Mobil Uygulama Patenti ve Yazılım Patenti Nasıl Alınır? Patentlenebilirlik, Süreç ve 2026 Ücretleri

Mobil uygulama ve yazılım patenti: kod değil, teknik yöntem patentlenir

Kısa cevap

Mobil uygulama patenti, uygulamanın kaynak koduna değil, uygulamanın teknik bir problemi çözen yöntemine verilir; SMK m. 82’ye göre bilgisayar programının kendisi buluş sayılmaz, ancak cihazın işleyişinde sıradan etkinin ötesinde teknik etki sağlayan yeni bir yöntem; yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarıyla patentlenebilir.

Hazırlayan: Av. Atakan Aylar, Ankara Barosu (sicil no 40239) ve TÜRKPATENT marka vekili (sicil no 2890) · Son güncelleme: 5 Kasım 2026 · Kanun hükümleri Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinden, uygulama TÜRKPATENT Patent Başvuru Kılavuzu 2026 ve Patent İnceleme Kılavuzu’ndan alınmıştır.

Mobil uygulamaya patent alınır mı?

Mobil uygulamaya patent alınabilir, ancak patent uygulamanın kendisine ya da kaynak koduna değil, uygulamanın teknik bir problemi çözen yöntemine verilir. Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m. 82/2-c bilgisayar programlarını buluş saymaz; buna karşılık cihazda daha ileri bir teknik etki doğuran yeni bir yöntem, yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarını taşıyorsa patentle korunabilir.

Ayrımı TÜRKPATENT’in kendi örnekleri netleştirir: muhasebe programı veya açık artırma yöntemini gerçekleştiren program buluş sayılmazken, iki mobil cihaz arasında daha hızlı veri iletişimini sağlayan yöntemi gerçekleştiren program patentle korunabilecek örnekler arasında gösterilir (Patent Başvuru Kılavuzu 2026). Uygulamanızın hangi tarafta durduğu konusunda aşağıdaki üç soruluk test ön bir fikir verir.

Uygulamam patentlenebilir mi? · Üç soruluk ön test
1. Korumak istediğiniz şey kodun kendisi mi, yoksa kodun çözdüğü teknik problem mi?
Kodun kendisiBilgisayar programları buluş sayılmaz (SMK m. 82/2-c). Kaynak ve nesne kodu, eser olarak telif hukukuyla korunur.patent değil
Teknik problemİkinci soruya geçin.
2. Çözüm bir iş, ticaret, oyun ya da bilgi sunumu kuralı mı?
EvetMuhasebe programı ya da açık artırma yöntemini gerçekleştiren program gibi çözümler teknik karakter taşımaz (TÜRKPATENT Patent Başvuru Kılavuzu 2026).teknik değil
HayırÜçüncü soruya geçin.
3. Programın, bir cihazda çalışmanın sıradan etkisinin ötesinde “daha ileri teknik etkisi” var mı?
Evetİki mobil cihaz arasında daha hızlı veri iletişimi, işletim sisteminde kaynak dağılımı, veri şifreleme gibi. Yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik ayrıca aranır (SMK m. 82/1).patent adayı
HayırProgram bir cihazda çalışırken işlemci ve bellekte oluşan değişiklikler sıradan kabul edilir; patent için yeterli değildir (Patent İnceleme Kılavuzu, 2019).yetersiz
Not: Test bir ön değerlendirmedir. Patentlenebilirlik, istemlerin nasıl yazıldığına ve önceki tekniğe göre dosya bazında belirlenir.
İçindekiler
  1. Mobil uygulamaya patent alınır mı?
  2. Bölüm 1 — Patentlenebilirlik
  3. Yazılım patentlenebilir mi?
  4. Teknik etki nedir, nasıl gösterilir?
  5. Patentlenebilirlik şartları nelerdir?
  6. Uygulamayı yayımladım, hâlâ patent alabilir miyim?
  7. Bölüm 2 — Koruma yolları
  8. Mobil uygulama hangi haklarla korunur?
  9. Faydalı model mobil uygulama için uygun mu?
  10. Yazılım telif hakkıyla nasıl korunur?
  11. Uygulama adı ve logosu nasıl korunur?
  12. Uygulama ekranları tasarımla korunabilir mi?
  13. İncelemesiz patent hâlâ var mı?
  14. Bölüm 3 — Başvuru
  15. Yazılım patenti nasıl alınır?
  16. Tarifname ve istemler nasıl yazılmalı?
  17. Yazılım patenti ne kadar tutar?
  18. Yazılım patenti ne kadar sürer?
  19. Yurt dışında yazılım patenti nasıl alınır?
  20. Mobil uygulama ve yazılım patenti terimler sözlüğü
  21. Sıkça sorulan sorular
  22. Kaynaklar

1 Patentlenebilirlik

Yazılım patentlenebilir mi?

Yazılım, yalnızca bilgisayar programı olarak patentlenemez; SMK m. 82/2-c bilgisayar programlarını buluş niteliğinde saymaz. Ancak aynı fıkraya göre patentlenebilirliğin dışında kalan, programın kendisidir. Program teknik bir problemi çözen bir yöntemi gerçekleştiriyor ya da böyle bir programı içeren bir cihazın parçası oluyorsa, buluş şartlarını taşıdığı ölçüde patentle korunabilir.

“Patent başvurusu veya patentin aşağıda belirtilen konu veya faaliyetlerle ilgili olması hâlinde, sadece bu konu veya faaliyetlerin kendisi patentlenebilirliğin dışında kalır.”

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 82/2

SMK m. 82/2’nin buluş niteliğinde saymadığı konular şunlardır: keşifler, bilimsel teoriler ve matematiksel yöntemler; zihni faaliyetlere, iş faaliyetlerine veya oyunlara ilişkin plan, kural ve yöntemler; bilgisayar programları; estetik nitelikli mahsuller ile edebiyat, sanat ve bilim eserleri; bilginin sunumu. Bir oyun uygulaması, bu kalemlerin birkaçına aynı anda değebilir.

TÜRKPATENT Patent Başvuru Kılavuzu 2026, ayrımı örneklerle yapar. Zihni faaliyetler, iş faaliyetleri veya oyunlara ilişkin plan, kural ve yöntemleri gerçekleştiren programlar teknik karakter taşımadığından buluş sayılmaz; Kılavuz bu gruba muhasebe programını ve açık artırma metodunu gerçekleştiren programı örnek verir. Buna karşılık teknik bir problemi çözen yöntemi gerçekleştiren program veya bu programı içeren cihaz patentle korunabilir.

Kılavuz’un bu ikinci gruba verdiği örnekler, mobil uygulama geliştiricileri için doğrudan yol gösterir:

  • iki mobil cihaz arasında daha hızlı veri iletişimini sağlayan yöntemi gerçekleştiren program;
  • işletim sisteminde kaynak dağılımını gerçekleştiren program;
  • veri şifrelemesini sağlayan program.

Üç örneğin ortak noktası, programın bir iş kuralını değil, cihazın veya ağın teknik işleyişini iyileştirmesidir. Patentin genel olarak ne olduğu için patent nedir rehberine bakabilirsiniz.

Teknik etki nedir, nasıl gösterilir?

Teknik etki, programın bir bilgisayarda çalışmasının olağan sonuçlarını aşan ve cihazın, ağın ya da bir teknik sürecin işleyişinde ortaya çıkan somut iyileşmedir. TÜRKPATENT Patent İnceleme Kılavuzu’na göre program çalışırken işlemci ve bellekte oluşan fiziksel değişiklikler sıradan kabul edilir; patent için bunun ötesinde, daha ileri bir teknik etki beklenir.

Kılavuz’un 6.2 numaralı “Bilgisayar Uygulamalı Buluşlar” başlığı, bilgisayar uygulamalı buluşu bir veya birkaç özelliği yazılım vasıtasıyla bilgisayar, bilgisayar ağı veya programlanabilir başka bir cihazla gerçekleştirilen buluş olarak tanımlar. Bu tür bir buluşta teknik karakter üç durumdan biriyle sağlanır: buluşun teknolojinin bir alanına dahil olması, teknik bir problemi çözmesi veya istemlerinde en az bir teknik özellik bulunması. Kılavuz bu değerlendirmede Avrupa Patent Ofisi (EPO) yönergelerine atıf yapar.

Kılavuz’a göre münhasıran bilgisayar programı için yapılan başvurular SMK m. 82/2-c uyarınca işleme alınmaz. Öte yandan programın cihazla birlikte, bir veri taşıyıcısında ya da kendi başına istem konusu yapıldığı biçimlerin her biri, teknik karakter içermesi şartıyla korunabilir. Sonuçta belirleyici olan istemin biçimi değil, teknik karakterin varlığıdır.

Kılavuz, daha ileri teknik etkiye endüstriyel bir sürecin kontrolünü ve bilgisayarın kendi iç işleyişini de örnek verir. Tabloda Kılavuz örnekleri, aynı mantıkla kurulmuş iki örnekle birlikte gösterilmiştir.

Uygulama özelliğiDeğerlendirmeNeden
İki mobil cihaz arasında daha hızlı veri iletişimini sağlayan yöntemPatentle korunabilecek örnekCihazlar arası iletişimde daha ileri teknik etki doğurur (Patent Başvuru Kılavuzu 2026; Patent İnceleme Kılavuzu)
Veri şifrelemesini sağlayan programPatentle korunabilecek örnekVerinin güvenliğine ilişkin teknik bir problemi çözer
İşletim sisteminde kaynak dağılımını gerçekleştiren programPatentle korunabilecek örnekBilgisayarın kendi iç işleyişini etkiler
Pil tüketimini azaltan arka plan senkronizasyon yöntemi (örnek)Değerlendirmeye adayEtki, cihazın enerji kullanımında ortaya çıkar; yenilik ve buluş basamağı ayrıca incelenir
Muhasebe programıBuluş sayılmazİş faaliyetine ilişkin yöntemi gerçekleştirir; teknik karakter taşımaz
Açık artırma yöntemini gerçekleştiren programBuluş sayılmazTicari bir kuralı uygular; teknik karakter taşımaz
İçeriklerin derlenip kullanıcıya düzenli biçimde sunulması (örnek)Buluş sayılmazBilginin derlenmesi, düzenlenmesi ve sunumunu gerçekleştiren yazılımlar korunmaz
Programın çalışırken işlemci ve bellekte oluşturduğu değişikliklerYetersizSıradan etki sayılır; daha ileri teknik etki gerekir

Teknik etkiyi göstermenin yolu, onu başvuru metninde ölçülebilir biçimde yazmaktır: önceki çözümde hangi teknik sorun vardı, yöntem bu sorunu hangi adımlarla gideriyor ve sonuç cihazda neyi değiştiriyor? Zihni, ticari ve oyun usullerini ya da teknik yönü olmayan matematiksel metotları gerçekleştiren yazılımlar ise Kılavuz’a göre korunmaz.

Patentlenebilirlik şartları nelerdir?

Patentlenebilirlik şartları, SMK m. 82/1’e göre buluşun yeni olması, buluş basamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olmasıdır. Bu üç şart, yazılım içeren buluşlar için de aynıdır. Teknik karakter ise bunlardan önce gelen bir eşiktir: buluş niteliği taşımayan bir konu, diğer şartları karşılasa bile patentle korunmaz.

  • Yenilik: Buluş, başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş bilgilerin, yani önceki tekniğin parçası olmamalıdır. Mağazada yayımlanan, tanıtım videosunda gösterilen veya açık kaynak olarak paylaşılan bir yöntem önceki tekniğe girebilir.
  • Buluş basamağı: Çözüm, ilgili teknik alandaki bir uzman için önceki teknikten açıkça çıkarılabilecek bir sonuç olmamalıdır. Bilinen bir yöntemi yalnızca başka bir programlama diliyle yeniden yazmak, bu şartı karşılamaya yetmez.
  • Sanayiye uygulanabilirlik: Buluşun sanayide üretilebilir veya kullanılabilir olması gerekir. Bir cihazda çalışan ve teknik bir sonuç doğuran yöntem bu şart bakımından değerlendirilir.

Şartlar birlikte aranır. Adım adım değerlendirme için bir ürünün patentlenebilir olduğu nasıl anlaşılır rehberine bakabilirsiniz.

Uygulamayı yayımladım, hâlâ patent alabilir miyim?

Uygulamayı yayımladıysanız patent başvurusu için süre tamamen kaçmış değildir. SMK m. 84/1’e göre başvuru tarihinden önceki on iki ay içinde buluşu yapanın kendisinin yaptığı açıklama, patent verilmesini etkilemez. Bu nedenle başvuru, uygulamanın mağazada ilk yayımlandığı tarihten itibaren en geç on iki ay içinde yapılmalıdır.

Rüçhan talep edilmişse on iki aylık süre rüçhan tarihinden geriye doğru hesaplanır. Hoşgörü yalnız buluşu yapanın açıklamasıyla sınırlı değildir; Kurumun hatalı açıklaması ve buluşu yapandan bilgi edinen üçüncü kişinin açıklaması da kapsamdadır (SMK m. 84/1). Ancak bu şartların gerçekleştiğini ileri süren kişi, bunları ispatla yükümlüdür (SMK m. 84/4).

Uygulamanın ilk yayım tarihi, sürüm notları ve tanıtım kayıtları bu nedenle tarihli olarak saklanmalıdır. Hoşgörü süresi faydalı model başvuruları için de geçerlidir (SMK m. 84/1).

Yurt dışı için uyarı: On iki aylık hoşgörü süresi Türk hukukundaki bir kuraldır. Başka ülkelerin patent ofislerinde kurallar farklı olabilir; yayımdan sonra yapılan bir Türkiye başvurusu, yurt dışında koruma imkânını her durumda korumaz. En güvenli yol, uygulamayı mağazaya koymadan, test sürümünü dışarıyla paylaşmadan ve yöntemi tanıtmadan önce başvurmaktır.
Akılda kalsın

  • Bilgisayar programları buluş sayılmaz, ancak patentlenebilirliğin dışında kalan yalnız programın kendisidir (SMK m. 82/2-c).
  • Teknik bir problemi çözen yöntemi gerçekleştiren program veya bu programı içeren cihaz patentle korunabilir (Patent Başvuru Kılavuzu 2026).
  • İşlemci ve bellekteki olağan değişiklikler yetmez; daha ileri teknik etki aranır (Patent İnceleme Kılavuzu).
  • Şartlar yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirliktir (SMK m. 82/1).
  • Yayımdan sonra on iki aylık hoşgörü süresi vardır; ispat yükü başvurandadır ve yurt dışında aynı kural varsayılmamalıdır (SMK m. 84).

2 Koruma yolları

Mobil uygulama hangi haklarla korunur?

Mobil uygulama tek bir hakla değil, her biri farklı bir unsuru koruyan birkaç hakla korunur. Teknik yöntem patentle, kaynak kod telif hakkıyla, uygulamanın adı ve simgesi markayla, grafik semboller ise tasarımla korunabilir. Faydalı model ise yöntem buluşlarına kapalı olduğundan, uygulamanın asıl yeniliği bir yöntemse uygun yol değildir.

Bir mobil uygulama hangi hakla korunur? · Altı katman
  • PatentTeknik problemi çözen yöntem ya da sistem. Yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir olmalı; koruma 20 yıl. Başvuru gerekir.SMK m. 82, 101
  • Faydalı modelUsul (yöntem) buluşlarını kapsamaz (SMK m. 142/3-ç). Uygulamanın asıl yeniliği bir yöntemse faydalı model uygun yol değildir; ürün buluşlarında koruma 10 yıldır.yönteme kapalı
  • Telif hakkıKaynak kod, nesne kod ve hazırlık çalışmaları eser olarak korunur; tescil şartı yoktur. Kodun kopyalanmasına karşı korur, aynı işlevin bağımsız yazılmasına karşı değil.FSEK
  • MarkaUygulamanın adı ve simgesi. Mobil uygulamalar 9. sınıfta, yazılım hizmetleri 42. sınıfta yer alır; koruma tescil yoluyla elde edilir.SMK m. 7
  • TasarımÜrünün görünümü. Grafik semboller ürün tanımına girer; bilgisayar programları ise bu tanımın dışındadır (SMK m. 55/2). Koruma görünümle sınırlıdır, işleyişi kapsamaz.SMK m. 55
  • Ticari sırSunucu tarafında çalışan, dışarıdan görülmeyen algoritmalar için gizlilik ve sözleşmeler. Başvuru yoktur; gizlilik kaybolursa koruma da biter.gizlilik
Pratik sonuç: Bir uygulamada her katman ayrı bir şeyi korur. Patent başvurusu yapılacaksa, buluşun yayımdan önce ya da en geç 12 aylık hoşgörü süresi içinde başvuruya konu edilmesi gerekir (SMK m. 84).

Bu katmanlar birbirinin yerine geçmez. Telif hakkı kodun kopyalanmasına karşı koruma sağlar, ancak programa temel oluşturan düşünce ve ilkeler eser sayılmadığından teknik çözümün kendisi üzerinde hak doğurmaz; bu hakkı doğuran yol patenttir. Dışarıdan görülmeyen, sunucu tarafında çalışan bir algoritma için gizlilik ve sözleşmelerle korunma da bir seçenektir; bu yol bir başvuruya bağlı değildir, fakat gizlilik ortadan kalktığında koruma da sona erer.

Faydalı model mobil uygulama için uygun mu?

Faydalı model, uygulamanın asıl yeniliği bir yöntemse uygun bir yol değildir. SMK m. 142/3-ç’ye göre usuller veya bu usuller sonucu elde edilen ürünlere ilişkin buluşlar faydalı modelle korunmaz. Veri aktarımı, şifreleme ya da kaynak yönetimi gibi yazılımla gerçekleştirilen çözümler bir yöntem olarak tanımlandığında bu istisnanın kapsamına girer.

Faydalı modelin cazip yanı, SMK m. 142/1’e göre yalnız yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarının aranması, buluş basamağının aranmamasıdır. Ne var ki bu kolaylık usul istisnasını ortadan kaldırmaz. Faydalı model ayrıca kimyasal ve biyolojik madde ve usullere, eczacılık ve biyoteknoloji buluşlarına da kapalıdır (SMK m. 142/3).

Buluş bir cihaz ya da donanım ürünü olarak tanımlanabiliyorsa faydalı model ayrıca değerlendirilebilir. Faydalı modelde koruma süresi 10 yıl, patentte 20 yıldır ve iki süre de uzatılamaz (SMK m. 101). İki koruma türünün farkları faydalı model nedir, patentten farkı nedir rehberinde ayrıntılıdır.

Yazılım telif hakkıyla nasıl korunur?

Yazılım, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) m. 2’ye göre ilim ve edebiyat eseri olarak telif hakkıyla korunur ve bu korumada tescil şartı yoktur. Koruma, her biçimde ifade edilen programı ve program sonucu doğurması koşuluyla hazırlık tasarımlarını kapsar; ancak programın herhangi bir ögesine temel oluşturan düşünce ve ilkeleri kapsamaz.

FSEK m. 2/1-1, ilim ve edebiyat eserleri arasında “her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımları”nı sayar. Aynı maddenin son fıkrası ise telif korumasının sınırını çizer:

“Arayüzüne temel oluşturan düşünce ve ilkeleri de içine almak üzere, bir bilgisayar programının herhangi bir ögesine temel oluşturan düşünce ve ilkeler eser sayılmazlar.”

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m. 2, son fıkra

Bu hüküm, patentle telif arasındaki iş bölümünü gösterir: kodun kendisi eserdir, ama kodun arkasındaki fikir, mantık ve algoritmanın ilkesi eser değildir. Aynı işlevi bağımsız olarak farklı bir kodla gerçekleştiren kişiye karşı telif koruması bu nedenle sınırlı kalır. Teknik çözümün kendisi üzerinde hak isteniyorsa yol patenttir.

Telif hakkı, eser sahibinin yaşamı boyunca ve ölümünden sonra 70 yıl sürer (FSEK m. 27); sürenin nasıl hesaplandığı telif hakkı kaç yıl geçerlidir rehberindedir.

Uygulama adı ve logosu nasıl korunur?

Uygulama adı ve logosu marka tescili ile korunur; SMK m. 7/1’e göre marka koruması tescil yoluyla elde edilir. Mobil uygulamanın kendisi Nis sınıflandırmasının 9. sınıfında, bilgisayar programlama ve yazılım tasarımı gibi hizmetler ise 42. sınıfta yer aldığından marka başvurusu bu iki sınıf gözetilerek planlanmalıdır.

2026 Nis listesinde 9. sınıf, bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen mobil uygulamaları ve kaydedilmiş bilgisayar programlarını ve yazılımlarını kapsar. 42. sınıf ise bilgisayar programlama, yazılım tasarımı, yazılımın kiralanması ve güncelleştirilmesi ile hosting hizmetlerini içerir. Sınıfların tamamı marka sınıfları listesinde yer alır.

9. sınıfın kapsamı için 9. sınıf marka tescili, yazılım şirketlerine özgü sınıf seçimi için yazılım ve teknoloji şirketi marka tescili rehberlerine bakabilirsiniz. 2026 tarifesine göre tek sınıflı bir marka için resmî başvuru ve tescil ücretleri toplamı 9.830 TL’dir; sınıf sayısına göre hesap marka tescil ücreti rehberindedir. Başvuru sürecindeki hizmetimiz marka tescili sayfasında anlatılmıştır.

Uygulama ekranları tasarımla korunabilir mi?

Uygulama ekranlarındaki grafik semboller tasarım korumasına konu olabilir, ancak programın kendisi olamaz. SMK m. 55/2’ye göre tasarımda “ürün”, bilgisayar programları hariç olmak üzere grafik sembolleri ve tipografik karakterleri de ifade eder. Bu nedenle tasarım koruması görünümle sınırlıdır; uygulamanın işleyişini ve teknik çözümünü kapsamaz.

Bir ekran düzeninin hangi ölçüde tasarım olarak korunabileceği, görünümün özelliklerine ve başvuruda nasıl gösterildiğine bağlıdır; bu konuda dosyaya bakılmadan kesin bir hüküm kurulamaz. Tasarım başvurusu için endüstriyel tasarım tescili sayfasına bakabilirsiniz.

Hangi ürünün hangi hakla korunacağını sınai mülkiyet hakları rehberimizde tek tabloda gösterdik.

İncelemesiz patent hâlâ var mı?

İncelemesiz patent bugün yoktur. Bu sistem, 10 Ocak 2017’de yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile kaldırılmıştır. Bugün bir patent başvurusu araştırma raporu ve inceleme raporuyla sonuçlanır; inceleme yapılmadan patent verilmez. Daha kısa bir yoldan korunma arayanlar için kanundaki seçenek, şartları farklı olan faydalı modeldir.

Eski kaynaklarda yer alan incelemesiz patente ilişkin süre ve dönüştürme bilgileri bu nedenle güncel değildir.

Akılda kalsın

  • Patent teknik yöntemi, telif hakkı kodu, marka adı ve simgeyi, tasarım görünümü korur; katmanlar birbirinin yerine geçmez.
  • Faydalı model usul buluşlarına kapalıdır (SMK m. 142/3-ç); buluş basamağının aranmaması bunu değiştirmez.
  • Kod telif hakkıyla korunur, ama programa temel oluşturan düşünce ve ilkeler eser sayılmaz (FSEK m. 2).
  • Uygulama adı için 9. ve 42. sınıflar esas alınır; marka koruması tescille doğar (SMK m. 7/1).
  • Grafik semboller tasarım konusu olabilir, bilgisayar programları olamaz (SMK m. 55/2).
  • İncelemesiz patent sistemi 6769 sayılı SMK ile kaldırılmıştır.

3 Başvuru

Yazılım patenti nasıl alınır?

Yazılım patenti, yazılımla gerçekleştirilen teknik çözümün TÜRKPATENT’e patent başvurusu olarak sunulmasıyla alınır. Başvurudan önce önceki teknik araştırılır, buluş teknik problem ve çözüm olarak tanımlanır, tarifname ile istemler hazırlanır; başvurudan sonra araştırma ve inceleme raporu aşamaları tamamlanır ve sonuç olumluysa patent belgesi düzenlenir.

  1. Önceki tekniği araştırın: Aynı veya yakın bir çözümün daha önce yayımlanıp yayımlanmadığını patent veri tabanlarında ve teknik yayınlarda arayın; mağazadaki benzer uygulamaların işleyişini de inceleyin.
  2. Buluşu teknik problem ve çözüm olarak tanımlayın: “Kullanıcıya şunu yapma imkânı veren uygulama” yerine, hangi teknik sorunun hangi adımlarla çözüldüğünü ve cihazda hangi etkinin ortaya çıktığını yazın.
  3. Tarifname, istemler ve akış şemalarını hazırlayın: Yöntemin adımlarını, veri akışını ve cihaz bileşenleriyle ilişkisini çizimlerle gösterin; korunan kapsamı istemler belirler.
  4. Başvuruyu EPATS üzerinden yapın: Başvuru TÜRKPATENT’in elektronik başvuru sistemi EPATS’tan yapılır; 2026 tarifesine göre patent başvuru ücreti 620 TL’dir.
  5. Araştırma raporu talep edin: Araştırma raporu talebi, başvuru tarihinden itibaren 12 ay içinde yapılır (SMK m. 96); rapor, buluşa yakın önceki tekniği ortaya koyar.
  6. İnceleme talep edin ve belgeyi alın: İnceleme talebi, araştırma raporunun bildiriminden itibaren 3 ay içinde yapılır (SMK m. 98); inceleme raporu olumlu sonuçlanırsa patent belgesi düzenlenir; belge ücreti 3.800 TL’dir.

Başvurudan belgeye kadar bütün aşamalar, yıllık ücretlerle birlikte patent nasıl alınır rehberinde ayrıntılı olarak yer alır. Başvuru sürecindeki hizmetimiz için patent başvurusu sayfasına bakabilirsiniz.

Tarifname ve istemler nasıl yazılmalı?

Yazılım patentinde tarifname ve istemler, buluşu kod olarak değil, teknik bir problem ve onun teknik çözümü olarak anlatmalıdır. Tarifname önceki teknikteki sorunu, önerilen yöntemin adımlarını ve cihazda ortaya çıkan ölçülebilir etkiyi göstermeli; istemler ise kapsamı ne önceki teknikle çakışacak kadar geniş ne de kolayca aşılabilecek kadar dar tutmalıdır.

  • Teknik problem: Önceki çözümlerde hangi teknik sorun vardı? Veri aktarımında gecikme, enerji tüketimi veya bir güvenlik açığı bu türden sorunlardır.
  • Teknik çözüm: Yöntem, hangi adımlarla ve hangi cihaz bileşenlerini kullanarak bu sorunu gideriyor?
  • Ölçülebilir etki: Sonuç cihazda neyi değiştiriyor? Etkiyi “daha iyi kullanıcı deneyimi” gibi ifadelerle değil, teknik parametrelerle anlatın.
  • Akış şemaları: Yöntemin adımlarını ve veri akışını çizimlerle gösterin; çizimler tarifnameyle tutarlı olmalıdır.
  • Kod yerine işlev: Kaynak kodu başvuruya koymak buluşu tanımlamaz; korunan, kodun gerçekleştirdiği teknik adımlardır.

İstem genişliği dengesi başvurunun değerini belirler: geniş istem önceki teknikle çakışma riskini, dar istem ise rakibin küçük bir değişiklikle kapsam dışına çıkması riskini taşır. Bu nedenle bağımsız istemin yanında, daha somut uygulama biçimlerini tarif eden bağımlı istemler kurmak yararlıdır.

Yazılım patenti ne kadar tutar?

Yazılım patentinin 2026 resmî maliyeti, TÜRKPATENT tarifesine göre 620 TL başvuru ücretiyle başlar. Gerçek kişiler için araştırma ve inceleme raporlarının her biri 2.530 TL, diğer başvuru sahipleri için 5.180 TL’dir; patent belgesi düzenleme ücreti 3.800 TL’dir. Yıllık ücretler ve vekillik hizmet bedeli bu tutarlara dahil değildir.

İşlemGerçek kişiDiğerKOBİ ilk başvuru
Patent başvurusu620 TL620 TL547 TL
Araştırma raporu2.530 TL5.180 TL1.295 TL
İnceleme raporu2.530 TL5.180 TL5.180 TL
Patent belgesi düzenleme3.800 TL3.800 TL3.800 TL
Faydalı model başvurusu620 TL620 TL620 TL

Tutarlar TÜRKPATENT 2026 patent işlem ücretleri tarifesinin toplam sütunundandır. Araştırma ve inceleme raporlarındaki 2.530 TL, gerçek kişiler için 10 başvuruya, üniversiteler için 100 başvuruya kadar uygulanır; KOBİ sütunu, KOBİ vasfını belgeleyen tüzel kişilerin ilk başvurusuna ilişkindir. Acil araştırma raporu talep edilirse ücret 10.400 TL’dir; yapay zekâ alanındaki G06N IPC sınıfında yer alan başvurular için acil araştırma raporu ücreti 5.200 TL’dir.

Örnek hesap: Bir gerçek kişi araştırma ve inceleme raporlarını talep edip patent belgesini aldığında resmî ücretler 620 + 2.530 + 2.530 + 3.800 = 9.480 TL eder. Patent korunmaya devam ettikçe yıllık ücretler de ödenir; yıl yıl tutarlar patent alma rehberindeki ücret tablosunda yer alır. Vekillik hizmet bedeli resmî ücretlere dahil değildir.

Yazılım patenti ne kadar sürer?

Yazılım patentinin ne kadar süreceği tek bir rakamla söylenemez; süre, araştırma ve inceleme aşamalarının ne zaman talep edildiğine ve inceleme sonucuna bağlıdır. Kanun aşamalar için süre koyar: araştırma raporu başvurudan itibaren 12 ay içinde, inceleme ise araştırma raporunun bildiriminden itibaren 3 ay içinde talep edilir. Patent verilirse koruma 20 yıl sürer.

  • Başvuru: EPATS üzerinden yapılır; başvuru tarihi bu aşamada kesinleşir.
  • Araştırma talebi: Başvuru tarihinden itibaren 12 ay içinde (SMK m. 96).
  • İnceleme talebi: Araştırma raporunun bildiriminden itibaren 3 ay içinde (SMK m. 98).
  • Koruma süresi: Patentte 20 yıl, faydalı modelde 10 yıl; süreler uzatılamaz (SMK m. 101).

Sonuca daha erken ulaşmak gereken dosyalarda acil araştırma raporu talep edilebilir; ücreti yukarıdaki notta yer alır.

Yurt dışında yazılım patenti nasıl alınır?

Yurt dışında yazılım patenti, Türkiye başvurusundan itibaren 12 aylık rüçhan süresi içinde PCT yoluyla uluslararası başvuru ya da hedef ülkelere doğrudan başvuru yapılarak alınır (SMK m. 93). PCT başvurusunda ulusal aşamaya giriş kural olarak rüçhan tarihinden itibaren 30 ay içinde yapılır; patent her ülkenin kendi değerlendirmesiyle verilir.

Yazılım içeren buluşların değerlendirilmesi ülkeden ülkeye farklı olabilir; Türkiye’de teknik karakterli görülen bir yöntem, başka bir ofiste farklı bir ölçütle incelenebilir. Yayım sonrasındaki on iki aylık hoşgörü süresinin yurt dışında aynı biçimde tanındığı varsayılmamalıdır (bkz. yayım sonrası başvuru).

Uygulamanın adı için yurt dışında ayrıca marka koruması gerekir; marka için izlenecek yol uluslararası marka tescili sayfasındadır. Yurt dışı patent planlaması için patent hizmetimiz kapsamında görüşebilirsiniz.

Örnek senaryo (kurgusal) — veri aktarımı yöntemi

Üç kişilik bir yazılım ekibi, saha çalışanlarının kullandığı bir mobil uygulama geliştirir. Ekip, iki cihaz arasındaki veri aktarımını daha az enerji harcayarak tamamlayan bir yöntem bulur; uygulamada ayrıca fatura ve muhasebe ekranları da vardır.

Ekip, uygulamayı mağazaya koymadan önce patent başvurusu yapar. Başvuruda korunmak istenen şey veri aktarımı yöntemidir: tarifname enerji tüketimindeki teknik sorunu, yöntemin adımlarını ve cihazdaki etkiyi akış şemalarıyla anlatır. Muhasebe ekranları iş faaliyetine ilişkin olduğundan patent kapsamına alınmaz.

Uygulamanın kodu telif hakkıyla, adı ise 9. ve 42. sınıflarda yapılan marka başvurusuyla korunur. Yöntemin patentle korunup korunmayacağı ise önceki tekniğe göre hazırlanacak araştırma raporuna ve inceleme raporuna bağlıdır; başvurunun yapılmış olması bu sonucu önceden belirlemez.

Akılda kalsın

  • Başvuru EPATS üzerinden yapılır; 2026’da patent başvuru ücreti 620 TL’dir.
  • Araştırma talebi başvurudan itibaren 12 ay (SMK m. 96), inceleme talebi araştırma raporunun bildiriminden itibaren 3 ay içindedir (SMK m. 98).
  • Tarifname teknik problemi, çözümü ve ölçülebilir etkiyi; istemler dengeli bir kapsamı göstermelidir.
  • Bir gerçek kişi için başvuru, iki rapor ve belgenin resmî ücreti toplam 9.480 TL’dir; yıllık ücretler ayrıdır.
  • Yurt dışı başvuru 12 aylık rüçhan süresi içinde yapılır (SMK m. 93); PCT’de ulusal aşamaya giriş kural olarak 30 aydır.

Uygulamanızdaki teknik yöntemin patentlenebilirliğini değerlendirmek, başvuru sürecini planlamak ve uygulama adını marka olarak korumak için dosyanızı birlikte inceleyelim.

0541 723 85 52 — Avukat görüşmesi
Avukat ve marka vekili · TÜRKPATENT Sicil No: 2890 · Patent başvurusu hizmetimiz · Marka tescili hizmetimiz

Mobil uygulama ve yazılım patenti terimler sözlüğü

Yazılım patenti başvurularında geçen temel terimlerin sade karşılıkları şunlardır.

Buluş
Teknik bir probleme getirilen çözüm; patent için yeni olması, buluş basamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması gerekir (SMK m. 82/1).
Bilgisayar uygulamalı buluş
Bir veya birkaç özelliği yazılım vasıtasıyla bilgisayar, bilgisayar ağı veya programlanabilir bir cihazla gerçekleştirilen buluş (Patent İnceleme Kılavuzu, 6.2).
Teknik etki
Programın çalışmasının sıradan sonuçlarını aşan, cihazın veya teknik bir sürecin işleyişinde ortaya çıkan etki; Kılavuz’daki ifadeyle “daha ileri teknik etki”.
Önceki teknik
Başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş bilgilerin bütünü; yenilik ve buluş basamağı buna göre değerlendirilir.
İstem
Buluşun teknik özelliklerini tanımlayan ve patent korumasının kapsamını belirleyen ifadeler.
Tarifname
Buluşu, çözdüğü teknik problemi ve uygulama biçimlerini ayrıntılı olarak anlatan başvuru metni.
Araştırma raporu
Buluşla ilgili önceki tekniği ortaya koyan rapor; başvuru tarihinden itibaren 12 ay içinde talep edilir (SMK m. 96).
İnceleme raporu
Buluşun patentlenebilirlik şartlarını taşıyıp taşımadığını değerlendiren rapor; araştırma raporunun bildiriminden itibaren 3 ay içinde talep edilir (SMK m. 98).
Faydalı model
Yeni ve sanayiye uygulanabilir buluşlara buluş basamağı aranmadan verilen koruma; usul buluşlarına kapalıdır, süresi 10 yıldır (SMK m. 101, 142).
Rüçhan hakkı
Türkiye’deki başvurudan itibaren 12 ay içinde yurt dışında yapılan başvurularda ilk başvurunun tarihinden yararlanma hakkı (SMK m. 93).

Sıkça sorulan sorular

Mobil uygulama patenti alınabilir mi?
Mobil uygulama patenti alınabilir, ancak patent uygulamanın kaynak koduna değil, teknik bir problemi çözen yöntemine verilir. SMK m. 82/2-c bilgisayar programlarının kendisini buluş saymaz. Cihazın işleyişinde sıradan etkinin ötesinde teknik etki sağlayan yeni bir yöntem; yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarını taşıyorsa patentle korunabilir.
Yazılım patentlenebilir mi?
Yazılım, yalnızca bilgisayar programı olarak patentlenemez; SMK m. 82/2’ye göre patentlenebilirliğin dışında kalan programın kendisidir. Teknik bir problemi çözen yöntemi gerçekleştiren program veya bu programı içeren cihaz, buluş şartlarını taşıdığı ölçüde patentle korunabilir. TÜRKPATENT Patent Başvuru Kılavuzu 2026 buna iki mobil cihaz arasında daha hızlı veri iletişimini sağlayan yöntemi gerçekleştiren programı örnek verir.
Yazılım patenti nasıl alınır?
Önce önceki teknik araştırılır ve buluş teknik problem ile çözüm olarak tanımlanır. Ardından tarifname, istemler ve akış şemaları hazırlanır, başvuru EPATS üzerinden 620 TL başvuru ücretiyle yapılır. Başvurudan itibaren 12 ay içinde araştırma raporu (SMK m. 96), raporun bildiriminden itibaren 3 ay içinde inceleme talep edilir (SMK m. 98); inceleme olumlu sonuçlanırsa patent belgesi düzenlenir.
Uygulama patenti nasıl alınır?
Uygulama patenti, uygulamanın teknik yöntemi için TÜRKPATENT’e patent başvurusu yapılarak alınır. Başvuruda korunmak istenen şey kod değil, kodun gerçekleştirdiği teknik adımlar ve cihazda ortaya çıkan etkidir. Süreç araştırma raporu ve inceleme raporuyla ilerler; uygulama yayımlandıysa başvurunun en geç on iki aylık hoşgörü süresi içinde yapılması gerekir (SMK m. 84).
Kaynak kod patentlenir mi?
Kaynak kod patentlenmez; bilgisayar programları SMK m. 82/2-c’ye göre buluş sayılmaz. Kaynak kod, FSEK m. 2 uyarınca ilim ve edebiyat eseri olarak telif hakkıyla korunur ve bu koruma için tescil gerekmez. Patent, kodun gerçekleştirdiği teknik yöntem için değerlendirilir.
Uygulama fikri patentlenebilir mi?
Yalnız bir fikir ya da iş modeli patentlenemez; iş faaliyetlerine ilişkin plan, kural ve yöntemler SMK m. 82/2’ye göre buluş sayılmaz. Fikrin teknik bir problemi çözen somut bir yönteme dönüşmesi ve bu yöntemin yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarını taşıması gerekir. Telif hakkı da fikri korumaz; FSEK m. 2’ye göre programa temel oluşturan düşünce ve ilkeler eser sayılmaz.
Hangi yazılımlar patentlenemez?
TÜRKPATENT kılavuzlarına göre zihni faaliyetler, iş faaliyetleri ve oyunlara ilişkin plan, kural ve yöntemleri gerçekleştiren programlar teknik karakter taşımadığından patentlenemez; muhasebe programı ve açık artırma yöntemini gerçekleştiren program bunun örnekleridir. Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi ve sunumunu gerçekleştiren yazılımlar ile teknik yönü olmayan matematiksel metotlar da korunmaz. Programın çalışırken işlemci ve bellekte yarattığı değişiklikler sıradan kabul edilir ve tek başına yeterli değildir.
Mobil uygulama faydalı modelle korunabilir mi?
Uygulamanın yeniliği bir yöntemse faydalı modelle korunamaz; SMK m. 142/3-ç’ye göre usuller veya usul sonucu elde edilen ürünlere ilişkin buluşlar faydalı model konusu olamaz. Faydalı modelde buluş basamağı aranmaz, yalnız yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik aranır (SMK m. 142/1), ancak bu kolaylık usul istisnasını kaldırmaz. Buluş bir cihaz ya da donanım ürünü olarak tanımlanabiliyorsa faydalı model ayrıca değerlendirilebilir.
Uygulamayı yayımladıktan sonra patent başvurusu yapılabilir mi?
Yapılabilir, ancak süre sınırlıdır. SMK m. 84/1’e göre başvuru tarihinden önceki on iki ay içinde buluşu yapanın kendisinin yaptığı açıklama patent verilmesini etkilemez; bu nedenle başvuru ilk yayımdan itibaren en geç on iki ay içinde yapılmalıdır. Şartların gerçekleştiğini ispat yükü başvurandadır (SMK m. 84/4) ve başka ülkelerde kurallar farklı olabileceğinden en güvenli yol yayımdan önce başvurmaktır.
Yazılım patenti ne kadar tutar?
TÜRKPATENT 2026 tarifesine göre patent başvuru ücreti 620 TL’dir. Araştırma raporu ve inceleme raporunun her biri gerçek kişiler için 2.530 TL, diğer başvuru sahipleri için 5.180 TL’dir; patent belgesi düzenleme ücreti 3.800 TL’dir. Bir gerçek kişi için bu kalemlerin toplamı 9.480 TL’dir; yıllık ücretler ve vekillik hizmet bedeli ayrıdır.
Yazılım patenti kaç yıl korur?
Yazılım patenti, patent verilirse 20 yıl koruma sağlar; faydalı modelde koruma süresi 10 yıldır ve iki süre de uzatılamaz (SMK m. 101). Koruma süresi boyunca yıllık ücretlerin ödenmesi gerekir. Kaynak kod üzerindeki telif hakkı ise eser sahibinin yaşamı boyunca ve ölümünden sonra 70 yıl sürer (FSEK m. 27).
İncelemesiz patent hâlâ var mı?
Hayır. İncelemesiz patent sistemi, 10 Ocak 2017’de yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile kaldırılmıştır. Bugün patent başvurusu araştırma raporu ve inceleme raporuyla sonuçlanır.
Yazılım telif hakkıyla korunur mu?
Evet. FSEK m. 2/1-1’e göre her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve program sonucu doğurması koşuluyla hazırlık tasarımları ilim ve edebiyat eseridir; korunma için tescil gerekmez. Ancak aynı maddeye göre programın herhangi bir ögesine temel oluşturan düşünce ve ilkeler eser sayılmaz. Bu nedenle telif kodu korur, teknik çözümün kendisi için patent gerekir.
Uygulama adı nasıl korunur?
Uygulama adı ve logosu marka tescili ile korunur; SMK m. 7/1’e göre marka koruması tescil yoluyla elde edilir. 2026 Nis listesinde indirilebilir mobil uygulamalar 9. sınıfta, bilgisayar programlama ve yazılım tasarımı gibi hizmetler 42. sınıftadır. Tek sınıflı bir marka için 2026 resmî başvuru ve tescil ücretleri toplamı 9.830 TL’dir.
Yapay zekâ uygulamaları patentlenebilir mi?
Yapay zekâ uygulamaları da diğer yazılımlarla aynı ölçütle değerlendirilir: programın kendisi buluş sayılmaz, teknik bir problemi çözen ve daha ileri teknik etki sağlayan yöntem patentlenebilir. Yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik şartları ayrıca aranır (SMK m. 82/1). TÜRKPATENT 2026 tarifesinde yapay zekâ alanındaki G06N IPC sınıfındaki başvurular için acil araştırma raporu ücreti 5.200 TL’dir.

Kaynaklar

Av. Atakan Aylar

Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR

Avukat Marka VekiliAv. Atakan AYLAR
Marka Vekilliği Sicil No: 2890
Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
ProfilHakkımızda · LinkedIn · Marka avukatı
İletişim0541 723 85 52
E-postabilgi@aylarpatent.com

İlgili Rehberler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir