Tanınmış Marka Nedir? Farklı Sınıflarda Koruma, İspat ve Yargıtay Kararları

Tanınmış marka nedir - SMK 6/5 farklı sınıflarda koruma


Tanınmış Marka 2026 — Kısa Cevap

Tanınmış marka, yoğun kullanım, reklam ve yaygın dağıtım sonucunda ilgili tüketici çevresinde ya da toplumun geniş kesiminde görüldüğünde veya duyulduğunda doğrudan belirli bir işletmeyi çağrıştıran ve bu nedenle sıradan markalardan daha geniş korunan markadır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nda (SMK) iki ayrı dayanağı vardır: Paris Sözleşmesi anlamında tanınmış markalar için SMK m. 6/4 ve Türkiye’de tanınmışlık düzeyine ulaşmış tescilli veya önceden başvurusu yapılmış markalar için SMK m. 6/5.

  • Farklı sınıfta koruma: SMK m. 6/5, tanınmış markayı aynı, benzer veya farklı mal ve hizmetler bakımından korur; ancak haksız yarar, itibara zarar veya ayırt edici karakterin zedelenmesi ihtimali gösterilmelidir.
  • Paris Sözleşmesi: SMK m. 6/4 uyarınca Paris Sözleşmesi anlamında tanınmış marka, Türkiye’de tescilli olmasa da aynı veya benzer mal ve hizmetlerdeki başvurulara itiraz edebilir.
  • Kendiliğinden işlemez: Tanınmışlık her dosyada delille ve sonraki başvurunun tarihi itibarıyla ispat edilir; Yargıtay’a göre tanınmışlık “sabit ve statik bir olgu” değildir.
  • İşaret benzerliği şarttır: İşaretler benzer değilse marka tanınmış olsa bile SMK m. 6/5 uygulanmaz (11. HD, 2026/3179 K.).
  • Süre: Yayına itiraz Resmî Marka Bülteni’nde yayımdan itibaren 2 ay (SMK m. 18); tanınmışlık bu itirazda ileri sürülmelidir.
  • Kullanıma karşı koruma: Tescilli tanınmış markanın farklı mal ve hizmetlerde haklı sebep olmaksızın kullanılması da önlenebilir (SMK m. 7/2-c).
  • 2026 resmî ücret: TÜRKPATENT tanınmışlık tespiti talebi inceleme ücreti 35.320 TL | Yayına itiraz 1.150 TL

Hazırlayan: Av. Atakan Aylar, Ankara Barosu (sicil no 40239) ve TÜRKPATENT marka vekili (sicil no 2890) · Son güncelleme: 31 Ekim 2026 · Yargıtay kararları Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki tam metinlerinden incelenmiştir.

İçindekiler

Tanınmış Marka Nedir?

Tanınmış marka, ait olduğu işletmeyle sıkı biçimde özdeşleşmiş, ilgili tüketici çevresinde ya da toplumun geniş kesiminde ek bir zihinsel çabaya gerek kalmadan o işletmeyi akla getiren markadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tanınmış markaları, bir teşebbüse sıkı şekilde bağlılık, garanti, kalite, kuvvetli reklam ve yaygın dağıtım sistemi sayesinde “toplumun zihnine yerleşmiş olan” ve görüldüğünde “herhangi bir zihinsel faaliyet gerektirmeden derhal çağrışım yaparak akla gelen” işaretler olarak tanımlamaktadır (11. HD, 2024/7427 K.).

Her marka tescil edildiği mal ve hizmetlerde ve bunlara benzer alanlarda korunur. Tanınmış marka ise belirli koşullarla bu sınırın dışına taşan bir koruma elde eder. Ancak tanınmışlık bir unvan veya sicil kaydı değildir; her uyuşmazlıkta somut delillerle ortaya konulan ve hukuki sonuç doğuran bir olgudur.

Tanınmışlık yalnızca çok uluslu markalara özgü değildir; belirli bir sektörel çevreyle sınırlı da olabilir. Kendi sektöründe uzun süredir yoğun biçimde kullanılan yerli bir marka da delilleriyle tanınmışlık iddia edebilir.

SMK’da Tanınmış Markanın İki Dayanağı: m. 6/4 ve m. 6/5

SMK tanınmış markayı iki ayrı hükümle korur ve bu iki hükmün şartları farklıdır: m. 6/4 Paris Sözleşmesi anlamında tanınmış markaları aynı veya benzer mal ve hizmetlerde, m. 6/5 ise Türkiye’de tanınmışlık düzeyine ulaşmış tescilli veya önceden başvurusu yapılmış markaları farklı mal ve hizmetlerde de korur.

m. 6/4

Paris Sözleşmesi anlamında tanınmış marka

  • Paris Sözleşmesi’nin 6 mükerrer (6bis) maddesine dayanır; SMK metninde “1 inci mükerrer 6 ncı madde” olarak anılır
  • Türkiye’de tescilli olması şart değildir
  • Yalnızca aynı veya benzer mal ve hizmetlerdeki başvurulara karşı
  • İtiraz üzerine uygulanır
m. 6/5

Türkiye’de ulaşılan tanınmışlık

  • Tescil edilmiş veya daha önce başvurusu yapılmış marka olmalıdır
  • Aynı, benzer veya farklı mal ve hizmetler bakımından
  • Haksız yarar, itibara zarar veya ayırt edici karakterin zedelenmesi ihtimali
  • Başvuru sahibinin haklı sebebi saklıdır; itiraz üzerine uygulanır

SMK m. 6/5’in metni şöyledir: tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, “Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde”, aynı ya da benzer markanın başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, “başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın” önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

Her iki hüküm de itiraz üzerine uygulanır. TÜRKPATENT bir başvuruyu tanınmış markaya benzediği gerekçesiyle SMK m. 6 kapsamında kendiliğinden reddetmez; marka sahibinin başvuruyu izlemesi ve süresinde itiraz etmesi gerekir. Bu nedenle tanınmış markalar için bülten takibi ayrı bir önem taşır.

Tanınmış Marka Farklı Sınıflarda Korunur mu?

Evet, ancak yalnızca SMK m. 6/5’in şartları gerçekleşirse. Yargıtay’a göre tanınmış markanın tescil edildiği mal ve hizmetlerden farklı alanlarda korunup korunamayacağı, karıştırılma ihtimalini düzenleyen m. 6/1 kapsamında değil, “aynı Kanun’un beşinci fıkrası kapsamında yapılan değerlendirmeden sonra” belirlenmelidir (11. HD, 2024/7427 K.). Bu değerlendirmede aşağıdaki dört şart birlikte aranır.

  1. Önceki marka tescilli veya önceden başvurusu yapılmış mı?SMK m. 6/5 yalnızca tescil edilmiş veya daha önceki tarihte başvurusu yapılmış markaları korur. Türkiye’de hiç tescili bulunmayan yabancı marka için dayanak, aynı veya benzer mallarla sınırlı olan m. 6/4’tür.
  2. Marka, sonraki başvurunun tarihi itibarıyla Türkiye’de tanınmış mı?Tanınmışlık başvuru tarihine göre ve Türkiye’deki ilgili çevre bakımından ispat edilir. Başka ülkelerdeki tanınmışlık ya da çok sayıda yabancı tescil tek başına yeterli değildir.
  3. İşaretler aynı veya benzer mi?İşaret benzerliği yoksa tanınmışlık sonucu değiştirmez. Yargıtay’ın onadığı bir kararda, marka tanınmış olsa dahi işaretler benzer olmadığından m. 6/5 koşulları oluşmamıştır (2026/3179 K.).
  4. Üç riskten en az biri somut olarak mevcut mu?Haksız yarar (tanınmış markanın itibarından yararlanma), itibara zarar (kalitesiz veya olumsuz çağrışımlı ürünlerle anılma) ya da ayırt edici karakterin zedelenmesi (markanın tekliğinin ve çağrışım gücünün aşınması). Mallar arasında hiçbir bağlantı kurulamıyorsa koruma tanınmayabilir (2025/3134 K.).

Aynı şartlar kullanım için de geçerlidir: SMK m. 7/2-(c) uyarınca tescilli tanınmış markanın sahibi, bu risklerin bulunduğu hâllerde benzer bir işaretin farklı mal ve hizmetlerde de haklı sebep olmaksızın kullanılmasının önlenmesini isteyebilir.

Tanınmışlık Nasıl Belirlenir? Yargıtay’ın Ölçütleri

Tanınmışlık tek bir ölçütle değil, delillerin bütünüyle belirlenir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tanınmışlık düzeyinin tespitinde dikkate alınacak unsurları reklam masrafından marka koruma bilincine kadar geniş bir liste hâlinde saymıştır (2024/7427 K.). Bu ölçütler aşağıdaki tabloda gruplandırılmıştır.

ÖlçütDeğerlendirilen husus
Reklam ve tanıtımReklama yapılan masraf, emek, yoğunluk ve zaman
Kullanım süresiMarkanın tescilli olduğu süre ve ürünün ne kadar süredir üretildiği
Pazar büyüklüğüSatış adedi ve hitap edilen müşteri kitlesinin boyutu
Kalite ve başarıAlınan kalite ödülleri, sağlanan başarı, ürünün sağlamlığı ve amaca uygunluğu
Sunuluş biçimiÜrünün sunulduğu ortam ve sunuluş şekli, dağıtım ağının yaygınlığı
İşaretin niteliğiİşaretin özellikleri ve ayırt edicilik gücü, marka koruma bilinci

Kararda ayrıca üç ilke vurgulanmıştır. Birincisi, tanınmışlık zamanla değişir: uzun yıllardır tescilli bir marka hiç tanınmamış olabilir, yeni bir marka yoğun reklamla kısa sürede tanınmış hâle gelebilir, bir dönem tanınmış olan marka da bu niteliğini yitirebilir. İkincisi, tanınmışlık ülkeseldir: “Bir veya birkaç ülkede tanınmış olan markanın, diğer tüm ülkeler yönünden de tanınmış olduğu kabul edilemez.” Üçüncüsü, korumanın genişliği tanınmışlık düzeyine bağlıdır: etki aynı sektörle sınırlı kalabileceği gibi yakın sektörlere, dünya çapında tanınmış markalarda ise tüm sektörlere uzanabilir.

Tanınmışlık Nasıl İspatlanır? Delil Dosyası

Tanınmışlık, sonraki başvurunun tarihi itibarıyla Türkiye’deki bilinirliği gösteren belgelerle ispatlanır ve ispat yükü tanınmışlığa dayanan taraftadır. Uygulamada sunulan başlıca deliller şunlardır:

  • Ticari veriler: Yıllara göre ciro, satış adedi, bayi ve satış noktası sayısı, pazar payı raporları
  • Reklam kayıtları: Reklam harcamaları, televizyon, basın ve dijital kampanya örnekleri, medya planları
  • Bağımsız araştırmalar: Bağımsız kuruluşlarca yapılmış bilinirlik ve hatırlanma anketleri
  • Görünürlük: Basın haberleri, sponsorluklar, fuar katılımları, sosyal medya erişim verileri
  • Önceki kararlar: Tanınmışlığı kabul eden mahkeme ve Kurum kararları, TÜRKPATENT tanınmışlık tespiti
  • Tüketici algısı: Taklit ürünü asıl markanın ürünü sanan tüketici yorumları gibi karıştırmayı gösteren belgeler

Delilin tarihi belirleyicidir. Bir dosyada ilk derece mahkemesi, tanınmışlığa ilişkin Kurum ve mahkeme kararlarının 1996 ve 2007 tarihli olduğunu, 2019 tarihli başvuru bakımından tanınmışlığın devam ettiğini gösteren güncel delil sunulmadığını belirterek davayı reddetmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi bu kararı kaldırarak davayı kabul etmiş ve karar onanmıştır (2024/9300 K.). Sonuç değişse de dosya, eski tespitlere güvenmek yerine her itirazda güncel delil sunulması gerektiğini göstermektedir.

Tanınmışlık itiraz aşamasında ileri sürülmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre kural olarak Kurum’a yapılan itirazda ileri sürülmeyen hususlar sonradan mahkemede ileri sürülemez: “itiraz safhasında markanın tanınmış olduğu ileri sürülmemiş ise daha sonra mahkemede bu husus ileri sürülemeyecektir” (HGK, E. 2025/60, K. 2026/98, 18.02.2026).

TÜRKPATENT’te Tanınmışlık Tespiti ve 2026 Ücreti

Marka sahibi, markasının tanınmış olduğunun TÜRKPATENT tarafından tespit edilmesini talep edebilir; 2026 yılında bu talebin inceleme ücreti 35.320 TL‘dir. Tespit, ileride yapılacak itirazlarda güçlü bir delildir; ancak yukarıdaki kararların gösterdiği gibi tanınmışlık her uyuşmazlıkta sonraki başvurunun tarihi itibarıyla yeniden değerlendirilir.

İşlem2026 Resmî Ücret
Tanınmışlık tespiti talebi inceleme ücreti35.320 TL
Yayına itiraz1.150 TL
Marka başvurusu (tek sınıf) + tescil ücreti9.830 TL
Üçüncü ve sonraki her sınıf (başvuru)3.150 TL
Marka yenileme (iki sınıfa kadar)8.730 TL

Kaynak: TÜRKPATENT 2026 Marka İşlem Ücretleri. Vekillik hizmet bedeli resmî ücretlere dahil değildir.

Tanınmışlık iddiasını güçlendirmenin en etkili yolu, markanın faaliyet alanına yakın sınıflarda da tescil edilmesidir. Böylece benzer mallardaki başvurulara karşı tanınmışlığın ispatına gerek kalmadan SMK m. 6/1 uyarınca karıştırılma ihtimaline dayanılabilir. Sınıf seçimi için marka sınıfları rehberimize bakabilirsiniz.

Tanınmış Marka ile Sıradan Marka Arasındaki Fark

Temel fark koruma alanıdır: sıradan marka kural olarak aynı ve benzer mal ve hizmetlerde karıştırılma ihtimaline karşı korunurken, tanınmış marka SMK m. 6/5 ve m. 7/2-(c) uyarınca farklı mal ve hizmetlerde de korunabilir.

KonuTescilli sıradan markaTanınmış marka
Koruma alanıAynı ve benzer mal ve hizmetler (SMK m. 6/1)Farklı mal ve hizmetlere de uzanabilir (SMK m. 6/5)
Aranan riskKarıştırılma ihtimaliHaksız yarar, itibara zarar veya ayırt edici karakterin zedelenmesi
Türkiye’de tescilsiz korumaKural olarak yoktur; önceki kullanım hakkı ayrıca ispat edilir (SMK m. 6/3)Paris Sözleşmesi anlamında tanınmış ise aynı ve benzer mallarda vardır (SMK m. 6/4)
Kullanıma karşı korumaSMK m. 7/2-(a) ve (b)Ayrıca SMK m. 7/2-(c)
İspat yüküTescil kaydı ve benzerlikAyrıca tanınmışlık ve risklerin delillendirilmesi

Tanınmış Markanın Benzeri Başvurulursa veya Kullanılırsa Ne Yapılır?

Tanınmış markanın benzeri bültende yayımlanmışsa iki ay içinde yayına itiraz edilir; başvuru tescil edilmişse hükümsüzlük davası, işaret izinsiz kullanılıyorsa tecavüz davası açılır. Hangi yolun izleneceği, uyuşmazlığın hangi aşamada fark edildiğine bağlıdır.

1

Yayına itiraz (başvuru aşaması)

Başvuru Resmî Marka Bülteni’nde yayımlandıktan sonra iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak itiraz edilir; itiraz ücreti (2026: 1.150 TL) aynı süre içinde ödenir (SMK m. 18). Tanınmışlık ve dayanılan bütün markalar bu dilekçede gösterilmelidir. Ayrıntı için benzer marka itirazı yazımıza bakabilirsiniz.


2

Karara itiraz ve iptal davası

Markalar Dairesi itirazı reddederse kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde Kurum’a itiraz edilir (SMK m. 20). Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararına karşı Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde dava açılabilir (SMK m. 156/2). Ankara Fikri ve Sınai Haklar Mahkemeleri hakkında ayrıntılı bilgi ilgili yazımızdadır.


3

Hükümsüzlük davası (tescil aşaması)

Benzer marka tescil edilmişse SMK m. 6’daki ret nedenlerine dayanılarak mahkemeden hükümsüzlük istenebilir (SMK m. 25). Başvuru tanınmış markanın sahibini engellemek veya ondan çıkar sağlamak amacıyla yapılmışsa ayrıca kötü niyet (SMK m. 6/9) ileri sürülür. Kötü niyet ayrıca ispat edilmelidir. Ayrıntı için marka hükümsüzlük davası ve kötü niyetli marka tescili yazılarımıza bakabilirsiniz.


4

Tecavüz davası (kullanım aşaması)

Tescilli tanınmış markanın farklı mallarda da olsa haksız yarar sağlayacak biçimde kullanılması marka hakkına tecavüzdür (SMK m. 7/2-c ve 29); tecavüzün tespiti, durdurulması ve tazminat istenebilir (SMK m. 149). Ayrıca marka hakkına tecavüz suçu yönünden cezai yol da değerlendirilir.

Markanızın tanınmışlığının delillendirilmesi, bültenin izlenmesi ve benzer başvurulara karşı itiraz süreçleri için Aylar Patent avukat kadrosuyla görüşebilirsiniz.

0541 723 85 52 — Avukat görüşmesi
Avukat ve marka vekili · TÜRKPATENT Sicil No: 2890 · Marka hukuku hizmetlerimiz

Bütçe planlaması için marka tescil ücreti rehberimizdeki hesaplama tablosuna bakabilirsiniz. Uyuşmazlık çıkması hâlinde hangi hukuki yolların bulunduğunu marka avukatı sayfamızda özetledik.

Yargıtay Kararlarında Tanınmış Marka

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin aşağıdaki dört kararı, YİDK kararlarının iptali davalarında SMK m. 6/5’in hangi durumlarda farklı sınıflara uzanan koruma sağladığını ve hangi durumlarda sonuç doğurmadığını göstermektedir.

KonuSonuçYargıtay 11. HD
Dünya çapında tanınmış marka, farklı sınıftaki başvuru (14. ve 26. sınıf)Tanınmış marka korunduK. 2024/7427
Deterjanda tanınmış marka, içecek (32. sınıf) başvurusuTanınmış marka korunduK. 2024/9300
Unlu mamulde tanınmış marka, bağlantısız hizmetlerFarklı hizmetlerde koruma yokK. 2025/3134
Tanınmış marka, benzer olmayan işaretm. 6/5 uygulanmadıK. 2026/3179

1. Farklı sınıflarda koruma m. 6/1’e göre değil, m. 6/5’e göre belirlenir

Yargıtay 11. HD · E. 2023/4279, K. 2024/7427 · 21.10.2024 Bozma — tanınmış marka korundu
“… CLASSIC + şekil” başvurusu, 14. ve 26. sınıflar (karar metninde marka adları kısmen anonimleştirilmiştir)

İtiraza dayanak markalar 3, 6, 9, 20, 21 ve 24. sınıflarda tescilliydi; başvuru ise 14. ve 26. sınıf malları kapsıyordu. Bölge Adliye Mahkemesi, mallar benzer olmadığı ve itiraz edenin markalarının tanınmışlığı ispatlanamadığı gerekçesiyle YİDK kararını iptal etmişti. Yargıtay, farklı mallardaki korumanın m. 6/5’e göre değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiş; markanın tüm dünyada çok yüksek düzeyde tanınmışlığa sahip olduğunu, tüketicilerin başvuru markasını görünce “dünyaca ünlü … markasına ait ürünü aldıklarını düşünebilecekleri” ve dosyaya sunulan tüketici yorumlarının da bunu gösterdiğini kabul ederek kararı bozmuştur. Karar metni

2. Yüksek tanınmışlık bağlantısız görünen sektörlerde de koruma sağlayabilir

Yargıtay 11. HD · E. 2024/1322, K. 2024/9300 · 23.12.2024 Onama (oy çokluğu) — tanınmış marka korundu
Deterjan ve ev bakım ürünlerinde tanınmış marka karşısında “… FRESH” başvurusu, 32. sınıf içecekler

İlk derece mahkemesi, tanınmışlığa ilişkin Kurum ve mahkeme kararlarının 1996 ve 2007 tarihli olduğunu, tanınmışlığın “yıllar içinde değişkenlik gösterebilen dinamik bir olgu” olduğunu ve 2019 tarihli başvuru bakımından güncel delil sunulmadığını belirterek davayı reddetmişti. Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırmış; başvurunun tanınmış markanın esas unsurunu aynen içerdiğini, eklenen “FRESH” sözcüğünün içecekler için tanımlayıcı olduğunu ve tüketicinin “bildiği ve güvendiği markanın davacı tarafından farklı alanlarda da kullanıldığını düşünerek” ürünü satın alabileceğini kabul ederek YİDK kararının iptaline ve tescil edilen markanın hükümsüzlüğüne karar vermiştir. Karar oy çokluğuyla onanmış; karşı oyda malların benzer olmadığı ve m. 6/5 koşullarının oluşmadığı görüşü yer almıştır. Karar metni

3. Tanınmışlık, bağlantı kurulamayan mal ve hizmetlerde engel oluşturmaz

Yargıtay 11. HD · E. 2024/4879, K. 2025/3134 · 07.05.2025 Kısmen kabul — farklı hizmetlerde koruma yok
Unlu mamullerde tanınmış marka karşısında 29, 35 ve 40. sınıf başvurusu (karar metninde marka adları anonimleştirilmiştir)

Mahkeme, itiraz edenin markasının unlu mamul konusunda tanınmış olduğunu kabul etmiş; benzer mal ve hizmetler yönünden YİDK kararını iptal ederek tescil edilen markanın hükümsüzlüğüne karar vermiştir. Buna karşılık 40. sınıftaki diğer hizmetler bakımından, m. 6/5 anlamında tanınmış marka olmanın “davalının farklı mallarda tescili istenen benzer işaret için tescil engeli oluşturmayacağı”, bu hizmetlerle unlu mamuller arasında farklı ihtiyaçları karşılamaları nedeniyle “herhangi bir bağlantı kurulmasının söz konusu olamayacağı” gerekçesiyle talebi reddetmiştir. Kötü niyet iddiası da ispatlanamamıştır. Karar onanmıştır. Karar metni

4. İşaretler benzer değilse tanınmışlık sonucu değiştirmez

Yargıtay 11. HD · E. 2025/6617, K. 2026/3179 · 03.06.2026 Onama — m. 6/5 uygulanmadı
Tavukçuluk ve yumurta sektöründe tanınmış seri markalar karşısında Latince bir sözcükten oluşan başvuru, 31. sınıf (karar metninde marka adları anonimleştirilmiştir)

İtiraz eden, yumurta ve canlı hayvan üretimindeki markalarının tanınmış olduğunu ve başvurunun “canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil)” yönünden reddi gerektiğini ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi, sunulan kullanım delilleriyle markanın ilgili emtia bakımından tanınmışlık düzeyine eriştiğinin ispatlandığını kabul etmiş; ancak işaretlerin görsel, işitsel ve kavramsal olarak farklı olduğunu belirterek “taraf markaları arasında işaret benzerliği bulunmadığından, davacı markası tanınmış dahi olsa, SMK’nın 6/5 hükmünde sayılan koşulların gerçekleşmediği” sonucuna varmıştır. Kötü niyet iddiası da ispatlanamamış; karar onanmıştır. Karar metni

Kararlardan çıkan sonuçlar

  • Önce işaret benzerliği aranır. 2026/3179 sayılı kararda ispatlanmış tanınmışlık bile işaretler farklı olduğu için sonuç doğurmamıştır.
  • Tanınmışlığın düzeyi korumanın genişliğini belirler. Dünya çapında tanınmış marka bağlantısız sınıflarda korunmuş (2024/7427), sektörel düzeyde tanınmış marka ise bağlantı kurulamayan hizmetlerde korunmamıştır (2025/3134).
  • Riskler somutlaştırılmalıdır. Kabul edilen dosyalarda esas unsurun aynen alınması, tüketicinin markayı asıl işletmeye bağlaması ve tüketici yorumları gibi somut veriler belirleyici olmuştur.
  • Delil güncel olmalıdır. 2024/9300 sayılı dosyada eski tespitlere dayanılması ilk derecede reddi getirmiş; sonuç ancak üst derecede değişmiştir.
  • Tanınmışlık ilk itirazda ileri sürülmelidir. Hukuk Genel Kurulu’na göre itiraz aşamasında ileri sürülmeyen tanınmışlık iddiası sonradan mahkemede ileri sürülemez.

Karar metinleri Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’nden alınmıştır. Yargıtay’ın yayımladığı metinlerde marka ve taraf adları anonimleştirilmiştir. Bu bölümdeki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; tanınmışlık her dosyada kendi delilleriyle ayrıca değerlendirilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tanınmış marka nedir?
Tanınmış marka, yoğun kullanım, reklam ve yaygın dağıtım sonucunda ilgili tüketici çevresinde veya toplumun geniş kesiminde görüldüğünde doğrudan belirli bir işletmeyi çağrıştıran markadır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, Paris Sözleşmesi anlamında tanınmış markaları m. 6/4 ile, Türkiye’de tanınmışlık düzeyine ulaşmış tescilli veya önceden başvurusu yapılmış markaları m. 6/5 ile korur. Tanınmışlık bir sicil kaydı değil, her uyuşmazlıkta delille ispat edilen bir olgudur.
Tanınmış marka farklı sınıflarda da korunur mu?
Evet, SMK m. 6/5 şartları gerçekleşirse. Önceki marka tescilli veya önceden başvurusu yapılmış olmalı, sonraki başvurunun tarihi itibarıyla Türkiye’de tanınmış olmalı, işaretler aynı veya benzer olmalı ve başvurunun haksız yarar sağlama, itibara zarar verme veya ayırt edici karakteri zedeleme ihtimali bulunmalıdır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, mallar arasında bağlantı kurulamayan hizmetlerde sektörel düzeyde tanınmış bir markaya bu korumayı tanımamıştır (E. 2024/4879, K. 2025/3134).
SMK m. 6/4 ile m. 6/5 arasındaki fark nedir?
SMK m. 6/4, Paris Sözleşmesi’nin 6 mükerrer maddesi anlamında tanınmış markaları korur; Türkiye’de tescil şartı aramaz ancak yalnızca aynı veya benzer mal ve hizmetlerdeki başvurulara karşı uygulanır. SMK m. 6/5 ise tescilli veya daha önce başvurusu yapılmış markaların Türkiye’de ulaştığı tanınmışlığa dayanır ve farklı mal ve hizmetleri de kapsar. Her iki hüküm de ancak marka sahibinin itirazı üzerine uygulanır.
Tanınmış marka olmak için Türkiye’de tescil şart mı?
SMK m. 6/4 bakımından şart değildir; Paris Sözleşmesi anlamında tanınmış bir marka Türkiye’de tescilsiz olsa da aynı veya benzer mal ve hizmetlerdeki başvurulara itiraz edebilir. Farklı mal ve hizmetlere uzanan SMK m. 6/5 koruması ise tescil edilmiş veya daha önce başvurusu yapılmış markalara tanınır. Bu nedenle genişletilmiş koruma isteyen yabancı marka sahiplerinin Türkiye’de de tescil yaptırması gerekir.
Markanın tanınmış olduğu nasıl ispatlanır?
Tanınmışlık; ciro ve satış verileri, reklam harcamaları ve kampanya örnekleri, satış noktası sayısı, basın haberleri, ödüller, bağımsız bilinirlik araştırmaları ve tanınmışlığı kabul eden önceki kararlarla ispatlanır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, reklam masrafı, kullanım süresi, satış adedi ve müşteri kitlesinin boyutunu tanınmışlık ölçütleri arasında saymaktadır (E. 2023/4279, K. 2024/7427). Deliller sonraki başvurunun tarihi itibarıyla Türkiye’deki bilinirliği göstermelidir.
Yurt dışında tanınmış marka Türkiye’de de tanınmış sayılır mı?
Kendiliğinden sayılmaz. Yargıtay’a göre bir veya birkaç ülkede tanınmış olan markanın diğer tüm ülkeler yönünden de tanınmış olduğu kabul edilemez ve çok sayıda yabancı tescil tek başına yeterli değildir. Hangi ülkede tanınmışlığa dayanılıyorsa o ülkedeki ilgili çevre bakımından ispat gerekir (E. 2023/4279, K. 2024/7427).
TÜRKPATENT’te tanınmışlık tespiti ne kadar tutar?
2026 yılında TÜRKPATENT tanınmışlık tespiti talebi inceleme ücreti 35.320 TL’dir. Tespit sonraki itirazlarda güçlü bir delildir; ancak tanınmışlık her uyuşmazlıkta sonraki başvurunun tarihi itibarıyla yeniden değerlendirildiğinden güncel delillerle desteklenmelidir. Vekillik hizmet bedeli resmî ücrete dahil değildir.
Tanınmış markaya benzer başvuruya itiraz süresi ne kadardır?
Başvuru Resmî Marka Bülteni’nde yayımlandıktan sonra iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak itiraz edilir ve itiraz ücreti aynı süre içinde ödenir (SMK m. 18); 2026 yılında yayına itiraz ücreti 1.150 TL’dir. Markalar Dairesi itirazı reddederse kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde Kurum’a itiraz edilebilir (SMK m. 20). Tanınmışlık iddiası ilk itirazda ileri sürülmelidir; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre itiraz aşamasında ileri sürülmeyen tanınmışlık sonradan mahkemede ileri sürülemez.
Marka tanınmışsa her benzer başvuru reddedilir mi?
Hayır. İşaretler benzer değilse SMK m. 6/5 uygulanmaz; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tanınmışlığın ispatlandığı bir dosyada işaret benzerliği bulunmadığı için itirazı reddeden kararı onamıştır (E. 2025/6617, K. 2026/3179). Ayrıca mallar arasında bağlantı kurulamıyorsa haksız yarar veya itibara zarar riski oluşmayabilir. Yargıtay, tanınmış markanın benzerine ilişkin her başvurunun kötü niyetli sayılamayacağını da belirtmektedir.

Kaynaklar

Av. Atakan Aylar

Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR

Avukat Marka VekiliAv. Atakan AYLAR
Marka Vekilliği Sicil No: 2890
Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
ProfilHakkımızda · LinkedIn
İletişim0541 723 85 52
E-postabilgi@aylarpatent.com

İlgili Rehberler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir