Marka Tecavüzü Tazminatı — Kısa Cevap
Marka tecavüzü tazminatı, tescilli markası izinsiz kullanılan hak sahibinin, tecavüz edenden fiili kaybını, yoksun kaldığı kazancı, markanın itibarındaki zararı ve manevi zararını istemesidir (SMK m. 149, 150 ve 151). Tazminat, marka hakkına tecavüz davasında diğer taleplerle birlikte veya ayrı bir davayla istenir.
- Maddi tazminat: Fiili kayıp ve yoksun kalınan kazanç (SMK m. 151/1)
- Üç hesap yöntemi: Hak sahibinin muhtemel geliri, tecavüz edenin net kazancı veya emsal lisans bedeli; seçim hak sahibine aittir (SMK m. 151/2)
- Hakkaniyet payı: İlk iki yöntemde, talebin oluşmasında marka belirleyici etkense kazanca ayrıca pay eklenir (SMK m. 151/4)
- İtibar tazminatı: Taklit ürünün kötü kalitesi veya uygun olmayan piyasaya sürülüşü markanın itibarını zedelerse ayrıca istenir (SMK m. 150/2)
- Manevi tazminat: SMK m. 149/1-(ç) uyarınca; incelenen kararlarda 1.000 TL ile 25.000 TL arasında hükmedilmiştir
- Kararlardaki maddi tazminat: 10.000 TL’den 239.173,38 TL’ye kadar; Yargıtay, bilirkişi hesabının denetlenmeden hükme esas alınmasını bozma sebebi saymıştır
- Ön şart — tescil: Tazminat tescilli marka üzerinden istenir; 2026’da tek sınıf resmî tescil ücretleri toplamı 9.830 TL‘dir
İçindekiler
- 1. Marka Tecavüzü Tazminatı Nedir?
- 2. Tazminatın Şartları
- 3. Yoksun Kalınan Kazancın Üç Hesaplama Yöntemi
- 4. Bilirkişi Tazminatı Nasıl Hesaplar?
- 5. İtibar Tazminatı
- 6. Manevi Tazminat
- 7. Kararlarda Hükmedilen Tazminat Tutarları
- 8. Tazminat Davasında Taraflar
- 9. Talep, Islah, Faiz ve Zamanaşımı
- 10. Tazminat Davası Süreci Adım Adım
- 11. Yargıtay Kararlarında Marka Tecavüzü Tazminatı
- 12. Sıkça Sorulan Sorular
- 13. Kaynaklar
Marka Tecavüzü Tazminatı Nedir?
Marka tecavüzü tazminatı, marka hakkına tecavüz sayılan fiili işleyen kişinin hak sahibinin zararını gidermesidir. SMK m. 150/1, sınai mülkiyet hakkına tecavüz sayılan fiilleri işleyenlerin hak sahibinin zararını tazmin etmekle yükümlü olduğunu düzenler; SMK m. 149/1-(ç) ise hak sahibine maddi ve manevi zararın tazminini isteme hakkı verir. Tazminatın kalemleri şunlardır:
| Kalem | Neyi karşılar? | Dayanak |
|---|---|---|
| Fiili kayıp | Tecavüz nedeniyle hak sahibinin malvarlığında doğrudan meydana gelen azalma | SMK m. 151/1 |
| Yoksun kalınan kazanç | Tecavüz olmasaydı elde edilecek kazanç; üç yöntemden biriyle hesaplanır | SMK m. 151/2–4 |
| İtibar tazminatı | Kötü kaliteli veya uygun olmayan şekilde piyasaya sürülen ürünler nedeniyle markanın itibarındaki zarar | SMK m. 150/2 |
| Manevi tazminat | Hak sahibinin manevi zararı | SMK m. 149/1-(ç) |
Tazminat talebi, tecavüzün tespiti ve durdurulması talepleriyle birlikte aynı davada ileri sürülür; davanın tarafları, yetkili mahkemesi ve delilleri marka hakkına tecavüz davası yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Tazminat hesabı bilirkişi raporuna dayandığından, hangi yöntemin seçileceği ve hangi belgelerin isteneceği dava açılmadan planlanmalıdır; bu planlamanın bir marka avukatı ile yapılması, kararlarda görülen bozma sebeplerinin önüne geçer. Taklidi fark ettiğiniz anda atılacak ilk adımlar için markam taklit ediliyor ne yapmalıyım, ceza yolu için marka hakkına tecavüz suçu yazılarımıza bakabilirsiniz. Tazminat yalnızca tescilli marka için istenebilir.
Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi tazminat istenemez (SMK m. 149/4) ve yoksun kalınan kazanç hükmü uygulanmaz (SMK m. 151/6). Bu yazıdaki açıklamalar marka hakkına ilişkindir.
Tazminatın Şartları: Tecavüz, Zarar, Kusur ve Nedensellik
Tazminata hükmedilebilmesi için tecavüz fiilinin varlığı, zararın doğması, tecavüz edenin kusuru ve fiil ile zarar arasında nedensellik bağı aranır. Kararlarda marka hakkına tecavüz bir haksız fiil olarak nitelendirilmekte ve tazminat sorumluluğu kusura bağlanmaktadır.
- Tecavüz: Davalı fiilinin SMK m. 29’da sayılan hâllerden birine girmesi. Tecavüz kabul edilmeden tazminata geçilmez.
- Kusur ve basiretli tacir ölçütü: Ürünü bir tedarikçiden aldığını, taklit olduğunu bilmediğini savunan satıcı bakımından mahkemeler, basiretli bir tacir olarak ürünün orijinal olup olmadığını araştırma yükümlülüğünü esas almaktadır (K. 2024/8925). Satıcı için SMK m. 29/1-c ayrıca “bildiği veya bilmesi gerektiği” şartını arar.
- Pazaryeri: Yer sağlayıcı konumundaki pazaryerinin tazminat sorumluluğu, ihlalden somut olarak haberdar edildiği hâlde içeriği kaldırmamasına bağlanmıştır (K. 2025/3386).
- Zarar ve nedensellik: Maddi zarar kural olarak somut verilerle ispatlanır; itibar tazminatında ise markanın imajının zedelendiği ayrıca gösterilmelidir (K. 2025/265).
Yoksun Kalınan Kazancın Üç Hesaplama Yöntemi (SMK m. 151)
Yoksun kalınan kazanç, hak sahibinin seçimine bağlı olarak üç yöntemden biriyle hesaplanır: hak sahibinin muhtemel geliri, tecavüz edenin net kazancı veya tecavüz edenin ödemesi gereken lisans bedeli (SMK m. 151/2). Seçim dava dilekçesinde açıkça yapılmalıdır; kararlarda davacıların “SMK m. 151/2-(b) hükmüne göre yapılacak hesaplama” veya “151/2-(c) uyarınca” gibi ifadelerle seçimlerini belirttiği görülmektedir.
| Yöntem | Ne hesaplanır? | Bilirkişinin ihtiyaç duyduğu veri | Ne zaman tercih edilir? |
|---|---|---|---|
| (a) Muhtemel gelir | Tecavüz edenin rekabeti olmasaydı hak sahibinin elde edebileceği gelir | Davacının tecavüz öncesi ve sonrası satış ve kâr verileri, pazar payı | Satış kaybı davacının kendi kayıtlarıyla gösterilebiliyorsa |
| (b) Net kazanç | Tecavüz edenin elde ettiği net kazanç | Davalının ticari defterleri, faturaları, beyannameleri; tecavüze konu ürünlere ait satışlar | Davalının satış hacmi büyükse ve defterlerine ulaşılabiliyorsa |
| (c) Lisans bedeli | Davalı markayı lisansla hukuka uygun kullansaydı ödeyeceği bedel | Emsal lisans sözleşmeleri veya oda görüşü; davalının tecavüze konu ciroları | Davalının kârı düşük görünüyorsa veya marka lisans pazarında değerliyse |
Hesabı etkileyen ölçütler
SMK m. 151/3’e göre hesaplamada özellikle markanın ekonomik önemi, tecavüz sırasında markaya ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi ile ihlalin nitelik ve boyutu göz önünde tutulur. Yargıtay bu hükmü şöyle açıklamıştır: tanınmış bir marka ile tanınmış olmayan markadan kaynaklanan yoksun kalınan kazanç aynı olmaz; markalar arasındaki benzerlik düzeyi, kullanımın şekli ve süresi ve davalının kullandığı işaretin adına tescilli olup olmaması da miktarı etkiler. Bu olgular varsa, “hak sahibi SMK’nın 151/2. maddesindeki hangi seçeneği seçerse seçsin, Mahkemelerce yoksun kalınan kazanç miktarına müdahale edilebilecektir” (K. 2022/7133).
Hakkaniyet payı
Hak sahibi (a) veya (b) yöntemini seçmişse ve mahkeme ürüne yönelik talebin oluşmasında markanın belirleyici etken olduğu kanaatine varırsa, kazanca hakkaniyete uygun bir payın eklenmesine karar verir (SMK m. 151/4). Bu pay lisans bedeli yönteminde uygulanmaz. Talebin dilekçede ayrıca belirtilmesi ve markanın satın alma kararındaki ağırlığının delillendirilmesi (tanınmışlık, reklam harcamaları, tüketici araştırmaları) gerekir. Tanınmış markalar için tanınmış marka yazımıza bakabilirsiniz.
Bilirkişi Marka Tecavüzü Tazminatını Nasıl Hesaplar?
Bilirkişi, davacının seçtiği yönteme göre davalının ticari defter ve kayıtlarından tecavüze konu satışları ayıklar, bu satışların net kârını veya bunlara uygulanacak lisans oranını belirler ve sonucu SMK m. 151/3 ölçütlerine göre değerlendirir. İncelenen kararlar, hesabın hangi noktalarda bozulduğunu göstermektedir.
- Defterler mutlaka incelenmelidirDavalının defterleri temin edilmeden kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden yapılan hesap yetersiz görülmüştür. Yargıtay, HMK m. 219 vd. ve SMK m. 150/3 uyarınca davalının tecavüz dönemine ait tüm defter ve kayıtlarının bilirkişiye incelettirilmesi gerektiğini belirtmiştir (K. 2024/8662).
- Yalnızca tecavüze konu markadan elde edilen ciro esas alınırLisans bedeli yönteminde, emsal sözleşme sunulmayınca mahkeme ticaret odasının görüşüne başvurmuş; odaya göre davalı tüm cirosunu bu markayla elde etmişse toplam cironun, birden fazla markayla elde etmişse yalnızca bu markadan elde ettiği cironun %15’i lisans bedeli olarak belirlenebilir (K. 2024/8662).
- Net kazanç, faaliyet kârı değildirBir dosyada Bölge Adliye Mahkemesi, SMK m. 151/2-(b) uyarınca net kazanç yerine faaliyet kârı üzerinden yapılan hesabı düzelterek maddi tazminatı 309.114,96 TL’den 239.173,38 TL’ye indirmiştir; bilirkişiler markanın satışlara etkisini %15–25 aralığında görüp %20 üzerinden hesap yapmıştır (K. 2025/265).
- Rapor mahkemece denetlenmelidirBilirkişinin bulduğu net kazanç tutarına SMK m. 151/3 ölçütleri değerlendirilmeden aynen hükmedilmesi bozma sebebi sayılmıştır (K. 2022/7133).
- Takdir yetkisi son çaredirMahkeme, zararın tam olarak ispatlanamadığı hâlde tazminatı TBK m. 50/2 uyarınca takdiren belirleyebilir. Ancak Yargıtay, defter incelemesi gibi yollar tüketilmeden TBK m. 50 ve 51’e başvurulmasını “henüz yeterli inceleme yapılmadan” verilmiş karar olarak bozmuştur (K. 2024/8662). Satış miktarı ve tecavüz süresi gerçekten belirlenemiyorsa takdiren hükmedilen tazminat onanmıştır (K. 2024/8925).
Belge ibrazı talebi: SMK m. 150/3 uyarınca hak sahibi, tazminat davası açmadan önce delil tespiti olarak veya açılmış davada zarar miktarının belirlenmesi için, sınai mülkiyet hakkının kullanılmasıyla ilgili belgelerin tazminat yükümlüsü tarafından mahkemeye sunulmasına karar verilmesini isteyebilir. Defterlerini sunmayan davalıya karşı bu yolun dilekçede açıkça talep edilmesi, hesabın takdire kalmasını önler.
İtibar Tazminatı (SMK m. 150/2)
İtibar tazminatı, taklit ürünlerin kötü şekilde kullanılması veya üretilmesi, bu ürünlerin temin edilmesi ya da uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi sonucunda markanın itibarı zarar görürse, maddi ve manevi tazminattan ayrı olarak istenen tazminattır (SMK m. 150/2). Kararlarda itibar tazminatının kabulü, markanın piyasadaki kalite algısının ve taklit ürünün bu algıyı zedelediğinin gösterilmesine bağlı tutulmuştur.
Kabul edilen dosya
- Tanınmış marka; taklit kumaş ve tabela
- Satılan ürünlerin orijinal kalitede olmadığı kabul edildi
- Ürünler davacının uygun bulacağı tarzda sunulmamıştı
- İlk derece 1.000 TL, Bölge Adliye Mahkemesi 25.000 TL (K. 2024/8925)
Reddedilen dosya
- Restoran hizmetinde işletme adını aşan kullanım
- Manevi tazminat kabul edildi
- Marka imajının zedelendiği ispatlanamadı
- İtibar tazminatı talebi reddedildi (K. 2025/265)
İtibar tazminatının niteliği bakımından iki noktaya dikkat edilmelidir. İlk derece mahkemesinin bir kararında itibar tazminatının manevi tazminatın bir türü olduğu ve “zenginleşme aracı olamayacağı” belirtilmiştir. Aynı dosyada Bölge Adliye Mahkemesi ise, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2019/5375 E., 2020/3075 K. sayılı kararına atıfla, vekâlet ücreti bakımından itibar tazminatı isteminin maddi tazminat istemi içinde değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmiştir (K. 2024/8925).
Manevi Tazminat
Marka hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, SMK m. 149/1-(ç) uyarınca manevi zararının tazminini de isteyebilir; incelenen kararlarda tüzel kişi marka sahiplerine de manevi tazminata hükmedilmiştir. Manevi tazminatın miktarı takdire dayalıdır ve kararlarda şu ölçütler esas alınmıştır:
- Davalının markasal kullanımının boyutu,
- Davacı markasının piyasada oluşturduğu kalite algısı ve güven,
- Marka imajında meydana gelebilecek tahribat,
- Tarafların ekonomik ve sosyal durumu (K. 2024/8925).
Uygulamada talep edilen ile hükmedilen manevi tazminat arasında belirgin fark bulunmaktadır: 30.000 TL istenen bir dosyada 10.000 TL (K. 2025/5652), 90.000 TL istenen dosyada 20.000 TL (K. 2025/265), 50.000 TL istenen dosyada önce 3.000 TL, istinafta 25.000 TL hükmedilmiştir (K. 2024/8925). Talebin reddedilen kısmı yargılama giderleri ve vekâlet ücreti bakımından sonuç doğurabileceğinden, manevi tazminat miktarı dosyadaki somut verilerle orantılı belirlenmelidir.
Kararlarda Hükmedilen Marka Tecavüzü Tazminat Tutarları
Aşağıdaki tablo, incelenen Yargıtay kararlarında talep edilen ve hükmedilen tutarları karar metinlerinde geçtiği şekliyle göstermektedir. Tutarlar dava tarihindeki paranın değerini yansıtır ve başka dosyalar için emsal miktar niteliği taşımaz.
| Karar | Talep | Hükmedilen | Yargıtay sonucu |
|---|---|---|---|
| K. 2025/265 (restoran) | Maddi ıslahla 309.114,96 TL; 90.000 TL manevi; 10.000 TL itibar | BAM: 239.173,38 TL maddi, 20.000 TL manevi; itibar reddedildi | Başka sebeplerle bozuldu |
| K. 2022/7133 (eğitim hizmetleri) | Maddi ıslahla 129.645,23 TL; 50.000 TL manevi | 129.645,23 TL maddi, 20.000 TL manevi | Maddi tazminat yönünden bozuldu |
| K. 2025/5580 (internet satışı) | Maddi ıslahla 121.988,52 TL; 1.000 TL manevi | 121.988,52 TL maddi, 1.000 TL manevi | Düzeltilerek onandı |
| K. 2024/8662 (kozmetik) | Maddi ıslahla 306.952 TL (245.785 + 61.167); 100.000 TL manevi | Satıcıya 30.000 + 10.000 TL; üreticiye 20.000 + 10.000 TL | Satıcı yönünden bozuldu |
| K. 2024/8925 (tekstil) | 10.000 TL maddi; 50.000 TL manevi; 50.000 TL itibar | BAM: 10.000 TL maddi, 25.000 TL manevi, 25.000 TL itibar | Onandı |
| K. 2025/5652 (alan adı) | Maddi ıslahla 98.477,42 TL; 30.000 TL manevi | 10.000 TL manevi; maddi tazminat kısmen kabul | Onandı |
Marka Tecavüzü Tazminat Davasında Taraflar
Tazminat davasını zarar gören hak sahibi açar; davalı ise tecavüz fiilini işleyen ve kusuru bulunan kişidir. Birden fazla tecavüz eden varsa her birinin sorumluluğu kendi fiili ve elde ettiği kazanç üzerinden ayrı ayrı belirlenebilir. Tüm dava türlerindeki taraf kuralları için marka davasında taraflar yazımıza bakabilirsiniz.
| Taraf | Kim olabilir? | Dayanak | Not |
|---|---|---|---|
| Davacı | Sicilde kayıtlı marka sahibi | SMK m. 149/1-(ç), 150/1 | Marka başkası adına kayıtlıysa, fiilen kullanan şirket tazminat isteyemez (K. 2026/1713) |
| Davacı | İnhisari lisans alan | SMK m. 158/1 | Sözleşmede aksi yoksa kendi adına; inhisari olmayan lisans alan m. 158/2’deki bildirim ve üç aylık süre şartıyla |
| Davacı | Başvuru sahibi | SMK m. 7/4 | Başvurunun Bültende yayımından sonraki fiiller için; mahkeme tescil yayımlanmadan karar veremez |
| Davacı | Mirasçılar | Karar gerekçesi | Tüm mirasçıların davaya katılımı veya muvafakatiyle taraf teşkili sağlanmıştır (K. 2025/265) |
| Davalı | Üretici | SMK m. 29/1-a, b | Etiket ve ambalaj bilgisiyle tespit edilir |
| Davalı | Satıcı, toptancı | SMK m. 29/1-c | Fatura zinciriyle tespit edilir; üretici ile birlikte davalı gösterilebilir ve tutarlar ayrı belirlenir (K. 2024/8662) |
| Davalı | Bayi, internet sitesi işleten | SMK m. 7/3-d | Bayilik ilişkisi markayı alan adında kullanma yetkisi vermez (K. 2025/5652) |
| Davalı olamayan | Dava tarihinden önce ölmüş kişi | Taraf ehliyeti | Bu kişiye yöneltilen dava usulden reddedilmiştir (K. 2024/8662) |
Talep, Islah, Faiz ve Zamanaşımı
Marka tecavüzü tazminat davaları uygulamada düşük bir tutarla açılır, bilirkişi hesabından sonra talep artırılır; bu yöntemin faiz, zamanaşımı, yargılama gideri ve temyiz sınırı bakımından sonuçları vardır.
- Düşük tutarla açma ve ıslah: İncelenen dosyaların hepsinde maddi tazminat “şimdilik” 1.000 TL veya 10.000 TL gibi bir tutarla istenmiş, bilirkişi raporundan sonra ıslahla artırılmıştır (örneğin 1.000 TL’den 121.988,52 TL’ye, K. 2025/5580).
- Zamanaşımı: Davalı, ıslahla artırılan kısım için zamanaşımı def’i ileri sürebilir. Yargıtay’ın onadığı kararda TBK m. 72/1 uyarınca 8 yıllık ceza zamanaşımı uygulanmış ve def’i reddedilmiştir (K. 2025/5652). Ayrıntı: tecavüz davasında zamanaşımı.
- Faiz: İncelenen kararlarda faiz başlangıcı olarak tecavüz, delil tespiti veya dava tarihi; faiz türü olarak ticari, yasal veya avans faizi uygulanmıştır. Faizin başlangıcı ve türü dilekçede her kalem için ayrıca gösterilmelidir.
- Reddedilen kısım: Bir dosyada tazminat hakkaniyete göre mahkemece belirlendiğinden, maddi tazminatın reddedilen kısmı için davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi yerinde bulunmuştur (K. 2025/5652).
- Temyiz sınırı: Reddedilen tazminat farkı kesinlik sınırının altında kalırsa temyiz edilemez; bir kararda 41.167 TL maddi ve 40.000 TL manevi tazminat farkı, karar tarihindeki 238.730 TL’lik kesinlik sınırının altında kaldığı için temyiz incelemesi yapılmamıştır (K. 2024/8662).
Haksız rekabet tazminatı: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin oy çokluğuyla verdiği 2025 tarihli kararında, tescilli marka bakımından yalnızca SMK hükümlerinin uygulanacağı kabul edilmiştir (K. 2025/5580). Tazminat talebi SMK m. 150 ve 151’e dayandırılmalıdır.
Başvuru ve tescil aşamasında ödenecek güncel resmî ücretler marka tescil ücreti rehberimizde sınıf sayısına göre gösterilmiştir.
Tazminat Davası Süreci Adım Adım
Tazminat talebi; delil tespiti ve belge ibrazı, dilekçede yöntem seçimi, bilirkişi hesabı, ıslah, ilk derece kararı, istinaf ve temyiz aşamalarından geçer.
Delil tespiti ve belge ibrazı
Taklit ürünler, faturalar ve internet kayıtları mahkeme eliyle tespit ettirilir; davalının defter ve belgelerinin sunulması SMK m. 150/3 uyarınca istenir.
Dava dilekçesi
Tecavüzün tespiti ve durdurulmasıyla birlikte maddi, manevi ve itibar tazminatı ayrı kalemler olarak istenir; yoksun kalınan kazanç için SMK m. 151/2’deki yöntem ve gerekiyorsa m. 151/4 hakkaniyet payı belirtilir.
Bilirkişi incelemesi
Davalının defterleri üzerinde mali bilirkişi incelemesi yapılır; lisans bedeli yönteminde emsal sözleşme veya oda görüşü alınır. Rapora itiraz ve ek rapor aşaması hesabın doğruluğu bakımından belirleyicidir.
Islah ve karar
Talep rapora göre artırılır; mahkeme her tazminat kalemi hakkında ayrı ayrı karar verir.
İstinaf ve temyiz
İstinaf incelemesini Bölge Adliye Mahkemesi yapar; incelenen kararlarda tazminat miktarları bu aşamada sıklıkla değiştirilmiştir. Temyiz incelemesi Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’ndedir.
Tazminat yönteminin seçimi, delil tespiti ve bilirkişi raporuna itiraz için marka avukatı kadromuzla görüşebilirsiniz.
0541 723 85 52 — Avukat görüşmesi
Avukat ve marka vekili · TÜRKPATENT Sicil No: 2890
Yargıtay Kararlarında Marka Tecavüzü Tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin aşağıdaki altı kararı, tazminat hesabının nasıl yapılması gerektiğini ve hangi hataların bozma sebebi sayıldığını göstermektedir. 2017 öncesi olaylarda mülga 556 sayılı KHK uygulanmıştır; KHK m. 66’nın güncel karşılığı SMK m. 151’dir.
| Konu | Sonuç | Yargıtay 11. HD |
|---|---|---|
| Net kazanç hesabının denetlenmesi | Bozuldu | K. 2022/7133 |
| %15 lisans bedeli ve defter incelemesi | Bozuldu | K. 2024/8662 |
| Net kâr, faaliyet kârı ve itibar tazminatı | Bozuldu | K. 2025/265 |
| 25.000 TL itibar ve 25.000 TL manevi tazminat | Onandı | K. 2024/8925 |
| 121.988,52 TL maddi tazminat | Düzeltilerek onandı | K. 2025/5580 |
| Islaha karşı zamanaşımı def’i | Onandı | K. 2025/5652 |
1. Bilirkişinin bulduğu tutar mahkemece SMK m. 151/3 ölçütleriyle denetlenmelidir
Eğitim hizmetlerinde önceden tescilli “ARI” markalarının sahibi, aynı alanda “AEK Isparta Arı Eğitim Kurumları” markasını kullanan davalıya karşı hükümsüzlük ve tecavüz davası açmıştır. Isparta 3. Asliye Hukuk Mahkemesi markanın hükümsüzlüğüne, ıslahla istenen 129.645,23 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminata hükmetmiş, istinaf başvurusu reddedilmiştir. Yargıtay hükümsüzlük ve tecavüz yönünden kararı yerinde bulmuş; SMK m. 155 uyarınca davalının sonraki tarihli tescilinin savunma olamayacağını belirtmiştir. Ancak davacının net kazanç yöntemini seçtiği, bilirkişinin net kazancı belirlediği, mahkemenin ise markanın tanınmışlığı, benzerlik düzeyi, kullanım süresi ve davalı işaretinin tescilli olması gibi ölçütleri değerlendirmeden “raporda yer alan miktara hüküm” kurduğu gerekçesiyle kararı davalı yararına bozmuştur. Karar metni
2. Lisans bedeli yönteminde defterler incelenmeden takdire gidilemez
Davacı, taklit ürünleri üreten şirket ile bunları satan işletmeye karşı dava açmış, yoksun kalınan kazancın SMK m. 151/2-(c) uyarınca lisans bedeline göre hesaplanmasını istemiş, maddi talebini ıslahla 306.952 TL’ye yükseltmiştir. Emsal sözleşme sunulmayınca mahkeme ticaret odasına başvurmuş; oda cironun %15’inin lisans bedeli sayılabileceğini bildirmiştir. İlk derece mahkemesi, defterler incelenemediği ve kurumlar vergisi beyannamesine dayanan %15 hesabının gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle TBK m. 50 ve 51 uyarınca satıcıya 30.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi, üreticiye 20.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminata hükmetmiştir. Yargıtay, üretici yönünden temyizi kesinlik sınırı nedeniyle reddetmiş; satıcı yönünden ise HMK m. 219 vd. ve SMK m. 150/3 uyarınca tüm ticari defterler incelenip yalnızca dava konusu markadan elde edilen ciro bulunmadan, “6098 sayılı Kanun’un 50 ve 51 inci maddelerinin uygulama zamanı gelmeden” takdire gidilmesini bozma sebebi saymıştır. Karar metni
3. Net kazanç esas alınmalı; itibar zararı ayrıca ispatlanmalıdır
Davacılar maddi tazminatı SMK m. 151/2-(b) uyarınca istemiş, talebi 309.114,96 TL’ye artırmıştır. Bölge Adliye Mahkemesi, bilirkişinin net kazanç yerine faaliyet kârı üzerinden hesap yaptığını tespit ederek, markanın satışlara etkisini %20 kabul eden hesapla 239.173,38 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminata hükmetmiş; marka imajının zedelendiği ispatlanamadığından itibar tazminatını reddetmiştir. Aynı kararda tescil maliki murisin mirasçılarının davaya muvafakatiyle taraf teşkilinin sağlandığı ve tecavüz aynı zamanda suç oluşturduğundan ceza zamanaşımının uygulanacağı kabul edilmiştir. Yargıtay kararı; davalı markası bakımından SMK m. 25/6’daki sessiz kalma koşullarının tartışılmaması, önceki davayla derdestlik incelemesinin eksik yapılması ve üçüncü kişilerin sosyal medya paylaşımlarından davalının, bağlantısı “şüpheye yer bırakmayacak şekilde” ortaya konulmadan sorumlu tutulması nedenleriyle bozmuş; tazminat miktarına ilişkin itirazların incelenmesine şimdilik yer görmemiştir. Karar metni
4. Tanınmış markanın kalite algısı itibar ve manevi tazminatı artırır
İlk derece mahkemesi 3.000 TL maddi, 3.000 TL manevi ve 1.000 TL itibar tazminatına hükmetmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi, ürünleri bir tedarikçiden aldığını savunan davalının basiretli bir tacir olarak ürünlerin orijinal olup olmadığını araştırmadığını ve kusurlu olduğunu; satılan ürünlerin davacı markasının kalitesinde olmadığını ve davacının uygun bulacağı tarzda sunulmadığını belirterek SMK m. 150/2 şartlarının oluştuğunu kabul etmiştir. Lisans bedeli yöntemi istenmiş olsa da satış miktarı ve tecavüz süresi belirlenemediğinden maddi tazminat TBK m. 50/2 uyarınca 10.000 TL olarak takdir edilmiş; manevi tazminat ve itibar tazminatı 25.000’er TL‘ye yükseltilmiştir. Karar onanmıştır. Karar metni
5. İnternet satışında ıslahla artırılan maddi tazminat
Davacı, davalının internet sitelerinde markasını kullanarak satış yaptığını ileri sürmüş, 1.000 TL olarak istediği maddi tazminatı ıslahla 121.988,52 TL‘ye yükseltmiştir. Bilgisayar mühendisinin yer aldığı bilirkişi heyeti, markanın bu markayı taşımayan ürün ve kategorilerin indekslenmesinde kullanıldığını tespit etmiş; Bölge Adliye Mahkemesi hükmedilen maddi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğunu belirterek 121.988,52 TL maddi ve 1.000 TL manevi tazminata hükmetmiştir. Yargıtay, oy çokluğuyla, tescilli marka bakımından haksız rekabet hükümlerinin SMK ile birlikte uygulanamayacağını belirterek hükümden yalnızca “ve haksız rekabet” ibarelerini çıkarmış, kararı düzelterek onamıştır. Karar metni
6. Islahla artırılan talep ceza zamanaşımı içinde kalır
Davacı, davalının alan adında ve internet sitesinde markasını kullandığını ileri sürmüş; 1.000 TL olarak istediği maddi tazminatı yaklaşık dört yıl sonra ıslahla 98.477,42 TL‘ye yükseltmiş, 30.000 TL manevi tazminat istemiştir. Davacı, lisans bedeli yöntemine karşılık gelen mülga KHK m. 66/2-(c) hükmüne göre hesap istemiş; hesap davalının 2013–2014 satışları üzerinden yapılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesi, TBK m. 72/1 ve TCK m. 66/1-e uyarınca 8 yıllık ceza zamanaşımının dolmadığını belirterek zamanaşımı def’ini reddetmiş, 10.000 TL manevi tazminata hükmetmiş; tazminat hakkaniyet ilkesine göre mahkemece belirlendiğinden maddi tazminatın reddedilen kısmı için davalı lehine vekâlet ücretine hükmetmemiştir. Karar onanmıştır. Karar metni
Kararlardan çıkan sonuçlar
- Yöntemi bilinçli seçin. Net kazanç yöntemi davalının defterlerine, lisans bedeli yöntemi emsal sözleşmeye veya oda görüşüne, muhtemel gelir yöntemi davacının kendi kayıtlarına dayanır. Hangi verinin elde edilebileceği seçimi belirlemelidir.
- Defter incelemesini talep edin. Defterlere ulaşılmadan beyanname veya tahminle yapılan hesaplar ya bozulmuş ya da takdiren düşük tutarlara dönüşmüştür.
- Raporu denetletin. Bilirkişinin net kazanç ile faaliyet kârını ayırıp ayırmadığı ve SMK m. 151/3 ölçütlerini değerlendirip değerlendirmediği rapora itirazda mutlaka sorgulanmalıdır.
- İtibar zararını ayrıca kanıtlayın. Markanın kalite algısı, taklit ürünün niteliği ve piyasaya sunuluş biçimi gösterilmeden itibar tazminatı reddedilebilir.
- Talep tutarını orantılı tutun. Manevi tazminatta hükmedilen tutarlar talep edilenin çoğu zaman altında kalmıştır; reddedilen kısmın yargılama gideri sonuçları dikkate alınmalıdır.
Karar metinleri Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’nden alınmıştır. Yayımlanan metinlerde bazı marka ve taraf adları anonimleştirilmiştir. Tutarlar karar metinlerinde geçtiği şekliyle aktarılmıştır ve başka dosyalar için emsal miktar değildir. Bu bölümdeki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Marka tecavüzü tazminatı nedir?
Yoksun kalınan kazanç nasıl hesaplanır?
Lisans bedeli yönteminde oran nasıl belirlenir?
Hakkaniyet payı nedir?
İtibar tazminatı hangi durumda istenir?
Marka tecavüzünde manevi tazminat ne kadar olur?
Kararlarda ne kadar maddi tazminata hükmedilmiştir?
Tazminat davasını kime karşı açmalıyım?
Tazminat davasında zamanaşımı ne zaman dolar?
Davalı ticari defterlerini sunmazsa ne olur?
Kaynaklar
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (m. 7, 25, 29, 30, 149, 150, 151, 155, 158)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m. 50, 51, 72)
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 219 vd.)
- TÜRKPATENT 2026 Marka İşlem Ücretleri
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararları: Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (her kararın bağlantısı ilgili kartta yer almaktadır)
İlgili Rehberler
- Marka Hükümsüzlük Davası Dilekçesi: Nasıl Hazırlanır? Örnek Yapı ve Kontrol Listesi (2026)
- Marka Hükümsüzlük Davasında Zamanaşımı ve 5 Yıllık Sessiz Kalma Kuralı (2026)
- Markamı Başkası Tescil Ettirdi: Önce Kullanan Ne Yapabilir? (2026)
- Distribütör veya Temsilci Markayı Kendi Adına Tescil Ettirdi: Hükümsüzlük ve Devir (2026)
- Marka Davasında Savunma: Davalının Def’ileri, Karşı Dava ve Yargıtay Kararları
- Marka Davasında İhtiyati Tedbir: Şartlar, Teminat, İtiraz ve Yargıtay Kararları