Distribütör veya Temsilci Markayı Kendi Adına Tescil Ettirdi: Hükümsüzlük ve Devir (2026)

Hazırlayan: Av. Atakan Aylar, Ankara Barosu (sicil no 40239) ve TÜRKPATENT marka vekili (sicil no 2890) · Son güncelleme: 3 Kasım 2026 · Yargıtay kararları Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki tam metinlerinden incelenmiştir.

1 Temeller

Distribütör markayı tescil ettirdi: sorun tam olarak nedir?

Sorun, markanın gerçek sahibi değil, onun ürünlerini satan kişinin sicilde marka sahibi olarak görünmesidir; bu durumda distribütör, aynı markayı taşıyan ürünleri başkalarının satmasını engellemeye ve ilişki sona erdiğinde markayı elinde tutmaya çalışabilir.

Türkiye’de marka üzerindeki koruma kural olarak tescille doğar (SMK m. 7/1). Yabancı bir üretici Türkiye’de başvuru yapmadan ürünlerini bir distribütör aracılığıyla satıyorsa, sicilde boşluk oluşur. Bu boşluğu ilk dolduran distribütör olursa, kâğıt üzerinde markanın sahibi o görünür. Kanun koyucu bu riski öngörmüş ve ticari vekil ya da temsilci tarafından yapılan izinsiz tescile karşı iki özel hüküm getirmiştir: SMK m. 6/2 ve m. 10.

Bu tablo marka hukukunda tanıdık bir uyuşmazlıktır: ürünü üreten ve markayı yaratan bir taraf, Türkiye pazarını kuran ve sicili elinde tutan diğer bir taraf vardır. Hangi tarafın haklı olduğu; aralarındaki ilişkinin niteliğine, tescil için izin verilip verilmediğine ve distribütörün haklı bir sebebi bulunup bulunmadığına bağlıdır. Bu tür dosyalarda hangi yolun seçileceği sonucu doğrudan etkilediği için bir marka avukatı ile delil ve talep planı baştan yapılmalıdır.

Ticari vekil veya temsilci kimdir? Distribütör, bayi ve ithalatçı bu kapsama girer mi?

SMK “ticari vekil” ve “temsilci” kavramlarını tanımlamaz; Yargıtay’ın onadığı kararlarda belirleyici olan, sözleşmenin adı değil, tarafların markalı ürünler etrafında kurduğu fiilî ticari ilişkidir. Distribütör, tek satıcı, münhasır temsilci, bölge bayisi veya düzenli ithalatçı; marka sahibinin ürünlerini onun adına ya da onunla kurduğu bir ilişki içinde Türkiye pazarına sunuyorsa bu kapsamda değerlendirilebilir.

İncelenen kararlarda şu ilişkiler bu kapsamda değerlendirilmiştir:

• Yazılı sözleşmesi olmayan ithalatçı: “ARDİNA CAR CARE” dosyasında taraflar arasında yazılı distribütörlük sözleşmesi imzalanmamıştı; davalı 2009’dan beri ürünleri ithal edip pazarlıyordu. İlk derece mahkemesi, Türkiye’deki pazarlamacı olan davalının ticari vekil veya temsilci sayılması gerektiğini kabul etmiş, karar Yargıtay’ca onanmıştır (K. 2024/3768).
• Süreli distribütörlük sözleşmesi: Çinli bir oyuncak üreticisiyle iki yıllık distribütörlük anlaşması imzalayan ve bu süre içinde markayı kendi adına tescil ettiren şirketin tescili SMK m. 6/2’ye aykırı bulunmuştur (K. 2025/7238).
• Tek yetkili distribütör: Yabancı markanın Türkiye tek yetkili distribütörü olan şirketin durumu da ticari vekil veya temsilci ilişkisi içinde değerlendirilmiştir; ancak o dosyada davayı marka sahibi değil, rakip bir ithalatçı açtığı için sonuç farklı olmuştur (K. 2025/5272).

Buna karşılık, marka sahibiyle doğrudan bir ilişkisi bulunmayan, ürünleri piyasadan veya başka bir aracıdan temin eden kişi ticari vekil ya da temsilci sayılmaz. “RIGA FORM” dosyasında davalı ile yabancı üretici arasında böyle bir ilişki bulunmadığı için devir talebi reddedilmiştir (K. 2024/3502).

İlişkinin ispatı belgeyle yapılır: distribütörlük veya satış temsilciliği sözleşmesi, sözleşme taslakları, e-posta yazışmaları, sipariş ve faturalar, gümrük beyannameleri, katalog ve fiyat listeleri, distribütörün kendisini “yetkili distribütör” olarak tanıttığı internet sayfaları. “ARDİNA” dosyasında imzalanmamış sözleşme taslakları ve toplantılar da ilişkinin varlığını gösteren olgular arasında yer almıştır.

SMK m. 6/2 ve m. 10 marka sahibine ne sağlar?

SMK m. 6/2, temsilcinin izinsiz başvurusunu bir ret ve hükümsüzlük sebebi yapar; SMK m. 10 ise marka sahibine, tescili iptal ettirmenin ötesinde tescili kendi adına devralma imkânı verir. İki hüküm birlikte okunduğunda marka sahibinin elinde hem savunma (itiraz, hükümsüzlük) hem de geri alma (devir) aracı bulunur.

SMK m. 6/2, marka sahibinin izni olmadan ve haklı bir sebebi bulunmadan ticari vekil veya temsilcinin markayı kendi adına başvurması hâlinde, marka sahibinin itirazı üzerine başvurunun reddedileceğini düzenler. Tescilden sonra aynı hâl, SMK m. 25/1 uyarınca hükümsüzlük sebebidir.

SMK m. 10 ise şöyledir: “Marka sahibinin izni olmadan markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin ticari vekil ya da temsilci adına tescilinin yapılması hâlinde, ticari vekil veya temsilcinin haklı bir sebebi yoksa marka sahibi mahkemeden, markasının kullanımının yasaklanmasını talep edebileceği gibi söz konusu tescilin kendisine devredilmesini de talep edebilir.”

Bu metinden m. 10’un dört şartı çıkar:

1. Ticari vekil veya temsilci ilişkisiTescil ettiren kişi, marka sahibiyle bu nitelikte bir ilişki içinde olmalıdır.
2. İzin yokluğuMarka sahibi tescile izin vermemiş olmalıdır; izin varsa m. 10 uygulanmaz.
3. Aynılık veya ayırt edilemeyecek kadar benzerlikTescil edilen marka, sahibinin markasıyla aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olmalıdır. Yargıtay’ın onadığı kararda bu şart “aynı ya da ayniyet derecesinde benzer” olarak ifade edilmiştir (K. 2024/6401).
4. Haklı sebep yokluğuTicari vekil veya temsilcinin tescil için haklı bir sebebi bulunmamalıdır.

Üçüncü şart, m. 10’u genel hükümsüzlük davasından ayıran asıl noktadır. Hükümsüzlük için karıştırılma ihtimali yaratan benzerlik yeterli olabilirken, devir için benzerliğin çok daha yüksek bir düzeyde olması gerekir. Bunun nedeni açıktır: mahkeme devir kararıyla, distribütörün oluşturduğu bir kaydı marka sahibine aktarır; kayıt sahibinin markasından farklılaşmışsa, aktarılan şey artık marka sahibinin markası olmaz.

2 Üç yol

Distribütör markayı tescil ettirdiyse hangi yollar var?

Marka sahibinin üç yolu vardır: başvuru henüz yayımdaysa TÜRKPATENT’e itiraz, marka tescil edildiyse hükümsüzlük davası, tescil edilen marka sahibinin markasıyla aynı veya ayniyet derecesinde benzerse SMK m. 10’a dayanan devir ve kullanımın yasaklanması davası. Aşağıdaki şema, hangi aşamada hangi yolun açık olduğunu gösterir.

Birinci yol: yayıma itiraz (SMK m. 6/2 ve m. 18)

Başvuru Resmî Marka Bülteni’nde yayımlandıysa ve iki aylık süre dolmadıysa, kaydın doğmasını engelleyen yol itirazdır. SMK m. 6’daki nispi ret sebepleri Kurum tarafından kendiliğinden incelenmez; distribütörün başvurusu, marka sahibi itiraz etmezse tescil edilebilir. İtiraz dilekçesinde ticari ilişkinin belgeleri, marka sahibinin yurt dışındaki tescilleri ve izin verilmediği açıkça gösterilmelidir. Süre ve itiraz usulü için benzer marka itirazı yazımıza bakabilirsiniz.

İtirazın Kurumca reddedilmesi hâlinde Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) aşaması ve ardından Ankara’da dava yolu açıktır (YİDK kararına itiraz). Bülteni düzenli izlemeyen yabancı bir üretici için bu süre kolayca kaçabilir; bu nedenle aşağıdaki iki yol, distribütör dosyalarında önem kazanır.

İkinci yol: hükümsüzlük davası (SMK m. 25 ve m. 6/2)

Marka tescil edildiyse, marka sahibi SMK m. 25/1 uyarınca m. 6/2’ye dayanarak markanın hükümsüzlüğünü isteyebilir. Kesinleşen hükümsüzlük kararı başvuru tarihinden itibaren etkili olur; marka hiç korunmamış sayılır ve sicilden terkin edilir (SMK m. 27/1, 27/7). Çinli oyuncak üreticisinin eski distribütörüne ait tescil, hem m. 6/2’ye aykırılık hem de kötü niyet gerekçesiyle bu yolla hükümsüz kılınmıştır (K. 2025/7238).

Hükümsüzlüğün sınırı şudur: kayıt silinir, ama marka sahibi kendiliğinden sicile girmez. Hükümsüzlük kararından sonra marka sahibinin kendi başvurusunu yapması gerekir ve bu başvuru, arada başkalarının yaptığı başvurularla karşılaşabilir. Bu nedenle hükümsüzlük davası açılırken veya hemen öncesinde kendi başvurunuzu yapmanız önerilir; başvuru süreci için marka tescili sayfamıza bakabilirsiniz.

Üçüncü yol: tescilin devri ve kullanımın yasaklanması (SMK m. 10)

SMK m. 10, distribütör dosyalarına özgü bir yoldur: mahkeme, temsilci adına kayıtlı tescilin marka sahibine devredilmesine karar verebilir. Böylece marka, ilk başvuru tarihini koruyarak gerçek sahibine geçer; marka sahibinin yeniden başvuru yapmasına ve arada doğabilecek üçüncü kişi başvurularıyla uğraşmasına gerek kalmaz. Aynı hükme göre marka sahibi, temsilcinin markayı kullanmasının yasaklanmasını da isteyebilir.

Devrin şartı ağırdır. “HOLLIS / OCEANIC” dosyasında aynı olan “OCEANIC” markası belirli mallar için davacıya devredilmiş, harf tasarımı ve grafik unsurlarla şekillendirilmiş “HOLLIS” markası ise ayniyet derecesinde benzer bulunmadığı için yalnızca hükümsüz kılınmıştır (K. 2024/6401).

Hükümsüzlük mü, devir mi? Hangisi ne zaman istenir?

İşaretler aynı veya ayniyet derecesinde benzerse devir, aksi hâlde hükümsüzlük istenir; iki talep terditli, yani “öncelikle devir, olmazsa hükümsüzlük” biçiminde birlikte ileri sürülür. İncelenen “ARDİNA” ve “HOLLIS / OCEANIC” dosyalarında da talepler bu sırayla kurulmuştur. Aşağıdaki karşılaştırma iki yolun farkını gösterir.

Devir kararının bir başka avantajı kapsamla ilgilidir. “OCEANIC” dosyasında mahkeme, marka sahibinin önceliği bulunan mallar için devre, geri kalan mal ve hizmetler için kısmi hükümsüzlüğe karar vermiştir. Yani aynı tescil, mal ve hizmet listesine göre bölünerek bir kısmı devredilebilir, bir kısmı silinebilir. Kısmi hükümsüzlük kuralı için SMK m. 25/5’e ve ana rehberimizdeki ilgili bölüme bakabilirsiniz.

3 Dava ve savunmalar

Davayı kim açabilir, kime karşı açılır?

SMK m. 6/2 ve m. 10’a dayanan davayı kural olarak markanın gerçek sahibi açar; marka sahibiyle ilişkisi olmayan rakip bir satıcı yalnızca kötü niyet (m. 6/9) gibi herkesin menfaati ölçüsünde ileri sürebileceği sebeplere dayanabilir. Dava, sicilde marka sahibi görünen distribütöre veya hukuki haleflerine karşı açılır; TÜRKPATENT davalı gösterilmez (SMK m. 25/3).

Tablodaki en önemli ayrım, rakip satıcıya ilişkindir. Yabancı bir markanın tek yetkili distribütörünün markanın seri adını tescil ettirdiği dosyada, davayı aynı ürünleri ithal eden bir rakip açmıştı. Bölge adliye mahkemesi, gerçek hak sahibi olmayan davacının m. 6/2’ye dayalı talep yönünden aktif dava ehliyeti bulunmadığını, kötü niyet yönünden ise menfaati olsa da kötü niyetin ispatlanamadığını belirtmiş; Yargıtay kararı onamıştır (K. 2025/5272). Davanın taraflarına ilişkin genel kurallar için marka davalarında taraflar yazımıza bakabilirsiniz.

Görevli mahkeme fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir (SMK m. 156/1). Bağımsız hükümsüzlük davasında yetkili mahkeme kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesidir (SMK m. 156/5); YİDK kararının iptali de isteniyorsa dava Ankara’da görülür (SMK m. 156/2). Yetki kurallarının ayrıntısı ana rehberimizde yer alır.

Distribütör neyi savunabilir? İzin ve haklı sebep

Distribütörün kanundan doğan başlıca iki savunması, marka sahibinin tescile izin verdiği ve kendisinin haklı bir sebebi bulunduğudur; bunların yanında ilişkinin ticari vekillik niteliği taşımadığını, işaretlerin farklı olduğunu veya sessiz kalma koşullarının oluştuğunu da ileri sürebilir. SMK m. 6/2 ve m. 10, haklı sebebin ne olduğunu saymaz; değerlendirme somut ilişkiye göre yapılır.

İzin, en güçlü savunmadır; çünkü iki hüküm de “marka sahibinin izni olmadan” yapılan tescili hedef alır. İzin yazılı olmak zorunda değildir, ancak ispatı yazılı belgeyle kolaylaşır. Tek yetkili distribütörün dosyasında davalı, tescili üreticinin bilgisi dahilinde yaptırdığını savunmuş; ilk derece mahkemesi, üreticinin rızasının bulunup bulunmadığının hak sahibinin m. 6/2 kapsamında ileri sürebileceği bir husus olduğunu belirtmiştir (K. 2025/5272). Bu, izin tartışmasının asıl muhatabının marka sahibi olduğunu gösterir.

İncelenen dosyalarda distribütörler başka savunmalar da ileri sürmüştür: markayı Türkiye’de kendilerinin tanıttığı, reklam yatırımı yaptığı, marka adını kendilerinin bulduğu ya da marka sahibinin Türkiye’deki başvurularının reddedildiği gibi. İncelenen iki dosyada bu tür savunmalar sonucu değiştirmemiştir: “ARDİNA” dosyasında davalının 2009’dan beri yatırım yaptığı ve adı kendisinin bulduğu savunması (K. 2024/3768), “HOLLIS / OCEANIC” dosyasında ise marka sahibinin başvurularının reddedildiği ve Avrupa Birliği’ndeki itiraz sürecine ilişkin savunma (K. 2024/6401) karşısında mahkeme kararları onanmıştır.

Temsilcinin tescili kötü niyetli tescil (m. 6/9) sayılır mı?

Her temsilci tescili kendiliğinden kötü niyetli değildir; ancak distribütör markanın başkasına ait olduğunu bilerek ve onu engellemek amacıyla tescil ettirdiyse, m. 6/2’nin yanında kötü niyet (SMK m. 6/9) de oluşur. Yargıtay’a göre kötü niyet için markayı kullanma niyeti olmaksızın “sırf rakiplerine karşı kullanma, marka stoklama, marka ticareti yapma gibi hallerinden en az birinin mevcut olması gerekli”dir (Yargıtay 11. HD, E. 2025/6170, K. 2026/3050, 01.06.2026, karar metni).

Oyuncak dosyasında ilk derece mahkemesi, tescilin amacının hak sahibinin Türkiye’de tescil yaptırmasına ve başkalarıyla distribütörlük sözleşmesi yapmasına engel olmak olduğunu kabul ederek kötü niyeti sabit görmüştür (K. 2025/7238). “ARDİNA” dosyasında da davalının, markanın gerçek hak sahibini bildiği için tescil anında kötü niyetli olduğu kabul edilmiştir (K. 2024/3768). Buna karşılık tek yetkili distribütör dosyasında mahkeme, tek satıcılık ilişkisinin tek başına kötü niyet sonucunu doğurmayacağını belirtmiştir (K. 2025/5272).

Kötü niyetin ayrıca ileri sürülmesinin iki faydası vardır. Birincisi, m. 6/9 marka sahibi dışında menfaati olan kişilere de dava yolunu açar. İkincisi, SMK m. 25/6’daki sessiz kalma kuralı, sonraki tescil kötü niyetliyse uygulanmaz. Kötü niyetin ispatı ve göstergeleri kötü niyetli marka tescili yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Süre var mı? Sessiz kalma riski

Kanunda hükümsüzlük davası için genel bir zamanaşımı süresi yoktur ve SMK m. 10’un metninde de ayrı bir süre yer almaz; ancak SMK m. 25/6’daki beş yıllık sessiz kalma kuralı, distribütörün savunmasında gündeme gelir. Bu kurala göre önceki marka sahibi, sonraki markanın kullanıldığını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde birbirini izleyen beş yıl sessiz kalmışsa, sonraki tescil kötü niyetli olmadıkça markasını hükümsüzlük gerekçesi yapamaz.

Ticari ilişki uzun sürmüşse distribütör bu savunmaya başvurabilir: “Marka sahibi yıllardır tescilden haberdardı ve ses çıkarmadı.” “ARDİNA” dosyasında davalı, davacının dokuz yıl boyunca kullanıma rıza gösterdiğini savunmuş; ilk derece mahkemesi sessiz kalma iddiasını yerinde görmemiş ve karar onanmıştır (K. 2024/3768). Yargıtay, beş yıllık sürenin hak düşürücü olduğunu ve başlangıcının her zaman tescil tarihi olmadığını, kullanımı bilebilecek durumda olmayan kişinin hakkının düşmeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay 11. HD, E. 2025/840, K. 2025/5647, 24.09.2025, karar metni).

Bu nedenle tescilden haberdar olan marka sahibinin beklememesi gerekir. Sessiz kalmayı kesen işlemler, sürenin başlangıcı ve ispatı marka hükümsüzlük davasında zamanaşımı yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Türkiye’de tescili olmayan yabancı üretici ne yapabilir?

Türkiye’de tescili olmayan yabancı üretici de distribütörün tescilinin hükümsüzlüğünü ve kendisine devrini isteyebilir; ancak tescil olmadan marka hakkına tecavüz davası açamaz ve korumanın geri kalanı için haksız rekabet hükümlerine dayanmak zorunda kalır. “ARDİNA” dosyasında davalı, davacının Türkiye’de tescilli markası olmadığını savunmuş; buna rağmen devir kararı verilmiş ve onanmıştır (K. 2024/3768).

“RIGA FORM” dosyası sınırı gösterir: tescili olmayan davacıların tecavüz talepleri reddedilmiş, buna karşılık hükümsüzlük ile haksız rekabetin (TTK m. 54 vd.) tespiti ve men’i kabul edilmiştir (K. 2024/3502).

Yabancı üretici için en önemli adım, Türkiye’de kendi adına başvuru yapmaktır. Başvuru, doğrudan TÜRKPATENT’e veya Madrid Protokolü yoluyla yapılabilir; yollar için uluslararası marka tescili sayfamıza bakabilirsiniz. Önceki tescilsiz kullanıma dayanan haklar (SMK m. 6/3) ise markamı başkası tescil ettirdi yazımızın konusudur.

4 Yargıtay ne diyor?

Sınıf sayısına göre ödenecek resmî tutarları marka tescil ücreti rehberimizde hesaplayabilirsiniz.

Yargıtay kararlarında distribütörün marka tescili

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2024–2025 yıllarında onadığı aşağıdaki beş karar, distribütör veya temsilci tarafından yapılan tescillerde devir şartını, ticari vekil ilişkisinin sınırını ve davayı kimin açabileceğini gösterir. Kararların tamamı onama kararıdır; değerlendirmeler büyük ölçüde ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin Yargıtay’ca yerinde bulunan gerekçelerinden gelir. Marka ibarelerinin bir kısmı karar metinlerinde anonimleştirilmiştir.

5 Strateji

Distribütörlük sözleşmesine hangi marka hükümleri konmalı?

Distribütörlük sözleşmesinde markanın kime ait olduğu, distribütörün marka başvurusu yapamayacağı, izinle yapılmış bir tescil varsa ilişki sona erdiğinde markanın sahibine devredileceği ve alan adı ile sosyal medya hesaplarının akıbeti açıkça yazılmalıdır. Bu hükümler davayı tamamen önlemeyebilir, ama izin, haklı sebep ve kötü niyet tartışmalarında belirleyici delil olur.

Marka sahibi açısından sözleşmede yer alabilecek başlıca hükümler şunlardır:

• Marka sahipliğiSözleşme konusu markaların tamamen üreticiye ait olduğu ve distribütöre yalnızca satış amacıyla kullanma yetkisi verildiği.
• Tescil yasağıDistribütörün markayı, benzerini veya markayı içeren bir ibareyi hiçbir sınıfta, kendi adına ya da üçüncü kişi aracılığıyla başvuramayacağı.
• Devir taahhüdüYasağa aykırı bir başvuru veya tescil yapılmışsa, sözleşme sona erdiğinde ya da talep üzerine markanın sahibine devredileceği.
• Dijital varlıklarMarkayı içeren alan adı, sosyal medya hesabı ve pazaryeri mağaza adlarının kime ait olduğu ve ilişki bitince nasıl teslim edileceği.
• Kullanım biçimiMarkanın hangi görünümle kullanılacağı; distribütörün markaya ek veya şekil eklemeyeceği.
• Lisans ilişkisiDistribütöre kullanım yetkisi verilecekse bunun lisans niteliği, kapsamı ve süresi; ayrıntı için marka lisans sözleşmesi yazımız.

Sözleşme hükmünün yanında en etkili önlem, ilişki başlamadan önce Türkiye’de marka sahibi adına başvuru yapılmasıdır. Sicilde kayıtlı bir marka varken distribütörün aynı işaret için yapacağı başvuru, önceki marka karşısında Kurum incelemesinde veya itiraz üzerine reddedilebilir (SMK m. 5/1-ç, 6/1). Mevcut sicil durumunu marka sorgulama ile kontrol edebilirsiniz. Franchise ilişkisinde benzer sorunlar için franchise marka tescili yazımıza bakabilirsiniz.

Marka sahibi ve distribütör için yol haritası

Marka sahibinin ilk işi, başvurunun hangi aşamada olduğunu ve işaretlerin aynı olup olmadığını belirlemektir; distribütörün ilk işi ise izin ve ilişkiye ilişkin belgelerini toplamak ve cevap süresini kaçırmamaktır. Aşağıdaki karar ağacı iki tarafın yolunu birlikte gösterir.

Marka sahibinin dava öncesinde toplaması gereken deliller:

1. Markanın sahipliğiYurt dışı tescil belgeleri, ilk kullanım tarihleri, ürün ve ambalaj örnekleri; marka devralındıysa devir belgeleri.
2. Ticari ilişkiDistribütörlük veya temsilcilik sözleşmesi, taslaklar, e-postalar, sipariş ve faturalar, gümrük kayıtları.
3. İzin yokluğuDistribütörün tescilden haber vermediğini veya izin talebinin reddedildiğini gösteren yazışmalar.
4. Sicil kaydıDistribütör adına kayıtlı markanın başvuru ve tescil tarihleri, mal ve hizmet listesi, marka örneği.
5. Kötü niyet göstergeleriBaşvurunun ilişki sürerken veya sona ererken yapılması, yeni distribütöre gönderilen ihtarnameler, rakiplerin engellenmesi.
6. Öğrenme tarihiTescilden ne zaman haberdar olunduğunu gösteren belge; sessiz kalma savunmasına karşı önemlidir (SMK m. 25/6).

Sık yapılan hatalar

Distribütör dosyalarında sonucu olumsuz etkileyebilecek hatalar, büyük ölçüde dava açılmadan önce yapılacak bir talep ve delil planıyla önlenebilir. Aşağıdaki hatalar incelenen kararlardaki sonuçlardan ve kanun metninden çıkarılmıştır.

1. Yalnız hükümsüzlük istemekİşaretler aynıysa devir talebinin ileri sürülmemesi, markanın ilk başvuru tarihiyle sahibine geçme imkânını kaybettirir.
2. Şekilli işaret için yalnız devir istemekAyniyet derecesinde benzer olmayan işarette devir reddedilir; terditli hükümsüzlük talebi yoksa sonuç eksik kalır (2024/6401).
3. Davayı yanlış kişiye açtırmakm. 6/2’ye marka sahibi dayanır; hak sahibi olmayan bir rakibin bu bende dayanan talebi ehliyet yönünden reddedilmiştir (2025/5272). Dava yeni temsilci tarafından açılacaksa, marka sahibinin açık yetkisi belgelenmelidir (2025/7238).
4. Temsilci ilişkisi olmayan kişiye m. 10’u uygulatmaya çalışmakİlişki yoksa devir istenemez; kötü niyet ve haksız rekabet yollarına yönelmek gerekir (2024/3502).
5. Kendi başvurusunu yapmamakHükümsüzlük kararı kaydı siler ama marka sahibini sicile yazmaz; aradaki dönemde üçüncü kişiler başvuru yapabilir.
6. BeklemekTescili öğrenen marka sahibinin uzun süre harekete geçmemesi, sessiz kalma savunmasına zemin hazırlar (SMK m. 25/6).

Terimler sözlüğü

Distribütör ve temsilci tescillerine ilişkin uyuşmazlıklarda geçen başlıca terimlerin sade karşılıkları aşağıdadır.

Distribütör

Bir üreticinin ürünlerini kendi adına satın alıp belirli bir bölgede yeniden satan işletme; tek veya münhasır distribütör, bölgedeki tek yetkili satıcıdır.

Ticari vekil veya temsilci

Marka sahibiyle kurduğu ticari ilişki içinde onun ürünlerini pazarlayan kişi; SMK tanımlamaz, fiilî ilişkiye göre belirlenir (SMK m. 6/2, 10).

Marka sahibi

Markanın gerçek hak sahibi; m. 6/2 ve m. 10’daki hakları kural olarak yalnız o veya onun yetkilendirdiği kişi kullanır.

İzin

Marka sahibinin, temsilcinin markayı kendi adına tescil ettirmesine onay vermesi; izin varsa m. 6/2 ve m. 10 uygulanmaz.

Haklı sebep

Temsilcinin izinsiz tescilini hukuken savunulabilir kılan neden; kanunda sayılmamıştır, somut olaya göre değerlendirilir.

Devir (m. 10)

Mahkeme kararıyla temsilci adına kayıtlı tescilin marka sahibine aktarılması; marka ilk başvuru tarihini korur.

Ayniyet derecesinde benzerlik

İki işaretin aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olması; devir için aranan yüksek benzerlik düzeyi.

Hükümsüzlük

Tescil anındaki kusur nedeniyle markanın mahkemece başvuru tarihinden itibaren ortadan kaldırılması (SMK m. 25, 27).

Terditli talep

Taleplerin öncelik sırasıyla ileri sürülmesi: “öncelikle devir, kabul edilmezse hükümsüzlük” gibi.

Kötü niyet

Markayı kullanmak için değil; rakibi veya hak sahibini engellemek, markayı stoklamak ya da satmak amacıyla başvuru yapılması (SMK m. 6/9).

Sessiz kalma

Önceki hak sahibinin, sonraki markanın kullanımını bildiği hâlde beş yıl hakkını aramaması; kötü niyet yoksa hükümsüzlük talebini engeller (SMK m. 25/6).

Haksız rekabet

Dürüstlük kuralına aykırı ticari davranış; tescil olmadan da ileri sürülebilir (TTK m. 54 vd.).

Sıkça sorulan sorular

Kaynaklar

• 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (m. 5, 6, 7, 10, 18, 25, 27, 152, 156)
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 127, 141)
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m. 54 vd.)
• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararları: Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (her kararın bağlantısı ilgili kartta yer almaktadır)

Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR

Avukat Marka Vekili	Av. Atakan AYLAR Marka Vekilliği Sicil No: 2890 Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
Profil	Hakkımızda · LinkedIn · Marka avukatı
İletişim	0541 723 85 52
E-posta	bilgi@aylarpatent.com