Bir ürüne patent almak için TÜRKPATENT‘e EPATS sistemi üzerinden başvuru yapılır. Ürünün yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir olması zorunludur.
- 5 adım: Ön araştırma → Patent türü seçimi → Tarifname hazırlama → EPATS başvurusu → Araştırma/inceleme → Tescil
- 2026 başvuru harcı (e-Devlet): 81,42 TL — araştırma, inceleme ve yıllık ücretler ayrıca
- Koruma süreleri: İncelemeli patent 20 yıl | İncelemesiz patent 7 yıl | Faydalı Model 10 yıl
- Kritik: Ürünü kamuya açıklamadan önce başvuru yapılmalı — aksi hâlde yenilik hakkı yok olur
- Tescil süresi: İncelemeli patentte 3–5 yıl; faydalı modelde 1–2 yıl
📋 İçindekiler
- 1. Ürün Patenti Nedir ve Ne Korur?
- 2. Patent Türleri — Ürününüze En Uygun Seçenek
- 3. Patentlenebilirlik Şartları
- 4. Hangi Ürünler Patent Alamaz?
- 5. Başvuru Öncesi Kritik Hazırlık
- 6. Bir Ürüne Patent Nasıl Alınır? — Adım Adım 2026
- 7. Tarifname Nasıl Yazılır?
- 8. Süreç ve Süreler
- 9. 2026 Güncel Ücretler
- 10. Yıllık Sicil Ücretleri
- 11. Ürün İçin Uluslararası Patent
- 12. En Sık Yapılan Hatalar
- 13. Sıkça Sorulan Sorular
Ürün Patenti Nedir ve Ne Korur?
Patent, bir mucide belirli bir süre boyunca kendi buluşunu başkalarına karşı koruma hakkı tanıyan resmi belgedir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.82 uyarınca Türkiye’de patent başvuruları TÜRKPATENT nezdinde yapılmaktadır.
Bir ürüne patent alma hakkı şu konuları kapsar:
- Fiziksel ürün (nesne): Yeni bir cihaz, makine, alet veya madde
- Üretim yöntemi: Bir ürünü üretmek veya işlemek için yeni teknik süreç
- Kimyasal bileşim: Yeni ilaç, malzeme veya kimyasal madde
- Kullanım biçimi: Bilinen bir ürünün yeni ve özgün kullanım alanı
💡 Patent tescil tarihinden değil başvuru tarihinden itibaren geçerlidir. Bu nedenle ürününüzü geliştirdikten sonra mümkün olan en kısa sürede başvuru yapmanız, öncelik hakkınızı güvence altına alır.
Patent Türleri — Ürününüze En Uygun Seçenek
İncelemesiz Patent
Teknik inceleme yapılmaz; araştırma raporu yeterlidir. Görece hızlı ve ekonomik. İncelemeli patente dönüştürme hakkı vardır.
İncelemeli Patent ⭐
En kapsamlı ve güçlü koruma. Teknik inceleme zorunludur. Hukuki uyuşmazlıklarda en sağlam dayanaktır. Çoğu ürün icadı için önerilen seçenek.
Faydalı Model
Teknik inceleme gerekmez. 1–2 yılda tescil. Buluş basamağı kriteri daha esnek. Pratik ürün yenilikleri için idealdir.
| Kriter | İncelemeli Patent | İncelemesiz Patent | Faydalı Model |
|---|---|---|---|
| Koruma süresi | 20 yıl | 7 yıl | 10 yıl |
| Teknik inceleme | Zorunlu | Yok | Yok |
| Buluş basamağı | Yüksek standart | Standart | Daha esnek |
| Tescil süresi | 3–5 yıl | 2–3 yıl | 1–2 yıl |
| Ürün yeniliği düzeyi | Güçlü buluş | Standart buluş | Pratik yenilik |
| Maliyet | En yüksek | Orta | En düşük |
💡 Pratik öneri: Ürününüz özgün ve güçlü bir buluş içeriyorsa doğrudan incelemeli patent tercih edin. Piyasaya hızlı çıkmanız gerekiyorsa faydalı model ile başlayıp sonra incelemeli patente çevirin.
Patentlenebilirlik Şartları
SMK m.83 uyarınca bir ürüne patent verilebilmesi için üç koşulun birlikte karşılanması zorunludur:
| Şart | Tanım | Pratik Test Sorusu |
|---|---|---|
| YENİLİK | Başvuru tarihinden önce dünya genelinde kamuya açıklanmamış olmalı | “Bu ürün ya da yöntem dünyanın herhangi bir yerinde daha önce yayımlandı mı, satıldı mı, kullanıldı mı?” |
| BULUŞ BASAMAĞI | O alandaki uzman kişi için açıkça beklenmez ve öngörülemez nitelikte olmalı | “Bu alanda uzman biri mevcut teknolojiden hareketle aynı çözüme kolayca ulaşabilir miydi?” |
| SANAYİYE UYGULANABİLİRLİK | Endüstriyel ölçekte üretilebilir veya uygulanabilir olmalı | “Bu ürün fabrika ya da atölye ölçeğinde seri olarak üretilebilir mi?” |
Hangi Ürünler Patent Alamaz?
✅ Patent Alabilecek Örnekler
— Yeni, özgün mekanizmalı bir kapı kilidi
— Daha az enerji tüketen yeni motor tasarımı
— Daha hızlı biyozararlılık özelliği olan ambalaj malzemesi
— Farklı bileşimle üretilen yeni bir ilaç formülü
— Düşmeyi algılayan ve otomatik açılan yastık sistemi
— Enerji geri kazanımlı yeni bisiklet fren mekanizması
❌ Patent Alamayacak Örnekler
— Doğada bulunan maddeler ve organizmalar
— Keşifler, teoriler, matematiksel yöntemler
— Zihinsel, ticari veya oyunla ilgili planlar ve kurallar
— Edebi ve sanatsal eserler
— Bilgisayar yazılımları (tek başına)
— Cerrahi, tedavi ve teşhis yöntemleri (insan/hayvan için)
— Ahlaka ve kamu düzenine aykırı buluşlar
Başvuru Öncesi Kritik Hazırlık
Gizliliği Koruyun — Kamuya Açıklamadan Önce Başvurun
Ürün patentinde en sık yapılan ve telafisi imkânsız hata: başvurudan önce ürünü kamuya açıklamak. Sosyal medya paylaşımı, fuar katılımı, makale yayımı veya ticari satış başvurudan önce yapılırsa yenilik hakkı tamamen yok olur.
⚠️ Kritik uyarı: Ürününüzü TÜRKPATENT’e başvurmadan önce hiçbir platformda paylaşmayın, hiçbir fuarda göstermeyin, hiçbir müşteriye satmayın. Bir kez kamuya açıklandıktan sonra o ürün için patent hakkınız sonsuza dek yok olur.
Ön Araştırma — Buluş Gerçekten Yeni mi?
Ürününüzün dünyada daha önce patentlenip patentlenmediğini başvuru öncesinde araştırın. Ücretsiz araştırma kaynakları:
- Espacenet (EPO): esp@cenet.epo.org — 120 milyonu aşkın patent belgesi
- Google Patents: patents.google.com — kullanıcı dostu arayüz
- TÜRKPATENT: Türkiye’deki tescilli patentler
- USPTO: Amerikan patent veri tabanı
Bir Ürüne Patent Nasıl Alınır? — 2026 Adım Adım
Patent Türünü Belirleyin
Ürününüzün yenilik gücüne ve piyasaya çıkış hızına göre en uygun patent türünü seçin. Güçlü teknik yenilik → incelemeli patent; pratik yenilik veya hız öncelikli → faydalı model.
Tarifname, İstem ve Özet Hazırlayın
Bu aşama başvurunun başarısını büyük ölçüde belirler. Tarifname; ürünün tüm bileşenlerini, çalışma prensibini ve mevcut ürünlerden farklarını ayrıntıyla açıklamalıdır. İstemler, koruma kapsamını hukuki dilde tanımlar.
EPATS Üzerinden Elektronik Başvuru
TÜRKPATENT’in EPATS sistemine e-Devlet şifresi, e-imza veya mobil imza ile giriş yapılarak başvuru formu doldurulur ve tüm belgeler sisteme yüklenir.
- 2026 e-Devlet kanalıyla başvuru harcı: 81,42 TL
- Başvuru anından itibaren öncelik hakkı başlar
- Başvuru numarasıyla süreç takip edilebilir
✅ Başvuru anından itibaren ürününüz için öncelik hakkına sahipsiniz. Rakibiniz aynı ürün için başvuru yapsa bile sizin başvuru tarihiniz esas alınır.
Araştırma Raporu ve Teknik İnceleme
TÜRKPATENT araştırma raporu hazırlar. İncelemeli patent için teknik inceleme talebinin başvurudan itibaren 3 yıl içinde yapılması zorunludur. Teknik inceleme olumlu sonuçlanırsa patent tescile gider.
Yayın, İtiraz ve Tescil Belgesi
Başvuru 18. ayda Resmi Patent Bülteni’nde yayımlanır. İtiraz süresi geçtikten ve teknik inceleme tamamlandıktan sonra patent tescil edilir ve belge düzenlenir. Başvuru tarihinden itibaren geçerli olan koruma başlar.
Ürününüz için patent başvurusu yapmak mı istiyorsunuz? Av. Atakan AYLAR ile tüm süreci doğru yönetin.
Tarifname Nasıl Yazılır?
Tarifname, patent başvurusunun en kritik belgesidir. Koruma kapsamını ve başarı olasılığını doğrudan belirler.
📖 Teknik Alan ve Arka Plan
Ürününüzün hangi teknik alanda yer aldığı ve mevcut ürünlerin/yöntemlerin kısıtları açıklanır. Çözülmek istenen teknik problem tanımlanır.
💡 Buluşun Özeti ve Avantajları
Ürününüzün sunduğu teknik çözüm ve mevcut tekniğe göre sağladığı avantajlar kısaca aktarılır. İstemlerle tutarlı olmalıdır.
🔧 Detaylı Teknik Açıklama
Tüm bileşenler, parçalar, çalışma prensibi ve alternatif uygulamalar teknik dille açıklanır. Teknik resimlerle desteklenir.
⚖️ İstemler (Claims)
Korunmak istenen özellikler hukuki dilde yazılır. Bağımsız istemler geniş, bağımlı istemler spesifik koruma sağlar. Patent korumasının hukuki çerçevesini çizer.
⚠️ İstemler, patent korumasının sınırlarını belirleyen en kritik belgedir. Çok dar yazılırsa rakipler kolayca etrafından dolaşır; çok geniş yazılırsa önceki teknik gerekçesiyle reddedilir. Bu dengeyi uzman patent danışmanıyla kurmak önerilir.
Süreç ve Süreler
| Aşama | İncelemeli Patent | Faydalı Model |
|---|---|---|
| Şekli İnceleme | 1–3 ay | 1–3 ay |
| 18. Ayda Zorunlu Yayın | 18 ay | 18 ay |
| Araştırma Raporu | 12–24 ay | Yok |
| Teknik İnceleme Talebi Süresi | 3 yıl (başvurudan itibaren) | Yok |
| Teknik İnceleme | 2–3 yıl | Yok |
| Toplam Tescil Süresi | 3–5 yıl | 1–2 yıl |
| Koruma Süresi | 20 yıl | 10 yıl |
2026 Güncel Ücretler
| İşlem | 2026 Resmi Harç |
|---|---|
| Patent Başvurusu (e-Devlet) | 81,42 TL |
| Patent Başvurusu (Diğer Kanal) | 162,84 TL |
| Faydalı Model Başvurusu (e-Devlet) | 81,42 TL |
| Araştırma Raporu (Türkiye) | 1.350 TL |
| Teknik İnceleme Talebi | 3.800 TL |
| Ek İstem Ücreti (11. istemden itibaren, her istem) | 80 TL |
| Başvuru Kopyası İsteme Bedeli | 75 TL |
Kaynak: TÜRKPATENT 2026 Resmi Patent İşlem Ücretleri
Yıllık Sicil Ücretleri
Patent koruma süresi boyunca her yıl sicil ücreti ödenmek zorundadır. Ödeme yapılmazsa patent kendiliğinden sona erer.
| Yıllar | 2026 Yıllık Ücret |
|---|---|
| 1–3. Yıl | 270 TL / yıl |
| 4–6. Yıl | 540 TL / yıl |
| 7–9. Yıl | 810 TL / yıl |
| 10–12. Yıl | 1.620 TL / yıl |
| 13–15. Yıl | 2.160 TL / yıl |
| 16–20. Yıl | 3.240 TL / yıl |
⚠️ Yıllık sicil ücreti ödenmezse patent kendiliğinden sona erer ve aynı buluş için yeniden patent başvurusu yapılamaz. 20 yıl boyunca takvim takibi kritik önem taşır.
Ürün İçin Uluslararası Patent
Ürününüzü ihracat yaptığınız ülkelerde de korumak için uluslararası patent başvurusu yapılmalıdır.
| Sistem | Kapsam | Dikkat Edilecek |
|---|---|---|
| PCT (WIPO) | 150+ ülkede koruma talebi | Türkiye başvurusundan 12 ay içinde yapılmalı; rüçhan hakkı |
| EPO (Avrupa Patent Ofisi) | 38 Avrupa ülkesinde patent | Tek inceleme; her ülkede ayrı validasyon gerekebilir |
| Ulusal Başvurular | Seçilen her ülkeye ayrı | Her ülkenin yerel vekili ve dil gerekliliği |
✅ PCT başvurusu, Türkiye’deki başvurudan itibaren 12 ay içinde yapılmalıdır. Bu pencereyi kaçırmak yurt dışı öncelik hakkını yok eder. Ürününüzü ihracat pazarlarında korumayı planlıyorsanız bu süreyi takvimleyin.
En Sık Yapılan Hatalar
- Başvurudan önce ürünü kamuya açıklamak: Sosyal medya, fuar, makale veya ticari satış — yenilik hakkını tamamen yok eder
- Yetersiz tarifname: Dar kapsamlı ya da teknik olmayan açıklamalar; rakipler kolayca etrafından dolaşabilir
- Ön araştırma atlama: Benzer patent varsa red ve harç kaybı kaçınılmaz olur
- Yanlış patent türü: Güçlü buluş için faydalı model; pratik yenilik için incelemeli patent seçmek zaman-maliyet israfıdır
- Teknik inceleme talebini geç yapmak: 3 yıllık pencere kaçırılırsa başvuru geri çekilmiş sayılır
- Yıllık ücreti ödememeyi unutmak: Tek ödeme eksikliği patenti kalıcı olarak sona erdirir
- PCT süresini kaçırmak: 12 aylık rüçhan penceresi geçince yurt dışı koruma imkânı yok olur