlde beş yıl sessiz kalması nedeniyle hükümsüzlük isteyememesi; kötü niyetli tescilde işlemez (SMK m. 25/6).

Terkin

Kesinleşen hükümsüzlük kararından sonra markanın sicilden silinmesi (SMK m. 27/7).

Husumet

Davanın doğru kişi tarafından ve doğru kişiye karşı açılması; hükümsüzlük davasında davalı sicildeki marka sahibidir.

Sıkça sorulan sorular

Kaynaklar

• 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (m. 6, 7, 10, 18, 25, 27, 156)
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m. 2, 3)
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 127, 141)
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m. 5/A)
• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu kararları: Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (her kararın bağlantısı ilgili kartta yer almaktadır)

Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR

Avukat Marka Vekili	Av. Atakan AYLAR Marka Vekilliği Sicil No: 2890 Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
Profil	Hakkımızda · LinkedIn · Marka avukatı
İletişim	0541 723 85 52
E-posta	bilgi@aylarpatent.com