Patent Nasıl Alınır? Bir Ürüne Patent Alma Adım Adım (2026)

Hazırlayan: Av. Atakan Aylar, Ankara Barosu (sicil no 40239) ve TÜRKPATENT marka vekili (sicil no 2890) · Son güncelleme: 4 Kasım 2026 · Adımlar TÜRKPATENT Patent Başvuru Kılavuzu 2026 ve 6769 sayılı SMK’ya göre hazırlanmıştır.

Patent nasıl alınır? 7 adımda patent süreci

Patent almak için önce buluşun yeni olup olmadığı ön araştırmayla kontrol edilir, ardından tarifname ve istemler hazırlanıp TÜRKPATENT’e EPATS üzerinden başvuru yapılır. Başvuruyu araştırma raporu, yayım ve inceleme raporu izler; inceleme olumlu sonuçlanırsa patentin verilmesine karar verilir ve belge ücreti ödenerek patent belgesi alınır.

1. Ön araştırma: Buluşun yeniliği TÜRKPATENT, Espacenet ve PATENTSCOPE gibi veri tabanlarında kontrol edilir.
2. Tarifname ve istemler: Tarifname, koruma kapsamını belirleyen istemler, özet ve varsa teknik resimler hazırlanır.
3. EPATS başvurusu: EPATS’a e-Devlet veya e-imzayla girilip “Yeni Başvuru” adımıyla başvurulur; başvuru ücreti 620 TL’dir.
4. Araştırma talebi (12 ay): Başvuruyla birlikte veya başvuru tarihinden itibaren 12 ay içinde ücretiyle yapılır (SMK m. 96).
5. Yayım (18 ay): Başvuru, başvuru veya rüçhan tarihinden 18 ay sonra Resmî Patent Bülteni’nde yayımlanır.
6. İnceleme talebi (3 ay): Araştırma raporunun bildiriminden itibaren 3 ay içinde ücretiyle yapılır (SMK m. 98/1).
7. Patentin verilmesi, itiraz ve belge: Karar Bülten’de yayımlanır, altı ay itiraza açıktır (SMK m. 99); belge ücreti ödenerek patent belgesi alınır.

Yedi adım ve süreleri aşağıdaki şemadadır.

1 Buluşum patentlenir mi?

Patent nedir, neyi korur?

Patent, bir buluş için buluş sahibine tanınan ve üçüncü kişilerin buluşu izinsiz üretmesini, satmasını, kullanmasını veya ithal etmesini engelleme imkânı veren, süreli ve bölgesel bir tekel hakkıdır. Türkiye’de patenti Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) verir; koruma başvuru tarihinden itibaren 20 yıl sürer ve uzatılamaz (SMK m. 101/1).

TÜRKPATENT Patent Başvuru Kılavuzu 2026, patenti “sınırlı bir süre ve yer için” tanınan bir tekel hakkı olarak tanımlar: süre dolduğunda buluş herkesin kullanımına açılır, Türkiye’de alınan patent de yalnızca Türkiye’de korur (yurt dışında patent). Patent bir fikri değil, fikrin uygulanabilir teknik çözümünü korur; ürünün görünüşü, adı veya yazılımın kaynak kodu farklı haklarla korunur. Kavramın ayrıntısı patent nedir yazımızdadır.

Aynı ürünün mekanizması patentle, görünüşü endüstriyel tasarım tescili ile, adı marka tescili ile ayrı ayrı korunabilir.

Patent alma şartları nelerdir?

Patent alma şartları üçtür: buluşun yeni olması, buluş basamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması. SMK m. 82/1’e göre teknolojinin her alanındaki buluşlara bu üç şartı taşımaları hâlinde patent verilir. Şartların tanımları SMK m. 83’te yer alır ve TÜRKPATENT incelemede buluşu istemler üzerinden bu üç ölçüte göre değerlendirir.

Yenilik

Buluş, tekniğin bilinen durumuna dahil değilse yenidir. Tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım ya da başka bir yolla erişilebilir hâle gelmiş her türlü bilgidir; buluş sahibinin kendi açıklaması da kural olarak buna dahildir (istisnası aşağıda). TÜRKPATENT Patent İnceleme Kılavuzu (2019) uyarınca buluş, önceki dokümanların her biriyle ayrı ayrı karşılaştırılır; her karşılaştırmada en az bir yeni teknik özellik taşıyorsa yenidir. Yeniliği yok etmek için farklı dokümanlar birleştirilmez; ancak uzmanın bir dokümandan doğrudan çıkarabileceği bilgi, orada kelimesi kelimesine yazılı olmasa da yeniliği ortadan kaldırır.

Buluş basamağı

Buluş basamağı, buluşun ilgili teknik alandaki uzman kişi tarafından tekniğin bilinen durumundan aşikâr şekilde çıkarılamamasıdır (SMK m. 83). Yenilikten farklı olarak burada iki veya daha fazla doküman birlikte değerlendirilebilir; araştırma raporundaki Y dokümanları bu ihtimali gösterir. Patent İnceleme Kılavuzu (2019), uzman kişiyi alanında genel bilgiye ve ortalama yeteneğe sahip farazi bir uygulamacı olarak tanımlar (buluş bir şampuansa uzman kişi berber değil, kimyagerdir) ve üç aşamalı problem-çözüm yaklaşımını uygular:

1. buluşa en yakın dokümanın belirlenmesi,
2. buluşun bu dokümandan farkına göre çözdüğü “objektif teknik problemin” saptanması,
3. uzman kişinin bu noktadan buluşa ulaşıp ulaşmayacağının değerlendirilmesi; kılavuzun ifadesiyle “ulaşırdı” denebiliyorsa buluş aşikârdır, yalnızca “ulaşabilirdi” denebiliyorsa değildir.

Kılavuz; teknik bir önyargının aşılması, uzun süreli bir ihtiyacın karşılanması veya üretim maliyetinin azaltılması gibi hususları buluş basamağının göstergeleri arasında sayar. Bu etkileri tarifnamede somut olarak anlatmak, inceleme bildirimlerine cevapta işe yarar.

Sanayiye uygulanabilirlik

Buluş, tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebiliyor veya kullanılabiliyorsa sanayiye uygulanabilir sayılır. Patent İnceleme Kılavuzu (2019), temel fizik kanunlarına aykırı çalışan devridaim makinelerini bu şartı karşılamayan örnekler arasında sayar.

Patent isteme hakkı kime aittir?

Kılavuza göre patent isteme hakkı buluşu yapana veya haleflerine aittir ve devredilebilir. Aynı buluşu birbirinden bağımsız yapanlardan önce başvuran üstün tutulur; ilk başvuran, aksi ispatlanıncaya kadar hakkın sahibi sayılır. Buluşunuzu şartlar açısından adım adım değerlendirmek için bir ürünün patentlenebilir olduğu nasıl anlaşılır yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi buluşlara patent verilmez?

Patent iki grup konuya verilmez. Birinci grup buluş sayılmayan konulardır: keşifler, bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler, iş ve oyun yöntemleri, bilgisayar programları, estetik ürünler ve bilginin sunumu (SMK m. 82/2). İkinci grup, buluş olsa da kanunla dışlananlardır: kamu düzenine aykırı buluşlar, bitki çeşitleri, hayvan ırkları ile teşhis ve tedavi yöntemleri (SMK m. 82/3).

Buluş sayılmayan konular (SMK m. 82/2)

Patentlenebilirliğin dışında kalan “sadece bu konu veya faaliyetlerin kendisi”dir: yöntemin kendisi buluş değildir, o yöntemle çalışan teknik cihaz buluş olabilir. Patent Başvuru Kılavuzu 2026’daki örnekler:

Buluş olsa da patent verilmeyenler (SMK m. 82/3)

Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı buluşlara; mikrobiyolojik işlemler hariç bitki çeşitleri, hayvan ırkları ve esas olarak biyolojik üretim işlemlerine; insan veya hayvan vücuduna uygulanacak teşhis, cerrahi ve tedavi yöntemlerine; insan bedeninin veya gen dizisinin sadece keşfine ve insan klonlama gibi işlemlere patent verilmez. Tedavi yöntemleriyle ilgili istisna, bu yöntemlerde kullanılan ürünlere uygulanmaz (SMK m. 82/6): ameliyat tekniği patentlenemez, ama o ameliyatta kullanılan yeni bir alet veya tedavide kullanılan yeni bir madde patentlenebilir. Kılavuza göre de belirli bir mısır çeşidi patentlenemez, soğuğa dayanıklılık geni içeren mısır bitkisi patentlenebilir.

Yazılıma patent alınır mı?

Bilgisayar programının kendisi patentle korunmaz; teknik bir problemi çözen bilgisayar uygulamalı buluşlar ise patentlenebilir. Patent Başvuru Kılavuzu 2026, iki mobil cihaz arasında daha hızlı veri iletişimi sağlayan yöntemi gerçekleştiren programı ve veri şifrelemesi sağlayan programı korunabilecek örnekler olarak sayar. Patent İnceleme Kılavuzu (2019), her programın işlemcide ve bellekte yol açtığı “sıradan” fiziksel etkiyi yeterli görmez, bunun ötesinde daha ileri bir teknik etki arar; endüstriyel bir sürecin kontrolü buna örnektir. Kaynak kod ise eser olarak telif hukukuyla korunabilir (telif hakkı nedir, mobil uygulama patenti).

Fikir patentlenir mi?

Fikir tek başına patentlenmez; patent, fikrin uzman kişinin uygulayabileceği açıklıkta anlatılmış teknik çözümüne verilir. “Kendiliğinden temizlenen bardak” bir fikirdir; temizlemeyi sağlayan parçaları ve bağlantılarını anlatan tarifname buluştur. Buluşunuzu aşağıdaki kontrol listesiyle değerlendirebilirsiniz.

Patent mi faydalı model mi?

Buluş yeni ve sanayiye uygulanabilir olduğu hâlde buluş basamağı taşıyıp taşımadığından emin değilseniz ve buluş bir usul ya da kimyasal, eczacılıkla ilgili veya biyoteknolojik bir buluş değilse faydalı model uygun bir seçenektir. Faydalı modelde buluş basamağı aranmaz, inceleme raporu düzenlenmez ve koruma 10 yıl sürer (SMK m. 142, m. 101/1).

SMK m. 142/1’e göre faydalı model yeni ve sanayiye uygulanabilir buluşlara verilir; bazı buluş türleri ise faydalı modelle hiç korunamaz (SMK m. 142/3). Patent Başvuru Kılavuzu 2026’daki karşılaştırma:

Faydalı model süreci daha kısadır: kılavuza göre araştırma talebi şeklî uygunluğun bildiriminden itibaren iki ay içinde yapılır; raporun yayımından itibaren üç ay içinde başvuru sahibi itiraz edebilir, üçüncü kişiler görüş bildirebilir ve Kurum bunlara göre karar verir (SMK m. 143).

Patent başvurusu faydalı modele dönüştürülebilir mi?

Evet. Patent başvurusu işlemleri devam ederken faydalı modele, faydalı model başvurusu da araştırma raporunun bildiriminden itibaren üç ay içinde patente dönüştürülebilir; dönüştürülen başvuru yeniden dönüştürülemez (SMK m. 104). Kılavuza göre dönüşümde başvuru tarihi ve rüçhan hakkı aynı kalır, talepten sonra bir ay içinde ücretiyle araştırma talebinde bulunulur. Dönüşüm talebi ücreti her iki yönde 430 TL’dir. Ayrıntılı karşılaştırma faydalı model nedir, patentten farkı ne yazımızdadır.

Ürünü satmaya başladım, hâlâ patent alabilir miyim?

Ürünü satışa çıkaran veya kamuya tanıtan kişi buluşu yapanın kendisiyse ve açıklamanın üzerinden on iki ay geçmemişse patent alınabilir. SMK m. 84’e göre başvuru veya rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde buluşu yapan tarafından yapılan açıklama, patent veya faydalı model verilmesini etkilemez; şartların ispat yükü bunu ileri sürene aittir.

Bu bir hoşgörü süresidir, genel bir izin değildir. On iki ay geçtikten sonra yapılan başvuruda buluşu yapanın kendi satışı, fuar sunumu veya internet paylaşımı da tekniğin bilinen durumuna girer. İspat yükü nedeniyle açıklamanın tarihini gösteren belgeler (fatura, fuar kaydı, paylaşım tarihi) saklanmalıdır. Kural Türk hukukuna ilişkindir; yurt dışında korunacak buluşta açıklama her ülkenin kurallarına göre ayrıca değerlendirilir. En güvenli yol, satıştan, fuardan ve internetten önce başvurmaktır.

Kılavuz ayrıca sergiden doğan rüçhan hakkını düzenler: Türkiye’deki veya Paris Sözleşmesi’ne taraf ülkelerdeki resmî ya da resmî olarak tanınan uluslararası sergilerde ürünü teşhir eden kişi, ürünü gösteren fotoğraf ve sergi tarihini gösteren onaylı belgeyle bu haktan yararlanabilir; süre teşhir tarihinden itibaren on iki aydır (SMK m. 93/6).

2 Başvuru

Başvurudan önce patent araştırması nasıl yapılır?

Başvurudan önce patent araştırması, buluşun benzerlerinin TÜRKPATENT’in patent araştırma veri tabanında, Avrupa Patent Ofisi’nin Espacenet’inde, WIPO’nun PATENTSCOPE’unda ve diğer ulusal ofislerin veri tabanlarında buluş başlığı, başvuru sahibi, patent sınıfı ve anahtar kelimelerle taranmasıyla yapılır. Patent Başvuru Kılavuzu 2026, başvurudan önce bu ön araştırmanın yapılmasını tavsiye eder.

Kılavuzun gerekçesi açıktır: “birçok başvuru, yeni olmadığından patent sürecinde belge alamamakta ya da mahkemelerde dava konusu haline gelmektedir.” Kılavuzun saydığı başlıca kaynaklar şunlardır:

Arama, ürünün adıyla değil buluşun çözdüğü teknik problemi ve çözümün parçalarını anlatan eş anlamlı kelimelerle, Türkçe ve İngilizce yapılmalı; bulunan dokümanların istemleri de okunmalı, piyasadaki ürünler ve kataloglar da kontrol edilmelidir. Ön araştırmanın bir sınırı vardır: başvurular 18 ay sonra yayımlandığı için son dönemin başvuruları henüz görünmez. Patent İnceleme Kılavuzu (2019), sizden önce yapılıp sonradan yayımlanan başvuruların da yenilik incelemesinde dikkate alındığını belirtir (raporda “E” kodu). Ön araştırma bu nedenle Kurumun araştırma raporunun yerini tutmaz.

Tarifname, istem, özet ve resim nasıl hazırlanır?

Patent başvurusu başvuru formu, başvuru ücreti, tarifname, istemler, özet ve varsa resimlerden oluşur. Tarifname buluşu, ilgili alandaki uzman kişinin uygulayabileceği açıklıkta ve hiçbir şey gizlenmeden anlatır; istemler koruma kapsamını belirler; özet yalnızca genel teknik bilgi verir; resimler ise buluşu teknik çizimlerle gösterir.

Tarifname

Tarifnamenin başına “TARİFNAME” ve buluş başlığı yazılır. Kılavuz şu kısımları tavsiye eder: teknik alan, tekniğin bilinen durumu (benzer buluş ve ürünler), buluşun amacı (çözülen problem ve avantajlar), şekillerin ve referans numaralarının açıklaması, buluşun ayrıntılı açıklaması ve sanayiye uygulanma biçimi. Başvuruda yapılan değişiklikler ilk kapsamı aşamadığından, tarifnamede anlatılmamış bir özellik sonradan istemlere eklenemez; alternatif uygulamalar, malzemeler ve ölçü aralıkları baştan yazılmalıdır.

İstemler

Kılavuzun ifadesiyle koruma kapsamı istemlerle belirlenir ve istemlerde yazılmayan özellikler korunamaz. Yazımda şu kurallar uygulanır:

• En az bir bağımsız (ana) istem bulunur; alt özellikler ona atıf yapan bağımlı istemlerle korunur.
• İstem iki parçalıdır: “olup özelliği” ifadesinden önce buluşun genel çerçevesi, sonra yeni teknik özellikler yazılır; her istem tek cümledir.
• İstem sonuçla değil teknik özelliklerle yazılır: “yağmurdan ve güneşten koruması” istem olamaz; korumayı sağlayan sap, kollar, kumaş ve düğme sayılmalıdır.
• İstem yalnızca tarifnameye veya resme atıfla (“şekil 1’de gösterilen şekildedir”) yazılamaz.

Patent İnceleme Kılavuzu (2019) iki ayrıntıya daha dikkat çeker. “İçeren”, “kapsayan” gibi açık uçlu ifadeler başka unsurların da bulunabileceğini gösterir; “-den oluşan”, “-den ibaret olan” gibi kapalı uçlu ifadeler istemi sayılan unsurlarla sınırlar. Ayrıca çözüm için gereksiz özelliklerin bağımsız isteme yazılması koruma kapsamını fazla daraltma riski taşır.

Özet ve resimler

Özet genel teknik bilgi verir; kılavuza göre koruma kapsamının belirlenmesinde kullanılamaz. Resim zorunlu değildir ama tavsiye edilir: çizim programlarıyla yapılmış siyah-beyaz teknik resimler olmalı, fotoğraf ve tablo resim sayılmaz, yazılı açıklama yerine referans numaraları kullanılır. Kılavuz biçim kurallarını da sayar: 1,5 satır aralığı, beşer satırda bir satır numarası, SI birimleri.

Patent başvurusu nasıl yapılır? (EPATS)

Patent başvurusu, TÜRKPATENT’in EPATS sistemine e-Devlet şifresi, elektronik imza, mobil imza veya internet bankacılığıyla girilerek yalnızca çevrim içi olarak yapılır. “Yeni Başvuru” işlem adımında başvuru sahibi bilgileri girilir, tarifname takımı yüklenir ve 620 TL’lik başvuru ücreti başvuruyla birlikte ya da başvuru tarihinden itibaren en geç iki ay içinde ödenir.

“Patent nereden alınır?” sorusunun cevabı da budur: Türkiye’de patent ve faydalı model, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na bağlı Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından verilir ve başvurular EPATS giriş adresinden yapılır. İşlemlerin ekranda yapılışı Kurumun EPATS İşlem Videoları sayfasında gösterilir.

Başvuru tarihi ne zaman kesinleşir?

Başvuru tarihi; patent verilmesinin istendiğine dair talep, başvuru sahibinin kimlik ve iletişim bilgileri ve tarifname (ya da önceki bir başvuruya atıf) Kuruma verildiğinde kesinleşir. Yenilik bu tarihe göre değerlendirilir, 20 yıllık koruma bu tarihten başlar, yıllık ücret vadesi bu tarihin ay ve gününe göre belirlenir.

İstemler, atıf yapılan resimler, özet, formdaki eksik bilgiler, başvuru ücreti ve yabancı dilde verilen tarifname takımının Türkçe çevirisi, bildirim beklenmeden başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde “Başvuru Unsurlarını Tamamlama” işlemiyle sunulmalıdır; aksi hâlde başvuru geri çekilmiş sayılır. Şeklî incelemede eksiklik bulunursa giderilmesi için bildirimden itibaren iki ay verilir. Önceki bir yabancı başvuruya dayanılıyorsa rüçhan talebi iki ay, rüçhan belgesi üç ay içinde verilir (“Rüçhan Hakkı Talebi Ücreti (Her Bir Rüçhan İçin)” 1.000 TL).

Bir ürüne patent nasıl alınır? Ürün ve usul buluşu farkı

Bir ürüne patent almak için ürünün yeni ve aşikâr olmayan teknik özellikleri, ürünün sahip olduğu parçalar ve bu parçaların birbiriyle ilişkisi üzerinden “ürün istemi” olarak yazılır. Ürünü üretme yöntemi de yeniyse ayrıca “usul istemi” ile korunabilir; ancak usul buluşları ve usulle elde edilen ürünler faydalı modelle korunamaz (SMK m. 142/3).

Günlük dildeki “ürün patenti” ayrı bir patent türü değildir; ürün istemi içeren patenti anlatır. Kılavuz istemleri dört kategoride toplar: ürün, aparat, yöntem (usul) ve kullanım. Ürün istemlerinde parçalar, yöntem istemlerinde işlem adımları yazılır (kılavuzdaki örnek: ahşabın kesilmesi, boyanması, kaplanması ve preslenmesinden oluşan kapı üretim yöntemi). Ürün patenti ürünün izinsiz üretimini, satışını, kullanımını ve ithalini; usul patenti ise usulün kullanılmasını ve usulle doğrudan elde edilen ürünlerin satışını önler. Ürünü ve üretim yöntemi yeni olan buluşta iki kategoride istem yazmak korumayı genişletir.

Patent İnceleme Kılavuzu (2019) iki uyarı yapar: tek bir istemde farklı kategorilerin özellikleri birleştirilmemelidir; belirli bir kullanım için tanımlanan ürün istemi de o kullanıma uygun bilinen bir ürün varsa yeni sayılmaz. Kılavuzdaki örneğe göre çaydanlığın özellikleriyle tanımlanan “çiçek sulamak için bir alet” yeni değildir; ilave özellikler istemde yazılmalıdır. Ürünün yalnızca görünümü için endüstriyel tasarım tescili sayfamıza bakabilirsiniz.

3 Süreç, süre ve ücret

Marka, patent, tasarım ve diğer hakların karşılaştırması için sınai mülkiyet hakları rehberimize bakabilirsiniz.

Araştırma raporu nedir, X ve Y dokümanı ne demek?

Araştırma raporu, TÜRKPATENT’in buluşla ilgili tekniğin bilinen durumundaki en yakın dokümanları listelediği ve her dokümanın istemlerle ilişkisini X, Y, A gibi uluslararası kodlarla gösterdiği rapordur. X dokümanı buluşun yeni olmadığını veya buluş basamağı içermediğini tek başına, Y dokümanı ise başka bir dokümanla birlikte gösterir.

Araştırma, başvuruyla birlikte veya başvuru tarihinden itibaren 12 ay içinde ücretiyle EPATS’taki “Araştırma Talebi” işlemiyle istenir; aksi hâlde başvuru geri çekilmiş sayılır (SMK m. 96).

Kılavuza göre X veya Y dokümanları yeniliği ya da buluş basamağını zedeliyorsa başvuru geri çekilebilir; engel olmayacakları düşünülüyorsa başvuruya devam edilir ve tarifname takımında gerekçeli veya gerekçesiz değişiklik yapılabilir.

Başvuru ne zaman yayımlanır?

Yayımlar her ayın 21’inde çıkan Resmî Patent Bülteni’nde yapılır. Başvuru, başvuru veya rüçhan tarihinden itibaren 18 ay sonra yayımlanır; “Erken Yayın Talebi” ile daha erken yayım istenebilir. Yayımdan sonra üçüncü kişiler “Başvuruya Görüş Bildirme” işlemiyle patentlenebilirliğe ilişkin görüş sunabilir.

Gıda ve tarım alanındaki buluşlara bir örnek olarak yumurta patenti yazımıza bakabilirsiniz. Marka, patent ve tasarım giderleri için destek programlarını KOSGEB marka tescil desteği rehberimizde özetledik.

İnceleme süreci nasıl işler?

İnceleme, araştırma raporunun bildiriminden itibaren üç ay içinde ücretiyle talep edilir ve buluşun istemler üzerinden yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik bakımından değerlendirildiği aşamadır (SMK m. 98/1). Olumsuz görüş varsa başvuru sahibine en fazla üç bildirim yapılır; her bildirime üç ay içinde görüşle veya istem değişikliğiyle cevap verilir.

Talep “İnceleme Talebi” işlemiyle yapılır ve kılavuza göre geri çekilemez; araştırma ile birlikte “Araştırma ve İnceleme Talebi” olarak da verilebilir. Sonuç olumluysa patent verilme nedenlerini açıklayan inceleme raporu, patentin verilmesi kararıyla birlikte bildirilir; Kurum değişiklik isterse bunlar iki ay içinde yapılır. Sonuç olumsuzsa gerekçeli bildirim yapılır; başvuru sahibi kapsamı aşmadan istemleri değiştirebilir veya görüş sunabilir. Cevap verilmezse başvuru geri çekilmiş sayılır; bildirimlerden sonra da buluş uygun bulunmazsa başvuru reddedilir ve karar Bülten’de yayımlanır.

Patentin verilmesinden sonra Bülten’de “Belge Yayımı” yapılır; patent belgesi “Tescil Belge/Suret/Sicil Düzenlenmesi” işlemiyle talep edilip “Patent Belgesi Düzenleme Ücreti” (3.800 TL) ödenerek alınır.

Patent ne kadar sürede alınır?

Patentin ne kadar sürede alınacağı dosyaya göre değişir; Patent Başvuru Kılavuzu 2026’da toplam bir süre yer almaz. Kanun ve kılavuz, başvuru sahibinin uyması gereken süreleri belirler: araştırma talebi için başvurudan itibaren 12 ay, yayım için 18 ay, inceleme talebi için araştırma raporunun bildiriminden itibaren 3 ay ve her inceleme bildirimine cevap için 3 ay.

Toplam süreyi Kurumun raporları düzenleme süresi ile başvuru sahibinin kendi adımlarının hızı belirler. Kılavuzda Kurumun rapor süresine ilişkin bir süre yoktur; başvuru sahibinin süreleri ise kesindir:

Süreci kısaltmak için araştırma ve inceleme talebi başvuruyla birlikte verilebilir, bildirimler sürenin sonu beklenmeden cevaplanabilir. Bir süre kaçırılırsa kılavuz iki yol tanır: sonucun bildiriminden itibaren iki ay içinde işlemlerin devam ettirilmesi (“İşlemlerin Devam Ettirilmesi Ücreti” 4.190 TL) ve gerekli özene rağmen süreye uyulamamışsa engelin kalkmasından itibaren iki ay, en geç bir yıl içinde hakların yeniden tesisi (“Hakların Yeniden Tesisi Ücreti” 16.660 TL).

Patent ücreti 2026 ne kadar?

2026’da patent başvuru ücreti 620 TL, patent belgesi düzenleme ücreti 3.800 TL’dir. Araştırma ve inceleme raporlarının her biri gerçek kişiler için 2.530 TL, KOBİ vasfı belgesine sahip tüzel kişilerin ilk başvuruları için 1.295 TL, diğer başvurular için 5.180 TL’dir. Bunlara ek olarak başvurunun ikinci yılı dolduktan sonra her yıl yıllık ücret ödenir.

Aşağıdaki rakamlar TÜRKPATENT’in patent işlem ücretleri tablosunun toplam sütunundan alınmıştır; satır adları resmî tablodaki gibidir. Vekillik hizmet bedeli resmî ücretlere dahil değildir.

Başvurudan belgeye kadar ödenen dört temel resmî ücretin toplamı başvuru sahibine göre değişir (rüçhan, yıllık ücret ve diğer işlemler hariç):

• Gerçek kişi: 620 + 2.530 + 2.530 + 3.800 = 9.480 TL
• KOBİ vasfı belgesine sahip tüzel kişinin ilk başvurusu: 547 + 1.295 + 1.295 + 3.800 = 6.937 TL
• Diğer başvurular (ör. şirketler): 620 + 5.180 + 5.180 + 3.800 = 14.780 TL

Kılavuza göre gerçek kişi ve üniversite indirimi, aynı yıl içindeki 10 ve 100 talebe kadar uygulanır; MEB’e bağlı okulların öğrencileri araştırma ve inceleme talebi ücretlerinden muaftır. TÜBİTAK ve KOSGEB teşvikleri TÜRKPATENT’in teşvik ve destekler sayfasındadır.

Patent yıllık ücretleri 2026

Yıllık ücretler, başvuru tarihinden itibaren ikinci yılın sona erdiği tarihte ve sonraki her yıl vadesinde ödenir; vade, başvuru tarihine karşılık gelen ay ve gündür (SMK m. 101/2). Resmî tabloda bu ücretler “Sicil Kayıt Ücreti” adıyla yer alır:

Faydalı model ücretleri 2026

Faydalı modelde inceleme raporu bulunmadığından ücret kalemleri daha azdır. Rakamlar TÜRKPATENT’in faydalı model işlem ücretleri tablosundandır:

Yıllık ücret ödenmezse ne olur?

Vadesinde ödenmeyen yıllık ücret, vadeyi izleyen altı ay içinde ek ücretle ödenebilir; resmî tabloya göre bu durumda “ödenmesi gereken yıllık ücret + (ödenmesi gereken yıllık ücret − harç)ın %25’i” ödenir. Bu altı ay içinde de ödenmezse patent hakkı, ücretin vade tarihi itibarıyla sona erer; ancak bildirimden itibaren iki ay içinde telafi ücretiyle yeniden geçerlilik kazanabilir.

Kılavuza göre yıllık ücretler Kurumun bildirimine gerek olmaksızın, patent henüz verilmemişken de başvuru aşamasında peşin ödenir; ödeme “Yıllık Ücret Ödeme” işlemiyle ve o yılın Ücret Tebliği yayımlandıktan sonra yapılır. Kılavuzdaki örnekte başvuru tarihi 05/04/2017 olan patentin 3. yıl ücreti 05/04/2019’a kadar, %25 ek ücretle 06/04/2019–05/10/2019 arasında ödenebilir. Ek süre de kaçırılırsa hak sona erer; sona erme bildiriminden itibaren iki ay içinde “Yıllık Ücret İçin Telafi Ücreti” (“Ödenmesi gereken ücretin 1,5 katı”) ödenirse hak yeniden geçerlilik kazanır. Faydalı modelde de aynı ek ücret kuralı uygulanır.

4 Patentten sonra

Patent verildikten sonra itiraz edilebilir mi?

Evet. Üçüncü kişiler, patentin verilmesi kararının Resmî Patent Bülteni’nde yayımlanmasından itibaren altı ay içinde EPATS’taki “Patent Verilmesi Kararına İtiraz” işlemiyle ve itiraz ücretini (2026’da "Patent Verilmesi Kararı Yayıma İtiraz Ücreti" 5.180 TL) ödeyerek itiraz edebilir (SMK m. 99). Bu süre geçtikten sonra patentin geçersizliği ancak mahkemeden hükümsüzlük talebiyle ileri sürülebilir.

İtirazla birlikte gerekçeler ve bunları kanıtlayan belgeler sunulur. Kılavuza göre itiraz patent sahibine bildirilir ve görüş sunması veya tarifname, istem ve resimlerde değişiklik yapması için üç ay süre verilir. Kurul itirazı inceler: patentin mevcut hâliyle devamına, kısmen devamına veya hükümsüzlüğüne karar verebilir. Kısmen devam kararında patent sahibi iki ay içinde yeniden düzenlenmiş tarifname takımını sunar; sunmazsa patentin hükümsüzlüğüne karar verilir. Faydalı modelde bu itiraz yolu işletilmez; yalnızca mahkemeden hükümsüzlük istenebilir. Kılavuz mahkemedeki hükümsüzlük sebepleri arasında patentlenebilirlik şartlarının bulunmamasını, buluşun yeterince açıklanmamasını ve patent sahibinin patent isteme hakkına sahip olmamasını sayar.

Patent satın alma, devir ve lisans nasıl yapılır?

Patent satın almak, patentin veya patent başvurusunun devir sözleşmesiyle devralınması ve devrin EPATS üzerinden sicile kaydettirilmesiyle olur; lisans ise mülkiyet değişmeden kullanma hakkının verilmesidir. 2026’da “Devir İşlemi Kayıt ve Yayım Ücreti” 5.520 TL, “Lisans İşlemi Kayıt ve Yayım Ücreti” 3.150 TL’dir.

Kılavuza göre devir, patent numaralı devir sözleşmesiyle (yabancı dildeyse yeminli tercüme ile) “Devrin Sicile Kaydı” işlemi üzerinden kaydedilir; devir bedelinin sözleşmede veya EPATS’ta beyanı zorunludur, yurt dışında düzenlenen sözleşmede apostil gerekir. Lisans sözleşmesinde patent numarası, süre, varsa bedel ve lisansın çeşidi yer alır; lisans ülkenin tamamı veya bir bölümü için verilebilir.

Satın almadan önce sicilde sahip, ödenmiş yıllık ücretler, kalan süre, kayıtlı lisans veya rehin ve verilen istemler kontrol edilmelidir (“Yayımlanmış Patent Başvuruları veya Patentler için Sicil Sureti Ücreti” 320 TL).

Patent sahibinin kullanma yükümlülüğü de değerlendirmeye girmelidir. Kılavuza göre buluş, patentin verilmesi kararının yayımından itibaren üç yıl veya başvuru tarihinden itibaren dört yıl içinde, hangisi daha geç sona eriyorsa o süre içinde kullanılmalıdır; kullanılmaması hâlinde herkes zorunlu lisans talep edebilir.

Yurt dışında patent nasıl alınır?

Yurt dışında patent, her ülkenin patent ofisine ayrı başvuruyla, Patent İşbirliği Antlaşması (PCT) kapsamında uluslararası başvuruyla veya Avrupa Patent Sözleşmesi kapsamında Avrupa patenti başvurusuyla alınabilir. PCT başvurusu tek başına patent değildir; kılavuza göre rüçhan veya başvuru tarihinden itibaren 30 ay içinde her ülkede ulusal aşamaya girilmesi gerekir.

PCT başvurusu TÜRKPATENT kabul ofisi seçilerek WIPO’nun ePCT sistemiyle yapılabilir; Türkiye’de ulusal aşamaya girişte “Patent İşbirliği Antlaşması Kapsamında Ulusal Aşamaya Giren Başvurunun Ücreti” 16.890 TL’dir. Avrupa patentinin Türkiye’de geçerliliği için fasikülün Türkçe çevirisi, patentin verildiğinin ilanından itibaren üç ay içinde Kuruma sunulur. Türkiye’deki ilk başvuruya dayanarak yurt dışında rüçhan talep etmek için Paris Sözleşmesi’nin rüçhan süresi gözetilmelidir: ilk başvurudan itibaren on iki ay (Türkiye’ye yapılacak başvurular için aynı kural SMK m. 93/1’de yer alır). Ayrıntı için patent hizmetlerimiz sayfasına bakabilirsiniz.

Patent başvurusunu kim yapabilir, vekil gerekir mi?

Patent başvurusunu buluşu yapan kişi, onun halefi veya patent isteme hakkını devralan gerçek ya da tüzel kişi yapabilir. Kılavuza göre patent ve faydalı model işlemlerini patent vekili aracılığıyla yürütme zorunluluğu yoktur; vekille çalışılacaksa vekilin Kurum nezdinde işlem yapmaya yetkili ve Kurum siciline kayıtlı olması gerekir.

Kayıtlı patent vekilleri TÜRKPATENT vekil araştırma sayfasında listelenir. Buluş bir işletmede çalışılırken yapıldıysa çalışan buluşlarına ilişkin kurallar gereği patent isteme hakkının kime ait olduğu ayrıca değerlendirilir. Uzman desteği en çok istem yazımında, rapor ve bildirimlere cevapta ve yurt dışı planında işe yarar; tarifnamede anlatılmayan özellik sonradan eklenemediği için bu aşamadaki eksikler telafi edilemeyebilir (patent danışmanlığı). İhlal ve hükümsüzlük uyuşmazlıkları mahkemede görülür ve avukat tarafından takip edilir.

Patent terimleri sözlüğü

Patent başvurusunda ve Kurum yazılarında geçen temel terimlerin kısa karşılıkları aşağıdadır.

Patent

Yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilen buluşa başvuru tarihinden itibaren 20 yıl koruma sağlayan hak (SMK m. 82/1, 101/1).

Faydalı model

Buluş basamağı aranmadan yeni ve sanayiye uygulanabilir buluşlara verilen, 10 yıl koruma sağlayan hak (SMK m. 142).

Buluş basamağı

Buluşun ilgili teknik alandaki uzman kişi tarafından tekniğin bilinen durumundan aşikâr şekilde çıkarılamaması (SMK m. 83).

Tekniğin bilinen durumu

Başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde yazılı, sözlü, kullanım veya başka yolla erişilebilir hâle gelmiş bilgiler.

Tarifname

Buluşun, alandaki uzman kişinin uygulayabileceği açıklıkta ve ayrıntısıyla anlatıldığı başvuru unsuru.

İstem

Koruma talep edilen teknik özelliklerin yazıldığı kısım; koruma kapsamını istemler belirler.

Özet

Buluşa ilişkin genel teknik bilgi; koruma kapsamının belirlenmesinde kullanılamaz.

Araştırma raporu

Buluşa en yakın dokümanları X, Y, A gibi kodlarla listeleyen Kurum raporu; başvurudan itibaren 12 ay içinde talep edilir (SMK m. 96).

İnceleme raporu

Buluşun patentlenebilirlik şartlarını karşılayıp karşılamadığını gerekçeleriyle açıklayan rapor (SMK m. 98).

Rüçhan hakkı

Önceki bir başvurunun veya sergide teşhirin tarihine sonraki başvuruda öncelik tanınması; talep 2 ay, belge 3 ay içinde verilir.

Yıllık ücret

Korumanın devamı için başvuru tarihinin ay ve gününde her yıl ödenen ücret; resmî tabloda “Sicil Kayıt Ücreti” adıyla yer alır (SMK m. 101/2).

PCT

Patent İşbirliği Antlaşması; tek uluslararası başvuruyla üye ülkelerde ulusal aşamaya girme imkânı veren sistem.

Sıkça sorulan sorular

Kaynaklar

• TÜRKPATENT — Başvuru Kılavuzları (Patent Başvuru Kılavuzu 2026)
• TÜRKPATENT Patent İnceleme Kılavuzu (Nisan 2019)
• TÜRKPATENT — Patent işlem ücretleri (2026)
• TÜRKPATENT — Faydalı model işlem ücretleri (2026)
• TÜRKPATENT — EPATS İşlem Videoları
• 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (m. 82, 83, 84, 96, 98, 99, 101, 104, 142, 143)

Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR

Avukat Marka Vekili	Av. Atakan AYLAR Marka Vekilliği Sicil No: 2890 Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
Profil	Hakkımızda · LinkedIn · Marka avukatı
İletişim	0541 723 85 52
E-posta	bilgi@aylarpatent.com