Tescilli bir tasarımın taklit edilerek üretilmesi ve satılması cezasız kalmıyor. 6769 sayılı SMK‘da tasarım hakkına tecavüze ilişkin müstakil bir ceza hükmü yok; ama bu fiil 6102 sayılı TTK kapsamında haksız rekabet suçunu oluşturuyor.
“Başkalarının iş ürünlerinden izinsiz yararlanmak, mallarını veya iş ürünlerini taklit etmek ve karışıklığa yol açacak biçimde tanıtım yapmak haksız rekabet fiilidir; bu fiillerden birini kasten işleyenler şikâyet üzerine iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılabilir.”
Uygulamada bu çoğu zaman gözden kaçıyor. Hak sahibi savcılığa şikâyette bulunduğunda, savcılık “SMK’da bu fiil suç olarak düzenlenmemiştir” diyerek dosyayı kapatabiliyor. Yargıtay 7. Ceza Dairesi bu yaklaşımı birden fazla kararında düzeltti: doğru soru “SMK’da suç var mı” değil, “aynı fiil TTK kapsamında haksız rekabet suçu oluşturuyor mu” sorusu.
📋 İçindekiler
Tasarım Hakkına Tecavüz Neden Suçtur?
Tasarım hakkına tecavüz, haksız rekabet suçunu oluşturur. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu‘nda tasarım hakkına tecavüze ilişkin müstakil bir ceza hükmü bulunmasa da, bu durum ihlalin cezasız kaldığı anlamına gelmiyor. Tescilli bir tasarımın taklit edilerek üretilmesi ve satılması, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında haksız rekabet suçunu oluşturur ve hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılabilir. Yani tasarım taklidi cezası, çoğu kişinin sandığının tersine, mevcuttur — sadece kanun referansı farklıdır.
Bu gerçek uygulamada çoğu zaman gözden kaçıyor. Tasarımı taklit edilen hak sahibi, taklit ürün şikayeti için savcılığa başvurduğunda, savcılıklar “SMK’da bu fiil suç olarak düzenlenmemiştir, uyuşmazlık hukuki niteliktedir” gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verebiliyor. Bu hatalı bir değerlendirme — çünkü aynı fiil başka bir kanun kapsamında suç oluşturuyor.
⚠️ Savcılığın yalnızca SMK’ya bakıp orada suç bulamaması, soruşturmanın sonu olmamalı. Aynı fiil TTK kapsamında ayrıca değerlendirilmeyi gerektiriyor.
TTK m. 55/1: Hangi Fiiller Haksız Rekabet Sayılır?
Tasarım hakkına tecavüz, haksız rekabet suçunu vücuda getiriyor. TTK m. 55/1‘e göre başkalarının iş ürünlerinden izinsiz yararlanmak, mallarını veya iş ürünlerini taklit etmek ve karışıklığa yol açacak biçimde tanıtım yapmak haksız rekabet fiili sayılıyor; bu fiillerden birini kasten işleyenler TTK m. 62 uyarınca şikâyet üzerine iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılabiliyor.
Yani savcılığın bakması gereken soru “SMK’da suç var mı” değil, “aynı fiil TTK kapsamında haksız rekabet suçu oluşturuyor mu” sorusu. Bir tasarımın taklit edilerek üretilip satılması, tipik olarak TTK m. 55/1-(b) (taklit) ve (d) (karıştırılmaya yol açan tanıtım) bentlerine giriyor. Savcılığın bu değerlendirmeyi yapmadan dosyayı kapatması, eksik soruşturma anlamına geliyor.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin Güncel Kararları
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, savcılıkların bu hatalı uygulamasını birden fazla kararında düzeltti.
1. Bilirkişi Tespitine Rağmen Kapatılan Dosya
Tescilli tasarımın taklit edilerek üretilip satıldığı bir şikâyette, savcılık başlangıçta uyuşmazlığı hukuki nitelikte görüp kovuşturmaya yer olmadığına karar vermişti. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın kanun yararına bozma talebi üzerine Yargıtay, bilirkişi raporunda tasarımların ayırt edilemeyecek derecede benzer bulunmasının, eylemin TTK kapsamında haksız rekabet suçunu oluşturma ihtimaline işaret ettiğini; bu ihtimal değerlendirilmeden soruşturmanın kapatılmasının hukuka aykırı olduğunu belirtti.
2. “SMK’da Suç Değil” Gerekçesiyle Kapatılan Dosya
Tescilli tasarımların sosyal medya üzerinden taklit edilerek satışa sunulduğu bir dosyada savcılık, SMK m. 30’da tescilli tasarıma tecavüzün suç olarak düzenlenmediği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar vermişti. Yargıtay, noter tespit tutanağı ve sosyal medya delillerinin TTK kapsamında haksız rekabet suçu yönünden yeterince araştırılmadığını belirterek soruşturmanın genişletilmesi gerektiğine hükmetti.
İki kararın ortak noktası dikkat çekici: savcılıklar tek bir kanuna (SMK) bakıp orada suç bulamayınca dosyayı kapatıyor; oysa aynı fiil başka bir kanun (TTK) kapsamında değerlendirilmeyi gerektiriyor. Yargıtay, bu dar bakış açısını her iki kararda da açıkça eleştirdi.
Şikâyet Dilekçesi Hazırlarken Yapılması Gereken
Bu içtihat ışığında, tasarım hakkı ihlaline ilişkin bir ceza şikâyeti hazırlarken yalnızca SMK hükümlerine atıf yapmak yeterli değil. Dilekçenin TTK m. 55 ve m. 62‘ye açıkça dayandırılması, savcılığın “SMK’da suç yok” gerekçesiyle dosyayı kapatma ihtimalini önemli ölçüde azaltıyor.
Dosyaya konulacak deliller de sadece tasarımın benzerliğini değil, taklidin müşteri nezdinde karışıklığa yol açtığını ve haksız bir ticari avantaj sağladığını göstermeli. Bu, TTK m. 55/1’in unsurlarını doğrudan karşılıyor.
📄 Noter Tespit Tutanağı
İnternet veya sosyal medya üzerindeki taklit satışların zaman damgalı tespiti.
🔍 Bilirkişi Raporu
Tasarımların ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunun teknik tespiti.
📦 Ürün Karşılaştırması
Orijinal ve taklit ürünlerin yan yana fiziksel/görsel karşılaştırması.
🛒 E-Ticaret ve Sosyal Medya Kayıtları
Taklidin satışa sunulduğu platform, fiyat ve tanıtım içerikleri.
⚠️ Savcılıktan “SMK’da bu suç düzenlenmemiştir” gerekçesiyle takipsizlik kararı almışsanız, bu karar tek başına dosyanın sonu değildir. İtiraz dilekçesinde Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin yukarıdaki içtihadına dayanarak TTK m. 55 ve m. 62 kapsamında değerlendirme yapılmadığını vurgulamak, itirazın kabul edilme ihtimalini artırır.
Tasarım hakkı ihlaline uğradıysanız veya savcılıktan hatalı bir takipsizlik kararı aldıysanız, Av. Atakan AYLAR’dan destek alın.
Sıkça Sorulan Sorular
Tasarım hakkına tecavüz SMK’da suç olarak düzenlenmiş midir?
Savcılık “SMK’da suç yok” diyerek takipsizlik kararı verirse ne yapılmalı?
Tasarım taklidinde hangi deliller toplanmalıdır?
Tasarım hakkına tecavüzde ceza ne kadardır?
Sonuç
Tasarım hakkına tecavüz suçtur — ama bu suç SMK’da değil, TTK’da düzenlenmiştir. Tescilli bir tasarımın taklit edilerek üretilip satılması, taklit ve karıştırılma unsurları üzerinden TTK m. 55 ve m. 62 kapsamında haksız rekabet suçunu oluşturur ve hapis veya adli para cezası doğurabilir. Tasarım tescili kopyalama suç mu sorusunun yanıtı bu yüzden net: evet, ama doğru kanun referansıyla ilerlemek gerekiyor. Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin güncel kararları, savcılıkların salt SMK’ya bakarak verdiği takipsizlik kararlarının hukuka aykırı olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Tasarım ihlali davalarının hukuki ve cezai boyutu hakkında daha kapsamlı bilgi için Tasarım Hakkı İhlali: Hukuki Süreç ve Dava Rehberi 2026 yazımızı inceleyebilirsiniz. Şikâyet veya dava sürecinizde destek almak için Aylar Patent ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Spesifik durumunuz için lütfen uzman görüşü alınız.