Marka hükümsüzlük davası için kanunda genel bir zamanaşımı yoktur; ancak önceki marka sahibi, sonraki markanın kullanımını bilerek beş yıl sessiz kalırsa, kötü niyet yoksa markasına dayanarak hükümsüzlük isteyemez (SMK m. 25/6).
İçindekiler
- Bölüm 1 — Kısa cevap ve kavramlar
- Marka hükümsüzlük davası zamanaşımı var mı? Kısa cevap
- Zamanaşımı, hak düşürücü süre ve sessiz kalma: farkları nedir?
- Bölüm 2 — Beş yıl kuralı
- SMK m. 25/6: sessiz kalma yoluyla hak kaybının şartları
- Hükümsüzlük davası süresi ne zaman başlar?
- Bilme veya bilmesi gerekme nasıl ispat edilir?
- Sessizliği ne bozar: dava, itiraz ve ihtarname
- Marka devredilirse beş yıllık süre yeniden başlar mı?
- Bölüm 3 — İstisnalar ve sınırlar
- Kötü niyet istisnası: beş yıl dolsa da hükümsüzlük istenebilir mi?
- Mutlak sebeplere dayalı hükümsüzlük davasında süre var mı?
- Tescilsiz marka ve ticaret unvanında sessiz kalma
- Hükümsüzlük davası ile tecavüz davasında sessiz kalma farkı
- Bölüm 4 — Uygulama
- Sessiz kalma savunması hükümsüzlük davasında nasıl ileri sürülür?
- Hak düşürücü süreyi kaçırmamak için kontrol listesi
- Bölüm 5 — Yargıtay ne diyor?
- Yargıtay kararlarında hükümsüzlük davası süresi ve sessiz kalma
- Terimler sözlüğü
- Sıkça sorulan sorular
- Kaynaklar
1 Kısa cevap ve kavramlar
Marka hükümsüzlük davası zamanaşımı var mı? Kısa cevap
Marka hükümsüzlük davası için 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nda (SMK) genel bir zamanaşımı veya dava açma süresi öngörülmemiştir; tek süre sınırı, SMK m. 25/6’daki beş yıllık sessiz kalma kuralıdır. Bu kural da herkes için işlemez: yalnızca önceki marka sahibinin, sonraki markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde beş yıl boyunca harekete geçmemesi durumunda, o önceki markaya dayanarak hükümsüzlük istenmesini engeller. Sonraki tescil kötü niyetliyse beş yıl dolmuş olsa bile engel yoktur.
Bu ayrıntı önemlidir, çünkü konu farklı kaynaklarda iki zıt biçimde anlatılır. Bir görüşe göre hükümsüzlük davası “hiçbir süreye bağlı değildir”; diğerine göre ise dava “tescilden itibaren beş yıl içinde açılmalıdır”. İkisi de eksiktir. Kanunda tescilden başlayan bir dava süresi yoktur; ama beş yıllık sessizlik, şartları varsa önceki markayı hükümsüzlük gerekçesi olmaktan çıkarır. Yargıtay da sürenin tescil tarihinden değil, bilinen kullanımdan işleyebileceğini kabul etmektedir (K. 2025/1973).
Nur Hanım’ın “Defne Sabun” markası 2012’den beri 3. sınıfta (sabun ve kozmetik) adına tescillidir. Bir rakip, “Defne Doğal Sabun” adlı ürünleri 2017’de satmaya başlamış, aynı adı 2018’de kendi adına tescil ettirmiştir. Nur Hanım bu ürünleri ilk kez 2019 sonbaharında bir fuarda görmüş, ancak bir şey yapmamıştır. Kasım 2026’da avukatına sorduğu soru şudur: “Rakibin markası için hükümsüzlük davası açmakta geç kaldım mı?”
Bu sorunun cevabı tek bir tarihe bakılarak verilemez. Nur Hanım’ın kullanımı ne zaman öğrendiği, o tarihten sonra hiçbir girişimde bulunup bulunmadığı ve rakibin tescilinin kötü niyetli olup olmadığı ayrı ayrı incelenmelidir.
Zamanaşımı, hak düşürücü süre ve sessiz kalma: farkları nedir?
Zamanaşımı, hakkın kendisini değil, o hakkın dava yoluyla zorla elde edilmesi imkânını ortadan kaldıran ve ancak karşı tarafça ileri sürülürse dikkate alınan bir süredir; hak düşürücü süre ise dolduğunda hakkın kendisini sona erdirir ve hâkim tarafından kendiliğinden gözetilir. Günlük dilde ikisine de “zamanaşımı” denir; hukuki sonuçları ise farklıdır.
Sessiz kalma yoluyla hak kaybı üçüncü bir kavramdır. Hak sahibinin, başkasının kullanımını bildiği hâlde uzun süre ses çıkarmaması nedeniyle o kişiye karşı hakkını ileri sürememesidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, bu ilkenin dayanağının Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 2. maddesindeki dürüstlük kuralı olduğunu ve SMK ile ilk kez hükümsüzlük davaları için beş yıllık bir sürenin kanuna girdiğini belirtmiştir (HGK K. 2025/798). Aşağıdaki şema dört kavramı yan yana gösterir.
Şema 1 — Zamanaşımı mı, hak düşürücü süre mi, sessiz kalma mı?
- ZamanaşımıSüre dolunca hak sona ermez; borçlu, borcunu ödemekten kaçınma imkânı kazanır. Karşı taraf ileri sürmezse dikkate alınmaz. Marka tecavüzünden doğan tazminat taleplerinde Türk Borçlar Kanunu’nun zamanaşımı hükümleri uygulanır (SMK m. 157).
- Hak düşürücü süreSüre dolunca hakkın kendisi düşer; hâkim bunu kendiliğinden gözetir. Yargıtay, SMK m. 25/6’daki beş yıllık süreyi hak düşürücü süre olarak nitelendirir (K. 2025/5647).
- Sessiz kalma yoluyla hak kaybıBilinen kullanıma uzun süre katlanan hak sahibi, artık o kullanıcıya karşı hakkını ileri süremez. Hükümsüzlük için kanuni süre beş yıldır (SMK m. 25/6).
- Dürüstlük kuralı (TMK m. 2)Kanunda süre olmayan tecavüz ve haksız rekabet davalarında sessiz kalma, somut olayın özelliklerine göre bu kural çerçevesinde değerlendirilir (HGK K. 2025/798).
Kavramlar arasındaki bu fark, davadaki savunmanın adını ve işleyişini de belirler. Hukuk Genel Kurulu, sessiz kalma nedeniyle dava açılamayacağı savunmasının “bir def’i olmayıp itirazdır” olduğunu, bu nedenle dosyadan anlaşılabiliyorsa hâkimin bunu kendiliğinden dikkate alması gerektiğini vurgulamıştır (HGK K. 2025/798).
- Hükümsüzlük davası için kanunda genel bir zamanaşımı veya dava açma süresi yoktur.
- Tek kanuni sınır, önceki marka sahibini bağlayan beş yıllık sessiz kalma kuralıdır (SMK m. 25/6).
- Yargıtay bu beş yılı hak düşürücü süre sayar; süre tescilden değil, bilinen kullanımdan işleyebilir.
- Sonraki tescil kötü niyetliyse beş yıl dolmuş olsa da hükümsüzlük istenebilir.
2 Beş yıl kuralı
SMK m. 25/6: sessiz kalma yoluyla hak kaybının şartları
Sessiz kalma yoluyla hak kaybının hükümsüzlük davasında sonuç doğurması için beş şartın birlikte bulunması gerekir: önceki tarihli bir marka, sonraki tarihli markanın kullanılması, bu kullanımın bilinmesi veya bilinmesi gerekmesi, birbirini izleyen beş yıllık sessizlik ve sonraki tescilin kötü niyetli olmaması. Hükmün tam metni şöyledir: “Marka sahibi, sonraki tarihli bir markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde bu duruma birbirini izleyen beş yıl boyunca sessiz kalmışsa, sonraki tarihli marka tescili kötüniyetli olmadıkça, markasını hükümsüzlük gerekçesi olarak ileri süremez.”
- Önceki tarihli bir marka bulunmalıdır.Kural, hükümsüzlüğü isteyen kişinin kendi önceki markasına dayandığı durum için yazılmıştır. Davacının dayanağı ticaret unvanı, tescilsiz işaret veya telif hakkıysa kanun metni doğrudan uygulanmaz; bu ihtimali Bölüm 3’te ele alıyoruz.
- Sonraki tarihli marka fiilen kullanılmış olmalıdır.Hüküm, sicildeki kayda değil kullanıma bağlanmıştır. Sicilde duran ama piyasada hiç görünmeyen bir marka için sessizlikten söz edilemez; çünkü katlanılan bir kullanım yoktur.
- Önceki marka sahibi bu kullanımı bilmeli veya bilmesi gerekmelidir.Gerçek bilgi yeterli olduğu gibi, aynı pazarda faaliyet gösteren basiretli bir tacirin bilmesi gereken durumlar da sayılır. Yargıtay’a göre “Kullanımı bilebilecek durumda olmayan bir kişinin dava açma hakkının düştüğünden bahsedilemeyecektir.” (K. 2025/5647).
- Sessizlik birbirini izleyen beş yıl sürmelidir.Süre kesintisiz olmalıdır; araya giren dava veya hakkın arandığını gösteren ciddi bir girişim sessizliği bozar. Beş yıl, Yargıtay’a göre hak düşürücü süredir.
- Sonraki tescil kötü niyetli olmamalıdır.Kötü niyet ispat edilirse süre hiç dikkate alınmaz. Hukuk Genel Kurulu, sessiz kalmadan yararlanacak kişinin “iyiniyetli olması gerekir” diyerek bu şartı ilkesel olarak da vurgulamıştır (HGK K. 2025/798).
Bu beş şartın ispat yükü farklı taraflardadır. Sessizliğe dayanan davalı, kullanımın başlangıcını ve davacının bilgisini ortaya koymalıdır; kötü niyete dayanan davacı ise kötü niyeti gösteren somut olguları ispat etmelidir. Hukuk Genel Kurulu ayrıca, önceki hak sahibinin sessizliği “mücbir sebep ya da objektif imkânsızlık gibi haklı bir nedene dayanıyorsa” ve bu ispatlanırsa hak kaybının gerçekleşmeyeceğini belirtmiştir (HGK K. 2025/798).
Hükümsüzlük davası süresi ne zaman başlar?
Beş yıllık süre, sonraki markanın tescil tarihinden değil, önceki marka sahibinin o markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği tarihten başlar; bu tarih tescilden önce de olabilir, sonra da. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bu konuda açık konuşmuştur: kanun hükmüne göre “hükümsüzlüğü istenen markanın, tescili itibari ile değil kullanılmaya başlanıldığı tarih itibariyle, hükümsüzlük nedenini bilen menfaat sahibinin 5 yıl boyunca sessiz kalması yaptırıma bağlanmıştır” (K. 2025/1973).
O dosyada sonraki marka 26.01.2015’te tescil edilmiş, hükümsüzlük davası ise 24.01.2020’de, yani tescilden beş yıl dolmadan iki gün önce açılmıştı. Bölge Adliye Mahkemesi süreyi tescil tarihinden hesaplayıp davayı süresinde saymıştı. Yargıtay ise davacının başvuruya 2013’te itiraz ettiğini ve markanın 2014’te kullanıldığının tespit edildiğini belirterek, dava tarihinde hak kaybının gerçekleştiğine karar vermiş ve kararı bozmuştur. Aşağıdaki şema bu hesabı adım adım gösterir.
Şema 2 — Beş yıllık sessiz kalma süresi nasıl hesaplanır?
- Önceki markaDavacının markası daha önce başvurulmuş veya tescil edilmiştir.
- Sonraki marka kullanılıyorKullanım tescilden önce başlamış olabilir; hesap bu kullanımdan yapılabilir.
- Bilgi anıDavacı kullanımı öğrenir veya öğrenmesi gerekir: yayına itiraz, fuar, ticari ilişki, ihtarname gibi.
- Beş yıl sessizlikBilgi anından itibaren birbirini izleyen beş yıl boyunca dava açılmaz, hak aranmaz.
- SonuçÖnceki marka hükümsüzlük gerekçesi yapılamaz. Kötü niyetli tescilde bu sonuç doğmaz (SMK m. 25/6).
Nur Hanım’ın dosyasına dönelim. Rakibin “Defne Doğal Sabun” tescili 2018 tarihlidir; tescilden hesaplansaydı beş yıl 2023’te dolmuş olurdu. Ama asıl önemli olan, Nur Hanım’ın kullanımı öğrendiği 2019 sonbaharındaki fuardır. Fuar katılımcı listesi ve stand fotoğrafları bu bilgiyi gösteriyorsa beş yıl 2024 sonbaharında dolmuştur ve Kasım 2026’da açılacak davada sessiz kalma savunması ciddi bir risk oluşturur. Tek çıkış yolu, rakibin tescilinin kötü niyetli olduğunu gösterebilmektir.
Mülga 556 sayılı KHK döneminde süre farklı hesaplanıyordu
10.01.2017’den önce yürürlükte olan 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname döneminde Yargıtay, hükümsüzlük davalarında tescilden itibaren işleyen beş yıllık bir süreden söz etmiştir. Hukuk Genel Kurulu’nun 2022 tarihli kararında aktarılan Daire bozmasında “Tescilden itibaren 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılan davada” esasın incelenmesi gerektiği, tescilsiz kullanım süresinin ise hükümsüzlük davasının değil tecavüz uyuşmazlıklarının konusu olduğu belirtilmiştir (HGK K. 2022/205). SMK m. 25/6’nın kullanımı esas alan lafzı ve yukarıdaki 2025 tarihli kararlar karşısında, bugünkü davalarda süreyi yalnızca tescil tarihinden hesaplamak güvenli değildir. Eski kararlara dayanan yorumlarla karşılaşırsanız, uyuşmazlığın hangi döneme ait olduğunu kontrol edin.
Bilme veya bilmesi gerekme nasıl ispat edilir?
Bilme veya bilmesi gerekme, önceki marka sahibinin sonraki kullanımdan haberdar olduğunu gösteren somut belgelerle ispat edilir; yalnızca “aynı sektördeyiz, duymuş olmalı” demek yeterli değildir. Sessiz kalmaya dayanan taraf, iki olguyu birlikte ortaya koymalıdır: kullanımın hangi tarihte ve markasal biçimde başladığı ve davacının bu kullanımı hangi tarihte öğrendiği.
Hukuk Genel Kurulu, ilk tarih bakımından titiz bir ölçü koymuştur. Davalının sunduğu vergi levhası, idari yaptırım tutanağı, denetim tutanağı ve faturalardaki ibarenin “markasal kullanımdan ziyade bir ticaret unvanının kullanımı niteliğini haiz” olduğunu, bilirkişi raporunda da markasal kullanımın başlangıç tarihinin somut olarak belirlenmediğini belirterek, sessiz kalma savunmasının ispatlanmadığına karar vermiştir (HGK K. 2025/798). Markasal kullanım, işaretin bir mal veya hizmeti tanıtacak biçimde, örneğin tabelada, ambalajda, menüde, broşürde veya internet sitesinde kullanılmasıdır.
Bilginin delili olabilecek belgeler
- Yayına itiraz dilekçesi: Önceki marka sahibinin sonraki başvuruya itiraz etmiş olması, o markadan haberdar olduğunu gösterir. Yargıtay, davacının 2013’teki itirazını ve 2014’te tespit edilen kullanımı birlikte değerlendirerek 2020’de açılan davada hak kaybını kabul etmiştir (K. 2025/1973).
- Taraflar arasındaki ticari ilişki: Uzun süreli alım satım, bayilik veya ortaklık ilişkisi, kullanımın bilindiğini gösterir. Davalı şirketin davacı şirketin eski ortakları tarafından kurulduğu ve taraflar arasında yaklaşık on beş yıl ticari ilişki bulunduğu bir dosyada, sessiz kalma yoluyla hak kaybı kabul edilmiş ve karar onanmıştır (K. 2024/8906).
- Ortak fuar, yazışma ve tanık beyanı: Savunmalar yazımızda incelediğimiz bir kararda, bilinerek yaklaşık yedi yıl katlanılan kullanıma karşı açılan tecavüz davası reddedilmiştir (11. HD, E. 2024/6515, K. 2025/5671; ayrıntısı marka davasında savunmalar yazımızda).
- Kullanımın tarihini gösteren belgeler: Tarihli tabela ve ambalaj fotoğrafları, internet arşiv kayıtları, reklam faturaları, sosyal medya paylaşımları, katalog ve broşürler.
“Bilmesi gerekme” nereye kadar uzanır? Kanun gerçek bilginin yanında bilmesi gerekmeyi de yeterli sayar; ancak Yargıtay kullanımı bilebilecek durumda olmayan kişinin hakkının düşmeyeceğini belirtmiştir (K. 2025/5647). Farklı bölgelerde, sınırlı ölçekte yapılan bir kullanımın davacı tarafından bilinmesi gerektiği iddiası, somut delille desteklenmelidir.
Sessizliği ne bozar: dava, itiraz ve ihtarname
Sessizliği bozmanın en güvenli yolu, beş yıl dolmadan hükümsüzlük davası açmaktır; ihtarname de belirli koşullarda katlanılan kullanıma son verildiğini gösterebilir, ancak yayına itiraz tek başına sonraki yıllardaki sessizliği önlemeyebilir. Kanun “sessiz kalmayı” tanımlamaz; bu nedenle her girişimin etkisi kararlara göre değerlendirilmelidir.
| Girişim | Sessizliğe etkisi | Dayanak |
|---|---|---|
| Hükümsüzlük davası açmak | Hakkın yargı yoluyla arandığını açıkça gösterir; süre hesabında dava tarihi esas alınır. | SMK m. 25/6; K. 2025/1973 |
| İhtarname göndermek | Ticari ilişki nedeniyle katlanılan kullanıma karşı gönderilen ihtarname muvafakatin geri alınması sayılmış; ihtarname ile dava arasında beş yıl geçmediği için hak kaybı savunması reddedilmiştir. | 11. HD, E. 2024/6163, K. 2025/4170 (tecavüz davası) |
| Yayına itiraz etmek | Bilginin kanıtı sayılır; itirazdan sonra kullanım bilinerek beş yıl dava açılmazsa hak kaybı gerçekleşebilir. | K. 2025/1973 |
| Hiçbir şey yapmamak | Beş yılın dolmasıyla önceki marka, kötü niyet yoksa hükümsüzlük gerekçesi olmaktan çıkar. | SMK m. 25/6 |
İhtarnameye ilişkin karar bir tecavüz davasında verilmiştir; hükümsüzlük davasında ihtarnamenin beş yıllık hak düşürücü süreyi ne ölçüde etkileyeceği kanunda açıkça düzenlenmemiştir. Bu nedenle ihtarname, dava açmanın yerine geçen bir güvence olarak görülmemeli; süre yaklaşıyorsa dava açılmalıdır. İhtarnamenin içeriği ve zamanlaması için marka hakkına tecavüz davası yazımıza bakabilirsiniz.
Marka devredilirse beş yıllık süre yeniden başlar mı?
Hayır; marka devredildiğinde beş yıllık süre devralanla yeniden başlamaz, devralan devredenin sessiz kaldığı süreyi de üstlenir. Yargıtay, ilk derece mahkemesinin süreyi davacının markaları devraldığı tarihten başlatmasını hatalı bulmuş; “markaları devredenin sessiz kalma yolu ile hak kaybı söz konusu iken markanın devredilmesi ile devralana yeniden bir hak gözetilemeyeceği” gerekçesiyle kararı bozmuştur (K. 2025/696).
Aynı ilke ters yönde de işler: sessiz kalmadan yararlanan sonraki marka sahibi markasını devrederse, devralan da bu savunmayı ileri sürebilir. Savunmalar yazımızda incelediğimiz 2025/5671 sayılı kararda, önceki marka sahibinin sessiz kalmasından doğan hak kaybının markayı sonradan devralan şirket için de söz konusu olduğu kabul edilmiştir. Hükümsüzlük davası açmak amacıyla marka satın alacak kişi, önceki sahibin bilgi ve sessizlik geçmişini de incelemelidir.
- Beş şart birlikte aranır: önceki marka, sonraki kullanım, bilgi, beş yıl ve kötü niyetin yokluğu.
- Süre tescil tarihinden değil, bilinen kullanımdan işleyebilir; tescilden beş yıl dolmadan açılan dava da geç kalmış olabilir.
- Kullanımın markasal niteliği ve başlangıç tarihi somut belgelerle gösterilmelidir; fatura ve vergi levhası tek başına yeterli görülmeyebilir.
- Yayına itiraz bilginin kanıtıdır; süreyi korumanın en güvenli yolu dava açmaktır.
- Devir süreyi yeniden başlatmaz.
3 İstisnalar ve sınırlar
Kötü niyet istisnası: beş yıl dolsa da hükümsüzlük istenebilir mi?
Evet; sonraki tarihli marka tescili kötü niyetliyse, önceki marka sahibi beş yıl sessiz kalmış olsa bile markasına dayanarak hükümsüzlük isteyebilir. SMK m. 25/6, sessiz kalmanın sonucunu açıkça “sonraki tarihli marka tescili kötüniyetli olmadıkça” kaydına bağlamıştır. Hukuk dürüst olmayan başvuruyu süre geçti diye korumaz.
Ancak kötü niyet kolayca kabul edilen bir olgu değildir. Kanunda kötü niyetin tanımı yoktur; Yargıtay ölçütü şöyle koymuştur: kötü niyet için “markayı kullanma niyeti olmaksızın sırf rakiplerine karşı kullanma, marka stoklama, marka ticareti yapma gibi hallerinden en az birinin mevcut olması gerekli” dir. Aynı kararda, davacı markasındaki iki harfin yerini değiştirerek tescil yaptıran davalının bu nedenle kötü niyetli sayılması yerinde görülmemiş; davalı markalarının tescilden beri kullanıldığı tespit edilerek sessiz kalma ve benzerlik konularının yeniden incelenmesi istenmiştir (K. 2026/3050).
- Kötü niyeti gösterebilecek olgular: eski çalışan, ortak, distribütör veya temsilci ilişkisi; önceki markanın bilinerek kopyalandığını gösteren yazışmalar; kullanılmayan çok sayıda marka başvurusu; markayı satma veya lisans karşılığında bırakma teklifi.
- Tek başına yeterli görülmeyenler: işaretlerin benzerliği, aynı sektörde faaliyet. Tanınmış bir markanın varlığının da kötü niyet için tek başına yeterli kabul edilemeyeceği, ilk derece mahkemesinin K. 2025/1973 sayılı karara konu dosyadaki gerekçesinde yer almıştır.
Kötü niyetin kavramı, türleri ve ispatı ayrı bir yazının konusudur: kötü niyetli marka tescili ve hükümsüzlük. Distribütör veya temsilcinin markayı kendi adına tescil ettirdiği durumlar için distribütör markayı kendi adına tescil ettirdi yazımıza bakabilirsiniz.
Nur Hanım’ın avukatı dosyayı incelerken önemli bir ayrıntı bulur: rakip şirketin kurucusu, 2014–2016 arasında Nur Hanım’ın işletmesinde satış sorumlusu olarak çalışmıştır ve ayrılmadan kısa süre önce müşteri listesini kendi e-postasına göndermiştir. Bu olgular, rakibin tescilinin kötü niyetli olduğu iddiasını somutlaştırır. İddia ispatlanırsa beş yılın dolmuş olması davayı engellemez.
Mutlak sebeplere dayalı hükümsüzlük davasında süre var mı?
Mutlak sebeplere dayalı hükümsüzlük davası için kanunda bir süre yoktur ve SMK m. 25/6’daki beş yıllık sessiz kalma kuralı bu davalara uygulanmaz; çünkü hüküm yalnızca marka sahibinin “markasını hükümsüzlük gerekçesi olarak” ileri sürmesini engeller. Mutlak sebepler (SMK m. 5) ise bir kişinin önceki markasından değil, işaretin kendisinden kaynaklanır: ayırt edici olmama, malın cinsini veya niteliğini anlatma, halkı yanıltma, kamu düzenine aykırılık gibi.
Bu davalarda dava açabilecek kişiler de geniştir: menfaati olanların yanında Cumhuriyet savcıları ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları da hükümsüzlük isteyebilir (SMK m. 25/2). Ancak mutlak sebep davalarında da zamanın akışı önemsiz değildir. SMK m. 25/4’e göre ayırt edici niteliği olmadığı veya tanımlayıcı olduğu için tescil edilmemesi gereken bir marka (m. 5/1-b, c, d), hükümsüzlük talebinden önce kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmışsa hükümsüz kılınamaz. Yani burada süre değil, kullanımın yarattığı sonuç belirleyicidir; geç açılan dava, davalıya bu kazanımı ispat imkânı verir.
Mutlak sebeplere dayalı hükümsüzlük davalarında beş yıllık kuralın uygulanmadığını ayrıca hükme bağlayan bir Yargıtay kararına bu inceleme sırasında rastlanmamıştır; yukarıdaki sonuç kanun metninden çıkmaktadır.
Tescilsiz marka ve ticaret unvanında sessiz kalma
Davacı tescilli bir markaya değil, tescilsiz olarak önceden kullandığı bir işarete (SMK m. 6/3) veya ticaret unvanına (SMK m. 6/6) dayanıyorsa, SMK m. 25/6’nın lafzı doğrudan uygulanmaz; ancak Yargıtay sessiz kalma yoluyla hak kaybını bu hâllerde de TMK m. 2’deki dürüstlük kuralına dayanarak değerlendirmektedir. Hukuk Genel Kurulu, “Sessiz kalma yoluyla hak kaybı ilkesi markalar yönünden açılacak davalarda da söz konusudur.” dedikten sonra, kanunda süre bulunmayan hâllerde sürenin ise somut olayın özelliklerine göre belirleneceğini belirtmiştir (HGK K. 2025/798). Bu karar bir tecavüz davasında verilmiştir; tescilsiz işarete dayanan hükümsüzlük davasında sürenin nasıl hesaplanacağı kanunda açıkça düzenlenmemiştir.
Davalının tescil öncesi kullanımı ise bugün sürenin hesabına girer: SMK döneminde Daire, hükümsüzlüğü istenen markanın tescilden önceki kullanımını da beş yıllık sürede dikkate almıştır (K. 2025/1973); 556 sayılı KHK dönemindeki farklı yaklaşım için yukarıdaki nota bakınız.
Markanızı başkası tescil ettirdiyse ve sizin elinizde yalnızca önceki kullanım varsa, izlenecek yol için markamı başkası tescil ettirdi yazımıza; ticaret unvanınız marka olarak tescil edildiyse ticaret unvanım marka olarak tescil edildi yazımıza bakabilirsiniz.
Hükümsüzlük davası ile tecavüz davasında sessiz kalma farkı
Hükümsüzlük davasında sessiz kalmanın süresi kanunla beş yıl olarak belirlenmiştir; marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet davalarında ise kanunda bir süre yoktur ve sessiz kalma, TMK m. 2 uyarınca her somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Aynı taraflar arasında iki dava birlikte açıldığında bu fark önem kazanır: bir talep süre yönünden reddedilirken diğeri incelenmeye devam edebilir.
| Konu | Hükümsüzlük davası | Tecavüz ve haksız rekabet davası |
|---|---|---|
| Dayanak | SMK m. 25/6 | TMK m. 2 (dürüstlük kuralı) |
| Süre | Birbirini izleyen beş yıl; Yargıtay’a göre hak düşürücü | Kanunda belirli süre yok; somut olaya göre belirlenir (HGK K. 2025/798) |
| Kötü niyet | Kötü niyetli tescilde kural işlemez | Kötü niyetli kullanıcı sessiz kalmadan yararlanamaz (HGK K. 2025/798) |
| Tazminat | Para talebi içermez | Tazminat talepleri Türk Borçlar Kanunu’nun zamanaşımı hükümlerine tabidir (SMK m. 157) |
Tecavüz davalarındaki kararlar tek yönlü değildir. Bir dosyada Daire önceki bozma kararında “Tecavüz devam ettiği sürece sessiz kalma yoluyla hak kaybı olmaz.” demiş, sonraki onama kararında ise usulî kazanılmış hakkı gözetmiştir (11. HD, K. 2024/8314); başka dosyalarda ise yıllarca bilinerek katlanılan kullanıma karşı açılan davalar sessiz kalma nedeniyle reddedilmiştir (11. HD, K. 2025/5671; K. 2024/8906). Tecavüz davasındaki süre ve tazminat zamanaşımı ayrıntısı için marka hakkına tecavüz davası ve marka tecavüzü tazminatı yazılarımıza bakabilirsiniz.
- Kötü niyetli tescile karşı beş yıllık süre işlemez; ama kötü niyet somut olgularla ispat edilmelidir.
- SMK m. 25/6 önceki markaya dayanmayı engeller; mutlak sebeplere dayalı hükümsüzlük için kanunda süre yoktur.
- Mutlak sebep davasında geç kalmanın riski, markanın bu arada kullanımla ayırt edicilik kazanmasıdır (SMK m. 25/4).
- Tecavüz davasında sessiz kalma süresi kanunda yoktur; dürüstlük kuralına göre olaydan olaya değerlendirilir.
4 Uygulama
Bütçe planlaması için marka tescil ücreti rehberimizdeki hesaplama tablosuna bakabilirsiniz.
Sessiz kalma savunması hükümsüzlük davasında nasıl ileri sürülür?
Davalı marka sahibi, sessiz kalma savunmasını ve bunu destekleyen olguları dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde vereceği cevap dilekçesinde açıkça bildirmelidir (HMK m. 127; zorunlu hâllerde bir defaya mahsus en çok bir aylık ek süre). Hukuk Genel Kurulu sessiz kalmayı def’i değil itiraz saymış ve dosyadan anlaşılabiliyorsa hâkimin kendiliğinden dikkate alması gerektiğini belirtmiştir (HGK K. 2025/798). Ancak hâkimin dikkate alabilmesi için kullanımın başlangıcını ve davacının bilgisini gösteren olguların dosyada bulunması gerekir; bu olguları sonradan getirmek, savunmanın genişletilmesi yasağına (HMK m. 141) takılabilir.
Cevap dilekçesinde sessiz kalma savunması kurulurken şu sıra izlenebilir:
- Kullanımın başlangıç tarihiMarkasal kullanımın ilk tarihini tarihli fotoğraf, ambalaj, reklam, internet arşivi ve satış belgeleriyle gösterin; yalnızca unvanın geçtiği fatura veya vergi levhası yetmeyebilir.
- Davacının bilgisiYayına itiraz, yazışma, ihtarname, ortak fuar, ticari ilişki veya aynı yerel pazarda faaliyet gibi olgularla davacının kullanımı hangi tarihte bildiğini ya da bilmesi gerektiğini ortaya koyun.
- Kesintisiz beş yılBilgi tarihinden dava tarihine kadar davacının hakkını aradığını gösteren bir girişim bulunmadığını açıklayın.
- İyi niyetMarkayı kullanma amacıyla aldığınızı, yatırım yaptığınızı ve davacıyla bir güven ilişkisi bulunmadığını gösterin; kötü niyet iddiasına baştan cevap verin.
- Diğer savunmalarKullanım def’i (SMK m. 25/7), kullanımla kazanılmış ayırt edicilik (SMK m. 25/4) ve benzerlik bulunmadığı savunmalarını aynı dilekçede birlikte ileri sürün.
Davacı ve davalı açısından hangi soruların hangi sonuca götürdüğünü aşağıdaki karar ağacı özetler.
Şema 3 — Beş yıllık süre işledi mi?
Hükümsüzlük davası açacağım
Markama hükümsüzlük davası açıldı
Hak düşürücü süreyi kaçırmamak için kontrol listesi
Önceki marka sahibinin beş yıllık hak düşürücü süreyi kaçırmamasının yolu, benzer markaları erken fark etmek ve fark ettiği tarihi kayıt altına alarak süre dolmadan harekete geçmektir. Aşağıdaki adımlar hem hükümsüzlük hakkını korur hem de olası bir davada delil hazırlığını kolaylaştırır.
- Bülteni ve sicili düzenli izleyinBenzer başvurulara yayımdan itibaren iki ay içinde itiraz etmek (SMK m. 18), hükümsüzlük davasına hiç gerek kalmadan sonuç almanın yoludur. Sicil kontrolü için marka sorgulama aracını kullanabilirsiniz.
- Kullanımı öğrendiğiniz tarihi not edinFuar, müşteri bildirimi, internet ilanı: tarihi ve kaynağı kayda geçirin. Beş yıl bu tarihten işleyebilir.
- İtirazınız reddedildiyse takvimi yeniden kurunİtiraz bilginin kanıtıdır; itirazın sonucundan sonra kullanım devam ediyorsa beş yıl dolmadan dava açılmalıdır (K. 2025/1973).
- Ticari ilişkiye dayalı katlanmayı yazılı hâle getirinBayi, distribütör veya eski ortak kullanımına izin veriyorsanız bunu sözleşmeyle sınırlayın; ilişki bitince ihtarname ile muvafakatinizi geri aldığınızı bildirin ve süre yaklaşmadan dava açın.
- Marka satın alırken geçmişi inceleyinDevralan, devredenin sessizliğine katlanır (K. 2025/696).
- Süre dolduysa kötü niyet olgularını araştırınGüven ilişkisi, kopyalama, marka stoklama veya satış teklifi gibi olgular, beş yıl geçmiş olsa da hükümsüzlük yolunu açık tutabilir.
Nur Hanım’ın dosyasında iki ihtimal vardır. Fuar tarihi belgelenebilir ve kötü niyet ispatlanamazsa, “Defne Sabun” markasına dayanan hükümsüzlük talebi sessiz kalma nedeniyle reddedilebilir. Rakip kurucunun eski çalışan olduğu ve müşteri listesini aldığı ispatlanırsa ise beş yılın dolmuş olması sonucu değiştirmez. Avukat, davayı bu nedenle hem SMK m. 6/1’e (karıştırılma ihtimali) hem de SMK m. 6/9’a (kötü niyet) dayandırmayı önerir.
- Sessiz kalma savunması ve olguları cevap dilekçesinde açıkça bildirilmelidir.
- Hâkim sessiz kalmayı kendiliğinden gözetebilir; ama bunun için olguların dosyada bulunması gerekir.
- Önceki marka sahibi için güvenli yol, kullanımı öğrendiği tarihten itibaren beş yıl dolmadan dava açmaktır.
5 Yargıtay ne diyor?
Yargıtay kararlarında hükümsüzlük davası süresi ve sessiz kalma
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu’nun 2022–2026 yıllarında verdiği aşağıdaki yedi karar, beş yıllık sürenin başlangıcını, bilginin ispatını, devrin etkisini ve kötü niyet istisnasını gösterir. Hukuk Genel Kurulu’nun iki kararı mülga 556 sayılı KHK dönemine ait uyuşmazlıklara ilişkindir; bu durum kartlarda belirtilmiştir. Özet tablodaki bağlantılar ilgili karar kartına götürür.
| Konu | Sonuç | Yargıtay |
|---|---|---|
| Süre tescilden değil bilinen kullanımdan işler; yayına itiraz bilginin kanıtıdır | Bozma | 11. HD K. 2025/1973 |
| Beş yıl hak düşürücüdür; bilebilecek durumda olmayanın hakkı düşmez | Bozma | 11. HD K. 2025/5647 |
| Devralan, devredenin sessizliğine bağlıdır | Bozma | 11. HD K. 2025/696 |
| Harf benzerliği tek başına kötü niyet değildir | Bozma | 11. HD K. 2026/3050 |
| Sessiz kalma itirazdır; markasal kullanımın başlangıcı somut tespit edilmeli; iyi niyet şarttır | Bozma | HGK K. 2025/798 |
| Eski ortaklar ve uzun ticari ilişki: sessiz kalma kabul | Onama | 11. HD K. 2024/8906 |
| 556 KHK döneminde süre tescilden; tescilsiz kullanım tecavüz davasının konusu | Daireye gönderme | HGK K. 2022/205 |
1. Sürenin başlangıcı ve niteliği
Markasının tanınmış marka olarak tespit edildiğini ileri süren davacı, 26.01.2015’te tescil edilen davalı markasının hükümsüzlüğünü 24.01.2020’de istemişti. İlk derece mahkemesi, davalının markayı tescilden önce kullandığını ve davacının başvuruya yaptığı itiraz nedeniyle bu kullanımdan habersiz olduğunun düşünülemeyeceğini belirterek davayı reddetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi ise süreyi tescil tarihinden hesaplayıp hükümsüzlüğe karar vermişti. Yargıtay, hükmün lafzına göre sessizliğin “tescili itibari ile değil kullanılmaya başlanıldığı tarih itibariyle” değerlendirileceğini belirtmiş; davacının başvuruya 14.10.2013’te itiraz ettiğini ve markanın 2014’te kullanıldığının tespit edildiğini gözeterek dava tarihinde hak kaybının gerçekleştiği sonucuna varmış ve Bölge Adliye Mahkemesi kararını davalı lehine bozmuştur.
Bu karardan çıkan ders: Beş yılı tescil tarihinden saymak güvenli değildir; itiraz ettiğiniz bir markanın kullanımına karşı süre itirazla birlikte işlemeye başlayabilir. Karar metni
İlk derece mahkemesi, önceye dayalı gerçek hak sahipliği ve iltibas gerekçesiyle davalı markalarının hükümsüzlüğüne karar vermiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararı düzeltilmiş gerekçeyle korumuştu. Yargıtay, SMK m. 25/6’daki beş yıllık sürenin hak düşürücü olduğunu belirttikten sonra, sürenin “tescil tarihinden başlatılması mutlak bir kural değildir” diyerek tescilden önceki kullanım tarihlerinin de dikkate alınması gerektiğini vurgulamıştır. Kullanımı bilebilecek durumda olmayan kişinin hakkının düşmeyeceği de kararda yer almaktadır.
Bu karardan çıkan ders: Süre savunmasında belirleyici olan sicil tarihi değil, bilinen ilk kullanımdır. Karar metni
2. Bilginin ispatı ve iyi niyet
Davacı, 2001 ve 2015 başvuru tarihli markalarına dayanarak davalının yiyecek-içecek işletmesindeki kullanımına karşı tecavüz ve haksız rekabet davası açmıştı. İlk derece mahkemesi, davalının ibareyi 2008’den beri kullandığı gerekçesiyle sessiz kalma yoluyla hak kaybını kabul edip davayı reddetmiş ve Daire bozmasına direnmişti. Hukuk Genel Kurulu oy çokluğuyla direnme kararını bozmuştur: vergi levhası, tutanaklar ve faturalardaki kullanım unvan kullanımı niteliğindedir; markasal kullanımın başlangıç tarihi ve davacının ne kadar süre sessiz kaldığı tespit edilmeden hak kaybı kabul edilemez. Kurul ayrıca sessiz kalmadan yararlanacak kişinin iyi niyetli olması gerektiğini, haklı bir nedene dayanan sessizliğin hak kaybı doğurmayacağını ve bu savunmanın “bir def’i olmayıp itirazdır” olduğunu belirtmiştir. Uyuşmazlık mülga 556 sayılı KHK dönemine aittir; kararda SMK’daki hüküm “26/6” olarak anılmıştır, kanundaki doğru numara m. 25/6’dır.
Bu karardan çıkan ders: Sessiz kalma savunması, markasal kullanımın tarihini gösteren somut delille kurulmalıdır; unvanın geçtiği belgeler yetmeyebilir. Karar metni
Davacı, ticaret unvanının ve tescilli markasının aynısını kullanan davalıya karşı marka ve unvana tecavüz, haksız rekabet ve ticaret unvanının terkini davası açmıştı. Davalı, şirketin davacı şirketin ortakları tarafından kurulduğunu ve taraflar arasında uzun süreli ticari ilişki bulunduğunu savunmuştu. İlk derece mahkemesi, yaklaşık on beş yıl süren ticari ilişkiyi ve davacının bu kullanıma uzun süre ses çıkarmadığını gözeterek sessiz kalma yoluyla hak kaybının unvan, marka ve haksız rekabet yönünden gerçekleştiğine karar vermiş ve Daire bozmasına direnmişti. Daire, yeniden yaptığı incelemede direnme kararında isabetsizlik görmeyerek kararı onamıştır.
Bu karardan çıkan ders: Uzun süreli ticari ilişki, kullanımın bilindiğinin en güçlü delillerinden biridir. Karar metni
3. Devir, kötü niyet ve eski dönem
İlk derece mahkemesi, davacının dayanak markaları 2013’te devraldığını ve devralma tarihinden itibaren beş yıl dolmadığını kabul ederek hükümsüzlük talebini kabul etmişti. Yargıtay, sessiz kalma değerlendirmesinde devralma tarihinin esas alınmasını hatalı bulmuş; “markaları devredenin sessiz kalma yolu ile hak kaybı söz konusu iken markanın devredilmesi ile devralana yeniden bir hak gözetilemeyeceği” gözetilerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur.
Bu karardan çıkan ders: Marka satın almak, önceki sahibin kaybettiği hükümsüzlük hakkını geri getirmez. Karar metni
Bölge Adliye Mahkemesi, davacı markasındaki “S” ve “A” harflerinin yerini değiştirerek tescil yaptıran davalıyı TMK m. 2 uyarınca kötü niyetli saymış ve bu nedenle sessiz kalma yoluyla hak kaybının gündeme gelmeyeceğini kabul etmişti. Yargıtay, kötü niyet için “markayı kullanma niyeti olmaksızın sırf rakiplerine karşı kullanma, marka stoklama, marka ticareti yapma gibi hallerinden en az birinin mevcut olması gerekli” olduğunu hatırlatmış; davalı markalarının tescilden beri kullanıldığını tespit ederek kötü niyet kabulünü yerinde görmemiş ve benzerlik, sessiz kalma ve tecavüz konularının yeniden incelenmesini istemiştir.
Bu karardan çıkan ders: Beş yılı aşmak için ileri sürülen kötü niyet, işaret benzerliğinden değil somut amaç ve davranışlardan çıkarılmalıdır. Karar metni
Davacı, tescilli markalarına dayanarak davalının 2007 ve 2010 başvuru tarihli “… Kahve Evi + Şekil” markalarının hükümsüzlüğünü istemişti. Davalı, işletme adını 1999’dan beri kullandığını savunmuştu. Daire bozmasında, “Tescilden itibaren 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılan davada” esasın incelenmesi gerektiği ve tescilsiz kullanım süresinin hükümsüzlük davasının değil tecavüz uyuşmazlıklarının konusu olduğu belirtilmişti. İlk derece mahkemesi, davacının tescilsiz kullanıma beş yıldan uzun süre sessiz kaldığı gibi yeni gerekçelerle direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, bu kararın yeni gerekçeye dayalı yeni hüküm olduğunu belirterek dosyayı esas inceleme için Daireye göndermiştir; Kurul uyuşmazlığın esası hakkında karar vermemiştir. Uyuşmazlık mülga 556 sayılı KHK dönemine aittir.
Bu karardan çıkan ders: Eski dönemde süre tescilden hesaplanıyordu; bugünkü SMK m. 25/6 ise kullanımı ve bilgiyi esas alır, bu nedenle eski kararlara dayanırken dönem farkı gözetilmelidir. Karar metni
Karar metinleri Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’nden alınmıştır. Yayımlanan metinlerde bazı marka ve taraf adları anonimleştirilmiştir. Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi sicil kayıtları ve delilleriyle ayrıca değerlendirilir.
- Süre bilinen kullanımdan işler ve hak düşürücüdür; tescil tarihi tek ölçüt değildir.
- Sessiz kalma savunması markasal kullanımın tarihini gösteren somut delil ister.
- Devir süreyi yeniden başlatmaz; kötü niyet somut davranışlarla ispatlanır.
Bir markaya karşı hükümsüzlük davası açmakta geç kalıp kalmadığınızı ya da size açılan davada sessiz kalma savunmasının şartlarının oluşup oluşmadığını, sicil kayıtları ve kullanım belgeleri üzerinden Aylar Patent’in marka avukatı kadrosuyla değerlendirebilirsiniz.
0541 723 85 52 — Avukat görüşmesi
Avukat ve marka vekili · TÜRKPATENT Sicil No: 2890 · Marka avukatı hizmetimiz
İlgili rehberler
Terimler sözlüğü
Hükümsüzlük davası süresi konusunda sık geçen terimlerin sade karşılıkları aşağıdadır.
- Zamanaşımı
- Süre dolunca hakkın değil, hakkın dava yoluyla zorla elde edilmesi imkânının sona ermesi; ancak karşı taraf ileri sürerse dikkate alınır.
- Hak düşürücü süre
- Dolduğunda hakkın kendisini ortadan kaldıran süre; hâkim kendiliğinden gözetir. SMK m. 25/6’daki beş yıl Yargıtay’a göre bu niteliktedir.
- Sessiz kalma yoluyla hak kaybı
- Bilinen bir kullanıma uzun süre katlanan hak sahibinin, o kullanıcıya karşı hakkını ileri sürememesi.
- Dürüstlük kuralı
- Herkesin haklarını kullanırken dürüst davranma yükümlülüğü; hakkın açıkça kötüye kullanılması korunmaz (TMK m. 2).
- Markasal kullanım
- Bir işaretin mal veya hizmeti tanıtacak ve ayırt edecek biçimde, örneğin tabelada, ambalajda veya reklamda kullanılması.
- Kötü niyet
- Markayı kullanmak için değil; rakibi engellemek, markayı stoklamak veya satmak amacıyla başvuru yapılması (SMK m. 6/9).
- Def’i ve itiraz
- Def’i yalnız taraf ileri sürerse dikkate alınır; itiraz ise dosyadan anlaşılıyorsa hâkimce kendiliğinden gözetilir. Hukuk Genel Kurulu sessiz kalmayı itiraz saymıştır.
- Mutlak sebep
- İşaretin kendisinden kaynaklanan tescil engeli; ayırt edici olmama, tanımlayıcılık, yanıltıcılık gibi (SMK m. 5).
- Muvafakat
- Hak sahibinin başkasının kullanımına açık veya örtülü izin vermesi; ihtarname ile geri alınabilir.
- Halef
- Bir hakkı devir veya miras yoluyla önceki sahibinden devralan kişi; devredenin sessizliğine bağlıdır.
Sıkça sorulan sorular
Marka hükümsüzlük davası zamanaşımı var mı?
Hükümsüzlük davası tescilden itibaren 5 yıl içinde mi açılmalıdır?
Sessiz kalma yoluyla hak kaybı nedir?
SMK 25/6’daki beş yıllık süre zamanaşımı mı, hak düşürücü süre mi?
Beş yıllık süre ne zaman başlar?
Rakibin markasına yayına itiraz etmiştim; beş yıl yine de işler mi?
İhtarname göndermek beş yıllık süreyi keser mi?
Kötü niyetli tescilde beş yıllık süre uygulanır mı?
Markayı devraldım; sessiz kalma süresi devir tarihinden mi başlar?
Mutlak sebeplere dayalı hükümsüzlük davasında süre var mı?
Ticaret unvanına veya tescilsiz kullanıma dayanırken sessiz kalma uygulanır mı?
Davalı olarak sessiz kalma savunmasını ne zaman ileri sürmeliyim?
Sessiz kalma savunması hangi belgelerle ispat edilir?
Tecavüz davasında da beş yıl kuralı geçerli midir?
Kaynaklar
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (m. 5, 6, 18, 25, 157)
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m. 2)
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 127, 141)
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu kararları: Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (her kararın bağlantısı ilgili kartta yer almaktadır)
İlgili Rehberler
- Marka Hükümsüzlük Davası Dilekçesi: Nasıl Hazırlanır? Örnek Yapı ve Kontrol Listesi (2026)
- Distribütör veya Temsilci Markayı Kendi Adına Tescil Ettirdi: Hükümsüzlük ve Devir (2026)
- Markamı Başkası Tescil Ettirdi: Önce Kullanan Ne Yapabilir? (2026)
- Marka Davasında İhtiyati Tedbir: Şartlar, Teminat, İtiraz ve Yargıtay Kararları
- Marka Tecavüzü Tazminatı: Hesaplama Yöntemleri ve Kararlardaki Tutarlar
- Marka Davasında Savunma: Davalının Def’ileri, Karşı Dava ve Yargıtay Kararları