Marka Hükümsüzlük Davası Dilekçesi: Nasıl Hazırlanır? Örnek Yapı ve Kontrol Listesi (2026)

Marka hükümsüzlük davası dilekçesi - örnek yapı ve kontrol listesi

Tek cümleyle

Marka hükümsüzlük davası dilekçesi, HMK m. 119’daki zorunlu unsurları taşıyan; hükümsüzlük sebebini, vakıaları, delilleri ve markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkini talebini açıkça gösteren dava dilekçesidir (SMK m. 25).

Hazırlayan: Av. Atakan Aylar, Ankara Barosu (sicil no 40239) ve TÜRKPATENT marka vekili (sicil no 2890) · Son güncelleme: 3 Kasım 2026 · Yargıtay kararları Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki tam metinlerinden incelenmiştir.

İçindekiler
  1. Bölüm 1 — Temeller
  2. Marka hükümsüzlük davası dilekçesi neden bu kadar önemlidir?
  3. Dava dilekçesinde hangi unsurlar zorunludur? (HMK m. 119)
  4. Dilekçede eksik kalırsa ne olur?
  5. Bölüm 2 — Dilekçeyi kurmak
  6. Hükümsüzlük davası dilekçesi hangi bölümlerden oluşur?
  7. Mahkeme ve taraflar nasıl yazılır?
  8. Konu bölümü: hangi marka, hangi kapsam?
  9. Açıklamalar: vakıalar nasıl sıralanır?
  10. Deliller: her vakıa hangi delille ispat edilir?
  11. Hukuki sebepler ve davaların birlikte açılması
  12. Sonuç ve istem: talep sonucu nasıl yazılır?
  13. Bölüm 3 — Örnek yapı
  14. Marka hükümsüzlük davası dilekçe örneği: genel iskelet
  15. Bölüm 4 — Dilekçeden sonra
  16. Cevap dilekçesinde hangi savunmalar beklenmeli?
  17. Cevaba cevap, ikinci cevap ve iddianın genişletilmesi yasağı
  18. Bölüm 5 — Yargıtay ne diyor?
  19. Yargıtay kararlarında hükümsüzlük dilekçesi
  20. Bölüm 6 — Strateji
  21. Hükümsüzlük davası dilekçesinde sık yapılan hatalar
  22. Terimler sözlüğü
  23. Sıkça sorulan sorular
  24. Kaynaklar

1 Temeller

Marka hükümsüzlük davası dilekçesi neden bu kadar önemlidir?

Dava dilekçesi, davanın sınırlarını çizer: dilekçeler karşılıklı verildikten sonra iddia, karşı tarafın açık muvafakati veya ıslah olmadıkça genişletilemez ve değiştirilemez (HMK m. 141). Bu nedenle hükümsüzlük sebebi, vakıalar ve deliller ilk dilekçede eksiksiz kurulmalıdır.

Yargıtay’ın onadığı bir kararda, davacının ticaret unvanına dayanan iddiası (SMK m. 6/6) ilk kez bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ileri sürüldüğü için iddianın genişletilmesi yasağına takılmış; kötü niyet iddiası ise ilk kez istinafta ileri sürüldüğü için dikkate alınmamıştır (K. 2023/6599). Yani dava dilekçesinde yazılmayan bir sebep, davanın ilerleyen aşamasında kural olarak kurtarılamaz.

Örnek senaryo

“Sarnıç Çini Ltd. Şti.”, 2018’den beri 21. sınıfta (porselen ve seramik ev eşyaları) adına tescilli “SARNIÇ” markasıyla ürün satıyor. 2024’te başka bir şirket adına “SARNIÇ HOME” markası 21. ve 35. sınıflarda tescil ediliyor; itiraz süresi kaçırılmış. Şirketin avukatı hükümsüzlük davası dilekçesini hazırlıyor ve önündeki ilk soru şu: “Bu dilekçeye neyi, hangi sırayla ve hangi delille yazmalıyım?”

Dava dilekçesinde hangi unsurlar zorunludur? (HMK m. 119)

Her dava dilekçesinde olduğu gibi hükümsüzlük davası dilekçesinde de HMK m. 119/1’de sayılan on unsur bulunmalıdır. Aşağıdaki tablo, her unsurun hükümsüzlük davasında nasıl karşılandığını gösterir.

BentKanundaki unsurHükümsüzlük dilekçesinde karşılığı
aMahkemenin adıGörevli ve yetkili fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi (SMK m. 156)
bDavacı ve davalının adı, soyadı ve adresleriDavalı: dava tarihinde sicilde marka sahibi görünen kişi veya halefi (SMK m. 25/3)
cDavacının T.C. kimlik numarasıGerçek kişi davacının kimlik numarası; tüzel kişide şirketi tanıtıcı bilgiler
çVarsa kanuni temsilci ve davacı vekilinin adı, soyadı, adresiŞirket yetkilisi ve davacı vekili avukat
dDavanın konusu; malvarlığı davalarında dava konusunun değeriHükümsüzlüğü istenen markanın numarası ve kapsamı; tazminat da isteniyorsa değer
eDayanak vakıaların sıra numarası altında açık özetleriÖncelik tarihleri, benzerlik, mal-hizmet ilişkisi, kötü niyet olguları
fHer vakıanın hangi delille ispat edileceğiSicil kayıtları, kullanım belgeleri, bilirkişi, tanık; vakıa ile delil eşleştirilir
gDayanılan hukuki sebeplerSMK m. 5 ve/veya 6’nın ilgili bentleri, m. 25 ve 27
ğAçık bir şekilde talep sonucuMarkanın tamamen veya belirli mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğü ve sicilden terkini
hDavacının, kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzasıIslak veya elektronik imza

Dilekçede eksik kalırsa ne olur?

HMK m. 119/2’ye göre mahkemenin adı (a), dava konusu ve değeri (d), vakıalar (e), deliller (f) ve hukuki sebepler (g) dışındaki eksikliklerde hâkim davacıya bir haftalık kesin süre verir; eksiklik bu sürede tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır. Saydığımız beş unsurda ise bu kesin süre mekanizması işlemez; bunların eksikliği yargılamanın kendi kurallarıyla, özellikle iddianın genişletilmesi yasağıyla sonuç doğurur.

Şema 1 — Eksiklik hangi grupta? (HMK m. 119/2)

Bir haftalık kesin süre verilen eksikler

Taraf bilgileri
Davacı ve davalının adı, soyadı, adresi (b); davacının kimlik numarası (c); kanuni temsilci ve vekil bilgileri (ç).
Talep sonucu
Açık talep sonucu (ğ). Örneğin hükümsüzlük mü iptal mi istendiği belirsizse açıklama istenebilir.
İmza
Davacı veya vekilinin imzası (h).
Sonuç
Kesin sürede tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.

Kesin süre mekanizması dışındaki unsurlar

Mahkeme
Mahkemenin adı (a); görev ve yetki kurallarına tabidir (SMK m. 156).
Konu ve değer
Davanın konusu ve malvarlığı davalarında değeri (d).
Vakıalar, deliller, hukuki sebepler
(e), (f), (g). Sonradan eklenmeleri iddianın genişletilmesi yasağına takılabilir (HMK m. 141).
Sonuç
Eksiklik baştan doğru kurulmalıdır; sonradan tamamlama imkânı sınırlıdır.
Okuma notu: Mahkeme dilekçeyi bütün olarak yorumlar. “İptal” kelimesi kullanılmış olsa bile iltibas iddiasıyla açılan dava hükümsüzlük davası olarak nitelendirilmiştir (11. HD, 2024/3256 K.).

Talep sonucunun açıklığı, kanunun açıkça kesin süreye bağladığı bir unsurdur. “Mini Eklercim” dosyasında ilk derece mahkemesi, talebin hükümsüzlük mü iptal mi olduğunun bir haftalık kesin sürede açıklanmadığı gerekçesiyle davayı açılmamış saymıştı. Yargıtay, dilekçenin bütününden talebin SMK m. 6 ve 25 kapsamında hükümsüzlük olduğunun açık olduğunu belirterek kararı bozmuştur (K. 2024/3256). Ders şudur: kavramlar baştan doğru kullanılırsa bu tartışma hiç doğmaz.

Akılda kalsın

  • Dava dilekçesi davanın sınırını çizer; dilekçeler verildikten sonra iddia kural olarak genişletilemez (HMK m. 141).
  • HMK m. 119/1’deki on unsurun tamamı hükümsüzlük dilekçesinde de bulunmalıdır.
  • Taraf bilgileri, talep sonucu ve imza eksikliğinde bir haftalık kesin süre verilir; tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.
  • Vakıa, delil ve hukuki sebep eksikliği bu kesin süreyle giderilmez; ilk dilekçede eksiksiz kurulmalıdır.

2 Dilekçeyi kurmak

Hükümsüzlük davası dilekçesi hangi bölümlerden oluşur?

Hükümsüzlük davası dilekçesi; mahkeme, taraflar, konu, açıklamalar, hukuki sebepler, deliller ve sonuç ve istem bölümlerinden oluşur ve imzayla biter. Bu sıra, HMK m. 119/1’deki unsurların uygulamadaki karşılığıdır. Aşağıdaki şema her bölümde neyin yazılacağını gösterir.

Şema 2 — Dilekçenin bölümleri, sırasıyla

Başlık bölümleriEsas bölümlerTalep ve imza

  1. 1
    MahkemeyeGörevli ve yetkili fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi.SMK m. 156HMK m. 119/1-a
  2. 2
    Davacı, vekili, davalıAd, soyad veya unvan, adres; davacının kimlik numarası; vekil bilgisi. Davalı sicildeki marka sahibidir; TÜRKPATENT davalı gösterilmez.HMK m. 119/1-b, c, çSMK m. 25/3
  3. 3
    KonuHükümsüzlüğü istenen markanın numarası, sınıfları ve talebin kısa özeti.HMK m. 119/1-d
  4. 4
    AçıklamalarVakıalar sıra numarasıyla: davacının hakkı ve tarihleri, davalının markası, benzerlik, mal-hizmet ilişkisi, kötü niyet olguları.İlk dilekçede eksiksizHMK m. 119/1-e, 141
  5. 5
    Hukuki sebeplerSMK m. 5 ve/veya 6’nın ilgili bentleri, m. 25, 27; tecavüz de isteniyorsa m. 7, 29, 149.HMK m. 119/1-g
  6. 6
    DelillerHer vakıanın hangi delille ispat edileceği; sicil kayıtları, kullanım belgeleri, bilirkişi, tanık.HMK m. 119/1-f
  7. 7
    Sonuç ve istem, imzaHükümsüzlük, terkin ve varsa diğer talepler açık ve numaralı olarak; ardından imza.HMK m. 119/1-ğ, h
Not: Açıklamalar, hukuki sebepler ve deliller bölümleri, ilerleyen aşamada genişletilmesi en zor olan bölümlerdir; dilekçenin ağırlık merkezi buradadır.

Mahkeme ve taraflar nasıl yazılır?

Mahkeme olarak fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi yazılır; bu mahkemenin kurulmadığı yerlerde görev, Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesindedir (SMK m. 156/1). Yalnızca hükümsüzlük istenen davada yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir (SMK m. 156/5). Davalının Türkiye’de yerleşim yeri yoksa sicilde kayıtlı vekilinin işyeri, vekil kaydı silinmişse Kurum merkezinin bulunduğu yer yetkilidir (SMK m. 156/4–5). YİDK kararının iptali de isteniyorsa dava Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde açılır (SMK m. 156/2); Ankara’daki mahkemeler için Ankara Fikri ve Sınai Haklar Mahkemeleri yazımıza bakabilirsiniz.

Davacı, menfaati olan kişidir; Cumhuriyet savcıları ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları da hükümsüzlük isteyebilir (SMK m. 25/2). Davalı, dava tarihinde sicilde marka sahibi olarak kayıtlı kişi veya hukuki halefleridir; Kurum taraf gösterilmez (SMK m. 25/3). Kurumu davalı göstermek yalnızca o yönden husumet itirazı ve yargılama gideri doğurur (K. 2024/5728). YİDK kararının iptali ile birlikte açılan davada ise Kurum, iptali istenen kararı veren idare olarak davalı gösterilir (nitekim K. 2023/6599 dosyasında davalılardan biri Kurumdur); ayrıntı için YİDK kararına itiraz yazımıza bakabilirsiniz. Taraflara ilişkin genel kurallar marka davalarında taraflar yazımızda yer alır.

Dilekçeden önce: Davalının adı ve adresi tahmine göre değil, güncel sicil kaydına göre yazılmalıdır. Kaydı marka sorgulama ile kontrol edebilir, dilekçeye ekleyeceğiniz resmî sicil örneğini TÜRKPATENT’ten alabilirsiniz.

Konu bölümü: hangi marka, hangi kapsam?

Konu bölümünde hükümsüzlüğü istenen markanın numarası, sahibi, sınıfları ve talebin tamamı mı yoksa belirli mal ve hizmetler için mi olduğu kısaca yazılır. Örneğin: “Davalı adına [… sayılı] tescilli ‘[…]’ ibareli markanın [21. sınıftaki tüm mallar / şu mal ve hizmetler] yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi talebidir.”

Hükümsüzlük, tescil edilmiş bir markaya karşı istenir. Markanın henüz başvuru aşamasında olduğu bir dosyada ilk derece mahkemesi davayı “mevsimsiz” bulup reddetmişti; Yargıtay, marka karar verilmeden önce tescil edildiği için dava şartının HMK m. 115 uyarınca sonradan gerçekleştiğini belirterek kararı bozmuştur (K. 2022/9362). Karar mülga 556 sayılı KHK dönemine aittir; bugün dayanak SMK m. 25’tir. Yine de başvuru aşamasında doğru yol itirazdır (SMK m. 18); dilekçenin konu bölümünde markanın tescil numarası ve tescil tarihi gösterilebiliyorsa bu tartışma hiç doğmaz.

Açıklamalar: vakıalar nasıl sıralanır?

Vakıalar, mahkemenin olayı ilk kez okuyormuş gibi anlayabileceği bir sırayla ve sıra numarası altında yazılır (HMK m. 119/1-e): önce davacının hakkı, sonra davalının markası, ardından iki işaret ve mal-hizmetlerin karşılaştırması, en sonda varsa kötü niyet olguları. Her paragraf tek bir vakıayı anlatmalı ve hangi delille ispat edileceğine bağlanmalıdır.

  1. Davacının hakkı ve önceliğiDavacının markası veya önceki hakkı (tescilsiz kullanım, ticaret unvanı, telif), başvuru ve tescil tarihleri, kapsadığı sınıflar.
  2. Davalının markasıNumara, başvuru ve tescil tarihleri, sınıflar, marka örneği; davalı başvurusunun davacının hakkından sonra geldiği.
  3. İşaretlerin karşılaştırılmasıGörsel, işitsel ve anlamsal benzerlik; ortak asıl unsur. Benzerlik ölçütleri için marka benzerliği ve iltibas yazımız.
  4. Mal ve hizmet ilişkisiHangi mal ve hizmetlerin aynı veya benzer olduğu; hükümsüzlüğün hangi kalemler için istendiği.
  5. Ek sebeplerin olgularıTanınmışlık (m. 6/4–5), ticari vekil ilişkisi (m. 6/2), kötü niyet (m. 6/9) gibi sebepler ileri sürülecekse bunları gösteren olgular. Distribütör dosyaları için distribütörün marka tescili, kötü niyet için kötü niyetli marka tescili yazılarımız.
  6. Öğrenme tarihi ve sessiz kalmamaDavalının kullanımının ne zaman öğrenildiği ve o tarihten sonra yapılan işlemler; beş yıllık sessiz kalma savunmasına karşı önemlidir (SMK m. 25/6). Ayrıntı: hükümsüzlük davasında zamanaşımı.

Bir sebebe dayanılacaksa onun vakıası da dilekçede yer almalıdır. Kötü niyet iddiası, kötü niyeti gösteren olgular yazılmadan yalnızca “davalı kötü niyetlidir” cümlesiyle bırakılırsa ispat konusu belirsiz kalır. Yargıtay’ın kötü niyet için aradığı ölçüt, markayı kullanma niyeti olmaksızın sırf rakiplere karşı kullanma, marka stoklama veya marka ticareti gibi hâllerden birinin bulunmasıdır (Yargıtay 11. HD, E. 2025/6170, K. 2026/3050, 01.06.2026, karar metni).

Örnek senaryo

SARNIÇ dosyasında avukat açıklamaları altı numaralı paragrafa böler: (1) davacının 2018 tarihli 21. sınıf tescili; (2) davalının 2024 tarihli “SARNIÇ HOME” markası; (3) “SARNIÇ” kelimesinin iki markada da asıl unsur olduğu, “HOME” kelimesinin ev eşyaları için ayırt ediciliğinin zayıf olduğu; (4) 21. sınıftaki seramik ev eşyalarının aynı olduğu, 35. sınıftaki perakende hizmetlerinin bu mallarla ilişkili olduğu; (5) davalının davacıya ait mağazanın bulunduğu caddede faaliyete başladığı; (6) kullanımın 2025’te öğrenildiği ve aynı yıl ihtarname gönderildiği.

Deliller: her vakıa hangi delille ispat edilir?

Deliller bölümünde yalnızca delil türlerinin listesi değil, her vakıanın hangi delille ispat edileceği gösterilmelidir (HMK m. 119/1-f). Hükümsüzlük davasında temel delil sicil kayıtlarıdır; buna kullanım, benzerlik ve varsa kötü niyet delilleri eklenir.

VakıaDelilNot
Tarafların markaları ve öncelikTÜRKPATENT sicil kayıtları ve marka dosyaları (celbi istenir)Başvuru, tescil ve yenileme tarihleri ile mal-hizmet listeleri
Davacının kullanımıFaturalar, katalog, ambalaj, reklam, internet ve sosyal medya kayıtlarıDavacının markası dava tarihinde beş yıldan eskiyse kullanım def’ine karşı da gerekir (SMK m. 25/7, 19/2)
Benzerlik ve karıştırılma ihtimaliBilirkişi incelemesi, marka örnekleriMal-hizmet karşılaştırmasının bilirkişiyle yapılması istenir
TanınmışlıkPazar payı, satış ve reklam verileri, basın, anketDavalının başvuru tarihi itibarıyla delillendirilmelidir
Kötü niyet, ticari ilişkiSözleşmeler, e-postalar, ihtarnameler, ticaret sicili kayıtları, tanıkDavalının davacıyı ve markasını bildiğini gösteren olgular
Öğrenme tarihiİlk tespit belgeleri, ihtarname, yazışmalarSessiz kalma savunmasına karşı (SMK m. 25/6)

Elde olan belgeler dilekçeye ekli olarak sunulmalı, başka yerden getirtilecek belgelerin (örneğin TÜRKPATENT dosyası, ticaret sicili kayıtları) nerede bulunduğu açıkça yazılmalıdır. Delilin hangi vakıaya ilişkin olduğu gösterilmezse, mahkemenin o delili hangi iddia için değerlendireceği belirsiz kalır.

Hukuki sebepler ve davaların birlikte açılması

Hukuki sebepler bölümünde, dayanılan SMK hükümleri bent numarasıyla yazılır: önceki markayla karıştırılma ihtimali için m. 6/1, tanınmış marka için m. 6/4 veya 6/5, ticari vekil için m. 6/2, tescilsiz kullanım için m. 6/3, ticaret unvanı veya telif için m. 6/6, kötü niyet için m. 6/9, mutlak sebepler için m. 5/1’in ilgili bendi; ayrıca m. 25 ve 27. Hukuki nitelendirmeyi son tahlilde mahkeme yapar (K. 2024/3256); ancak dayanılan sebebin vakıası dilekçede yoksa mahkeme o sebebe göre karar veremez.

Hükümsüzlük talebi, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet talepleriyle aynı dilekçede birleştirilebilir. “KISIK ATEŞ” dosyasında hükümsüzlük, tecavüzün tespiti, erişimin engellenmesi ve tazminat aynı davada istenmiş; bölge adliye mahkemesi davaların yığılması (HMK m. 110) bulunduğunu kabul etmiş, karar onanmıştır (K. 2024/7701). Bu durumda hukuki sebepler bölümüne SMK m. 7, 29 ve 149 da eklenir; tecavüz talepleri için marka hakkına tecavüz davası rehberimize bakabilirsiniz. Tecavüzün tespiti ile tazminat birbirine bağlı olduğundan birlikte yürümelidir; ayrılarak tazminat talebinin usulden reddi Yargıtay’ca doğru bulunmamıştır (K. 2024/3256).

Sonuç ve istem: talep sonucu nasıl yazılır?

Sonuç ve istem bölümünde her talep ayrı numarayla, mahkemenin aynen hükme geçirebileceği açıklıkta yazılır: hangi markanın, hangi mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istendiği, varsa diğer talepler ve yargılama giderleri. Hükümsüzlük talebinin konusu bir miktar para olmadığı için TTK m. 5/A’daki arabuluculuk dava şartı kapsamında değildir; tazminat da istenecekse 5/A gündeme gelir.

Şema 3 — Talep sonucu seçenekleri

  • Tam hükümsüzlük ve terkinMarkanın tüm mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğü ve sicilden terkini (SMK m. 25/1, 27/7).
  • Kısmi hükümsüzlükYalnızca aynı veya benzer mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlük; marka örneği değiştirilemez (SMK m. 25/5).
  • YİDK kararının iptali ile hükümsüzlükİtiraz YİDK’ca reddedilip marka tescil edildiyse birlikte istenir; dava Ankara’da açılır (SMK m. 156/2).
  • Tecavüzün tespiti, men’i ve ref’iDavalının mevcut kullanımı için; erişimin engellenmesi gibi tedbirler dahil (SMK m. 149/1).
  • TazminatMaddi ve manevi tazminat (SMK m. 149/1-ç); para talebi olduğu için TTK m. 5/A’daki arabuluculuk değerlendirilmelidir.
  • İlanHaklı sebep veya menfaat varsa kesinleşen kararın ilanı (SMK m. 149/1-g).
Dikkat: Hükümsüzlükten sonra doğabilecek kullanımların önceden yasaklanması talebi, henüz gerçekleşmeyen kullanım hakkında karar verilemeyeceği gerekçesiyle reddedilmiştir (11. HD, 2025/7238 K.); mevcut kullanım için tecavüz talebi kurulmalıdır.

Kısmi hükümsüzlük talebinde mal ve hizmetlerin tek tek sayılması, mahkemenin karşılaştırmayı yapmasını kolaylaştırır. Yargıtay, hükümsüzlüğün “aynı veya benzer mal ve hizmetlerle sınırlı olarak” verilmesi gerektiğini belirterek, karşılaştırma yapılmadan markanın tamamı için verilen kararı bozmuştur (Yargıtay 11. HD, E. 2023/2640, K. 2024/810, 07.02.2024, karar metni). Bu nedenle talep sonucu “öncelikle tüm mal ve hizmetler, kabul edilmezse şu mal ve hizmetler yönünden” biçiminde terditli kurulabilir.

Tazminat istenecekse arabuluculuk konusunu ayrıca değerlendirin. “KISIK ATEŞ” dosyasında bölge adliye mahkemesi, tespit ve men talepleriyle birlikte açılan tahsil davasının arabuluculuk dava şartına tabi olmadığını kabul etmiş ve karar onanmıştır (K. 2024/7701); ancak bu bir bölge adliye mahkemesi gerekçesidir. Ayrıntılı değerlendirme tecavüz rehberimizde yer alır.

Dava sonuçlanmadan önce davalının kullanımının durdurulması gerekiyorsa, dilekçede ihtiyati tedbir talebi de yer alabilir. Tedbirin şartları ve teminat konusu marka davasında ihtiyati tedbir yazımızda ele alınmıştır.

Akılda kalsın

  • Dilekçe; mahkeme, taraflar, konu, açıklamalar, hukuki sebepler, deliller ve sonuç ve istem bölümlerinden oluşur.
  • Davalı sicildeki marka sahibidir; bağımsız hükümsüzlük davasında TÜRKPATENT davalı gösterilmez.
  • Her vakıa ayrı numarayla yazılır ve hangi delille ispat edileceği gösterilir.
  • Talep sonucu numaralı ve açık olmalı; kısmi hükümsüzlükte mal ve hizmetler tek tek sayılmalıdır.
  • Hükümsüzlük talebi TTK m. 5/A kapsamında değildir; tazminat da isteniyorsa arabuluculuk ayrıca değerlendirilir.

3 Örnek yapı

Marka hükümsüzlük davası dilekçe örneği: genel iskelet

Aşağıdaki metin, önceki bir markaya dayanan (SMK m. 6/1) hükümsüzlük davası için genel bir dilekçe iskeletidir; köşeli parantez içindeki yerler somut dosyaya göre doldurulur. Bir hükümsüzlük davası dilekçe örneği, ancak dosyanın kendi vakıaları ve delilleriyle doldurulduğunda işe yarar; iskeleti olduğu gibi kullanmak yerine her bölümü yukarıdaki açıklamalara göre kurun.

[…] FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ’NE

DAVACI: [Davacı adı soyadı / unvanı], [T.C. kimlik no / şirketi tanıtıcı bilgiler], [adres]

VEKİLİ: [Av. adı soyadı], [baro ve sicil no], [adres]

DAVALI: [Sicilde marka sahibi görünen kişinin adı soyadı / unvanı], [sicildeki adresi]

KONU: Davalı adına [… sayılı] tescilli “[…]” ibareli markanın [tüm mal ve hizmetler / … sınıftaki şu mal ve hizmetler] yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkil, [… tarihli, … sayılı] “[…]” ibareli markanın sahibidir. Marka [… sınıflardaki] mal ve hizmetleri kapsamaktadır ve [… tarihinden] beri bu mallarda kullanılmaktadır. (Delil: TÜRKPATENT sicil kaydı, Ek-1; kullanım belgeleri, Ek-2)

2. Davalı, [… tarihinde] “[…]” ibareli markanın tescili için başvurmuş, marka [… tarihinde, … sayıyla] tescil edilmiştir. Davalı başvurusu, müvekkilin markasından sonraki tarihlidir. (Delil: sicil kaydı, Ek-3)

3. İki markada “[…]” ibaresi asıl unsurdur; markalar görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzerdir. Davalı markasındaki “[…]” eki ayırt edicilik katmamaktadır. (Delil: marka örnekleri, bilirkişi incelemesi)

4. Davalı markası, müvekkil markasının kapsadığı [… mallar] ile aynı veya benzer [… mal ve hizmetleri] kapsamaktadır. Bu mal ve hizmetler yönünden ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma ihtimali bulunmaktadır. (Delil: bilirkişi incelemesi)

5. [Varsa] Davalı, müvekkili ve markasını [… sebeple] bilmektedir; [kötü niyeti gösteren somut olgular]. (Delil: [yazışmalar, ihtarname, tanık])

6. Müvekkil, davalının kullanımını [… tarihinde] öğrenmiş ve [… tarihli] ihtarnameyle hakkını bildirmiştir. (Delil: ihtarname, Ek-4)

HUKUKİ SEBEPLER: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 6/1, [varsa m. 6/9 veya diğer bentler], m. 25, 27, 156; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili mevzuat. [İlgili Yargıtay kararları: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. […], K. […], T. […]]

DELİLLER: TÜRKPATENT nezdindeki [… sayılı] marka dosyaları ve sicil kayıtları, kullanım belgeleri (faturalar, katalog, reklam ve internet kayıtları), ihtarname, bilirkişi incelemesi, tanık, [diğer deliller].

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve re’sen gözetilecek nedenlerle;

1. Davalı adına tescilli [… sayılı] “[…]” ibareli markanın [tüm mal ve hizmetler yönünden; kabul edilmezse … mal ve hizmetler yönünden] hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,

2. [Varsa] Davalının “[…]” ibaresini kullanmasının müvekkilin marka hakkına tecavüz olduğunun tespitine, men’ine ve ref’ine,

3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekâleten saygıyla arz ve talep ederiz.

[Tarih] — Davacı vekili [Av. adı soyadı] [imza]

EKLER: Vekâletname, Ek-1 … Ek-[…]

Bu iskelet genel bir örnektir; somut dosyaya göre hazırlanmalıdır. Dayanılan sebep değiştikçe (tanınmış marka, ticari vekil, kötü niyet, mutlak sebep) açıklamalar, deliller ve hukuki sebepler bölümü baştan kurulur. YİDK kararının iptali de isteniyorsa Kurum davalı olarak eklenir, dava Ankara’da açılır ve talep sonucuna YİDK kararının iptali yazılır.

Örnek senaryo

SARNIÇ dosyasında avukat, talep sonucunu terditli kurar: öncelikle “SARNIÇ HOME” markasının tüm mal ve hizmetler yönünden, bu kabul edilmezse 21. sınıftaki seramik ev eşyaları ile 35. sınıftaki bu mallara ilişkin perakende hizmetleri yönünden hükümsüzlüğü. Davalı aynı caddede mağaza açtığı için tecavüzün tespiti ve men’i de istenir; tazminat şimdilik istenmez, böylece arabuluculuk tartışması da doğmaz.

4 Dilekçeden sonra

Bütçe planlaması için marka tescil ücreti rehberimizdeki hesaplama tablosuna bakabilirsiniz.

Cevap dilekçesinde hangi savunmalar beklenmeli?

Davalı, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap verir; zorunlu hâllerde bu süre içinde başvurursa bir defaya mahsus, en çok bir aylık ek süre alabilir (HMK m. 127). Hükümsüzlük davasında cevapta beklenen başlıca savunmalar sessiz kalma, kullanmama def’i ve kullanımla kazanılmış ayırt ediciliktir; dava dilekçesi bu savunmalar öngörülerek yazılmalıdır.

  • Sessiz kalma (SMK m. 25/6)Davacı, davalının kullanımını bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde birbirini izleyen beş yıl sessiz kaldıysa ve tescil kötü niyetli değilse, önceki markasına dayanamaz. Dava dilekçesinde öğrenme tarihi ve sonraki işlemler bu yüzden yazılır.
  • Kullanmama def’i (SMK m. 25/7, 19/2)m. 6/1’e dayalı davada, davacının markası dava tarihinde beş yıldan eskiyse davalı kullanımın ispatını isteyebilir. Kullanım delilleri baştan hazır tutulmalıdır.
  • Kullanımla ayırt edicilik (SMK m. 25/4)m. 5/1-b, c, d’ye dayanan davada, marka hükümsüzlük talebinden önce kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmışsa hükümsüz kılınamaz.
  • Esasa ilişkin savunmalarİşaretlerin veya mal ve hizmetlerin benzer olmadığı, kötü niyetin bulunmadığı, davacının menfaati veya taraf sıfatının olmadığı.

Davalı açısından da kural sıkıdır: kullanmama def’i cevap ve ikinci cevap dilekçelerinde ileri sürülmeyip ilk kez bilirkişi raporundan sonra ileri sürüldüğünde savunmanın genişletilmesi sayılmış ve dinlenmemiştir (K. 2024/8624). Savunmaların ayrıntısı için marka davasında savunmalar yazımıza bakabilirsiniz.

Cevaba cevap, ikinci cevap ve iddianın genişletilmesi yasağı

Davacı cevaba karşı, davalı da buna karşı tebliğden itibaren ikişer hafta içinde birer dilekçe daha verebilir (HMK m. 136). Dilekçeler karşılıklı verildikten sonra taraflar iddia ve savunmalarını, karşı tarafın açık muvafakati veya ıslah olmadıkça genişletemez ve değiştiremez (HMK m. 141). Cevaba cevap dilekçesi, davalının savunmalarına karşılık vermek içindir; dava dilekçesinde hiç yer almayan yeni bir hükümsüzlük sebebini eklemenin güvenli yolu değildir.

Bu yasak, hükümsüzlük davalarında somut sonuç doğurmuştur. Ankara’da görülen bir YİDK iptali ve hükümsüzlük davasında davacı, ticaret unvanına dayanan iddiasını (SMK m. 6/6) ilk kez bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ileri sürmüştü; bölge adliye mahkemesi bu iddiayı HMK m. 141 uyarınca dikkate almamış, ilk kez istinafta ileri sürülen kötü niyet iddiasını da HMK m. 357/1 uyarınca incelememiş, Yargıtay kararı onamıştır (K. 2023/6599). Aynı kararda, Kurum nezdindeki itirazda dayanılmayan sebebin YİDK kararının iptali yönünden de dinlenemeyeceği belirtilmiştir.

Pratik sonuç: Dava açılmadan önce dayanılabilecek bütün sebepler (m. 6/1, 6/5, 6/6, 6/9, ilgiliyse m. 5) ve her birinin vakıası dava dilekçesine yazılmalıdır. Sonradan fark edilen bir sebep için ıslah imkânı ve karşı tarafın açık muvafakati dışında yol kalmayabilir. YİDK iptali isteniyorsa, Kurum aşamasındaki itiraz dilekçesi de aynı özenle kurulmalıdır.

Akılda kalsın

  • Cevap süresi tebliğden iki haftadır; en çok bir aylık ek süre verilebilir (HMK m. 127).
  • Sessiz kalma, kullanmama def’i ve kullanımla ayırt edicilik, dava dilekçesi yazılırken öngörülmesi gereken başlıca savunmalardır.
  • Cevaba cevap ve ikinci cevap ikişer haftadır (HMK m. 136); dilekçeler verildikten sonra iddia kural olarak genişletilemez (HMK m. 141).
  • İlk kez bilirkişi raporuna itirazda ileri sürülen sebep dinlenmeyebilir; istinafta ilk kez ileri sürülen iddia incelenmez.

5 Yargıtay ne diyor?

Yargıtay kararlarında hükümsüzlük dilekçesi

Aşağıdaki yedi Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararı, dilekçenin talep sonucu, konu, taraflar, iddianın genişletilmesi yasağı ve davaların birlikte açılması bakımından hükümsüzlük davalarında nasıl sonuç doğurduğunu gösterir. Kararlardan biri mülga 556 sayılı KHK dönemine aittir; bugünkü SMK karşılığı kartında belirtilmiştir.

KonuSonuçYargıtay 11. HD
“İptal” yazılsa da iltibas iddiası hükümsüzlük talebidir; dava açılmamış sayılamazBozmaK. 2024/3256
Marka karar öncesinde tescil edildiyse dava şartı gerçekleşmiştirBozmaK. 2022/9362
Bilirkişi raporundan sonra eklenen sebep ve istinafta ilk kez ileri sürülen kötü niyet dinlenmezOnamaK. 2023/6599
Hükümsüzlük davasında TÜRKPATENT taraf gösterilmezOnamaK. 2024/5728
Hükümsüzlük, tecavüz ve tazminat aynı davada istenebilirOnamaK. 2024/7701
Kullanmama def’i cevap dilekçesinde ileri sürülmelidirOnamaK. 2024/8624
Gelecekteki kullanım için men talebi reddedilirOnamaK. 2025/7238
Yargıtay 11. HD · E. 2022/7076, K. 2024/3256 · 25.04.2024 Bozma (davacı lehine)
“Mini Eklercim” — talep sonucu dilekçenin bütününden anlaşılıyorsa dava açılmamış sayılamaz

Davacı, tescilli markasına dayanarak davalının markasının “iptalini”, tecavüzün önlenmesini ve maddi tazminat istemişti. Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi, talebin hükümsüzlük mü iptal mi olduğunu HMK m. 119 uyarınca bir haftalık kesin sürede açıklamasını istemiş; açıklama yapılmayınca bu talep yönünden davayı açılmamış saymış, tecavüz talebini ayrı dosyaya ayırmış, tazminat talebini de seçimlik hakkın bildirilmediği gerekçesiyle usulden reddetmişti. İstinaf reddedildi. Yargıtay, davacının iltibas iddiasıyla davalı markasını “dava sonunda iptal ettireceklerini” ileri sürdüğüne göre talebin “6769 sayılı Kanun’un marka iptalini düzenleyen 26 ncı maddesi kapsamında değil 6 ncı ve 25 inci maddeleri kapsamında kaldığı ve hükümsüzlük istemini içerdiği açık olduğundan” açılmamış sayma kararının yerinde olmadığını; tazminat tecavüze bağlı olduğundan iki talebin birlikte yürümesi gerektiğini belirterek kararı bozdu.

Bu karardan çıkan ders: Mahkeme dilekçeyi bütün olarak yorumlar; yine de “hükümsüzlük” ile “iptal” kavramlarını doğru kullanmak, kesin süre ve açılmamış sayılma riskini baştan ortadan kaldırır. Karar metni

Yargıtay 11. HD · E. 2021/4762, K. 2022/9362 · 22.12.2022 Bozma (davacı lehine)
“ARTI” — dava sırasında tescil edilen markada dava şartı gerçekleşir

Davacı, haksız rekabetin tespiti ve men’i ile davalının “tescilli bir markası var ise” hükümsüzlüğünü istemişti. Davalının markası davadan önce başvuru aşamasındaydı ve dava sürerken tescil edildi. İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi, dava tarihinde marka tescilli olmadığı için hükümsüzlük davasını mevsimsiz bularak reddetti; bölge adliye mahkemesi gerekçeyi düzelterek davayı yine reddetti. Yargıtay, hükümsüzlük davası için markanın tescil edilmiş olmasının dava şartı olduğunu, ancak “markanın karar verilmeden önce tescil edildiği ve dolayısıyla HMK 115. maddesi gereğince dava şartının yerine gelmiş olduğu gözetilerek esas hakkında karar verilmesi” gerektiğini belirterek bozdu; birleşen dava hakkında ayrı hüküm kurulmamasını ve tecavüz iddiasının eksik incelenmesini de bozma sebebi yaptı. Karar mülga 556 sayılı KHK m. 42 dönemine aittir; bugünkü karşılık SMK m. 25’tir.

Bu karardan çıkan ders: Hükümsüzlük tescilli markaya karşı istenir; konu bölümünde tescil numarası ve tarihi gösterilmeli, başvuru aşamasındaki marka için itiraz yolu değerlendirilmelidir. Karar metni

Yargıtay 11. HD · E. 2022/3067, K. 2023/6599 · 09.11.2023 Onama (dava reddi)
Sonradan eklenen ticaret unvanı ve kötü niyet iddiaları dinlenmedi (ibare anonimleştirilmiş)

Gıda alanında tanınmış olduğunu ileri sürdüğü markaların sahibi davacı, YİDK kararının iptalini ve davalının 1, 6, 7, 19, 35 ve 37. sınıflardaki markasının hükümsüzlüğünü istemişti. Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi, işaretler bütün olarak benzer olmadığından m. 6/1 ve 6/5 koşullarının oluşmadığını belirterek davayı reddetti. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi; ticaret unvanına dayanan m. 6/6 iddiasının Kurum itirazında ileri sürülmediği için YİDK kararı yönünden dinlenemeyeceğini, hükümsüzlük talebi yönünden ise bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ilk kez ileri sürüldüğünden “141 inci maddesi uyarınca iddianın genişletilmesi yasağı tabi olup davalı tarafın açık muvafakati de bulunmadığından” dikkate alınamayacağını, ilk kez istinafta ileri sürülen kötü niyet iddiasının da HMK m. 357/1 uyarınca incelenemeyeceğini belirterek istinafı reddetti. Yargıtay onadı.

Bu karardan çıkan ders: Dayanılacak her hükümsüzlük sebebi ve vakıası dava dilekçesinde yer almalıdır; sonradan eklenen sebep, karşı taraf açıkça kabul etmedikçe dinlenmeyebilir. Karar metni

Yargıtay 11. HD · E. 2023/3367, K. 2024/5728 · 10.07.2024 Onama
“Group Kortürk + şekil” — davalı sicildeki sahiptir; TÜRKPATENT’e husumet yöneltilemez

Şirketten ayrılan eski ortağın kurduğu şirketin tescil ettirdiği marka, önceki ticari ilişki nedeniyle kötü niyetli bulunarak hükümsüz kılınmış; Kurum aleyhine açılan dava ise husumetten reddedilmişti. Bölge adliye mahkemesi, hükümsüzlük davasının sicildeki sahibe karşı açılacağını ve “markanın hükümsüzlüğü davalarında Kurumun taraf gösterilemeyeceğinden” Kurum yönünden reddin yerinde olduğunu, ancak Kurum lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Yargıtay kararı onamıştır.

Bu karardan çıkan ders: Bağımsız hükümsüzlük davasında Kurumu davalı göstermek, yalnızca o yönden ret ve yargılama gideri sonucunu doğurur. Karar metni

Yargıtay 11. HD · E. 2023/6464, K. 2024/7701 · 05.11.2024 Onama (kısmi hükümsüzlük ve tecavüz kabul)
“KISIK ATEŞ” — hükümsüzlük, tecavüz ve tazminat aynı dilekçede

Davacı, önceki tarihli “KISIK ATEŞ” markalarına dayanarak davalının aynı ibareli markalarının hükümsüzlüğünü, internet sitesindeki kullanımın tecavüz olduğunun tespitini, men’ini, erişimin engellenmesini, maddi ve manevi tazminatı ve ilanı istemişti. İlk derece mahkemesi davalı markalarını 35. sınıftaki belirli hizmetler yönünden SMK m. 6/1 uyarınca hükümsüz kılmış, tecavüzü kabul etmiş ve tazminata hükmetmişti. Bölge adliye mahkemesi, davacının kendi yerleşim yerinde dava açmasının SMK m. 156/3’e uygun olduğunu, davada davaların yığılması (HMK m. 110) bulunduğunu ve “arabuluculuğa tabi olmayan bir dava ile birlikte açılan tahsil davası da arabuluculuk dava şartına tabi olmayacağından” itirazın yerinde olmadığını belirterek istinafı reddetmiştir. Karar onanmıştır.

Bu karardan çıkan ders: Hükümsüzlük, tecavüz ve tazminat talepleri tek dilekçede, ayrı numaralı talepler olarak kurulabilir; kısmi hükümsüzlükte mal ve hizmetler ayrıca belirtilmelidir. Karar metni

Yargıtay 11. HD · E. 2024/66, K. 2024/8624 · 04.12.2024 Onama (hükümsüzlük kabul)
“… PRİMER” — cevapta ileri sürülmeyen kullanmama def’i dinlenmedi (3. sınıf)

Davacı, YİDK kararının iptalini ve 3. sınıftaki markanın hükümsüzlüğünü istemişti. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, YİDK kararının iptali talebini reddederken hükümsüzlük talebini kabul etmiş; davalının cevap ve ikinci cevap dilekçelerinde kullanmama def’i ileri sürmediğini, def’in ilk kez bilirkişi raporundan sonra ileri sürülmesinin HMK m. 141 uyarınca “savunmanın genişletilmesi mahiyetinde” olduğunu belirtmiştir. Yargıtay kararı onamıştır.

Bu karardan çıkan ders: Dilekçeler arasındaki denge iki yönlüdür: davacı sebeplerini dava dilekçesinde, davalı def’ilerini cevap dilekçesinde eksiksiz bildirmelidir. Karar metni

Yargıtay 11. HD · E. 2025/2705, K. 2025/7238 · 03.12.2025 Onama (hükümsüzlük kabul, men talebi ret)
Gelecekteki kullanımın önlenmesi talebi — henüz gerçekleşmeyen kullanım hakkında karar verilmez (ibare anonimleştirilmiş)

Davacı, Çinli oyuncak üreticisinin Türkiye temsilcisi sıfatıyla, üreticinin eski distribütörü adına tescilli markanın hükümsüzlüğünü ve terkinini, ayrıca davalının bu markayı esasa ilişkin karar tarihinden itibaren kullanmasının önlenmesini istemişti. İlk derece mahkemesi tescilin SMK m. 6/2’ye aykırı ve kötü niyetli olduğunu kabul ederek hükümsüzlüğe karar verdi; kullanımın önlenmesi talebini ise “davalının henüz gerçekleşmeyen marka kullanımları hakkında karar verilemeyeceği”, hükümsüzlükten sonraki kullanımın ayrı bir dava konusu olacağı gerekçesiyle reddetti. İstinaf reddedildi, Yargıtay onadı.

Bu karardan çıkan ders: Talep sonucu mevcut bir uyuşmazlığa yönelmelidir; davalının bugünkü kullanımı varsa bu, tecavüzün tespiti ve men’i talebiyle ayrıca kurulmalıdır. Karar metni

Akılda kalsın

  • “Hükümsüzlük” ve “iptal” farklı kurumlardır; mahkeme dilekçeyi bütün olarak yorumlasa da kavramlar doğru kullanılmalıdır (2024/3256).
  • Hükümsüzlük tescilli markaya karşı istenir; dava sırasında gerçekleşen tescil dava şartını tamamlar (2022/9362).
  • Sonradan eklenen sebep ve istinafta ilk kez ileri sürülen iddia dinlenmeyebilir (2023/6599).
  • Talepler aynı dilekçede birleştirilebilir (2024/7701); gelecekteki kullanım için men talebi reddedilmiştir (2025/7238).

6 Strateji

Hükümsüzlük davası dilekçesinde sık yapılan hatalar

Hükümsüzlük davası dilekçesindeki hataların ortak noktası, sonradan düzeltilmesinin güç olmasıdır; aşağıdaki liste kanun metninden ve yukarıdaki kararlardaki sonuçlardan çıkarılmıştır. Dilekçeyi vermeden önce bu listeyi bir kontrol listesi olarak kullanabilirsiniz.

  1. Hükümsüzlük ile iptali karıştırmakTescil anındaki sakatlık hükümsüzlük (SMK m. 25), sonradan doğan sebep iptal (SMK m. 26) konusudur. Kavram belirsiz kalırsa açıklama için kesin süre verilebilir (2024/3256). Fark için iptal ve hükümsüzlük farkı yazımız.
  2. Kurumu davalı göstermekBağımsız hükümsüzlük davasında TÜRKPATENT taraf değildir (SMK m. 25/3; 2024/5728). Kurum yalnızca YİDK kararının iptali de isteniyorsa davalıdır.
  3. Bütün sebepleri yazmamakTanınmışlık, ticaret unvanı veya kötü niyet gibi sebepler ve vakıaları ilk dilekçede yoksa sonradan eklenmeleri iddianın genişletilmesi yasağına takılabilir (HMK m. 141; 2023/6599).
  4. Mal ve hizmetleri belirtmemekKısmi hükümsüzlük ihtimalinde hangi kalemlerin benzer olduğu gösterilmezse mahkemenin karşılaştırması zorlaşır; hükümsüzlük benzer mal ve hizmetlerle sınırlı verilir (SMK m. 25/5; 2024/810).
  5. Kullanım delilini hazırlamamakDavacının markası dava tarihinde beş yıldan eskiyse davalı kullanım ispatı isteyebilir (SMK m. 25/7, 19/2). Bu deliller dava öncesinde toplanmalıdır.
  6. Öğrenme tarihini yazmamakSessiz kalma savunmasına karşı, kullanımın ne zaman öğrenildiği ve sonrasında yapılan işlemler açıklamalar bölümünde yer almalıdır (SMK m. 25/6).
  7. Gelecekteki kullanım için men istemekHenüz gerçekleşmeyen kullanım hakkında karar verilmez (2025/7238); mevcut kullanım için tecavüz talebi kurulmalıdır.
  8. Tazminatı arabuluculuğu düşünmeden eklemekHükümsüzlük talebi TTK m. 5/A kapsamında değildir, ancak tazminat para talebidir; arabuluculuk konusu dava açılmadan önce değerlendirilmelidir.

Marka hükümsüzlük davası açmayı düşünüyorsanız ya da size karşı açılmış bir hükümsüzlük davasında cevap dilekçesi hazırlamanız gerekiyorsa, dosyanızı Aylar Patent’in marka avukatı kadrosuyla değerlendirebilirsiniz.

0541 723 85 52 — Avukat görüşmesi
Avukat ve marka vekili · TÜRKPATENT Sicil No: 2890 · Marka avukatı hizmetimiz

Terimler sözlüğü

Dava dilekçesi hazırlanırken geçen başlıca usul terimlerinin sade karşılıkları aşağıdadır.

Vakıa
Davanın dayandığı somut olay; örneğin başvuru tarihi, kullanım, benzerlik. Dilekçede sıra numarasıyla yazılır (HMK m. 119/1-e).
Talep sonucu
Mahkemeden istenen hükmün açık ifadesi; örneğin markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini (HMK m. 119/1-ğ).
Kesin süre
Kaçırıldığında işlemin yapılamadığı süre; HMK m. 119/2’deki bir haftalık süre bu niteliktedir.
Dava şartı
Mahkemenin davanın esasına girebilmesi için bulunması gereken şart; kararda hükümsüzlük için markanın tescilli olması bu şekilde nitelendirilmiştir.
Husumet
Davanın doğru kişi tarafından ve doğru kişiye karşı açılması; hükümsüzlükte davalı sicildeki marka sahibidir (SMK m. 25/3).
Davaların yığılması
Birden fazla talebin aynı dilekçede birlikte ileri sürülmesi; örneğin hükümsüzlük, tecavüz ve tazminat (HMK m. 110).
Terditli talep
Taleplerin öncelik sırasıyla ileri sürülmesi: “öncelikle tümü, olmazsa şu mal ve hizmetler yönünden” gibi.
İddianın genişletilmesi yasağı
Dilekçeler karşılıklı verildikten sonra, açık muvafakat veya ıslah olmadıkça iddianın genişletilememesi (HMK m. 141).
Islah
Tarafın yaptığı usul işlemini kanundaki sınırlar içinde düzeltmesi; iddianın genişletilmesi yasağının istisnalarından biridir.
Def’i
Davalının ileri sürmesi gereken ve mahkemenin kendiliğinden dikkate almadığı savunma; kullanmama def’i gibi.
Terkin
Kaydın sicilden silinmesi; kesinleşen hükümsüzlük kararından sonra yapılır (SMK m. 27/7).

Sıkça sorulan sorular

Marka hükümsüzlük davası dilekçesi nasıl yazılır?
Dilekçe; mahkeme, davacı, vekil, davalı, konu, açıklamalar, hukuki sebepler, deliller ve sonuç ve istem bölümlerinden oluşur ve HMK m. 119/1’deki on unsuru içermelidir. Açıklamalarda davacının hakkı ve önceliği, davalının markası, benzerlik ve mal-hizmet ilişkisi sıra numarasıyla yazılır; hukuki sebep olarak SMK m. 5 veya 6’nın ilgili bentleri ile m. 25 ve 27 gösterilir. Talep sonucunda markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini açıkça istenir.
Hükümsüzlük davası dilekçe örneği kullanılabilir mi?
Genel bir dilekçe iskeleti, bölümlerin sırasını görmek için yararlıdır; ancak vakıalar, deliller ve hukuki sebepler her dosyada farklıdır. Dilekçeler karşılıklı verildikten sonra iddia kural olarak genişletilemediği için (HMK m. 141), iskeletin somut dosyaya göre eksiksiz doldurulması gerekir.
Dava dilekçesinde hangi unsurlar zorunludur?
HMK m. 119/1’e göre mahkemenin adı, tarafların adı ve adresleri, davacının kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekil bilgisi, davanın konusu ve gerekiyorsa değeri, vakıaların sıra numaralı özetleri, her vakıanın delili, hukuki sebepler, açık talep sonucu ve imza zorunludur.
Dilekçede eksik varsa dava reddedilir mi?
Mahkeme adı, konu ve değer, vakıalar, deliller ve hukuki sebepler dışındaki eksiklerde hâkim bir haftalık kesin süre verir; eksik bu sürede tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m. 119/2). Taraf bilgileri, talep sonucu ve imza bu gruptadır. Vakıa, delil ve hukuki sebep eksikliği ise bu süreyle giderilmez; ilk dilekçede eksiksiz kurulmalıdır.
Hükümsüzlük davası hangi mahkemede ve kime karşı açılır?
Görevli mahkeme fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir (SMK m. 156/1); bağımsız hükümsüzlük davasında yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir (SMK m. 156/5). Davalı, dava tarihinde sicilde marka sahibi görünen kişi veya halefleridir; TÜRKPATENT davalı gösterilmez (SMK m. 25/3). YİDK kararının iptali de isteniyorsa dava Ankara’da açılır ve Kurum da davalı olur (SMK m. 156/2).
Dilekçede ‘iptal’ yazarsam dava reddedilir mi?
Mahkeme dilekçeyi bütün olarak yorumlar. Yargıtay, dilekçede ‘iptal’ denmiş olsa da iltibas iddiasıyla açılan davanın SMK m. 6 ve 25 kapsamında hükümsüzlük talebi olduğunu kabul ederek davanın açılmamış sayılmasını bozmuştur (11. HD, 2024/3256 K.). Yine de hükümsüzlük (tescil anındaki sakatlık) ile iptal (sonradan doğan sebep, SMK m. 26) farklı kurumlar olduğundan kavramlar doğru kullanılmalıdır.
Başvuru aşamasındaki markaya hükümsüzlük davası açılabilir mi?
Hükümsüzlük tescilli markaya karşı istenir; başvuru aşamasında doğru yol, Bültende yayımdan itibaren iki ay içinde itirazdır (SMK m. 18). Yargıtay, dava sırasında ve karardan önce tescil edilen markada dava şartının HMK m. 115 uyarınca gerçekleştiğini kabul etmiştir (11. HD, 2022/9362 K.; mülga 556 sayılı KHK dönemi).
Dava açtıktan sonra yeni bir hükümsüzlük sebebi ekleyebilir miyim?
Dilekçeler karşılıklı verildikten sonra iddia, karşı tarafın açık muvafakati veya ıslah olmadıkça genişletilemez (HMK m. 141). Yargıtay’ın onadığı kararda ilk kez bilirkişi raporuna itirazda ileri sürülen ticaret unvanı iddiası (SMK m. 6/6) dikkate alınmamış, ilk kez istinafta ileri sürülen kötü niyet iddiası da incelenmemiştir (11. HD, 2023/6599 K.).
Hükümsüzlük ve tecavüz aynı dilekçede istenebilir mi?
Evet. Hükümsüzlük, tecavüzün tespiti, men’i, erişimin engellenmesi ve tazminat talepleri davaların yığılması yoluyla aynı dilekçede birlikte istenebilir (HMK m. 110). Yargıtay’ın onadığı “KISIK ATEŞ” kararında bu talepler aynı davada incelenmiştir (11. HD, 2024/7701 K.). Tazminat ile tecavüzün tespiti birbirine bağlı olduğundan ayrılmamalıdır (11. HD, 2024/3256 K.).
Hükümsüzlük davası için arabulucuya gitmek gerekir mi?
Hükümsüzlük talebinin konusu bir miktar para olmadığı için TTK m. 5/A’daki arabuluculuk dava şartı kapsamında değildir. Aynı dilekçede tazminat da istenecekse bu para talebidir ve 5/A gündeme gelir; tespit ve men talepleriyle birlikte açılan tahsil davasının arabuluculuğa tabi olmadığını kabul eden bölge adliye mahkemesi kararı Yargıtay’ca onanmıştır (11. HD, 2024/7701 K.).
Talep sonucu nasıl yazılmalı?
Her talep ayrı numarayla ve mahkemenin aynen hükme geçirebileceği açıklıkta yazılır: hangi markanın, hangi mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istendiği, varsa tecavüzün tespiti ve men’i, ilan ve yargılama giderleri. Kısmi hükümsüzlük ihtimali için ‘öncelikle tümü, olmazsa şu mal ve hizmetler yönünden’ biçiminde terditli talep kurulabilir (SMK m. 25/5).
Davalının cevap dilekçesinde hangi savunmalar beklenir?
Davalı tebliğden itibaren iki hafta içinde cevap verir; bir defaya mahsus en çok bir aylık ek süre alabilir (HMK m. 127). Beklenen başlıca savunmalar beş yıllık sessiz kalma (SMK m. 25/6), davacının markası beş yıldan eskiyse kullanmama def’i (SMK m. 25/7, 19/2) ve tanımlayıcılık iddiasına karşı kullanımla ayırt edicilik (SMK m. 25/4) savunmasıdır.
Hükümsüzlükten sonra davalının markayı kullanmasının yasaklanmasını isteyebilir miyim?
Hükümsüzlükten sonra doğabilecek kullanımların önceden yasaklanması talebi, henüz gerçekleşmeyen kullanım hakkında karar verilemeyeceği gerekçesiyle reddedilmiş ve karar onanmıştır (11. HD, 2025/7238 K.). Davalının dava tarihindeki kullanımı varsa, bunun için tecavüzün tespiti ve men’i talebi ayrıca kurulmalıdır (SMK m. 149).

Kaynaklar

Av. Atakan Aylar

Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR

Avukat Marka VekiliAv. Atakan AYLAR
Marka Vekilliği Sicil No: 2890
Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
ProfilHakkımızda · LinkedIn · Marka avukatı
İletişim0541 723 85 52
E-postabilgi@aylarpatent.com

İlgili Rehberler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir